Valburg

Plaats
Dorp
Overbetuwe
Betuwe
Gelderland

valburg broekstraat 1955 [640x480].jpg

Valburg Broekstraat 1955

Valburg Broekstraat 1955

GL kadastrale gemeenten Valburg Herveld en Zetten in ca. 1870 kaart J. Kuijper [1024x768].gif

kadastrale gemeenten Valburg Herveld en Zetten in ca. 1870 kaart J. Kuijper

kadastrale gemeenten Valburg Herveld en Zetten in ca. 1870 kaart J. Kuijper

Valburg

Terug naar boven

Status

- Valburg is een dorp in de provincie Gelderland, in de streek Betuwe, gemeente Overbetuwe. Het was een zelfstandige gemeente t/m 2000. Het gemeentehuis stond sinds 1965 in Andelst. Voorheen stond het gemeentehuis in Herveld. Dit was, sinds 1899, het eerste echte gemeentehuis van de gemeente.

- De gemeente Valburg is in 1818 ontstaan uit een deel van de gemeente Elst en een deel van de in dat jaar opgeheven gemeente Herveld.

- Per 22 mei 1854 is de gemeente Valburg vergroot met de gemeente Loenen en Wolferen, per 1-7-1955 is de gemeente vergroot met de gemeente Hemmen.

- Wapen van de voormalige gemeente Valburg.

Terug naar boven

Naam

Oudere vermeldingen
De plaatsnaam komt voor het eerst in de archieven voor in 793, als Falburc Marca.

Terug naar boven

Ligging

Het dorp ligt W van Elst en grenst in het W aan de A50 en in het Z aan de A15. De naam is bij automobilisten bekend van Knooppunt Valburg: de 'kruising' van de A15 en de A50.

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 omvat de gemeente Valburg 520 huizen met 3.632 inwoners, verdeeld in het gelijknamige dorp 99/688 (= huizen/inwoners), (dan nog) buurtschap Oosterhout 63/577, dorp Slijk-Ewijk 69/371, dorp Herveld 134/890, dorp Andelst 77/508, dorp Zetten 62/510 en dorp Homoet 16/88. Tegenwoordig heeft het dorp ca. 700 huizen met ca. 1.800 inwoners.

Terug naar boven

Geschiedenis

In den beginne
De nederzetting is al aan het begin van onze jaartelling ontstaan. Op het grafveld van Valburg zijn in 2010 crematiegraven, brandrestenkuilen, kringgreppels en aardewerkconcentraties aangetroffen. De graven dateren vanaf het einde van de 1e eeuw tot de 2e helft van de 3e eeuw. Het grafveld is gelegen op een flank van een rivierduin. Daarnaast zijn nederzettingssporen aangetroffen bestaande uit (restanten van) twee huisplattegronden, waterputten, enkele kuilen en een paar greppels. Een klein deel hiervan (de meest oostelijke sporen) dateert ongeveer in dezelfde periode als het grafveld, namelijk Midden Romeinse tijd. Een groot deel van de bewoningssporen dateert echter uit de Laat Romeinse tijd.

Station
Valburg had van 1882 tot 1938 een halte aan de spoorlijn Dordrecht - Elst. Het stationsgebouw is helaas in 1945 afgebroken.

Als je je nader wilt verdiepen in de geschiedenis van dit dorp en deze voormaige gemeente, kun je terecht bij de volgende instantie en site:

- Historische Kring Oosterhout /Slijk-Ewijk / Valburg e.o..

- In de Inventaris van de Secretarie van de gemeente Valburg 1811-1932 vind je onder het kopje Inleiding veel lezenswaardigs over de geschiedenis van de gemeente.

Terug naar boven

Recente ontwikkelingen

- Gedeputeerde Staten van Gelderland hebben in oktober 2017 een besluit genomen over de plek en ontsluiting van de Railterminal Gelderland in de gemeente Overbetuwe. Ze kiezen voor een noordvariant met een nieuwe weg die parallel loopt aan de noordzijde van de Betuweroute. De railterminal bij Valburg is een beeldbepalend project binnen de gebiedsopgave Gelderse Corridor en vormt een belangrijke schakel in deze logistieke corridor die de provincie wil realiseren. Gelderland ligt centraal tussen het Ruhrgebied en de Randstad. Daarnaast heeft de provincie hiermee een plek waar 3 soorten vervoer samenkomen: de Betuweroute, de A15 en de Waal. Door de 3 vervoerssoorten te combineren wordt dit gebied een nog aantrekkelijker vestigingslocatie voor bedrijven en versterkt het de regionale én nationale economie.

In het gebied waar de Railterminal gaat komen, gebeurt veel. Niet alleen is hier eerder al de Betuweroute aangelegd, maar binnenkort wordt ook de A15 verbreed en mogelijk komt er ook een nieuw windmolenpark. Het is daarom belangrijk dat de Railterminal een goede plek krijgt in het landschap, waarbij rekening wordt gehouden met overlast voor omwonenden. Om dit te bereiken werkt de provincie samen met bewoners, bedrijven, overheden en andere belanghebbenden in het gebiedsproces Knoop 38. (bron: Provincie Gelderland, 31-10-2017)

- Het Dorpsplan Valburg en Homoet kijkt vooruit richting 2020 en geeft de door de dorpelingen gewenste ontwikkelingen aan.

- Nieuwbouwwijk Molenzicht (163 huizen) is gerealiseerd aan de Z kant van het dorp.

- Het kerkplein e.o. is in 2011 heringericht.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Valburg heeft 15 rijksmonumenten.

- Valburg heeft 10 gemeentelijke monumenten.

- De Hervormde (PKN) kerk valt onder de Hervormde Gemeente Valburg - Homoet. De onderbouw van de toren bestaat uit tufstenen blokken uit de 11e eeuw. Het middenstuk van de kerk is vanaf de 13e eeuw gebouwd en het gotische koor stamt uit de 15e eeuw. Het koor valt op door zijn gotisch gewelf, hoge ramen, steunberen en verschillende uitbouwen.

- De huidige RK St. Jacobus de Meerdere-kerk dateert uit 1888. In dat jaar is de voorganger uit 1802 afgebroken.

- Molen Nieuw Leven is een gesloten standerdmolen uit ca. 1750. Van dit oudste molentype van ons land zijn er nog maar 47 over. Toen de laatste particuliere eigenaar het kostbare onderhoud niet meer kon opbrengen, is een stichting opgericht die het uitvoeren van een grondige restauratie op zich heeft genomen. Deze restauratie is in 1988 gereed gekomen. Als onderdeel van deze klus is de molen ook ca. 100 meter verplaatst, om de windvang en bereikbaarheid te verbeteren.

Terug naar boven

Jaarlijkse evenementen

- Carnaval. - Carnavalsvereniging 't Blauwe Striekske.

- Kunstroute Valburg (weekend in juni).

- Zomerfeesten (september) met o.a. muziek, cabaret, theater en circus.

- Op een zaterdag eind oktober is er het Oktoberfest (in 2018 voor de 4e keer). Het evenement trekt ca. 700 bezoekers. Volgens organisator Jet Jansen wordt het Oktoberfest vooral bezocht door dertigers en veertigers die in de Betuwe wonen. "Bijna iedereen komt verkleed. Het is een gezellig en laagdrempelig feest, waar veel mensen al weken naar uitkijken."

Terug naar boven

Landschap, natuur en recreatie

- De aanleg van de Betuweroute heeft uiteraard gevolgen gehad voor het landschap, zo ook in Valburg. Als compensatie is het buitengebied van dit dorp aan de kant van de Betuwelijn heringericht, o.a. met een nieuw bos, dat gezien het voorgaande ook wel compensatiebos wordt genoemd: het compenseert de voor de Betuweroute gekapte bomen. In het bos staat een variatie van zwarte els, haagbeuk, es, zoete kers, sleedoorn en kornoelje. Daarnaast zijn iepen aangeplant op de boomweide en walnoten bij de voormalige boerderij van de familie Hol.

Terug naar boven

Beeld

- Oude foto's van de kernen van de voormalige gemeente Valburg op Facebook.

Terug naar boven

Links

- Belangenvereniging: - Dorpsraad Valburg - Homoet.

- Onderwijs: - Basisschool St. Jacobus is de enige school in het dorp en dat betekent dat de meeste kinderen uit het dorp hier school gaan. Hoewel het een school is met een katholieke signatuur stelt zij zich open voor gezinnen met een andere of geen specifieke geloofsovertuiging. Het leren omgaan met elkaar en het respecteren van elkaars 'anders zijn' kan hierdoor worden versterkt.

- Sport: - s.c. Valburg (voetbal).

Reacties

(1)

Ik heb uit een erfenis een penning gekregen met aan de voorzijde de tekst: gemeente Valburg met het gemeentewapen en aan de achterzijde de tekst 'aangeboden door het gemeentebestuur'. Diameter 5 cm en materiaal is denk ik brons. Penning verkeert in uitstekende staat. Geen idee wie dit bericht leest; maar wie wil deze penning van me overnemen ([email protected]).

Reactie toevoegen