Zeewolde

Plaats
Dorp en gemeente
Zeewolde
Zuidelijk Flevoland
Flevoland

zeewolde_plaatsnaambord.jpg

De kern Zeewolde is een van de jongste dorpen van ons land, want pas ontstaan sinds de jaren tachtig. Toch dateren de oudste huizen in die gemeente al uit de jaren vijftig. Hoe dat zit kun je lezen onder het kopje Geschiedenis.

De kern Zeewolde is een van de jongste dorpen van ons land, want pas ontstaan sinds de jaren tachtig. Toch dateren de oudste huizen in die gemeente al uit de jaren vijftig. Hoe dat zit kun je lezen onder het kopje Geschiedenis.

zeewolde_gemeente_bord_met_wapen_kopie.jpg

Handig dat niet alleen bij de dorpskom maar ook aan de rand van de geméénte Zeewolde borden staan om je welkom te heten. Want de gemeente is vele malen groter dan alleen het dorp. Met 269 km2 behoort de gemeente tot de grootste van Nederland qua oppervlak

Handig dat niet alleen bij de dorpskom maar ook aan de rand van de geméénte Zeewolde borden staan om je welkom te heten. Want de gemeente is vele malen groter dan alleen het dorp. Met 269 km2 behoort de gemeente tot de grootste van Nederland qua oppervlak

zeewolde-stad-msd-20150909-341057.jpg

Zeewolde, Kerkplein met o.a. kerkgebouw Open Haven, met zijn markante carillon met 50 klokken, dat wordt bespeeld door de bekende organist Boudewijn Zwart.

Zeewolde, Kerkplein met o.a. kerkgebouw Open Haven, met zijn markante carillon met 50 klokken, dat wordt bespeeld door de bekende organist Boudewijn Zwart.

zeewolde-stad-msd-20150909-341063.jpg

Jachthaven, Zeewolde, Flevoland

Jachthaven, Zeewolde, Flevoland

de-aardzee-msd-20150428-330096.jpg

De Aardzee, Landart. Zeewolde, Flevoland. Eigendom van het Flevolandschap.

De Aardzee, Landart. Zeewolde, Flevoland. Eigendom van het Flevolandschap.

harderhoek-harderbroek-msd-20150909-340930.jpg

Zeewolde, Harderbroek van Natuurmonumenten

Zeewolde, Harderbroek van Natuurmonumenten

horsterwold-msd-20150203-324329.jpg

Horsterwold van Staatsbosbeheer, één van de grootste aangesloten bosgebieden in Nederland

Horsterwold van Staatsbosbeheer, één van de grootste aangesloten bosgebieden in Nederland

wilgenreservaat-msd-20150415-328523.jpg

Wilgenreservaat van Flevolandschap

Wilgenreservaat van Flevolandschap

flevoland-zeewolde-msd-20150428-330051.jpg

Zeewolde, kortegolf zenderpark

Zeewolde, kortegolf zenderpark

Zeewolde

Terug naar boven

Status

- Zeewolde is een dorp en gemeente in de provincie Flevoland. De gemeente Zeewolde is opgericht in 1984 en is daarmee de jongste, niet door samenvoeging ontstane, gemeente van Nederland.

- Wapen van de gemeente Zeewolde.

- Onder de gemeente Zeewolde valt naast het gelijknamige dorp ook de buurtschap Harderhaven.

- Foto's van de plaatsnaamborden in de gemeente Zeewolde.

Terug naar boven

Naam

Inwoners
Een inwoner van Zeewolde is een Zeewoldenaar. Een vrouwelijke inwoner wordt ook vaak Zeewoldese genoemd.

Oudere vermeldingen
793-794 kopie begin of midden 10e eeuw Seaeuuald, Seuuuald.

Naamgeving en naamsverklaring
Betekent het Oudnederlandse uuald 'woud, moerasbos' met sew 'zee, meer'. Oorspronkelijk de aanduiding van een bos, ligging onbekend, in Gelderland of in de omgeving daarvan. De huidige plaats en gemeente zijn recente vernoemingen.(1)

Terug naar boven

Ligging

Zeewolde ligt O van Almere, W van Harderwijk, Ermelo en Putten. De gemeente grenst in het O aan het Wolderwijd (Z van de N302) met Z daarvan het Nuldernauw, in het Z aan het Nuldernauw en aan het Nijkerkernauw (W van de N301), in het ZW aan het Eemmeer, in het W aan de A27, in het N aan de A6, in het NO aan de Knardijk. In het Z van de Knardijk loopt de grens NO langs de Hoge Vaart en aan het eind daarvan Z langs de Hoge Dwarsvaart tot aan de N302, die hier de scheiding vormt tussen Veluwemeer in het N en Wolderwijd in het Z.

Terug naar boven

Statistische gegevens

Zeewolde heeft ca. 10.000 huizen met ca. 22.000 inwoners.

Terug naar boven

Geschiedenis

Zoals Werkeiland Lelystad-Haven de oudste nederzetting is van de gemeente Lelystad, is Harderhaven (precies diagonaal daar tegenover gelegen nabij het andere uiteinde van de Knardijk) de oudste nederzetting van Zeewolde. Harderhaven was aanvankelijk net als Lelystad-Haven een werkhaven en -eiland voor de drooglegging van Oostelijk Flevoland (= gemeenten Lelystad en Dronten). Aansluitend is Harderhaven ook ingezet voor de drooglegging van Zuidelijk Flevoland, die in 1968 gereed komt. De locatie van het dorp is aanvankelijk beoogd tussen Dronten en Lelystad. Later is besloten om het dorp aan te leggen op de plek waar het nu ligt. Eind jaren zeventig vestigen de eerste agrariërs en ondernemers zich in de polder in het buitengebied. De dorpskern Zeewolde verwelkomt de eerste inwoners in 1984. Aanvankelijk was het doel om Zeewolde niet groter te laten worden dan 5.000 inwoners. Later is dat 'plafond' vervallen.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Zeewolde heeft 1 rijksmonument, maar dat is een archeologisch monument,  dus daar zal bovengronds niet veel van te zien zijn.

- De toren van kerkgebouw Open Haven / Sterre der Zee (Kerkplein) uit 1986 (met verschillende zalen voor verschillende gezelschappen, zowel katholiek als protestant) heeft een carillon met 50 klokken. Het wordt bespeeld door Boudewijn Zwart, telg van de bekende organistenfamilie. - Het in 1986 gerealiseerde complex Open Haven is ook een ontmoetingscentrum in bredere zin voor verenigingen e.a. organisaties.

- Het Kruispunt (Gedempte Gracht 1) uit 2007 is de kerk van de Nederlands Gereformeerde Kerk Zeewolde.

- Gereformeerde Kerk (vrijgemaakt) De Schuilhof (Elzenlaan 2) uit 1981. - Site GKv De Schuilhof.

- Christelijke Gereformeerde Kerk Maranatha (Gelderseweg 107) uit 1988. - Site CGK Maranatha.

- Het pand dat te boek staat als oudst bekende huis van Zeeland, waarvan de sporen uit de Vlaardingercultuur (ca. 2700-2100 v. Chr.) in 1957 zijn opgegraven, is in 2012 herbouwd in het Horsterwold in Zeewolde. Het heeft de naam Steentijdhuis Horsterwold gekregen, ook wel Huize Horsterwold. Het huis dient voor educatie van bezoekers, beleef-excursies voor schoolkinderen en -klassen en als experimenteel-archeologisch centrum voor wetenschappers en studenten. - Zie ook het artikel over herbouw oudste huis van Zeeland.

- Aardzee is het grootste landschapskunstwerk van Nederland, ontworpen door Piet Slegers. Aardzee maakte deel uit van het kunstproject ‘Beelden Buiten’ dat in 1979 plaatsvond. De achterliggende gedachte van het werk is het doorbreken van de eentonigheid van het polderlandschap.

- Zendstation Middengolfzender Flevoland is in 1980 gebouwd, als vervanging van de Middengolfzender Lopik, die daarna tot 2015 nog als reserve heeft dienst gedaan.

- In 1985 is Kortegolfzendstation Flevo gerealiseerd (zie foto). De zenders zijn tot 2007 gebruikt door Radio Nederland Wereldomroep. Sinds 2012 is het station in gebruik bij Defensie als back-up voor communicatie tussen hoofdkwartieren en eenheden in het veld of schepen.

- Oorlogsmonument aan de Dasselaarweg.

Terug naar boven

Jaarlijkse evenementen

- Rotary Zeewolde organiseert jaarlijks met Nieuwjaar de Nieuwjaarsduik Zeewolde.

- Koningsdag (met voorafgaande feestavond).

- Beachfestival Zeewolde (o.a. live muziek, braderie) (weekend eind mei).

- Mini Marathon Zeewolde (voor de jeugd) (op een zaterdag in juni).

- Zeewolde Endurance (triathlon) (op een vrijdag eind juni).

- Zeewolde Winterworld (december) op het Kerkplein is een kunstijsbaan met terras en koek en zopie-tent. Jong en ouder kunnen er verder genieten van diverse evenementen zoals Preuverie en Fluitketelschuiven.

Terug naar boven

Landschap, natuur en recreatie

- Het ca. 3.700 ha grote Horsterwold (grenzend aan het Nuldernauw) is het grootste loofbos van Nederland. Het is tevens bijzonder omdat dit een bos is op kleigrond. De groei van de bomen is spectaculair, doordat zure regen geen vat heeft op dit milieu en doordat de grondsoort zeer vruchtbaar is.

- Natuurreservaat Harderbroek (272 ha) ligt NO van Zeewolde, als je vanuit Harderwijk Flevoland binnenkomt, gelijk aan je linkerhand. In het Harderbroek werkt Natuurmonumenten van 2010 tot beoogd 2020 aan rietherstel. Hiervoor is in een deel van het Harderbroek het waterpeil verlaagd. Het riet kan zich zo via zaad en bovengrondse wortel verspreiden en verjongen. Ook is het gebied hierdoor minder aantrekkelijk voor broedende grauwe ganzen. De ganzen hebben de laatste jaren een belangrijk deel van de rietverjonging opgegeten. Tijdens het project komen steeds andere delen van het gebied droog te liggen. De droogliggende platen vormen een bijzonder landschap. Daarnaast trekken de kale grond en slikkige randen witgatjes, grutto's, kieviten en kemphanen aan.

- Het 137 ha grote Wilgenreservaat (W van de kruising Vogelweg - Knardijk) is een spontaan ontstaan wilgenbos aan de rand van de Knar. De Knar is een pleistocene zandrug die een ondiepte in de Zuiderzee vormde. Het Wilgenreservaat wordt onder andere bewoond door reeën en hermelijnen en is rijk aan zangvogels.

- Tijdens de aanleg van de A27 was een deel van het 87 ha grote Stichtse Putten (O van de Stichtse Brug aan de A27 en de Gooiseweg) in gebruik als zanddepot. Nu is het een natuurgebied met ondiepe plassen en moeras, deels begrensd door bos. Er komen allerlei soorten (water)vogels voor.

- De 67 ha grote Ooievaarsplas (ter hoogte van wegrestaurant Hajé tussen A6, Lepelaartocht en Ooievaarsweg) is ontstaan door zandwinning voor de aanleg van de A6. De Ooievaarplas bestaat uit water, omgeven door rietkragen, ruigten en wilgenbos. Het gebied is rijk aan vogels. Op de resten van een oude zanddepot groeien bijzondere plantensoorten.

- De 63 ha grote Reigerplas (tussen A6, Praamweg en Ooievaarsweg) is ontstaan door het winnen van zand voor de aanleg van de A6. De Reigerplas is omgeven met bos, struweel en ruigte en heeft vooral een recreatieve functie. Rondom het water, dat in trek is bij verschillende watervogels, komen ook diverse soorten zangvogels voor. Ook de visarend wordt hier af en toe waargenomen.

- In het 47 ha grote Gruttoveld (gelegen halverwege de Rassenbeektocht) broeden diverse soorten weidevogels, waarvan de graspieper de meest voorkomende is. In de winter zijn er honderden ganzen aanwezig. Natte graslanden, doorkruist door sloten, omringd door een hogere en drogere rand. Niet vrij toegankelijk, maar goed zichtbaar vanaf de Rassenbeektocht.

- Het 39 ha grote Priembos (in de driehoek tussen Hoge Vaart, Gooiseweg en Adelaarsweg) is een jong bos, aangelegd in 1993. In dit gebied groeien vooral populieren, wilgen, essen, esdoorns en beuken. Ook staan er robinia’s. Langs de Hoge Vaart zijn natuurvriendelijke oevers die het bos aantrekkelijk maken voor bevers.

- Het 29 ha grote Gorzenveld (gelegen tussen de Gooiseweg en de kruising Priempad-Rassenbeektocht) is een voormalig rietproefveld waar onderzoek werd gedaan naar de oorzaken van de sterke achteruitgang van rietvegetaties in de IJsselmeerpolders, en naar de wijze waarop het riet bij de ontginning van Flevoland het beste bestreden kon worden. Door te experimenteren met rietbeheer is een voor moerasvogels aantrekkelijk gebied ontstaan. Het gebied is niet vrij toegankelijk, maar vanaf het Priempad is vogelobservatie goed mogelijk.

- Het 6 ha grote Winkelse Zand (tussen Priemtocht, Priempad en Winkelweg) is een voormalig zanddepot t.b.v. de aanleg van de polderwegen rond 1970. Op deze plek is kalkrijk zand achtergebleven, waarop een voor Flevoland bijzondere vegetatie groeit met bijvoorbeeld rode ogentroost, Koninginnekruid en rietorchis.

- IVN Zeewolde wil de inwoners van Zeewolde op een actieve wijze betrekken bij de natuur en de (eigen) leefomgeving. Zij organiseert een verscheidenheid aan activiteiten voor jong en oud zoals wandelingen, excursies en cursussen.

- Mountainbikeroute door het Horsterwold (17,5 km).

- De Verbeelding is een cultureel centrum waar van alles plaatsvindt op het gebied van kunst, cultuur, concerten, theater, workshops en lezingen.

- In juni 2015 is door beschermvrouwe van de Scouting koningin Maxima (zie ook het filmpje onder de link) in het Horsterwold het bijna 70 ha grote Scoutinglandgoed Zeewolde geopend. Aan de oevers van het Nuldernauw gelegen, is het een perfect gebied voor de scouts omdat ze er zowel bos als water tot hun beschikking hebben. Bij de jaarlijkse grotere activiteiten, die voorheen telkens op andere tijdelijke locaties moesten worden georganiseerd, komen gemiddeld tussen de 3.000 en 7.000 scouts bij elkaar. Het landgoed wordt door de scouts volledig nieuw ingericht. Het terrein was voorheen een inmiddels 40 jaar oud populierenbos en daarmee toch al aan vernieuwing toe. Dat bos is gekapt. Het terrein kent nu veel meer reliëf, waterpartijen, open velden en routes voor de mountainbike. "We maken hier eigenlijk nieuwe natuur van, samen met kinderen die daar graag in werken", aldus directeur van het landgoed Fedde Boersma. Scouting Nederland telt inmiddels meer dan 100.000 jeugdleden en is nog altijd groeiende. "Ouders vinden het belangrijk dat hun kinderen samen met andere kinderen buitenactiviteiten ondernemen", zegt Boersma. "Spelenderwijs leren ze samenwerken, verantwoordelijkheid nemen, maar ook leiding nemen en rekening houden met elkaar. Het zijn waarden die we tegenwoordig weer erg belangrijk vinden." Als de scouts niet aanwezig zijn, is het overigens gewoon een openbaar gebied. - Zie ook het nieuwsbericht over Scoutinglandgoed Zeewolde.

- Stranden vind je bij het Wolderwijd en bij het Nuldernauw.

- In 2015 is langs het Wolderwijd bij Zeewolde het Tulpeiland aangelegd, een recreatie-eiland in de vorm van een tulp. Het eiland bestaat uit een kelk waar in het hart een passantenhaven is aangelegd. De steel is gevormd door 3 natuureilanden. Een dam verbindt de kelk met het vasteland. Vanuit de lucht is het Tulpeiland duidelijk herkenbaar. Aan de landzijde komt in 2016 het Lanterstrand.

Terug naar boven

Beeld

- Fotoreportages van Zeewolde van fotograaf Martin Stevens.

Terug naar boven

Literatuur

- Nieuwe en/of tweedehands boeken over Zeewolde (online te bestellen).

Terug naar boven

Links

- Gemeente: - Officiële site van de gemeente Zeewolde.

- Lokale links: - Zeewolde linkspagina.

- Media / nieuws: - RTV Zeewolde. - Lokale Omroep Zeewolde. - Nieuws uit Zeewolde. - Nieuws uit Zeewolde II.

- Zorg: - Zorgboerderij Zeewolde. - Zorgboerderij Zonnehoeve.

Reactie toevoegen