Alphen (Gelderland)

Plaats
Dorp
West Maas en Waal
Land van Maas en Waal
Gelderland

Alphen.jpg

Alphen in Gelderland bereikt

Alphen in Gelderland bereikt

Alphen (2).jpg

Op de dijk bij Alphen

Op de dijk bij Alphen

Alphen..jpg

De zeer oude Sint Lambertuskerk in Alphen

De zeer oude Sint Lambertuskerk in Alphen

alphen_gl_molen.jpg

De weg naast standerdmolen Tot Voordeel en Genoegen in Alphen leidt naar de imposante waterkrachtcentrale van de NUON in de Maas.

De weg naast standerdmolen Tot Voordeel en Genoegen in Alphen leidt naar de imposante waterkrachtcentrale van de NUON in de Maas.

alphen_gl_dijkmagazijn_kopie.jpg

Alphen, dijkmagazijn

Alphen, dijkmagazijn

gemeente_alphen_kadastraal_anno_ca._1870_kaart_j._kuijper_kopie.jpg

Kaart van de in 1818 opgeheven gemeente Alphen, situatie anno ca. 1870, kaart J. Kuijper

Kaart van de in 1818 opgeheven gemeente Alphen, situatie anno ca. 1870, kaart J. Kuijper

Alphen (Gelderland)

Terug naar boven

Status

- Alphen is een dorp in de provincie Gelderland, in de streek Land van Maas en Waal, gemeente West Maas en Waal. Het was een zelfstandige gemeente t/m 1817. In 1818 over naar gemeente Appeltern, in 1984 over naar gemeente West Maas en Waal.

- Wapen van de voormalige gemeente Alphen.

- Onder het dorp Alphen vallen ook de buurtschappen Greffeling, Moordhuizen en Nieuwe Schans. De vroegere Alphense buurtschappen Den Haag, Het Hoofd, Kerkeind en Moleneind komen niet meer in recente atlassen voor, dus óf bestaan niet meer, of de namen zijn niet gangbaar meer.

Terug naar boven

Naam

Alternatieve naam
Het dorp wordt ook wel Alphen aan de Maas genoemd, om het te onderscheiden van de andere plaatsen met de naam Alphen.

Oudere vermeldingen
1144 Alfene, 1179 kopie vervalsing ca. 1231 kopie 1262 Hermannus de Alfen, 1203 Alfen, 1294-1295 Alphen, 1381-1383 Alfem, 1418 Alphen, 1665 Alfen.

Naamsverklaring
Misschien geen Germaans. Men denkt aan een oude waternaam Albhanô-* 'de witte'.(1)
* Gereconstrueerde vorm.

Terug naar boven

Ligging

Alphen ligt Z van Wamel, ZO van Dreumel, W van Maasbommel en grenst in het Z aan de Maas en aan de provincie Noord-Brabant (Lith / Lithoijen).

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 heeft Alphen 171 huizen met 913 inwoners. Tegenwoordig heeft het dorp ca. 700 huizen met ca. 1.700 inwoners.

Terug naar boven

Geschiedenis

Als je je nader wilt verdiepen in de geschiedenis van Alphen, kun je terecht bij de volgende instantie en literatuur:

- Werkgroep Historisch Alphen aan de Maas (WHAM). In de jaren zeventig kende iedereen in het dorp Cornelis van de Wert. Hij was de man van het postkantoor, bestuurde vele verenigingen en zat lange tijd voor het dorp in de gemeenteraad. Daarnaast had hij een bijzondere hobby: hij verzamelde alles over zijn woonplaats Alphen: foto's, krantenartikelen, bidprentjes. Later filmde hij ook bijzondere gebeurtenissen. Veel mensen wisten van zijn verzamelwoede, maar weinig mensen hebben ooit de gelegenheid gehad iets van deze verzameling te zien. Toen Cornelis in 1991 overleed, heeft zijn zus Lena zich over zijn spullen ontfermd.

In 2005 kwam Werkgroep Historisch Alphen aan de Maas in de gelegenheid dit materiaal te ordenen en te beschrijven, zodat het toegankelijk kon worden voor de groeiende groep mensen die geïnteresseerd is in de geschiedenis van dit dorp. Veel tijd is besteed aan het aanvullen en documenteren van foto's. Door verbeterde technieken zijn zij in staat met hulp van (oud)dorpsgenoten de verzameling ook aanmerkelijk uit te breiden. Een deel van dit archief is terug te vinden op de site van WHAM. Er wordt continu gewerkt aan uitbreiding hiervan. Heb je aanvullingen in de vorm van verhalen, documenten of materialen dan zijn die zeer welkom. Het zijn vaak de reacties die de informatie compleet maken. Zoek je iets over Alphen, neem dan ook gerust contact met hen op. Ze kijken dan wat ze voor je kunnen betekenen.

- In 2014 heeft de hierboven beschreven werkgroep WHAM het boek Alphen in vroeger tijden deel 1 gepubliceerd.

Terug naar boven

Recente ontwikkelingen

- In 2018 heeft de gemeente de Brouwershof heringericht. De woningen waren namelijk lastig te bereiken voor hulpdiensten. Daarnaast was de inrichting van de hof toe aan vernieuwing. Aan het begin van het hofje is een keerlus aangelegd. Daarnaast heeft iedere woning een parkeerplaats gekregen en is het groen opnieuw ingericht.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Alphen heeft 6 rijksmonumenten.

- Alphen heeft 8 gemeentelijke monumenten.

- RK Lambertuskerk.

- Hervormde kerk.

- Molen Tot Voordeel en Genoegen.

- Nabij de molen staat in de Maas de waterkrachtcentrale van NUON. De centrale heeft een vermogen van 14 megawatt en voorziet ca. 15.000 huishoudens van elektriciteit. Nadere informatie over waterkracht.

- Gemaal Quarles van Ufford staat in buurtschap Moordhuizen en wordt daarom aldaar beschreven.

Terug naar boven

Jaarlijkse evenementen

- Pleinpop (weekend in april).

Terug naar boven

Links

- Nieuws: - Nieuws uit Alphen op Facebook.

- Belangenvereniging: - Stichting Leefbaar Alphen Gelderland (SLAG) zet zich onder motto "Van, Met en Voor elkaar" in voor diverse projecten in het kader van leefbaarheid voor het dorp, zoals 'busje komt zo... in Alphen', de 'klushanger' en de 'dorpsbarbeque'.

- Dorpshuis: - Dorpshuis De Hucht. In de zomer van 2018 zijn de bouwtekeningen voor het nieuwe dorpshuis van Alphen goedgekeurd. De intentie is om begin 2019 met de bouw te starten.

- Onderwijs: - De Mariënhof in Alphen is een katholieke school. Tweewekelijks worden lessen sociaal-emotionele ontwikkeling en burgerschap gegeven. Hiervoor gebruiken ze o.a. de methode ‘Leefstijl’, waarin aandacht wordt besteed aan de wereldgodsdiensten. Daarnaast besteden ze aandacht aan de kerkelijke feesten Kerstmis en Pasen. Ook kinderen van andere geloofsovertuigingen of kinderen zonder geloof zijn van harte welkom. Ze staan open voor mensen uit andere culturen en met andere inzichten.

"We willen dat ieder kind zich op onze school thuis en veilig voelt. Het is belangrijk dat zij weten en ervaren, dat ze met hun eigen identiteit erbij horen en gewaardeerd worden. We benaderen de kinderen vanuit een positieve houding met duidelijke regels en afspraken. We vinden het belangrijk de kinderen waarden en normen, respect voor elkaar, elkaars eigendommen en de leefomgeving bij te brengen. We willen niet dat er op onze school gepest of gediscrimineerd wordt.
Plagen kan een keer, maar pesten niet!

Werken aan een veilige school betekent ook het zorgen voor toezicht en controle. Voor schooltijd en in de pauze wordt er op het plein door leerkrachten gesurveilleerd. Dit gebeurt tussen de middag ook door medewerkers van de Tussen Schoolse Opvang (TSO). Het geeft kinderen een veilig gevoel. Als er toch iets gebeurt, willen we dat kinderen dit in eerste instantie zelf proberen op te lossen. Lukt dit niet dan zorgt de leerkracht voor de oplossing. We belonen goed gedrag, omdat dit kinderen stimuleert om dit gedrag een volgende keer weer te ‘laten zien’, maar straffen ook als dit noodzakelijk is. Een goede sfeer, een fijne school en een verdraagzame samenleving ontstaan niet vanzelf. Hier willen wij actief aan werken. De volwassenen in de school, leerkrachten en ouders hebben hierbij een belangrijke voorbeeldfunctie."

- Muziek: - De fanfares van Muziekvereniging St. Lambertus uit Alphen en Muziekvereniging St. Barbara uit Dreumel hebben sinds 1994 een samenwerkingsverband. Dit betekent samen repeteren en optredens verzorgen. De fanfares tellen samen 45 leden. Het fanfare orkest bestaat uit koperblazers en slagwerk. De bezetting bestaat o.a. uit bugels, trompetten, hoorns, trombones, baritons en saxofoons. Daarnaast wordt het ondersteund door het slagwerk d.m.v. drums, pauken en percussie. De fanfare presenteert zich op straat bij jaarlijkse evenementen als de intocht van Sinterklaas en met Koninginnedag. Jaarlijks is er in Alphen een 2-daags Nieuwjaarsconcert en ook in Dreumel wordt er jaarlijks een spetterend optreden neergezet. Er worden veelal moderne nummers gespeeld, met een hoog entertainment gehalte, ontleend aan films, musicals en Top-100.

- Zorg: - De Wettering is een kleinschalige zorgonderneming met een leer-/werkboerderij in Alphen, en een woon-/zorgboerderij en een creatieve werkwinkel in Dreumel. Eigenaren zijn Jan en Erika Pijnenburg, die met hun gezin en 9 huisgenoten op de woon-/zorgboerderij wonen. Gezinsouders Sikko en Lidwien wonen samen met 3 huisgenoten op de leer-/werkboerderij. De Wettering biedt mensen met een beperking professionele zorg op maat op alle leefgebieden: leren, werken, wonen en vrije tijd, met veel persoonlijke aandacht onder deskundige begeleiding in een ruime, natuurlijke en rustige omgeving. Het welzijn en de persoonlijke ontwikkeling van ieder mens staat centraal. Samen met een vast team gediplomeerde begeleiders dragen ze elke dag zorg voor elkaar.

Reactie toevoegen