Maurik

Plaats
Dorp
Buren
Betuwe
Gelderland

1-mairik_3.jpg

Het dorp Maurik, gezien van af de Rijnbandijk

Het dorp Maurik, gezien vanaf de Rijnbandijk

1-maurik_4.jpg

Molen De Hoop/De Beijenkorf in Maurik

Molen De Hoop/De Beijenkorf in Maurik

1-maurik_6.jpg

In het centrum van het dorp Maurik

In het centrum van het dorp Maurik

1-maurik_7.jpg

Een lekker, ouderwets snoepwinkeltje in Maurik

Een lekker, ouderwets snoepwinkeltje in Maurik

maurik_2.jpg

Het reusachtige recreatiegebied Eiland van Maurik, gezien vanaf de Rijnbandijk

Het reusachtige recreatiegebied Eiland van Maurik, gezien vanaf de Rijnbandijk

maurik_3.jpg

Het Eiland van Maurik, gezien vanuit het recreatiegebied Gravenbol bij Wijk bij Duurstede

Het Eiland van Maurik, gezien vanuit het recreatiegebied Gravenbol bij Wijk bij Duurstede

maurik.jpg

Het dorp Maurik, mooi gelegen onderaan de Rijnbandijk

Het dorp Maurik, mooi gelegen onderaan de Rijnbandijk

gemeente_maurik_anno_ca._1870_kaart_j._kuijper_kopie.jpg

Gemeente Maurik anno ca. 1870, kaart J. Kuijper

Gemeente Maurik anno ca. 1870, kaart J. Kuijper

Maurik

Terug naar boven

Status

- Maurik is een dorp in de provincie Gelderland, in de streek Betuwe, gemeente Buren. Het was een zelfstandige gemeente t/m 1998.

- Wapen van de voormalige gemeente Maurik.

Terug naar boven

Naam

In het dialect
Mouwerik, Mauwerik.

Oudere vermeldingen
Ca. 300 kopie 7e, 8e en 10e eeuw Mannaricio, 997 Maldericke, 1139 kopie 14e eeuw, 1179 Meldrike, 1222 Maldrike, 1319 Mauderic, 1423 Malderich, 1454-1465 Malderik alsnu Maurik, 1665 Mauryck.

Naamsverklaring
Etymologie onbekend. De identificatie van Mannaricio met Maurik is omstreden, juist omdat alle andere oude vormen een l vertonen, die niet uit Mannaricio te verklaren is. Men ziet in Mannaricio een afleiding van de Germaanse persoonsnaam Mannarîk met het plaatsnaamvormende suffix -ja-, hoewel ook gewezen wordt op de mogelijkheid van een prehistorische naam met het suffix -ikja. Maldericke zou teruggaan op Maleriacum*, een afleiding van de Keltische persoonsnaam Malerius met het suffix -acum dat een 'behoren bij' of 'toebehoren aan' uitdrukt. Getuige de oude vormen is de invoeging van d tussen l en r dan reeds oud, iets dat twijfel oproept. Daarom wordt ook Maldarîkja*- overwogen, een afleiding met het verzamelsuffix -ja- van de Germaanse persoonsnaam Maldarîk (?). Vergelijk ook Mook en Varik.(1)

Terug naar boven

Ligging

Maurik ligt N van Tiel, ZO van Wijk bij Duurstede, NW van Lienden. In het N grenst het dorp aan de Nederrijn (iets naar het W, bij Rijswijk en Wijk bij Duurstede, gaat de Nederrijn over in de Lek).

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 heeft de gemeente Maurik 415 huizen met 2.917 inwoners, verdeeld in het gelijknamige dorp 194/1.370 (= huizen/inwoners), dorp Eck 71/518, buurtschap Wiel 21/125, dorp Rijswijk 76/536 en dorp Ravenswaaij 53/368. Tegenwoordig heeft het dorp ca. 1.700 huizen met ca. 4.200 inwoners.

Terug naar boven

Geschiedenis

In de jaren zeventig zijn bij baggerwerkzaamheden N van Maurik een groot aantal vondsten gedaan. De combinatie van militaire vondsten en bouwmateriaal (zoals tufsteen en dakpannen) wijzen op een castellum. Er zijn nooit muren op hun oorspronkelijke locatie gevonden en we kunnen dus ook niets met zekerheid zeggen over de grootte van de versterking, mede doordat een groot deel van bewijsmateriaal met het Maurikse zand is versleept naar Texel om daar te worden gebruikt voor de versteviging van dijken. Hoogstwaarschijnlijk hebben we hier te maken met het castellum Mannaricium, dat we kennen uit het Reisboek van Antoninus, die een eindeloze opsomming van plaatsen langs doorgaande wegen met de onderlinge afstanden geeft. Volgens dat reisboek moet Mannaricium 33 kilometer van Utrecht liggen, wat overeen komt met de vondsten die gedaan zijn.

Terug naar boven

Recente ontwikkelingen

- De gemeente Buren heeft in 2010 de Dorpsvisie Maurik 2025 opgesteld. De visie geeft antwoord op de vraag hoe het dorp er in 2025 uit zou moeten zien. Een klankbordgroep is in het gehele proces betrokken geweest. Deze bestond uit diverse maatschappelijke partijen die actief zijn in het dorp. Omdat de Dorpsvisie kansen signaleert voor de ontwikkeling van 'Recreatief Maurik', heeft de gemeente ook overlegd met recreatieondernemers en  -organisaties. Belangrijk onderwerp in de dorpsvisie is de locatie van de supermarkt. In de visie wordt de mogelijkheid geboden om de supermarkt te verplaatsen. Het college denkt dan aan de voorzieningenzone in Oost. Door deze mogelijkheid te bieden, zijn er kansen voor een sterke multifunctionele zone met supermarkt, brede school, sportzaal, Kulturhus en/of zorgvoorzieningen aan de oostkant van het dorp.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Mourik heeft 8 rijksmonumenten.

- Maurik heeft 25 gemeentelijke monumenten.

- De Hervormde (PKN) kerk (Kerkplein 1) dateert deels uit de 15e eeuw. Het is een laat-gotische kerk, bestaande uit een pseudo-basilicaal schip op pijlers, overdekt door houten tongewelven en een koor met kruisribgewelven. Overwelfd portaal tegen de zuiderzijbeuk. Het schip heeft typerende korfboogvensters. Het hoge koor heeft grote spitsboogvensters met een sobere gaffeltracering. De onderste vier geledingen van de toren zijn 14e eeuws. Klokkenverdieping met drie slanke spitsboognissen in ieder gevelvlak, eerste helft 16e eeuw. De toren wordt bedekt met een hoge ingesnoerde naaldspits. Het eenklaviers orgel is in 1867 gebouwd door P. van Oeckelen.

- De huidige RK kerk O.L.V. ten Hemelopneming (Buitenweg 4) dateert uit 1949 en verving de vorige RK kerk uit 1820 op Kerkweg 3. Dat pand bestaat nog, en is herbestemd tot cultureel centrum.

De kerk heeft een heel bijzonder orgel. Het orgel is in 1978 gebouwd door de firma Mense Ruiter (Zuidwolde GR) voor de Gereformeerde kerk De Regenboog te Groningen. In 1997 is die kerk gesloten, waarna het orgel is verkocht aan de RK parochie in Maurik. Het is een pijporgel, dat via MIDI met computers en elektronische instrumenten kan communiceren. Het geheel is een volledig mechanisch orgel, dat voorzien is van elektronische instrumenten die per uitvoering/organist van gedaante / samenstelling kunnen verschillen.

- Korenmolen De Beijenkorf (Molenstraat 22) is gebouwd in 1873. Het is een ronde stenen molen, gebouwd op de fundamenten van het voormalige Kasteel Maurik. In 1932 is de molen onttakeld, waarna dus nog slechts de romp resteerde. Van 2004 tot 2006 is de molen uitwendig gerestaureerd en voorzien van een Oudhollands wiekenkruis. Na de restauratie is de molen hernoemd tot De Beijenkorf. Voorheen heette hij De Hoop. De molen is particulier eigendom en is niet te bezoeken.

Terug naar boven

Jaarlijkse evenementen

- Ben jij op zoek naar een nieuwe sportieve uitdaging waarbij de adrenaline door je aderen stroomt? Schrijf je dan in voor de - naar eigen zeggen - mooiste obstacle run van Nederland, de Mud & Water Challenge (weekend in juli) op het Eiland van Maurik. Als een echte marinier bedwing je spectaculaire hindernissen, waarbij modder en water je grootste vijanden zijn.

Terug naar boven

Natuur en recreatie

- Het Eiland van Maurik bestaat uit twee recreatieterreinen: het surfterrein en het strandbad. Het waterrecreatiegebied staat in open verbinding met de rivier de Neder-Rijn, waardoor watersporters prima hun sport kunnen beoefenen. Het recreatiegebied is het hele jaar - gratis - geopend. Toegankelijk van 6.00 uur tot 22.00 uur. Honden zijn - behalve op de toegangsweg - niet toegestaan. Het is ook het grootste vakantiepark in de Betuwe, met o.a. een camping en vakantiehuisjes.

Terug naar boven

Literatuur

- Nieuwe en/of tweedehands boeken over Maurik (online te bestellen).

Terug naar boven

Links

- Nieuws: - Het kleurrijke en informstieve maandblad Maurik Rond, dat maandelijks gratis huis aan huis wordt bezorgd in het gelijknamige dorp plus Eck en Wiel en Rijswijk, is via de link ook online te lezen.

- Belangenvereniging: - Vereniging Dorpsbelang Maurik (VDM) is opgericht in en stelt zich als doel het versterken van de eigen identiteit van het dorp, teneinde het voortbestaan en de leefbaarheid te behouden en zo mogelijk te verbeteren. VDM heeft geen binding met politieke partijen, kerkelijke instellingen en/of gemeentebestuur. VDM streeft naar een zo breed mogelijk draagvlak onder de inwoners.

- Muziek: - Muziekvereniging Kunst en Vriendschap Maurik is opgericht in 1910. Door het jaar heen verzorgen ze allerlei optredens en geven ze regelmatig concerten, waaronder een jaarlijkse uitvoering in het voorjaar, een zomerconcert bij Café Hier Is ’t en een Kerstconcert. De vereniging bestaat uit een 4-tal onderdelen; het harmonieorkest met ca. 35 leden, en daarnaast de slagwerkgroep, het leerlingenorkest en de majorettegroep. Om springlevend te blijven heeft de vereniging steeds weer nieuwe jeugdleden nodig. Leerlingen kunnen bij de harmonie en de slagwerkgroep starten vanaf groep 5 van de basisschool. Bij de majorettes starten de leerlingen vanaf groep 1 van de basisschool.

Muziek maken is een mooie hobby, die je je hele leven zowel alleen als in groepsverband kunt blijven beoefenen. Samen muziek maken is leuk, je leert nieuwe mensen kennen en vaak ontstaan er via de vereniging hechte vriendschappen. Van muziek maken word je vrolijk, je kunt er lekker van ontspannen. Actieve kinderen worden er vaak rustig van. Passieve kinderen kruipen vaak uit hun schulp. Naast het plezier in muziek, heeft het een aardig neveneffect: muziek stimuleert de intellectuele en de sociaal-emotionele ontwikkeling. Sociale vaardigheden worden getraind, de concentratie, het doorzettingsvermogen en de zelfstandigheid worden bevorderd en de intelligentie geprikkeld. Maar muziek is geen wondermiddel! Mooie muziek maken vraagt uiteraard wel inzet en geduld van de muzikant. Het betekent niet alleen samen op de repetitie en uitvoering het beste beentje voor zetten. Maar het betekent ook thuis regelmatig repeteren en trouw de muziekles volgen. Het allerbelangrijkste is het plezier en daaraan schenken ze in de lessen veel aandacht. De vereniging heeft een actief opleidingsbeleid, waarin de leerlingen les krijgen van ervaren en gediplomeerde leraren. Alle leerlingen die een muziekinstrument bespelen worden opgeleid tot examen A. Bezoek eens geheel vrijblijvend een van de repetitieavonden in 't Klokhuis te Maurik.

- Sport: - Waterskivereniging WSV Maurik is opgericht in 1984 en bestaat uit een enthousiaste groep recreatie- en wedstrijdskiërs. Ze bieden jong en ouder de mogelijkheid om alle onderdelen van de disciplines waterskiën klassiek (slalom, trick en jump), blootvoetwaterskiën, knee- en wakeboarden te beoefenen. Daartoe beschikt de vereniging over prima faciliteiten waaronder een eigen clubhuis, ranking slalombaan en een ranking klassiek- en blootvoetspringschans. Ranking betekent dat de slalombaan en de schansen gehomologeerd zijn, waardoor (inter-)nationale wedstrijden op Maurik mogelijk zijn.

- Overige verenigingen: - Vrouwen van Nu afd. Maurik is opgericht in 1938. De vereniging heeft ca. 125 leden. Ze komen maandelijks bijeen en organiseren door het jaar heen diverse activiteiten, waar je onder de link voorbeelden van vindt.

Reactie toevoegen