Enter

Plaats
Dorp
Wierden
Twente
Overijssel

enter_enterse_dagen_2008_moulin_rouge_kopie.jpg

Tijdens de Enterse Dagen (1x in de 4 jaar, 4 dagen in september) leven de inwoners zich uit in creatieve en kunstige bouwsels. Hier bijv. de Mouling Rouge met echt draaiende wieken tijdens de Enterse Dagen 2008.

Tijdens de Enterse Dagen (1x in de 4 jaar, 4 dagen in september) leven de inwoners zich uit in creatieve en kunstige bouwsels. Hier bijv. de Mouling Rouge met echt draaiende wieken tijdens de Enterse Dagen 2008.

enter_enterse_dagen_2008_optocht_amsterdam_kopie.jpg

Tijdens de Enterse Dagen is er ook een optocht waarbij  men zich eveneens creatief uitleeft. Hier (eveneens tijdens de editie 2008) is een stukje Amsterdam nagebouwd met enkele markante grachtenpanden.

Tijdens de Enterse Dagen is er ook een optocht waarbij men zich eveneens creatief uitleeft. Hier (eveneens tijdens de editie 2008) is een stukje Amsterdam nagebouwd met enkele markante grachtenpanden.

enter_enterse_dagen_2012_live_muziek.jpg

Ook de muziekliefhebbers worden op de Enterse Dagen op hun wenken bediend met héél veel live muziek van uiteenlopende aard.

Ook de muziekliefhebbers worden op de Enterse Dagen op hun wenken bediend met héél veel live muziek van uiteenlopende aard.

enter_enterse_dagen_2016.jpg

De Enterse Dagen zijn 1x in de 4 jaar. De vorige keer was in 2016, dus de volgende keer is in 2020.

De Enterse Dagen zijn 1x in de 4 jaar. De vorige keer was in 2016, dus de volgende keer is in 2020.

Enter

Terug naar boven

Status

- Enter is een dorp in de provincie Overijssel, in de streek Twente, gemeente Wierden.

- Onder het dorp Enter vallen ook de buurtschappen Enterbroek, Ypelo en de recent opgerichte buurtschap Zuidermaten-Bullenaarshoek.

Terug naar boven

Naam

Bijnaam
Klompen- en Zompendorp.

Terug naar boven

Ligging

Enter ligt Z van Wierden, ZW van Almelo, ZO van Rijssen, N van de A1, O van de N347 (Goor-Rijssen).

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 heeft Enter (incl. de nabijgelegen buurtschap Enterbroek) 299 huizen met 1855 inwoners. Tegenwoordig heeft het dorp ca. 3.000 huizen met ruim 7.000 inwoners.

Terug naar boven

Geschiedenis

In de late middeleeuwen stond er te Enter, binnen de parochie Rijssen, een kleine veldkapel die toegewijd was aan Antonius Abt. De kapel wordt al genoemd rond het jaar 1400. Het is onduidelijk waar de kapel precies heeft gestaan. Tijdens de Nederlandse Opstand hebben rondtrekkende Spaanse troepen de kapel geplunderd. Volgens de overlevering heeft de Antoniuskapel vele bedevaartgangers getrokken. De enige concrete vermelding van bedevaarten naar de kapel is terug te vinden in het Deventer classisarchief van 5 september 1637: "die bedevaert nae Enter ging noch in swange". Het is onduidelijk wanneer de kapel is verdwenen.

Als je je nader wilt verdiepen in de geschiedenis van Enter, kun je terecht bij de de volgende instantie en site:

- Canon van Enter.

- Stichting Oudheidkamer Enter stelt zich ten doel het bewaren en aan jongere generaties overdragen van het culturele erfgoed van het dorp. In dat kader beheert zij o.a. Oudheidkamer Buisjan, het vroegere dorpsboerderijtje van Jan Scholten, met o.a. een snoepwinkeltje uit grootmoeders tijd, een stoffen- en kledingwinkeltje, een winkeltje met producten van de jaren vijftig, een schoenmakerij, en een unieke collectie knipmutsen en gerold linnen.

Terug naar boven

Recente ontwikkelingen

- De afgelopen jaren is het project Landinrichting Enter gerealiseerd. Dit project behelsde maatregelen ter verbetering van landbouw, natuur, recreatie, leefbaarheid, landschap en milieu. In het ca. 2.600 ha grote gebied, grotendeels gelegen in de gemeente Wierden, deels gemeente Almelo, is in totaal ruim 600 ha geruild. Hierbij zijn ongeveer 800 eigenaren betrokken. Door de herinrichting hebben de agrariërs in het gebied hun gronden dichter bij de boerderij gekregen door waar mogelijk de huiskavels te vergroten. Door het ruilen van grond zijn percelen vergroot worden en is het aantal percelen van 2700 naar 1800 teruggebracht.

Ook zijn veldkavels dichter bij de bedrijfsgebouwen toegedeeld en is het aantal veldkavels door kavelconcentratie met ongeveer 35 procent afgenomen. Hierdoor is er minder landbouwverkeer op de openbare weg, wat positief is voor de verkeersveiligheid. Bovendien stijgt het economisch rendement van het bedrijf doordat de werkzaamheden nu direct bij of dichter bij het bedrijf uitgevoerd kunnen worden. Verder is in het plan, met name langs de Regge, ruim 120 hectare grond voor nieuwe natuur vrijgemaakt en zijn wandel-, fiets- en ruiterpaden gerealiseerd. Grote en complexe landinrichtinsprojecten als deze hebben een lange looptijd: het verzoek van de landbouworganisaties voor een landinrichting rond Enter is al in 1983 ingediend, en in 2015 is het project afgerond.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Enter heeft 6 rijksmonumenten.

- Enter heeft 10 gemeentelijke monumenten.

- Hervormde (PKN) kerk van de Hervormde Gemeente Enter, een betrokken en bijbelgetrouwe gemeente met ca. 1900 leden. Ze zijn 'meerkleurig' tussen evangelisch en reformatorisch (confessioneel).

- Gereformeerde Kerk.

- Gevelstenen in Enter.

- In Klompenmuseum Sköpke vind je honderden handgemaakte en machinaal vervaardigde draagklompen uit binnen- en buitenland. Klompen met allerlei verschillende functies, zoals de bruidsklomp, de smokkelaarsklomp, de muziekklomp en zelfs de voetbalklomp. Ook klompenmakersgereedschappen, waaronder bijlen, boren, een uitsnijder en een navelklos, worden getoond en bij demonstraties gebruikt.

- Enter was vroeger een echt schippersdorp. Rond 1800 woonden er wel zo’n 120 schippers. Op de Regge, de rivier die langs het dorp stroomt, voeren de platbodemschepen, die Zompen genoemd werden. Ze vervoerden  o.a. klompen, hout, stenen, textiel en turf. In het Zompenmuseum staat de 'Regt door Zee' uit 1870. Op de zolder van het museum is een expositie van oude gereedschappen. Naast verschillende modellen van de Zomp is er ook een scheepswerkplaats ingericht. Interessant is ook de grote wand waarop de loop van de Regge staat  afgebeeld. Deze stroomt behalve langs Enter ook langs Rijssen en Nijverdal en mondt uit in de Vecht.

Terug naar boven

Jaarlijkse evenementen

- De Winterloop (op een zaterdag in januari) is een hardloopwedstrijd met de afstanden 5 en 10 km en een kidsrun van 1,2 km.

- De jaarlijkse Ganzenmarkt (op een zaterdag eind mei) herinnert aan de periode in de 18e en 19e eeuw waarin Enter een centrum van de Oost-Nederlandse ganzenhandel was. Enterse kooplieden kochten de jonge dieren in het voorjaar in heel Overijssel en tot diep in Duitsland op. Ze verkochten ze aan Engelse kooplieden, die ze meenamen naar hun land, waar de ganzen verder werden gemest voor de Kerstmaaltijd. De Eerste Wereldoorlog (1914-1918) onderbrak deze handel en na 1918 bleken de Engelsen te zijn overgeschakeld op kalkoenen. Tegenwoordig is de Ganzenmarkt vooral een folkloristisch gebeuren met een markt, folkloristische dansen, demonstraties oude ambachten en live muziek. Beschrijving en filmpje van de Ganzenmarkt Enter.

- Ronde van Enter (wielrennen, op een zaterdag in juli).

- Elke 4 jaar krijgen de Enternaren weer 'de kolder in de kop' (aldus een als compliment bedoelde kwalificatie van een inwoner van de regio). Dan vieren ze de Enterse Dagen (september). De Enternaren leven zich dan uit in creatieve bouwwerken waar het hele dorp mee wordt aangekleed en waarvan het thema iedere keer anders is. Verder is er o.a. een optocht en veel live muziek. "Bijna iedere inwoner van het kleine dorp werkt wel op een of andere wijze mee aan dit 4 dagen durende feest. Het is jammer dat het maar zo 'kort' duurt, want er valt zó ongelooflijk veel moois te zien, dat het niet goed lukt om dat in 4 dagen te bekijken, laat staan in 1 dag", aldus Dick Waanders in zijn verslag van de Enterse Dagen 2008 (zie ook de 2 vervolg-pagina's onder de link). De laatste keer was in 2016, dus de volgende keer is in 2020.

Terug naar boven

Landschap, natuur en recreatie

- De in 2009 opgeleverde scheepswerf De Enterse Waarf is een combinatie van een scheepswerf voor de Enterse zompen en een expositie met het thema "Regge de slagader van Twente". Het gebouw is in Saksische stijl opgezet, met rieten dak en prachtig ingepast in de omgeving. In de werkplaats vindt onderhoud en nieuwbouw plaats. Voor de werf ligt een hellingbaan waar boten met een lorry te water kunnen worden gelaten en waar allerlei aktiviteiten te bezichtigen zijn, zoals het krombranden en torderen van de planken. De zolder bevat het archief over zompen, zompvaart, vaarwegen, waterbeheer en schippers.

- De Enterse Zomp vaart van april t/m september van Rijssen via Notter en Zuna naar Nijverdal, tot aan een imposante stuw. Tijdens de vaart zijn er altijd twee schippers aan boord. De ene stuurt en de andere schipper vertelt over de zomp, hun bouw en geschiedenis, de Regge en de flora en fauna waar je langs vaart. In juli en augustus zijn er vaste vaarten. Dan kun je elk uur varen van 11.00 t/m 16.00 uur zonder te reserveren.

- In 2013 is in het kader van de Landinrichting Enter de Entergraven - een waterloop die O langs het dorp loopt - opnieuw ingericht. De waterafvoercapaciteit is vergroot en de waterloop is van natuurvriendelijke oevers voorzien. Ook zijn er vispassages aangelegd en is er een zwaluwenwand gebouwd.

- IVN afd. Rijssen-Enter organiseert o.a. de volgende activiteiten: excursies onder leiding van gidsen, lezingen en tentoonstellingen, voorlichting over natuur- en milieuzaken, het maken van fiets- en wandelroutes, landschapsonderhoud, inrichting ecologische structuren, nestkastcontrole en educatieve wandelingen.

Terug naar boven

Beeld

- Filmpje over de tuinen in Enter door John M. Pieper.

Terug naar boven

Links

- Nieuws: - Nieuws uit Enter.

- Onderwijs en kinderopvang: - Basisschool De Wegwijzer. - Kinderopvang Partou.

- Muziek: - Muziekvereniging Enter is in 2016 ontstaan uit een fusie van Muziekvereniging Irene en Muziekvereniging St. Caecilia. De vereniging omvat een harmonieorkest, een slagwerkgroep, een jeugdorkest en dweilorkest De Dwarsliggers. De muziekvereniging verzorgt ook opleidingen aan leerlingen door eigen docenten in samenwerking met Kaliber kunstenschool (voorheen Muziekschool Twente) en de Enterse scholen. - Het in 1991 opgerichte Gospelkoor His Masters Voices wil door middel van zang en muziek de boodschap van de Heer en Heiland laten horen.

- Sport: - S.V. Enter (voetbal). - V.V. Enter Vooruit (voetbal). - Tennisclub. - Toerclub Enter (wielrennen). - Volleybalvereniging Holyoke.

- Zorg: - Gezondheidscentrum Dorpsplein Enter.

Reactie toevoegen