Wamel

Plaats
Dorp
West Maas en Waal
Land van Maas en Waal
Gelderland

wamel_collage.jpg

Wamel, collage van dorpsgezichten (© Jan Dijkstra, Houten)

Wamel, collage van dorpsgezichten (© Jan Dijkstra, Houten)

wamel.jpg

Daar zijn we in Wamel.

Daar zijn we in Wamel.

wamel_4.jpg

Dorpsstraat van Wamel op een mooie septemberdag.

Dorpsstraat van Wamel op een mooie septemberdag.

wamel_2.jpg

De Hervormde kerk van Wamel uit de 15e eeuw.

De Hervormde kerk van Wamel uit de 15e eeuw.

wamel.jpg

Zonnewijzer aan de Hervormde kerk van Wamel.

Zonnewijzer aan de Hervormde kerk van Wamel.

wamel_3.jpg

Wat een heerlijke ruimte daar aan de Waal bij Wamel.

Wat een heerlijke ruimte daar aan de Waal bij Wamel.

wamel pontonbrug 1904 [640x480].jpg

Wamel pontonbrug 1904

Wamel pontonbrug 1904

GL gemeente Wamel in ca. 1870 kaart J. Kuijper [1024x768].gif

gemeente Wamel in ca. 1870 kaart J. Kuijper

gemeente Wamel in ca. 1870 kaart J. Kuijper

Wamel

(De cursieve alinea's zijn van onze lokale sponsoren)

Terug naar boven

Eten en drinken

- Reserveer hier online je restaurant in omgeving Wamel.

- Bestel hier online je maaltijd en laat hem thuisbezorgen in omgeving Wamel.

Terug naar boven

Literatuur

- Nieuwe en/of tweedehands boeken over Wamel (online te bestellen).

Terug naar boven

Status

- Wamel is een dorp in de provincie Gelderland, in de streek Land van Maas en Waal, gemeente West Maas en Waal. Het was een zelfstandige gemeente t/m 1983.

- Wapen van de voormalige gemeente Wamel.

Terug naar boven

Naam

Oudere vermeldingen
893 kopie 1222 Uamele, Vamele, 1012-1023 kopie 2e helft 12e eeuw Wamelo, ca. 1143 Wamele, 1225 Wamel.

Naamsverklaring
Moeilijk te duiden naam. Waarschijnlijk het Oudnederlandse lo 'bos', met onbekend eerste lid. Men heeft hierin het werkwoord wamen 'opborrelen, modder doen opzwellen' vermoed, doch in deze betekenis is dat eerst sinds 1681 overgeleverd. Voordien was de betekenis 'misselijk zijn, vomeren'. Het Oudsaksische en Oudhoogduitse wam en het Oudengelse wamm 'slecht', en het Oudengelse, Oudfriese en Oudhoogduitse wamm 'vlek, schande' wijzen op de mogelijkheid 'het slechte bos'.(1)

Terug naar boven

Ligging

Wamel ligt direct ZO van Tiel en grenst in het N aan de Waal.

Terug naar boven

Statistische gegevens

- In 1840 had de gemeente Wamel 541 huizen met 3.581 inwoners, verdeeld in de dorpen Wamel 228/1.453 (= huizen/inwoners) en Leeuwen 313/2.128.

- Tegenwoordig heeft Wamel ca. 1.100 huizen met ca. 2.500 inwoners.

Terug naar boven

Geschiedenis

- De eerste vermelding van het dorp Wamel stamt uit een goederenregister van de abdij in Prüm, opgetekend in het jaar 893. In 1993 'bestond' het dorp dus 1100 jaar, omdat men bij dergelijke vieringen vaak uitgaat van de oudste vermelding. In werkelijkheid moet het dorp echter al veel ouder zijn. Ter gelegenheid van dit jubileum is het ultieme boek over de geschiedenis van Wamel gepubliceerd: 'Van Vamele tot Wamel, 893-1993'. Dit boek is inmiddels al lang uitverkocht en alleen nog antiquarisch verkrijgbaar. Daarom heeft men besloten er ook een prachtige digitale versie van te maken. Via de link kunt u dit online lezen.

- De in 2012 opgerichte Stichting Historie Wamel is er 'van en voor Wamel' en richt zich op het opzetten, ordenen en toegankelijk maken van historische informatiedragers over het dorp. Alles wat over de historie van Wamel beschikbaar is en voor inwoners en belangstellenden interessant is, wil de stichting voor het nageslacht bewaren. Het internet is voor dit werk een onmisbaar medium, digitale vastlegging is het uitgangspunt. Langs die weg kan iedere belangstellende op elke gewenste plaats en tijd de beschikbare informatie raadplegen. Men richt zich voorlopig op het verzamelen van foto’s, films, publicaties, ansichtkaarten, gedachtenisprentjes, topografische kaarten, krantenknipsels, documenten enz. De stichting is zeer geïnteresseerd in alle historische informatie over het dorp waarover particulieren, verenigingen en dergelijke beschikken. U kunt dat afstaan of in bruikleen geven, waarna zij het scannen en opslaan. Komt u op zolder of in de kast gegevens tegen die voor behoud van belang zijn, neem dan contact op met de stichting. Gooi niets weg wat voor het nageslacht van belang kan zijn om te bewaren.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Wamel heeft 1 rijksmonument, zijnde de Hervormde (PKN) kerk (Dorpsstraat 73).

- Wamel heeft 1 gemeentelijk monument: de 'daggelderswoning' op Waalbandijk 146.

Terug naar boven

Landschap, natuur en recreatie

- "Grazende koeien, bomen vol fruit en gezellig snuffelen op één dag in het Land van Maas en Waal." Zo promoot de Vrije Markt Wamel zich, die hier al sinds 1987 is gevestigd. 350 kramen met een gevarieerd aanbod. Je kunt er ook zelf een kraam huren om van je overtollige huisraad af te komen.

- Twee binnenbochten van de Waal tussen Wamel en Ophemert hebben in 2012 zogenoemde langsdammen gekregen. Deze dammen, die horizontaal in de rivier liggen en de vaargeul markeren, zijn nieuw voor Nederland. De langsdammen zijn naar verwachting effectiever bij hoogwater dan de tot nu toe gebruikelijke kribben, die verticaal in de rivier steken. Langs de dammen kan de rivier meer water afvoeren, wat een verlaging van de stand van 6 tot 12 centimeter moet opleveren. Achter de langsdammen verdwijnen de kribben, waardoor het water aan weerszijden van de dam meer ruimte heeft. De oevergeul die zo tussen de walkant en de langsdam is ontstaan, is geschikt voor recreatie, sport en natuurontwikkeling. Door bodemdaling steken de aloude kribben in de rivier steeds hoger boven het water uit. Rijkswaterstaat heeft daarom ook 120 kribben langs de Waal tussen Tiel en Gorinchem verlaagd om de rivier meer ruimte te geven.

Terug naar boven

Links

- Site van en over Wamel.

- Dorpshuis VTC Wamel is de 'huiskamer' van Wamel, waarmee het een sociale functie in het dorp vervult voor alle inwoners. Het VTC is ook de plek in Wamel waar verenigingen, koren, sportclubs en andere organisaties en gezelschapsclubs hun thuishaven vinden.

- Harmonie Koningin Wilhelmina (HKW) uit Wamel heeft de ambitie om als symfonisch blaasorkest een regionale functie te vervullen in en voor de regio Rivierenland. Daarnaast streeft HKW ernaar om haar uitstraling als symfonisch blaasorkest van hoog niveau extra dimensies te geven door optredens op belangrijke podia, samenwerking met professionals en solisten van naam, en de veelzijdigheid van haar repertoire.

- Zorgboerderij De Thuishaven. - Dagbesteding Kooilust, gespecialiseerde zorgboerderij.

Reactie toevoegen