Notter-Zuna

Plaats
Buurtschap
Wierden
Twente
Overijssel

Notter Millennium monument Notter-Zuna [640x480].jpg

Notter (buurtschap in de gem. Wierden), het Millennium-monument voor Notter en Zuna. Zie verder bij Bezienswaardigheden.

Notter (buurtschap in de gem. Wierden), het Millennium-monument voor Notter en Zuna. Zie verder bij Bezienswaardigheden.

Notter kombord en 60 [640x480].jpg

Notter (buurtschap in de gem. Wierden), een blauw plaatsnaambord heeft de wettelijke betekenis 'bebouwde kom' maar dat is hier kennelijk niet aan de orde want 60 km-zone en dat kan alleen buiten een bebouwde kom.

Notter (buurtschap in de gem. Wierden), een blauw plaatsnaambord heeft de wettelijke betekenis 'bebouwde kom' maar dat is hier kennelijk niet aan de orde want 60 km-zone en dat kan alleen buiten een bebouwde kom.

Zuna plaatsnaambord en pand [640x480].jpg

Zuna (buurtschap in de gem. Wierden), fraai plaatsnaambord en fraai pand.

Zuna (buurtschap in de gem. Wierden), fraai plaatsnaambord en fraai pand.

Zuna richtingbord [640x480].jpg

Zuna (gem. Wierden), niet alleen de buurtschap zelf, ook diverse voorzieningen in deze buurtschap staan duidelijk aangegeven. Van een afstandje lijkt het net een ANWB paneel waarop normaalgesproken de richting naar diverse plaatsen wordt aangegeven.

Zuna (gem. Wierden), niet alleen de buurtschap zelf, ook diverse voorzieningen in deze buurtschap staan duidelijk aangegeven. Van een afstandje lijkt het net een ANWB paneel waarop normaalgesproken de richting naar diverse plaatsen wordt aangegeven.

Zuna en Notter brug over de Regge met Enterse zomp [640x480].jpg

Zuna, brug over de Regge, die hier de grens vormt tussen de buurtschappen Zuna en Notter. Op de foto een Enterse zomp. Voor een beschrijving daarvan zie bij Enter.

Zuna, brug over de Regge, die hier de grens vormt tussen de buurtschappen Zuna en Notter. Op de foto een Enterse zomp. Voor een beschrijving daarvan zie bij Enter.

Notter-Zuna

Terug naar boven

Status

- Notter en Zuna zijn buurtschappen in de provincie Overijssel, in de streek Twente, gemeente Wierden.

- De buurtschappen Notter en Zuna hebben - in tegenstelling tot de meeste andere buurtschappen in ons land - eigen postcodes (respectievelijk 7467 en 7466) en woonplaatsnaam in het postcodeboek en in de gemeentelijke Basisadministraties Adressen en Gebouwen (BAG) en zijn daarmee formeel autonome woonplaatsen. Praktisch 'binnengemeentelijk' gezien zijn het buurtschappen van het dorp Wierden. De inwoners zijn echter meer gericht op Rijssen dan op Wierden, omdat Rijssen veel dichterbij ligt. De inwoners van deze buurtschappen staan in het telefoonboek ook onder Rijssen.

- De buurtschappen Notter en Zuna hebben cultuurhistorisch en maatschappelijk veel gemeen én veel gemeenschappelijk. Zo is er bijvoorbeeld een gemeenschappelijke school, Kulturhus, Belangenvereniging en Dorpsplan). Ze worden dan ook vaak samen als tweelingbuurtschap 'Notter en Zuna' of 'Notter-Zuna' vermeld (ook door de inwoners zelf). Vandaar dat ook wij de laatstgenoemde benaming op deze pagina aanhouden. Vergelijkbaar overigens met de nabijgelegen buurtschappen Rectum en Ypelo en, iets verder weg maar nog altijd in Twente; Deldenerbroek en Deldeneresch, Wiene en Zeldam, en Herike en Elsen.

- Notter heeft sinds 2013 witte plaatsnaamborden in het buitengebied en blauwe (komborden) in de kern. Voorheen was dat andersom, wat niet heel erg logisch was (de blauwe borden kunnen voorheen dan ook formeel geen komborden zijn geweest). De buurtschap is een 60 km-zone. Om dat te benadrukken en mensen daaraan te herinneren, hebben veel inwoners een sticker met het verkeersbord van de max. snelheid van 60 km/uur op hun vuilniscontainer geplakt. Ook Zuna heeft witte plaatsnaamborden en ligt - dus - buiten de bebouwde kom.

Terug naar boven

Naam

In het Nedersaksisch
Notter: Nutter, Nötter.
Zuna: Sunnoa. In de onder Geschiedenis vermelde scriptie van Maaike Quartel is op de eerste pagina, in het 'Volksleed', sprake van de spelling Zenoa.

Oudere vermeldingen
Notter: 1297 Nuthere, 1323 Nutehere, 1385 Nuchtere, Nuthare, 1450 Nuthaer, Nuttere, 1485 Nutter.
Zuna: 1346 GN Zudenna, 1385 GN de Sudena, 1457 Zuijdenae, 1501 Zudenae, 1840 Zuna, 1877 ook Suna.

Naamsverklaring
Notter: de identificatie van de oude vormen is niet in alle gevallen zeker; het kan soms ook Nutter (bij Ootmarsum, red.) zijn. Het tweede lid is mogelijk heri*, ontstaan uit har 'zandige heuvelrug'. Het eerste lid is moeilijk te duiden. Enkele pogingen: waarvan men nut trok of waar noten groeien.
* Gereconstrueerde vorm.
Zuna: Samenstelling van zuiden 'zuidelijk gelegen' en a 'water', in dit geval geldend voor de Midden Regge.(1) "Zuna is een verbastering van Sudenae. Ao is dialect voor de Regge, de rivier waar de buurtschap aan ligt. Om precies te zijn ligt de buurtschap aan het zuiden (suden) van de Regge. De naam ontwikkelt zich dus van suden Ao, Sudenae tot Zuna." (aldus Maaike Quartel in haar onder Geschiedenis vermelde studie)

Terug naar boven

Ligging

De buurtschappen Notter en Zuna liggen ZW van Wierden, N van Rijssen. De grens tussen de buurtschappen loopt globaal langs de Regge. De Rijssense industrieterreinen Plaagslagen en De Mors grenzen tegenwoordig aan de kern van buurtschap Zuna.

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 omvat buurtschap Notter 58 huizen met 367 inwoners, en buurtschap Zuna 36 huizen met 228 inwoners. Tegenwoordig hebben de buurtschappen samen ca. 300 huizen met ca. 700 inwoners, waarvan ca. 370 in Notter en ca. 330 in Zuna.

Terug naar boven

Geschiedenis

Zuna hoorde tot 1811 onder het gericht Kedingen en was een van de zogenaamde Rijssense kwartieren. In 1811 ging het deel uitmaken van de gemeente Wierden.

- In de 16e eeuw stond op de plaats van de huidige camping Mölke in Zuna een watermolentje. Vandaar ook de naam van deze camping.

- In Zuna was een stopplaats aan de voormalige spoorlijn Neede-Hellendoorn van 1910 t/m 1931.

- In oktober 2006 is een in 1944 in Zuna neergestort vliegtuigwrak geborgen. Het betrof een Britse bommenwerper. Op weg naar Duitsland is het bij deze buurtschap door de Duitsers neergeschoten. De hele bemanning (7 personen) kwam hierbij om het leven. Nadere informatie over de in 1944 alhier neergeschoten Britse bommenwerper.

- Maaike Quartel heeft in 2013 voor haar afstudeerscriptie Aardrijkskunde, op het VWO van een scholengemeenschap in Apeldoorn, gekozen voor het onderwerp: de ruimtelijke ontwikkeling van de buurtschap Zuna. Zij beschrijft hierin de geografische en maatschappelijke ontwikkeling van de buurtschap en het aangrenzende Notter, van 'in den beginne' tot heden. Zij kreeg hier een 9 voor. Zo’n hoge waardering was op die school voor een dergelijke aardrijkskundeopdracht nog niet eerder gegeven.

- In 2008 is het boek Veerkant in nen dreehook verschenen, samengesteld door Harrie Strieks, tot 2002 hoofd van de School met de Bijbel Notter-Zuna. Maar liefst 65 personen en instanties heeft hij tot medewerking weten te bewegen om een bijdrage te schrijven over de geschiedenis van deze twee buurtschappen. Het boek, dat 240 pagina's omvat en is verschenen in een oplage van 1.150 stuks, is vermoedelijk reeds uitverkocht. (klopt dat?, red.)

Terug naar boven

Recente ontwikkelingen

- Kulturhus Irene (voor de buurtschappen Notter en Zuna) is in 2004 geopend. Het Kulturhus is een combinatie van voorzieningen op het gebied van cultuur, educatie, informatie en dienstverlening onder één dak. Dat maakt het mogelijk om de voorzieningen voor deze buurtschappen op peil te houden.

- In het concept-Manifest Notter-Zuna (2016) verwoorden de inwoners dat en waarom zij aan de slag willen met een aantal thema's om te werken aan een toekomstbestendig Notter-Zuna. Het manifest onderscheidt de 4 hoofdthema’s: Wonen en landschap / Zorg van jong tot oud / Jongeren en saamhorigheid / Duurzame voorzieningen.

- Op landgoed Kamplanden is in 2012 een landhuis gebouwd met een inhoud van 1000 kubieke meter, met daarbij vier landgoedwoningen met een inhoud van 750 kubieke meter en 6 hectare nieuwe natuur.

- Stichting Cultuurbehoud Notter-Zuna heeft zich rond 2009 ingezet tegen de komst van een intensieve varkenshouderij en idem pluimveehouderij naar de Burgemeestersdijk in Notter.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Notter heeft 3 rijksmonumenten.

- Notter heeft 4 gemeentelijke monumenten.

- De boerderij aan de Slagsweg 1 is het enige rijksmonument van buurtschap Zuna.

- Zuna heeft ook 1 gemeentelijk monument.

- Van de voormalige havezate Grimberg aan de Grimbergerweg (Notter) resteert alleen nog het landgoed met de toegangspoorten en recent opnieuw uitgegraven grachten. De oude ingang aan de Rijksweg heeft fraaie zandstenen pijlers. Het kasteel bestaat niet meer. Nog een pagina over de geschiedenis van landgoed Grimberg. Tegenwoordig is het landgoed en de naam Grimberg bekend van het aldaar gevetigde Theehuis Grimberg, en van de Grimberghoeve, een recreactiebedrijf op loopafstand van de Regge, met eigen aanlegsteigertje in verband met botenverhuur.

- Het Millennium-monument (zie foto) is te vinden bij de brug over de Regge tussen Zuna en Notter, aan de Notterse kant van de brug, op een onverhard parkeerplaatsje. De zwarte lijn op de plaquette is de Regge met de brug. De teksten op de Milleniumplaquette gaan over de wereld en de aarde, te beginnen bij het Jaar 0: 'Verzamelaars en jagers' tot aan het Jaar 2000: 'Verstedelijking, Verloedering, Zinloos geweld', en eindigt met enkele wensen: 'Zuivere natuur, Schoon landschap, Menswaardig bestaan', enz.

- Fraai oorlogsmonument aan de Rijssensestraat (Notter).

Terug naar boven

Evenementen

- In 2012 is de Evenementenweide Notter-Zuna feestelijk geopend.

- In februari is er de jaarlijkse uitvoering van de toneelvereniging. In 2016 waren dat 5 uitverkochte avonden.

- Midzomerfeest Notter en Zuna (weekend in juni), met o.a. de Zitmaaierrace, georganiseerd door het Twents Zitmaaier Team.

- In veel plaatsen op het platteland is het carbidschieten met oudjaar een traditie. Zo ook in Zuna. Ging dat vroeger nog met melkbussen, tegenwoordig worden er speciale carbidkanonnen voor gebouwd. - Filmpje van het vervaardigen van het carbidkanon en het carbidschieten oudjaar 2009.

Terug naar boven

Natuur en recreatie

- Langs de Regge loopt een LAW-pad dat o.a. door Notter en Zuna komt. Het is hier prachtig wandelen.

- Ommetje Zuna (5 km).

- In 2012 is tussen Notter en Zuna een nieuw zelfbedieningspontje voor voetgangers en fietsers in gebruik genomen. Het pontje vaart over de Regge en daarmee ter plekke over de gemeentegrens van Rijssen-Holten en Wierden. Het zelfbedienings-kettingpontje is een mooi alternatief om de nabijgelegen Reggebrug in de drukke N350 te ontlopen.

- In 2013 is ecoduct De Grimberg gerealiseerd, op grondgebied van het gelijknamige landgoed, over de N350.

Terug naar boven

Links

- Belangenvereniging: - Gemeenschappelijk Belang Notter-Zuna.

- Onderwijs: - De School met de Bijbel Notter-Zuna is gevestigd in de eerstgenoemde plaats maar is er zoals de naam al aangeeft, ook voor scholieren uit Zuna.

- Buurtverenigingen: - Buurtvereniging Zuna. - Buurtvereniging Schapendijk.

- Muziek: - Christelijk Gemengde Zangvereniging Looft den Heer (Notter). - Christelijk Regionaal Koor Praise The Lord (Notter).

Terug naar boven

Bekende Notteraars

- Actrice Johanna ter Steege is in 1961 in Notter geboren.

Reacties

(2)

Op basis van de naamsverklaring Zieuwent door dr. J. de Vries in ''Herkomst Plaatsnamen in Noord- en Zuid-Nederland'' als zuiden-wind (en niet wat vermeld wordt in ''De historie van Zieuwent'' als ''laaggelegen drassig gebied/land'') is mijn verklaring van Zu-na ook ''ten zuiden van de a'' (a betekent al in de Germaanse tijd water). Dit wordt ondersteund door oudere namen voor Zuna die hierboven vermeld worden. Bij Zieuwent zijn zulke oudere vormen Sywint, Souwent en het nu nog dialectische Zuwwent. Aardig om te vermelden: naam van de de buurtschap Zienesch bij Haaksbergen kan m.i. ook verklaard worden als es ten zuiden van Haaksbergen.

Bedenk wel dat het 'gevaarlijk' is om op grond van naamsovereenkomsten van verschillende plaatsnamen, nu en vroeger, een zelfde verklaring te veronderstellen, omdat het verschil tussen bijvoorbeeld zuid- en zijde- en -wind en -wend maar marginaal is, maar wel een heel andere verklaring oplevert. Ik waag me er zelf niet aan, omdat ik er niet voor geleerd heb, en laat interpretaties en conclusies over aan de geografen en taalkundigen die er wel voor geleerd hebben, wat ik dan verwoord onder het kopje Naam. Uw conclusies m.b.t. Zuna kloppen wel, die heb ik hierboven ook al conform vermeld, maar de actuele inzichten van de naamkundigen t.a.v. Zieuwent luiden voor beide naams-elementen toch net even anders dan De Vries destijds veronderstelde. Zie https://www.plaatsengids.nl/zieuwent

Reactie toevoegen