Zieuwent

Plaats
Dorp
Oost Gelre
Achterhoek
Gelderland

zieuwent_wandeltocht.jpg

Zieuwent bruist van de verenigingen, stichtingen en vrijwilligers die regelmatig van alles organiseren om leven te houden in de Zieuwentse brouwerij. Zo organiseert Stichting Fratsen op de 1e zondag van mei de wandeltocht 'Dwars deur Söwent'.

Zieuwent bruist van de verenigingen, stichtingen en vrijwilligers die regelmatig van alles organiseren om leven te houden in de Zieuwentse brouwerij. Zo organiseert Stichting Fratsen op de 1e zondag van mei de wandeltocht 'Dwars deur Söwent'.

zieuwent_paaspop.jpg

In Zieuwent houden ze wel van een feestje. Een van de vele jaarlijkse evenementen is Paaspop Zieuwent.

In Zieuwent houden ze wel van een feestje. Een van de vele jaarlijkse evenementen is Paaspop Zieuwent.

zieuwent_paaspop_klassiek.jpg

Maar ook het serieuze werk gaan ze in Zieuwent niet uit de weg: zo is er naast popfestival Paaspop ook Paaspop Klassiek: een indrukwekkende vertolking van de Matthäus Passion in de al even indrukwekkende Sint Werenfriduskerk.

Maar ook het serieuze werk gaan ze in Zieuwent niet uit de weg: zo is er naast popfestival Paaspop ook Paaspop Klassiek: een indrukwekkende vertolking van de Matthäus Passion in de al even indrukwekkende Sint Werenfriduskerk.

Zieuwent

Terug naar boven

Status

- Zieuwent is een dorp in de provincie Gelderland, in de streek Achterhoek, gemeente Oost Gelre. T/m 2004 gemeente Lichtenvoorde.

- Onder het dorp Zieuwent vallen ook de buurtschappen De Wopereis, 't Rolder, Ruurlosebroek (deels) en Tuute. Vanouds viel onder het dorp ook de buurtschap Achter-Zieuwent. Tegenwoordig is dat het dorp Mariënvelde.

Terug naar boven

Naam

In het Nedersaksisch
(’t) Zöwwent, Söwent.

Oudere vermeldingen
1294-1295 silva Synwede, nemore Synwede, 1339 't Synwijn, 1470 dat Syewent, 1508 het Zijwent, 1550 de Sydwendt.

Naamsverklaring
De latere vormen sluiten aan bij het Middelnederlandse sidewende 'binnendijk die ter zijde langs het land wendt, dwars op de richting van de hoofddijk'. Zie ook Zijdewind. De vormen Synwede en Synwijn moeten misschien geïdentificeerd worden als Zennewijnen.(1)

Terug naar boven

Ligging

Zieuwent ligt NW van Lichtenvoorde.

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 heeft Zieuwent 280 huizen met 1.824 inwoners. Tegenwoordig heeft het dorp ca. 800 huizen met ca. 2.000 inwoners.

Terug naar boven

Geschiedenis

Als je je nader wilt verdiepen in de geschiedenis van Zieuwent, kun je terecht bij Oudheidkundige Vereniging Zuwent.

Terug naar boven

Recente ontwikkelingen

- De looptijd van Dorpsplan Zieuwent 2005-2015 is inmiddels verstreken en veel zaken zijn inmiddels gerealiseerd. Reden voor het dorp tot herbezinning. Van oudsher kent het dorp een sterke cultuur van naoberschap en vrijwilligerswerk. Vergrijzing, ontgroening en het moderne leven met alle technologische ontwikkelingen zorgen ervoor dat de samenleving in het dorp verandert. Hoofdthema van het in juli 2016 verschenen Dorpsplan Zieuwent 2015-2025 is dan ook: het behouden en versterken van de leefbaarheid is de verantwoordelijkheid van jong en oud. In het dorpsplan wordt een integrale, samenhangende visie op de toekomst van het dorp beschreven rondom 6 verschillende thema's, die vervolgens worden uitgewerkt tot concrete plannen.

Pijlers zijn onder meer betaalbare huurwoningen voor met name jongeren, passende woonvormen voor (hulpbehoevende) ouderen, en het bevorderen van het toerisme. Zo is Zieuwents Belang bezig met - vergelijkbaar met het bekende Pieterpad waarbij wandelaars in etappes een route lopen van Pieterburen naar Maastricht - de ontwikkeling van een wandelpad van Amsterdam naar Zieuwent. Het dorpsplan is een ‘levend’ document. Jaarlijks wordt het plan geëvalueerd. Hierdoor is het mogelijk dat acties bijgesteld worden vanwege ontwikkelingen, veranderende behoeften en het stellen van prioriteiten.

- In opdracht van Zieuwents Belang heeft de Achterhoekse Groene Energie Maatschappij (AGEM) samen met Coöperatie Zonnig Zieuwent in 2016 een collectief zonnedak gerealiseerd voor het gebied van de 'postcoderoos' 7136. Daarbinnen vallen ook Harreveld, Lievelde, Beltrum, Mariënvelde, Ruurlo en Lichtenvoorde. De gemeente Oost Gelre en de regio Achterhoek hebben de ambitie om in 2030 energieneutraal te zijn. De AGEM ondersteunt het ontwikkelen en leveren van duurzame energie. Het opwekken van elektriciteit door zonnepanelen draagt bij aan deze doelstellingen.

Sinds enige tijd biedt het Nationaal Energieakkoord de mogelijkheid daken van gebouwen of gronden gezamenlijk te gebruiken voor duurzame energieopwekking. Iedere bewoner met dezelfde viercijferige postcode of direct daaraan grenzende postcode - gezamenlijk wordt dat de 'postcoderoos' genoemd - kan deelnemen in een lokale energiecoöperatie en zo als mede-eigenaar van zonnepanelen profiteren van de korting. Voor Zieuwent e.o. is Pluimveebedrijf Schieven aan de Grobenweg bereid gevonden om hun dak om niet aan de coöperatie ter beschikking te stellen. In 15 jaar tijd wordt hier met 441 panelen minimaal 1.450 MWh aan stroom opgewekt. Coöperatie Zonnig Zieuwent is overigens niet alleen bedoeld voor de portemonnee van de deelnemers. De coöperatie laat ook een deel van de opbrengst ten goede komen aan de leefbaarheid en voorzieningen in de lokale gemeenschap. Daarmee is het een moderne vorm van ‘noaberschap’ die zo kenmerkend is voor de dorpsgemeenschap en voor de Achterhoek in bredere zin.

- Sinds 2016 beschikt Zieuwent over een elektrische deelauto van MobielGedeeld. Het initiatief voor de deelauto komt van Zonnig Zieuwent, MobielGedeeld en Zieuwents Belang. Iedereen kan lid worden van MobielGedeeld. Ook mensen die niet zelf een auto kunnen besturen. Zij worden gereden door vrienden, familie of vrijwilligers uit de buurt of de omgeving. Daarnaast is MobielGedeeld een goed alternatief voor de tweede auto of een mooie aanvulling op het openbaar vervoer. Geschikt dus voor jong en ouder. Bovendien biedt het kwetsbare groepen toegang tot betaalbare deur-tot-deur mobiliteit.

- Zieuwent heeft de Nederlandse Dorpsvernieuwingsprijs 2013 gewonnen. Dit is toegekend vanwege de inspanningen en resultaten van de dorpelingen op het gebied van wonen, voorzieningen in het dorpshart.

- In het landbouwontwikkelingsgebied (LOG) tussen de Kroosdijk en de Schurinkweg, ZW van de dorpskern van Zieuwent, beogen in of vanaf medio 2017 3 megastallen te worden gebouwd. Het gaat om ruimte voor 240.000 vleeskuikens en om onderdak voor 12.000 varkens. De megastallen passen in het bestemmingsplan én er is in 2011 al goedkeuring gegeven. Omwonenden vinden het geen goed plan en hebben zich verenigigd in buurt 't Silder. "We hebben uiteraard niets tegen boeren, maar hier is veel te weinig ruimte voor dit soort boeren. Door deze nieuwe megastallen gaan de bedrijven van de huidige boeren in de buurt op slot en mogen ze niet meer uitbreiden. Dit gaat dus niet gebeuren, zeggen wij als buurt", aldus Nico Domhof en Ton Bouchier van de werkgroep. "Wij volgen alles op de voet. Daarmee hebben we in elk geval al bereikt dat de minimale afstand tussen de nieuwe stallen en de bestaande bouw van 50 meter naar 100 meter is gegaan én dat er maximaal twee nieuwvestigingen op dit stukje LOG mogen komen."

In maart 2017 hebben ze hun bezwaren kenbaar gemaakt middels een inspraakreactie bij de gemeenteraad. "Als je puur naar bestuurlijke regels kijkt, maken wij geen schijn van kans. Gelukkig is er een maatschappelijke kanteling gaande naar minder consumptie van vlees en een minder vervuilende productie. Ook is er steeds meer bekend over de gevaren voor de volksgezondheid. Als minimale afstand wordt nu 250 meter gehanteerd. Deze twee megastallen vallen echter onder de zogeheten overgangsregeling. Dat komt bij ons over als: wij weten dat het slecht is en het mag ook niet meer, behalve deze stallen want zij wachten al zo lang", stelt Bouchier uit. En: "De raad heeft niet voor niets om advies gevraagd. Men wil niet het verwijt krijgen zelfstandig en onnadenkend te hebben gehandeld. Het is duidelijk dat ze er mee in hun maag zitten. De commissie zal het juiste advies moeten geven zodat ze later hun klein- en achterkleinkinderen nog recht in de ogen kunnen kijken. 'Opa heeft het goed gedaan'. Zij hebben nu de kans om geschiedenis te schrijven." (bron: Elna, 28-2-2017)

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Zieuwent heeft 5 rijksmonumenten en 18 gemeentelijke monumenten.

- De huidige Sint Werenfriduskerk dateert uit 1899. Maar ook daarvóór is er op kerkelijk gebied al veel gebeurd in het dorp (zie verder de link). De kerk in neogotische stijl is ontworpen door architect J.W. Boerbooms, een leerling van de bekende architect Pierre Cuypers. De kerktoren is 75 meter hoog. Het hoofdaltaar is vervaardigd door de Duits-Nederlandse beeldhouwer Friedrich Wilhelm Mengelberg. De kerk heeft gebrandschilderde ramen van kunstenaar Schifferstein. De muurschilderingen van kunstschilder Wijnand Geraedts dateren uit 1925/1927.

Het interieur is nog in goede staat en ademt het 'rijke Roomse leven' van de periode rond 1900. Sinds 2010 maakt de kerk deel uit van de regionale Parochie Sint Ludger. Net als de Sint-Calixtusbasiliek in Groenlo, wordt de Zieuwentse kerk 'de kathedraal van de Achterhoek' genoemd. De heemkundekring van heeft een prachtig 360 graden panorama van het rijke interieur van de Sint Werenfriduskerk gemaakt (klik zo nodig onderaan op 'afspelen' en op het luidsprekertje voor een gesproken rondleiding).

- Mariakapellen.

Terug naar boven

Jaarlijkse evenementen

- FC Zieuwent is geen voetbalvereniging, maar de Feestcommissie. Zij organiseert de jaarlijkse fietstocht op Koningsdag, de Zieuwente Kermis, de intocht van Sinterklaas en exploiteert de IJsbaan aan de Zegendijk.

- Ook de in 2002 opgerichte Stichting Fratsen is een groep enthousiaste vrijwilligers, die door het jaar heen voor leven in de Zieuwentse brouwerij zorgt, middels het organiseren en realiseren van activiteiten en voorzieningen op het gebied van kunst, cultuur en sport, zoals de wandeltocht 'Dwars deur Söwent' (6, 12, 18 of 24 km) op de 1e zondag in mei, het Vertelfestival, de Modderdag en het Timmerdorp. Verder is de stichting bedenker en eigenaar van Nederlands eerste mobiele halfpipe. In totaal mag Fratsen door het jaar heen rekenen op de medewerking van meer dan 60 vrijwilligers, die op de een of andere manier bijdragen aan het succes van een of meerdere activiteiten.

- Op een zondag begin januari organiseren RKZVC en Perfect Running de Seesing Personeel Nieuwjaarsrun Zieuwent. Je kunt kiezen uit de afstanden 5 en 10 km (d.w.z. de 10 km deelnemers lopen het parcours twee keer). Het parcours gaat over de mooie Zieuwentse kerkepaden. Er is ook een kidsrun van 1,2 km.

- Toneelvereniging Semper Avanti voert jaarlijks een stuk op in januari of februari.

- Paaspop Zieuwent.

- Naast Paaspop is er ook Paaspop Klassiek: de uitvoering van de Matthäus Passion op Goede Vrijdag in de Sint Werenfriduskerk. De Matthäus Passion is het op muziek gezette bijbelverhaal uit het evangelie van Mattheus. Het is natuurlijk niet zomaar een verzameling recitatieven, aria's en koren. Er zit wel een systeem in en er valt meer te begrijpen en genieten als men zich daar bewust van is. Daarom is het handig je van tevoren te verdiepen in de uitgebreide uitleg van wat de Matthäus Passion precies inhoudt. Lees ook hier: waarom de Matthäus Passion in Zieuwent zo bijzonder is.

- Het Seesing Tournament is een voetbaltoernooi voor eerstejaars D-pupillen dat jaarlijks wordt gehouden op pinksterzaterdag en 1e pinksterdag op sportpark De Greune Weide. Het deelnemersveld bestaat uit 9 D-pupillen elftallen van nationale en internationale topclubs. Uiteraard neemt ook het D-pupillen elftal van gastheer RKZVC deel aan dit toernooi, versterkt met enkele regionale spelers. Inzet van het toernooi is de Dave Boomgaars Bokaal, vernoemd naar een voormalig jeugdlid van RKZVC die in 1992 op 12-jarige leeftijd is overleden aan een ongeneeslijke ziekte. Veel spelers die deelnemen aan het toernooi hebben dezelfde leeftijd. Mede door het uitreiken van deze bokaal zal zijn naam nooit vergeten worden.

- Zieuwentse Kermis (juni).

- Zieuwent Live! is een groep muzikanten die allen in het dorp woonachtig of geboren zijn en die samen een avond muziek maken op de vooravond van de Zieuwentse Kermis. De leeftijd van de muzikanten varieert tussen de 14 en 64 jaar en alle muzikanten moeten redelijk wat in huis hebben om tot een professionele muziekavond te komen. Er wordt steeds in wisselende bezettingen op het podium gespeeld. Door het steeds weer nieuwe talent dat zich presenteert blijft het ieder jaar weer een verassing en een succes. De avond wordt door zowel jong als ouder gewaardeerd. In 2016 was het alweer voor de 10e keer. Een verslaggever stelt in 2015 dat het dorp door dit jaarlijkse evenement inmiddels al als 'het Volendam van de Achterhoek' wordt gezien.

- Elk jaar, vanaf begin november tot eind februari, laat de Feestcommissie een weiland aan de Zegendijk met ca. 10 tot 25 cm water onderlopen, in de hoop dat het flink gaat vriezen. Er is een kleine schaatsbaan en een grote 400 meter schaatsbaan. De ijsbaan is volkomen veilig tegen doorzakken, want de maximale diepte van ijs en water is 25 cm. Het ondergelopen weiland is 180 meter lang en 100 meter breed, in totaal ca. 1,8 hectare groot. Een kaartje kost t/m 15 jaar €1,50 en v/a 16 jaar €3,00. De ijsbaan is, als het ijs goed is, elke dag open van 12.00 tot 22.00 uur.

Terug naar boven

Landschap, natuur en recreatie

- De wandelroute Trage Tocht Zieuwent (9 km) voert voor het grootste gedeelte van de route over comfortabel aanvoelende kerkenpaden tussen de velden. Maar het gaat ook bijna 3 km over een hobbelig en ruig graspad langs de Veengoot, dat voor de helft geflankeerd wordt door een hoogopgaande boomsingel. Hoge schoenen en lange broek zijn daarom wel aan te bevelen.

- Stichting Kerkepaden Zieuwent - inderdaad zonder tussen-n want nog voor de spellingswijziging opgericht - zet zich sinds 1994 in voor de verhoging van de verkeersveiligheid voor voetgangers en fietsers rondom het dorp middels aanleg en onderhoud van fiets- en wandelpaden, alsmede voor uitbreiding van recreatieve en landschappelijke waarden in de omgeving. Inmiddels heeft zij - d.w.z. een groep van inmiddels meer dan 60 vrijwilligers - ruim 13 km aan paden gerealiseerd. De komende jaren stelt het bestuur zich tot doel om de paden en het groen eromheen op verantwoorde wijze te onderhouden. De padenstructuur is daartoe ingedeeld in diverse rayons, die ieder een eigen rayonhoofd hebben met een vaste ploeg vrijwilligers. Iedere ploeg heeft een vaste dag voor het onderhoud van zijn traject en dan de beschikking over zitmaaiers, trekkertjes, kantensnijders, schoffels, harken en bosmaaiers.

- Waterschap Rijn en IJssel heeft in 2011 de Baakse Beek nabij de Kunnerij heringericht. De herinrichting draagt bij aan de realisatie van de ecologische verbindingszones Baakse Beek en Veengoot. Zo ontstaat een duurzaam watersysteem waarin meer ruimte is voor waterberging en piekafvoeren worden tegengegaan. Langs de Baakse Beek tussen de Zegendijk en de Kunnerij is 4 hectare ingericht. De loop van de beek is verlegd en de beek heeft een natuurlijkere loop en profiel gekregen. Het omliggende terrein is verlaagd waardoor het geschikt is voor retentie (wateropvang) en er meer variatie voor ontwikkeling van natuurwaarden ontstaat.

Terug naar boven

Literatuur

- Nieuwe en/of tweedehands boeken over Zieuwent (online te bestellen).

Terug naar boven

Links

- Algemeen: - Site van en over Zieuwent.

- Belangenvereniging: - Zieuwents Belang. - Nieuws van Zieuwents Belang op Facebook.

- Buurthuis: - Buurt- en clubhuis 't Kevelder.

- Onderwijs en kinderopvang: - St. Jozefschool. - Kindercentrum De Knuffel.

- Sport: - RKZVC (voetbal). - Toerclub Velocé (wielrennen) is er voor zowel race- als ATB-liefhebbers. - Volleybalvereniging TOHP. - Handbalvereniging Pacelli.

Reactie toevoegen