Houten

Plaats
Dorp en gemeente
Houten
Kromme Rijnstreek
Utrecht

houten gemeentehuis 640x480.jpg

Houten oude gemeentehuis

Houten oude gemeentehuis

Houten.JPG

Vissershuizen aan de Rietplas in Houten.

Vissershuizen aan de Rietplas in Houten.

Houten (2).JPG

Voet-fietsbrug over het spoor in Houten-Zuid.

Voet-fietsbrug over het spoor in Houten-Zuid.

Boerderij de Stenenpoort..jpg

Boerderij de Stenenpoort in Houten.

Boerderij de Stenenpoort in Houten.

De Stenenpoort..jpg

De Stenenpoort in Houten.

De Stenenpoort in Houten.

Stenenpoort..jpg

Tekst en uitleg bij de Stenenpoort in Houten.

Tekst en uitleg bij de Stenenpoort in Houten.

Plein Houten.JPG

Op het Plein in het Oude Dorp in Houten.

Op het Plein in het Oude Dorp in Houten.

Kasteel Heemstede. Houten.JPG

Kasteel Heemstede, Houten.

Kasteel Heemstede, Houten.

houten_oude_station_tijdens_de_verplaatsing.jpg

Houten, in 2007 is het oude NS-station uit 1868 op wielen gezet en verplaatst, omdat het in de weg stond i.v.m. de spoorverdubbeling. Dat spectaculaire gebeuren trok uiteraard veel bekijks.

Houten, in 2007 is het oude NS-station uit 1868 op wielen gezet en verplaatst, omdat het in de weg stond i.v.m. de spoorverdubbeling. Dat spectaculaire gebeuren trok uiteraard veel bekijks.

houten_oude_ns-station_op_de_nieuwe_plek.jpg

Houten, daar staat hij dan, het oude NS-station op zijn nieuwe plek

Houten, daar staat hij dan, het oude NS-station op zijn nieuwe plek

houten_infopaneel_oude_ns-station.jpg

Houten, op dit informatiepaneel kunt u lezen waarom het oude NS-station van Houten zo bijzonder is.

Houten, op dit informatiepaneel kunt u lezen waarom het oude NS-station van Houten zo bijzonder is.

UT gemeente Houten in ca. 1870 kaart J. Kuijper [1024x768].gif

gemeente Houten in ca. 1870 kaart J. Kuijper

gemeente Houten in ca. 1870 kaart J. Kuijper

Houten

Terug naar boven

Status

- Houten is een dorp en gemeente in de provincie Utrecht, in de regio Kromme Rijnstreek.

- De gemeente Houten is opgericht in 1812 en omvat op dat moment het grondgebied van de voormalige gerechten Houten en ’t Goy, Heemstede, Schonauwen, Wulven, Oud Wulven en Waijen. Nadien hebben er nogal wat herindelingen en grenscorrecties plaatsgevonden, waarbij stukken grondgebied zijn afgesplitst en weer zijn toegevoegd. Met name in 1818, 1857, 1954, 1962 en 1964. Houtenaar Frank Magdelyns heeft dat op deze pagina weergegeven, in kaarten van de desbetreffende jaren, met toelichting. De laatste grote herindeling was in 1962, toen de gemeente Houten is vergroot met de gemeenten Schalkwijk en Tull en 't Waal. Ten slotte vindt er nog een kleine grenscorrectie plaats in 1964, waarbij rond de Marsdijk een grenscorrectie wordt uitgevoerd in het voormalige gerecht Slagmaat. Hier vormt de spoorlijn de nieuwe grens.

- Tegenwoordig omvat de gemeente Houten naast de gelijknamige hoofdplaats dus nog de dorpen 't Goy, Schalkwijk en Tull en 't Waal, en de buurtschappen Den Oord (deels), Heemstede, Honswijk, Ossenwaard (deels), Oud-Wulven en Waijen. In totaal zijn dit 4 dorpen en 6 buurtschappen. Verder was er nog sprake van een buurtschap Leebrug N van kasteel Schonauwen. Deze staat nog wel in recente atlassen, maar deze buurtschap is als zodanig verdwenen sinds zij vanaf 2000 is ingebouwd door de Vinexwijk Leebrug. Ook het dorpje Loerik, dat al voor het begin van onze jaartelling is ontstaan, is inmiddels verdwenen en opgeslokt door de Vinexwijken in Houten-Zuid.

- Wapen van de gemeente Houten.

- Foto's van de plaatsnaamborden in de gemeente Houten.

- Onder het dorp Houten vallen de buurtschappen Heemstede, Oud-Wulven en Waijen.

Terug naar boven

Naam

Oudere vermeldingen
918-948 kopie 11e eeuw Haltna, 10e-11e eeuw Haltnon, 1396 Houten.

Naamsverklaring
Betekenis onzeker. De oude vormen verbieden aanknoping bij hout 'bos', aangezien dit woord niet teruggaat op halt-* maar op holt* (vergelijk het Duitse Holz).(1)
* Gereconstrueerde vorm.

Terug naar boven

Ligging

Houten ligt ZO van Utrecht. Schalkwijk, Tull en 't Waal en Honswijk liggen op het Eiland van Schalkwijk.

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 omvat de gemeente Houten 95 huizen met 957 inwoners, verdeeld in het gelijknamige dorp 67/683 (= huizen/inwoners) en dorp 't Goy (dan: buurtschap Het Gooi of Het Gooije) 28/274. Tegenwoordig heeft de gemeente ca. 20.000 huizen met ca. 48.000 inwoners, waarvan ca. 18.000 huizen met ca. 45.000 inwoners in de hoofdplaats.

Terug naar boven

Geschiedenis

Als je je nader wilt verdiepen in de geschiedenis van Houten, kun je terecht bij de volgende instanties en sites:

- De site Oud Houten van Frank Magdelyns omvat vele uitvoerige artikelen over de geschiedenis van (de kernen van de gemeente) Houten, van ´in den beginne´ tot heden. - Zie ook zijn YouTube-kanaal voor filmpjes over verleden en heden van Houten. Bijvoorbeeld over Houten anno 1832, aan de hand van een kaart uit dat jaar, geprojecteerd op de huidige kaart.

- Archeologie Houten is het 'digitale thuis' van de Archeologische Werkgroep Leen de Keijzer.

- Historische Kring Tussen Rijn en Lek (bestrijkt de gemeenten Bunnik, Houten en Wijk bij Duurstede). De jaargangen 1967 t/m 2003 van hun tijdschrift Het Kromme-Rijngebied zijn via de link online te lezen.

Terug naar boven

Recente ontwikkelingen

- Houten was tot begin jaren zeventig van de 20e eeuw een dorp met een bescheiden omvang (ca. 4.000 inwoners). In 1966 is Houten aangewezen als groeikern. Sindsdien is de gemeente door de bouw van nieuwe wijken voortdurend gegroeid, tot de huidige omvang van ca. 48.000 inwoners.

Door deze onstuimige groei waren er regelmatig verkeersopstoppingen rond Houten. Om dat op te lossen, is in 2015 naast de al langer bestaande afrit aan de A27 een nieuwe verbindingsweg van Houten van en naar de A12 gerealiseerd. Voor nadere informatie zie de kaart van de nieuwe verbinding Houten - A12, - toelichting op de beoogde verbindingsweg Houten - A12 door de provincie Utrecht en het Ontwerp-Inpassingsplan Verbindingsweg Houten - A12.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- De kern Houten heeft 61 rijksmonumenten.

- Houten heeft 166 gemeentelijke monumenten.

- De kerk aan het Plein is het oudste bouwwerk van Houten. Dat wil zeggen, bepaalde muurdelen van deze kerk dateren uit de 10e of 11e eeuw. - Geschiedenis van de kerk aan het Plein.

- Stichting Vuylcop zet zich in voor behoud en beheer van bouwkundige monumenten van hoge cultuurhistorische waarde in de gemeente Houten. Inmiddels heeft de stichting een bouwkundig monument verworven om het voor de toekomst te behouden, nl. de woontoren van Ridderhofstad Vuylcop te Schalkwijk.

- De 14e-eeuwse ronde bakstenen woontoren (Cascademuur 1A) is het enige dat nog rest van kasteel Schonauwen.

- Beschrijving van de oude panden op het Plein.

- Gevelstenen in Houten.

- Het oude NS-stationnetje uit 1868 is niet meer als zodanig in gebruik. In 2007 is het ca. 150 meter zuidwaarts verplaatst - omdat het moest wijken voor de spoorverdubbeling ter plekke - en gerestaureerd. Sinds die tijd is op de zolder de archeologieclub Leen de Keijzer gevestigd, die daar de resultaten van haar opgravingen restaureert en tentoonstelt. De benedenverdieping is congresruimte geworden. Verder is er een horecagedeelte waar je als inwoner of toerist een hapje en drankje kunt nuttigen.

Terug naar boven

Jaarlijkse evenementen

- Jaarlijks is er in Houten in een week eind september de Week van het Hospice. Een week vol activiteiten waarvan de opbrengst ten goede komt aan het Hospice in Houten. Tijdens die week vindt op de zaterdag de Toertocht Kromme Rijnstreek plaats. Deze toertocht met fietsafstanden van 20, 40, 70, 100 en 140 km wordt georganiseerd door WTC Houten´80 samen met de Houtense Skate- en Schaatsvereniging en Rotaryclub Houten Castellum. Voor skaters zijn er tochten van 7, 10, 20 en 40 km. De routes zijn geschikt voor inline skating. De uitgepijlde tocht voert door het prachtige landschap van de Lek, de Kromme Rijn en de Utrechtse Heuvelrug. Op deze dag is ook Fort Honswijk, onderdeel van de Hollandse Waterlinie, opengesteld voor bezichtiging en opgenomen als pauzeplek in de routes van alle afstanden vanaf 20 km.

Terug naar boven

Landschap, natuur en recreatie

- Tussen Vechten en Houten is de afgelopen jaren het bosgebied Nieuw-Wulven aangelegd. Dit bos ligt op het grensgebied van Bunnik met Houten en beslaat ongeveer 110 hectare. Nieuw Wulven is een recreatiegebied met als nevenfunctie natuur.

- Van eind juni tot eind juli is er het Stadsstrand Houten, met de hele maand tal van attracties, activiteiten en evenementen.

Terug naar boven

Links

- Gemeente: - Officiële site van de gemeente Houten.

- Nieuws: - 't Groentje, nieuws over Houten en omgeving.

- Straatnamen: - Sander van Scherpenzeel onderzoekt en publiceert op Houtense Hodoniemen over de straatnamen van de gemeente Houten.

- Muziek: - Bigband Houten.

- Sport: - Wielertoerclub Houten '80. - De Houtense Skate- en Schaatsvereniging (HSSV) is de vereniging voor schaatsers en inline-skaters in Houten en omgeving. Samen schaatsen en skaten is gezelliger, stimulerender én veiliger, en biedt daarnaast ook mogelijkheden voor cursussen en trainingen. De HSSV richt zich vooral op recreatief schaatsen en skaten, voor jong en ouder, maar er zijn ook wedstrijdrijders. Verder is de HSSV sinds 2010 ook beheerder van de Houtense natuurijsbaan.

- Zorg: - Hospice Kromme Rijnstreek biedt haar gasten tijdens de laatste fase van hun leven een plaats om in alle rust en veiligheid te verblijven en om afscheid te kunnen nemen van het leven wanneer dit thuis, in de eigen vertrouwde omgeving, niet meer mogelijk is. Vrijwilligers spelen de hoofdrol in de organisatie van het huis. De zorg in het hospice wordt ook wel 'thuis-verplaatste-zorg' genoemd. Het Hospice is gevestigd in Houten en heeft als werkgebied de gemeenten Houten en Bunnik.

- Genealogie: - Overzicht van begravenen op de begraafplaats van Houten alg. Ireneweg en - idem RK.

Reacties

(3)

Geweldige informatieve site. Leuk om meer te weten te komen over de plaatsen Houten, Noordeloos en Deil.
Is Frank v.d. Hoven hier nog steeds bij betrokken? Ik ken hem vanuit onze gezamenlijke PGGM tijd. Groeten van mij.

Red.:
Dag Coby,
Dank voor je complimenten! Ik ben er nog steeds bij betrokken en ben hoofdredacteur van de site. Met inmiddels een heel team van redacteuren, fotografen en vrijwilligers, werken wij continu aan het zo goed mogelijk beschrijven van alle 6.000 plaatsen en vooral plaatsjes in ons land. Dus niet alleen Houten, maar vooral óók Schalkwijk, Tull en 't Waal, 't Goy, Honswijk, Heemstede, Waijen, Oud-Wulven, Den Oord etc. Juist omdát die zo onbekend zijn. En onbekend maakt onbemind, daarom willen wij daar middels deze site iets aan doen. Ook in 2013 gaan wij er weer tegenaan om de pagina's verder in te vullen.
Veel lees- en kijkplezier gewenst nog,
Frank van den Hoven

De verplaatsing van het Oude Station was in augustus 2007. Hierboven staat een ander jaartal gemeld.
http://www.rtvutrecht.nl/nieuws/162401

Dank voor de correctie Frank, ik heb het aangepast.

Reactie toevoegen