Kromme Rijnstreek

Streek
Kromme Rijnstreek
Utrecht

kromme_rijnstreek_oogstfeest_2_kopie.jpg

Het Oogstfeest Kromme Rijnstreek is er 1x in de 2 jaar, en wel in de oneven jaren, op een zaterdag eind augustus. Er is die dag van alles te zien en te doen rond het thema agarisch gebruik van het Kromme Rijngebied vroeger, nu en in de nabije toekomst.

Het Oogstfeest Kromme Rijnstreek is er 1x in de 2 jaar, en wel in de oneven jaren, op een zaterdag eind augustus. Er is die dag van alles te zien en te doen rond het thema agarisch gebruik van het Kromme Rijngebied vroeger, nu en in de nabije toekomst.

kromme_rijnstreek_kaart_integrale_gebiedsaanpak_kromme_rijnstreek.jpg

Kaart van de Kromme Rijnstreek, uit de Integrale visie en gebiedsprogramma 'De kracht   en pracht van de Kromme Rijnstreek' (2007). (© Provincie Utrecht)

Kaart van de Kromme Rijnstreek, uit de Integrale visie en gebiedsprogramma 'De kracht en pracht van de Kromme Rijnstreek' (2007). (© Provincie Utrecht)

Kromme Rijn.JPG

Gedicht op de Kromme Rijn op een paneel in Cothen, een dorp dat prachtig aan deze rivier is gelegen.

Gedicht op de Kromme Rijn op een paneel in Cothen, een dorp dat prachtig aan deze rivier is gelegen.

Kromme Rijn (2).JPG

De Kromme Rijn bij Cothen.

De Kromme Rijn bij Cothen.

Kromme Rijn (4).jpg

Het landschap van de Kromme Rijn bij Werkhoven.

Het landschap van de Kromme Rijn bij Werkhoven.

Kromme Rijn (3).jpg

Sluisje in de Kromme Rijn bij Werkhoven.

Sluisje in de Kromme Rijn bij Werkhoven.

Kroome Rijn.jpg

Het Kromme Rijnlandschap bij Werkhoven.

Het Kromme Rijnlandschap bij Werkhoven.

Kromme Rijnstreek

Terug naar boven

Status en ligging

- De Kromme Rijnstreek is een streek in het zuidoosten van de provincie Utrecht.

- De Kromme Rijnstreek ligt op grondgebied van de gemeenten Houten, Bunnik en Wijk bij Duurstede. Specifiek voor het Landschapsontwikkelingsplan* worden ook delen van de gemeenten Utrechtse Heuvelrug, Zeist en De Bilt (die als gemeenten onder de streek Utrechtse Heuvelrug vallen) ertoe gerekend. Zie de kaart elders op deze pagina.
* Deze staat hieronder gelinkt in het hoofdstuk Landschap etc.

Terug naar boven

Naam

Naamgeving
De Kromme Rijnstreek is genoemd naar de ligging in het stroomgebied van de rivier de Kromme Rijn.

Terug naar boven

Geschiedenis

De Kromme Rijn was in de Romeinse tijd de belangrijkste tak van de Rijn. Door overstromingen ontstond een patroon van zandige oeverwallen (stroomruggen) direct langs de rivier en slibrijke kommen in het achterliggende gebied. De dikte van de zware komklei nam af met de afstand tot de rivier. In kommen waar lange tijd water stagneerde, trad veenvorming op, zodat plaatselijk klei-op-veengronden tot ontwikkeling kwamen. Op veel plaatsen in het gebied is de oorspronkelijke bodem inmiddels verstoord door ingrepen van de mens.

Omstreeks 1000 na Chr. traden afvoerproblemen op door verzanding van de bedding van de Kromme Rijn. De rivierarm werd in 1122 bij Wijk bij Duurstede afgedamd, waarmee een einde kwam aan de Kromme Rijn als belangrijke rijntak. Het overstromingsgebied van de rivier was oorspronkelijk voor een deel met bos bedekt, maar van deze bossen resteert niets meer.

In de middeleeuwen kwamen op de stroomruggen dorpen tot ontwikkeling (o.a. Cothen en Werkhoven), waarbij de omgeving werd ontgonnen. Voor de afwatering van het komgebied werd de Langbroekerwetering gegraven. In de loop van de eeuwen werd veel grond omgezet van bouwland naar grasland en werd weer bos aangeplant in de vorm van opgaand bos, hakhout (essenhakhout, elzenhakhout en eikenhakhout) en wilgengrienden. Vanaf de 18e eeuw zijn op de hoge stroomruggen ook buitenplaatsen aangelegd.

Als je je nader wilt verdiepen in de geschiedenis van de Kromme Rijnstreek, kun je terecht bij Historische Kring 'Tussen Rijn en Lek'.

Terug naar boven

Evenementen

- De jaarlijkse truck- en tractorpullingwedstrijd Trekkertrek Kromme Rijnstreek is op een vrijdag begin augustus in Bunnik.

- Het Oogstfeest Kromme Rijnstreek is er 1x in de 2 jaar, en wel in de oneven jaren, op een zaterdag eind augustus. Het evenement trekt ca. 4000 bezoekers. Het evenemententerrein in Cothen is een bijzondere locatie, omdat hier een akkerbouwbedrijf, een veeteeltbedrijf en twee fruitteeltbedrijven vlakbij elkaar zijn gevestigd. Op het Oogstfeest wordt aandacht besteed aan het agrarisch gebruik van het Kromme Rijngebied: hoe voerde men vroeger het bedrijf (akkerbouw, veeteelt en fruitteelt), hoe doet men dat nu en wat zijn de toekomstverwachtingen. Ook het landschaps- en natuurbeheer en het educatieve karakter komen aan bod. Je kunt drie agrarische bedrijven bezoeken, nl. Fruitteeltbedrijf Jos van Rijn, Akkerbouwbedrijf Bert de With en Melkveebedrijf Hans van Rooijen. Op de deelnemende bedrijven zijn tal van activiteiten, waarbij de kinderen zeker niet vergeten worden. Er worden rondleidingen gegeven door enthousiaste, ervaren mensen uit de Kromme Rijnstreek. Je kunt je laten rondrijden met fruittreintjes. Overal staan kramen met oude ambachten en sector gerelateerde producten en/of diensten. Ook zijn er optredens van (boeren)dansgroepen en er zijn prachtige historische tractoren. Maar bovenal is het Oogstfeest een gezellige ontmoetingsplek voor boeren, burgers en buitenlui.

- Jaarlijks is er in Houten in een week eind september de Week van het Hospice. Een week vol activiteiten waarvan de opbrengst ten goede komt aan het Hospice in Houten. Tijdens die week vindt op de zaterdag de Toertocht Kromme Rijnstreek plaats. Deze toertocht met fietsafstanden van 20, 40, 70, 100 en 140 km wordt georganiseerd door WTC Houten´80 samen met de Houtense Skate- en Schaatsvereniging en Rotaryclub Houten Castellum. Voor skaters zijn er tochten van 7, 10, 20 en 40 km. De routes zijn geschikt voor inline skating. De uitgepijlde tocht voert door het prachtige landschap van de Lek, de Kromme Rijn en de Utrechtse Heuvelrug. Op deze dag is ook Fort Honswijk, onderdeel van de Hollandse Waterlinie, opengesteld voor bezichtiging en opgenomen als pauzeplek in de routes van alle afstanden vanaf 20 km.

Terug naar boven

Landschap, natuur en recreatie

- Hoogstambrigade Kromme Rijnstreek is een landschapsbeheerorganisatie die zich inspant voor het behoud van hoogstamfruitboomgaarden; landschappelijke sieraden met een ecologische functie voor onder meer vogels en insecten. Hoogstamfruitboomgaarden geven karakter en eigenheid aan het Kromme Rijn-gebied. Met hun grillige groei, het loof hoog op de stammen en de prachtige bloei in het voorjaar zijn de hoogstamfruitbomen ware pareltjes in het gebied. Helaas zien we ze steeds minder in de Kromme Rijnstreek. Onderhoud en het plukken van fruit op een ladder is te arbeidsintensief en daardoor voor fruittelers niet meer rendabel. Daarom gaat een groep vrijwilligers van de Hoogstambrigade onder begeleiding van een professional aan de slag om de hoogstamfruitbomen te onderhouden. De brigade bestaat uit liefhebbers en/of eigenaren van een hoogstamfruitboomgaard die gezamenlijk een of meer boomgaarden onderhouden.

- De 28 km lange Kromme Rijn is een rivier, lopende vanaf de Nederrijn bij Wijk bij Duurstede tot de Stadsbuitengracht in Utrecht. De rivier meandert in NW richting via Cothen, Werkhoven, Odijk en Bunnik.

- Je hebt er geen idee van hoe mooi het op en om de Kromme Rijn is als je niet op de Krommerijnder hebt gevaren. Een kano benadert het, maar dan heb je nog teveel aandacht nodig voor jezelf om alle moois te zien. De Krommerijnder is een naar origineel model herbouwde trekschuit die eeuwenlang over de Kromme Rijn heeft gevaren. Van half april tot half oktober vaart de Krommerijnder elke zaterdag en zondag, en in juli en augustus ook op woensdag om 13.30 uur van Wijk bij Duurstede naar Cothen en terug om je twee uur lang de prachtige natuur en cultuur langs de oevers van de Kromme Rijn te laten zien. Op doordeweekse dagen ook beschikbaar voor speciale vaartochten of groepsvaarten.

- In 2010 is het Landschapsontwikkelingsplan Kromme Rijnstreek vastgesteld.

- Integrale visie en gebiedsprogramma "De kracht en pracht van de Kromme Rijnstreek" (2007-2013).

- Hoogheemraadschap De Stichtse Rijnlanden en de Provincie Utrecht willen de rivier de Kromme Rijn een natuurlijker karakter geven. Daarom is in 2011 een Inrichtingsbeeld Kromme Rijn opgesteld. Door het inrichten van een natuurlijk lint langs de Kromme Rijn met stapstenen, kunnen bloemen, planten, riet en struiken zich in en rond deze rivier ontwikkelen. De flora maakt het gebied ook aantrekkelijker voor kleinere en grotere dieren: van libel tot ringslang. En meer flora en fauna maakt het daarnaast aantrekkelijk voor de mens, de bewoner en recreant.

- Hoogheemraadschap De Stichtse Rijnlanden heeft in 2012 bij de Kromme Rijn te Wijk bij Duurstede natuurvriendelijke oevers aangelegd. Op de meeste plaatsen is de bestaande oever over enkele meters afgegraven, waardoor een meer geleidelijke overgang ontstaat tussen land en water. Op de akker Prins Hendrikweg hoek Nieuweweg is een brede meestromende nevengeul gegraven. Op een aantal percelen zijn paddenpoelen gegraven. De Kromme Rijn is een belangrijke natte ecologische verbindingszone. De oevers zijn van belang als vestigingsplaats voor planten en dieren en zorgen voor een verbinding tussen de natuurgebieden langs de Kromme Rijn. Daarnaast dragen de natuurvriendelijke oevers bij aan verbetering van de ecologische waterkwaliteit.

Terug naar boven

Literatuur

- Nieuwe en/of tweedehands boeken over de Kromme Rijnstreek (online te bestellen).

Terug naar boven

Links

- Algemeen: - Gebiedscoöperatie O-gen is een ondernemende organisatie met een missie; het verbinden van maatschappelijke organisaties, overheden, terreineigenaren, ondernemers, bedrijven en particulieren in de Gelderse Vallei, Heuvelrug en Kromme Rijnstreek. Om zo innovaties tot stand te brengen, de economie te stimuleren en deze regio's nog aantrekkelijker te maken om te wonen, te werken en te ondernemen. Gebiedscoöperatie O-gen is opgericht in 2014 en is de opvolger van de instellingen Stichting Vernieuwing Gelderse Vallei, Programmabureau Heel de Heuvelrug en Programmabureau Kromme Rijnstreek.

- Sport: - Badmintonclub Kromme Rijnstreek heeft deze hele streek als werkgebied, en heeft als thuisbasis sporthal De Lindenhof in Odijk.

- Zorg: - Hospice Kromme Rijnstreek biedt haar gasten tijdens de laatste fase van hun leven een plaats om in alle rust en veiligheid te verblijven en om afscheid te kunnen nemen van het leven wanneer dit thuis, in de eigen vertrouwde omgeving, niet meer mogelijk is. Vrijwilligers spelen de hoofdrol in de organisatie van het huis. De zorg in het hospice wordt ook wel 'thuis-verplaatste-zorg' genoemd. Het Hospice is gevestigd in Houten en heeft als werkgebied de gemeenten Houten en Bunnik.

Reactie toevoegen