Wolferen

Plaats
Buurtschap
Overbetuwe
Betuwe
Gelderland

wolferen_paal_met_plaatsnaam.jpg

De buurtschap Wolferen heeft geen plaatsnaambord, maar, net als buur-buurtschap Loenen, een fraaie 'plaatsnaamsteen'

De buurtschap Wolferen heeft geen plaatsnaambord, maar, net als buur-buurtschap Loenen, een fraaie 'plaatsnaamsteen'

Wolferen

Terug naar boven

Status

- Wolferen is een buurtschap in de provincie Gelderland, in de streek Betuwe, gemeente Overbetuwe. T/m 1811 gemeente Loenen en Wolferen. In 1812 over naar gemeente Herveld. In 1818 wordt de gemeente van vóór 1812 weer opgericht. Per 22-5-1854 over naar gemeente Valburg, in 2001 over naar gemeente Overbetuwe.

- De buurtschap Wolferen valt, ook voor de postadressen, onder het dorp Andelst.

- Buurtschap Wolferen heeft geen plaatsnaamborden. Ter plekke staan wel stenen palen met de naam erop, als alternatief 'plaatsnaambord'.

Terug naar boven

Naam

Oudere vermeldingen
Wolveren, 875 falsum? kopie eind 12e eeuw UUlfrum, eind 11e eeuw UUlfara(m), Vulfara(m), 673-691 falsum 1150 kopie eind 12e eeuw Wlfaram, 1165 kopie eind 12e eeuw Wolfara, 1312 Wolfharen, 1567 Wolfferen.

Naamsverklaring
Mogelijk het Oudnederlandse hara 'zandige heuvelrug' met wulf 'wolf'.(1)

Terug naar boven

Ligging

De buurtschap Wolferen ligt Z van Andelst, rond de Waaldijk.

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 omvat de buurtschap Wolferen 3 huizen met 20 inwoners. Tegenwoordig heeft de buurtschap nog altijd slechts een handvol panden.

Terug naar boven

Geschiedenis

Postaal
Het nietige Wolferen was kennelijk toch belangrijk genoeg om in 1857 een 'bestelhuis' te krijgen (een eenvoudige variant van wat we tegenwoordig postkantoor noemen). In 1876 werd dat 'gedegradeerd' tot alleen nog een brievenbus.

Veer
Ter hoogte van hectometerpaal 280 was tot medio 19e eeuw sprake van een voetveerverbinding met het aan de overzijde van de Waal gelegen Winssen.

Terug naar boven

Recente ontwikkelingen

- In 2016 zijn de voorbereidingen gestat voor het project Dijkversterking Wolferen - Sprok (een locatie bij Fort Lent). Een procedure voor milieueffectrapportage (MER) dient om het milieubelang een volwaardige plaats te geven bij bestuurlijke besluiten. Ook bij dit project wordt een MER-procedure doorlopen. Het opstellen van een Notitie reikwijdte en detailniveau (NRD) is een eerste stap in deze MER-procedure. De NRD dient als een soort spoorboekje voor het MER. De NRD geeft aan welke alternatieven en varianten in het MER worden onderzocht en welke (milieu- en omgevings)thema’s in beeld worden gebracht. Ook geeft het NRD de diepgang en methode van het onderzoek aan. Via de link is het begin 2018 verschenen NRD voor dit project ook online te lezen. Medio 2018 beoogt duidelijk te zijn waar de dijk langs dit 15 km lange traject al dan niet en hoe moet worden versterkt.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- De buurtschap heeft geen rijksmonumenten. De buurtschap heeft 2 gemeentelijke monumenten. Ten eerste boerderijcomplex Wolferen (met boerderij uit 1910, vloedschuur uit 1841) op Waaldijk 6. Het object is van architectuurhistorische waarde omwille van de hoofdvorm, de detaillering en het materiaalgebruik. De boerderij vervangt een oudere boerderij, die afgebrand is. Het complex is daarmee een goed voorbeeld van interne bouwevolutie waarbij de onderlinge positionering van de afzonderlijke bedrijfsgebouwen goed behouden is gebleven. De afzonderlijke gebouwen hebben weliswaar enige wijzigingen ondergaan doch deze hebben geen vormverminkende betekenis gehad. Het object heeft verder een situeringswaarde omwille van de markante ligging aan de dijk.

Ten tweede: Ongeveer op de locatie waar voorheen ‘Het Rieten Kasteel’ heeft gestaan, aan de dijk tussen Wolferen en Loenen, ligt het uit 1910 daterende boerderijcomplex ‘Het Kasteel’. Het rieten kasteel is na een dijkdoorbraak in het water verdwenen en op ongeveer dezelfde locatie is een boerderij herbouwd, die in 1907 is afgebrand. Het huidige boerderijcomplex is gedeeltelijk gebouwd op het oude muurstelsel, waarvan de muurdikten ruim één meter zijn. Aanvankelijk lag dit complex verder in het dijktalud en was de voorgevel georiënteerd op het toegangspad, dat van de dijk af langs het voorhuis liep. Na de laatste dijkverzwaring is dit pad verwijderd. Het toegangspad heeft zijn ontsluiting gekregen op het achtererf en het complex ligt nu in de teen van de dijk. Het object is van architectuurhistorische waarde omwille van de redelijk gaaf bewaard gebleven hoofdvorm, de detaillering en het materiaalgebruik; behoudens enkele plaatselijke wijzigingen verkeert het complex nog in originele staat en wijkt af van het voor deze streek gebruikelijke type met midden langsdeel. Het object heeft verder situeringswaarde omwille van de ligging op een historische bouwplaats.

Wellicht valt T-boerderij Le Plaisir uit 3e kwart 19e eeuw op Waaldijk 3, eveneens een gemeentelijk monument, ook nog tot buurtschap Wolferen te rekenen. Het pand heeft de nok van het voorhuis loodrecht op de dijk gericht en is via een pad vanaf deze dijk te bereiken. Op het achtererf bevindt zich een nieuwe schuur met zadeldak. Rechts naast het voorhuis bevindt zich een eenlaags bakhuisje, voorzien van een zadeldak met de nok evenwijdig aan die van het voorhuis. Het dak is belegd met gesmoorde pannen en heeft een schoorsteen op de nok. In de zijgevel is een rond venstertje aangebracht. De korte gevel bevat opgeklampte deuren. Het object is van architectuurhistorische waarde omwille van de gaaf bewaard gebleven hoofdvorm. Het object heeft een situeringwaarde omwille van de situering aan de voet van de Waaldijk, geheel vrij liggend in het landschap.

Terug naar boven

Landschap, natuur en recreatie

- Een waarschijnlijk reeds uit de ontginningstijd stammend afwateringskanaal, de Wolferense Pijp, mondde rond het midden van de 19e eeuw nog via een sluis uit in de Waal nabij het landhoofd van rijksweg A50. Rond enkele binnendijkse kolken zijn restanten van kaden aangetroffen. (bron) Volgens recente kaarten is de waterloop er nog altijd en loopt deze N parallel aan de Waaldijk van of naar buur-buurtschap Wely.

Reacties

(5)

altijd leuk je achternaam tegen te komen op een steen ,

Dat kunnen we ons voorstellen, zeker als je een niet zo alledaagse achternaam hebt. Misschien komen uw voorouders hier wel vandaan?

Zojuist ontdekt dat mijn voorvaders (medio 18e eeuw) hier woonden. Probeer nu te achterhalen wat hun woning/boerderij of anderszins was. Middel van bestaan e.d.

Een van de doelen van onze site is inderdaad dat als je vanwege genealogische interesse ontdekt dat je voorouders uit een bepaalde plaats komen, dat je dan hier meer informatie over die plaats kunt vinden. Ik heb de beschrijvingen zojuist nog verder uitgebreid, o.a. met een drietal boerderijen in deze buurtschap (dit is over een dag te zien). Als je vanuit die genealogische interesse wilt weten waar je voorouders precies hebben gewoond en wat ze deden voor de kost, voert dat voor onze site iets te ver in detail, omdat wij niet over dergelijke bronnen beschikken. Daar kunnen de lokale heemkundekringen u vaak wél mee helpen, die hebben vaak archieven/bibliotheken waar je dit kunt vinden. In uw geval is dat de Historische Kring Midden-Betuwe, die o.a. het dorp Andelst en daarmee ook de buurtschap Wolferen als werkgebied heeft. Hun site vindt u op http://www.hkmb.nl/. Succes gewenst met uw zoektocht.
Met vriendelijke groet, Frank van den Hoven, hoofdredacteur Plaatsengids.nl

Dank je Frank.

Reactie toevoegen