Lageland

Plaats
Dorp
Midden-Groningen Groningen
Duurswold
Groningen

lageland_basisschool_de_spil.jpg

Lageland, basisschool De Spil wás meer dan 140 jaar de spil in Lageland, maar heeft in 2015 de deuren moeten sluiten. Met nog maar 20 leerlingen en 2 klassen in het nieuwe jaar was het niet verantwoord om nog langer door te gaan. Helaas...

Lageland, basisschool De Spil wás meer dan 140 jaar de spil in Lageland, maar heeft in 2015 de deuren moeten sluiten. Met nog maar 20 leerlingen en 2 klassen in het nieuwe jaar was het niet verantwoord om nog langer door te gaan. Helaas...

lageland_route_66_2009.jpg

Niet alleen in Amerika, ook in Lageland is kennelijk een Route 66 (foto 2009). Als iemand weet wat dit betekent, houden wij ons aanbevolen.

Niet alleen in Amerika, ook in Lageland is kennelijk een Route 66 (foto 2009). Als iemand weet wat dit betekent, houden wij ons aanbevolen.

lageland_cafe_ijzeren_klap_kopie.jpg

Lageland. De naam van café De IJzeren Klap verwijst naar de nabijgelegen ophaalbrug over het Slochterdiep.

Lageland. De naam van café De IJzeren Klap verwijst naar de nabijgelegen ophaalbrug over het Slochterdiep.

lageland_ophaalbrug.jpg

Lageland, de ophaalbrug (in het Gronings is dat een 'klap') waar het nabijgelegen café De IJzeren Klap naar is genoemd. (© Harry Perton / https://groninganus.wordpress.com)

Lageland, de ophaalbrug (in het Gronings is dat een 'klap') waar het nabijgelegen café De IJzeren Klap naar is genoemd. (© Harry Perton / https://groninganus.wordpress.com)

lageland_gastvrij_lageland_kopie.jpg

Tijdens Gastvrij Lageland kun je bij een 10-tal  gastvrije lokale ondernemers van alles ondergaan. Er zijn o.a. bloemrijke tuinen, kunst, open ateliers, vintage en exotische meubels, sieraden en heel veel lekkere dingen om te eten en drinken.

Tijdens Gastvrij Lageland kun je bij een 10-tal gastvrije lokale ondernemers van alles ondergaan. Er zijn o.a. bloemrijke tuinen, kunst, open ateliers, vintage en exotische meubels, sieraden en heel veel lekkere dingen om te eten en drinken.

lageland_gastvrij_lageland_opa_jans_pesto_kopie.jpg

Wij lezen op de Facebookpagina van Gastvrij Lageland bijvoorbeeld dat o.a. de handgemaakte 'Opa Jan's Pesto' beroemd schijnt te zijn en 'wegvliegt', dat mensen daar uit de verre omtrek voor komen om dit in te slaan en dat het altijd uitverkocht raakt.

Wij lezen op de Facebookpagina van Gastvrij Lageland bijvoorbeeld dat o.a. de handgemaakte 'Opa Jan's Pesto' beroemd schijnt te zijn en 'wegvliegt', dat mensen daar uit de verre omtrek voor komen om dit in te slaan en dat het altijd uitverkocht raakt.

lageland_of_luddeweer_windmolentjes.jpg

Lageland of Luddeweer, bescheiden windmolentjes bij een boerderij, kennelijk bestemd om energie voor de eigen behoefte op te wekken. (© Harry Perton)

Lageland of Luddeweer, bescheiden windmolentjes bij een boerderij, kennelijk bestemd om energie voor de eigen behoefte op te wekken. (© Harry Perton)

Lageland

Terug naar boven

Status

- Lageland is een dorp* in de provincie Groningen, in de streek Duurswold, in deels gemeente Midden-Groningen (t/m 2017 gemeente Slochteren), deels gemeente Groningen. De bebouwde kom van het dorp valt onder de gemeente Midden-Groningen. Het W buitengebied van het dorp is in 2017 middels grenscorrectie van de gemeente Slochteren overgegaan naar de gemeente Groningen, in het kader van het project Meerstad. Voor nadere details zie aldaar.

* Hoewel Lageland een kleine plaats is met lintbebouwing, zonder echte kern, zonder kerk en met nauwelijks voorzieningen, en je het daarom wellicht ook als buurtschap zou kunnen zien, wordt het toch als dorp beschouwd, getuige o.a. ook een eigen Vereniging Dorpsbelangen, dus conformeren wij ons daaraan.

- Lageland heeft een eigen postcode (9623) en plaatsnaam in het postcodeboek en is daarmee een formele woonplaats. In de praktijk is het dorp voor de meeste voorzieningen aangewezen op buurdorp Harkstede, waar het vanouds vermoedelijk ook een buurtschap van geweest zal zijn.

Het W buitengebied van Lageland, dat, zoals in de vorige alinea beschreven, in 2017 middels grenscorrectie naar de gemeente Groningen is gegaan, heeft een eigen postcode gekregen (9622, omdat een postcode altijd maar onder één gemeente mag vallen, moest hier een nieuwe postcode voor worden gecreëerd) en postale plaatsnaam Lageland GN (omdat het niet wenselijk is postaal geheel dezelfde plaatsnamen in verschillende gemeenten te hebben, vanwege de misverstanden die dat teweeg kan brengen, is ervoor gekozen de plaatsnaam op zich wel te handhaven, maar hier de toevoeging GN van gemeente Groningen achter te vermelden). Iets soortgelijks is gebeurd met buurdorp Harkstede.

- Onder het dorp Lageland vallen ook de buurtschappen Bokhörn en Heidenschap. De formeel (voor de postadressen) nét buiten het dorp gelegen buurtschappen Blokum (dat voor de post 'in' Overschild ligt) en Schaaphok (dat voor de post 'in' Slochteren ligt) voelen zich gezien hun ligging in de praktijk ook bij dit dorp betrokken.

Terug naar boven

Naam

In het Gronings
't Legelaand.

Oudere vermeldingen
1867 Laagland.

Naamsverklaring
Oorspronkelijk streeknaam, 'laag gelegen land', tegenover de noordelijker gelegen streek Hoogeland.(1) Oorspronkelijk was de streek Lageland veel groter dan tegenwoordig.

Terug naar boven

Ligging

Lageland ligt NW van Slochteren, N van Harkstede. Het dorp heeft geen echte kern maar louter verspreide bebouwing, met een klein kerntje rond de brug over het Slochterdiep. Het grondgebied wordt begrensd door het Slochterdiep in het Z en het Eemskanaal in het NW (tot aan tegenover het dorp Woltersum). In het ZO loopt het grondgebied tot vlak vóór de buurtschap Schaaphok (die voor de postadressen onder de kern Slochteren valt). In het NO grenst het dorp aan het grondgebied van de buurtschap Luddeweer.

Curieus is dat voor de postadressen de grens met het Z buurdorp Harkstede langs het Slochterdiep loopt. Z daarvan ligt namelijk nog een 7-tal panden binnen de bebouwde kom van Lageland (waaronder het café), die hierdoor voor de postadressen zogenaamd 'in' het kilometers verderop gelegen dorp Harkstede liggen. Dit lijkt ons niet reuze handig - om het eufemistisch te zeggen - voor bezoekers, leveranciers en hulpdiensten, die geneigd zullen zijn om bij deze adressen in het dorp Harkstede te gaan zoeken. Tevens zal een aantal panden Z van deze bebouwde kom-grens in de praktijk wellicht ook redelijkerwijs nog tot het dorp Lageland te rekenen zijn.

De bebouwing Z van het Slochterdiep werd door de inwoners vroeger als aparte buurtschap Hamweg beschouwd, en werd samen met de bebouwing N ervan gezien als dubbeldorp 'Hamweg-Lageland'. In de jaren zeventig leverde dit verwarring op, toen de gemeente straatnaambordjes plaatste met 'Hamweg Harkstede' en 'Hamweg Lageland', geheel volgens de officiële postadressen. Want die laatste naam kon toen 2 dingen betekenen: 'de Hamweg in Lageland', of 'het dubbeldorp Hamweg-Lageland'...

Terug naar boven

Statistische gegevens

In de Volkstelling van 1840 wordt Lageland niet (apart) vermeld. Het ontstaan van de plaats(naam) is kennelijk pas van later datum. Tegenwoordig omvat het dorp qua postcodegebied ca. 95 huizen. Met de bebouwde kom-panden in het dorp die voor de post 'in' Harkstede liggen, zoals beschreven bij Ligging, plus nog een handvol panden Z hiervan die ook nog tot het dorp zullen behoren, schatten wij het werkelijke aantal Lagelandse panden op ca. 110 (waarvan sinds 2017 ca. 40 in de gemeente Groningen en ca. 70 in de gemeente Midden-Groningen) en het aantal inwoners daarmee op ca. 275.

Terug naar boven

Geschiedenis

Er is maar weinig bekend over de historie van het dorp Lageland. Alleen een vondst aan de Hamweg van een pot uit de Romeinse tijd getuigt hiervan. Het gebied bestond vroeger uit onvruchtbare gronden zonder enige waarde. Door de inzet van bemaling wordt hier verandering in gebracht en komt ook in dit laaggelegen gebied nu vruchtbare grond voor.

Terug naar boven

Recente ontwikkelingen

- W van Lageland is het nieuwe woon- en recreatiegebied Meerstad in ontwikkeling. Zie verder aldaar. In dat kader is het W buitengebied van het dorp (evenals dat van buurdorp Harkstede) in 2017 naar de gemeente Groningen overgegaan, zodat dat gebied nu grotendeels onder die gemeente valt.

- Leraren en leerlingen van basisschool De Spil in Lageland hebben op 1 juli 2015 gezamenlijk symbolisch de deur van hun school dichtgespijkerd. Na 140 jaar is er een eind gekomen aan basisonderwijs in het dorp. De Spil had in schooljaar 2014-2015 nog 29 leerlingen, en zou in het nieuwe schooljaar nog maar 20 leerlingen hebben (als saldo van de uitstroom van groep 8 plus ouders van 6 leerlingen die de school te klein vonden worden en hun kinderen in het nieuwe schooljaar naar een andere school zouden sturen) en nog maar 2 klassen (voorheen 3) overhouden. Dat is onder de instandhoudingsnorm van 23, en 2 klassen (1-4 en 5-8) vonden ook de leraren niet verantwoord.

Het bestuur wilde de school nog wel een jaar openhouden, maar ook voor de overgebleven ouders was de ondergrens nu toch echt bereikt. Ook zij zouden hun kinderen in het nieuwe schooljaar naar een andere school sturen. Daarmee waren er in het nieuwe schooljaar geen leerlingen meer en restte niets anders meer dan sluiting. De leerlingen uit Lageland gaan nu naar school in de omliggende kernen Harkstede, Meerstad, Kolham en Slochteren. Het scheelde overigens niet veel of het was heel anders gelopen: schoolleider Richard Wouda had in 2007 nog een ontwerp in handen van een nieuw schoolgebouw met 12 lokalen. Maar door de crisis die even later uitbrak, vielen de bouwplannen voor Meerstad en Lageland in het water en ging die nieuwbouw niet door...

Terug naar boven

Jaarlijkse evenementen

- Carnaval. - Carnavalsvereniging Op 't Nippertje.

- Toneelvereniging U.D.I. heeft in 2017 het 90-jarig bestaan gevierd. Jaarlijks brengen zij een nieuw stuk op de planken. Voor zover ons bekend heeft de vereniging nog geen website of -pagina op het internet.

- Gastvrij Lageland (weekend eind juni) is een fiets- of wandelroute (net wat je wilt) waarbij je onderweg bij een 10-tal enthousiaste en gastvrije lokale ondernemers kunt afstappen om van alles te ondergaan. Er zijn o.a. bloemrijke tuinen, kunst, open ateliers, vintage en exotische meubels, sieraden en heel veel lekkere lokale verse dingen om te eten en drinken. Wij lezen op de Facebookpagina van het evenement bijvoorbeeld dat o.a. de handgemaakte 'Opa Jan's Pesto' beroemd schijnt te zijn en 'wegvliegt', dat mensen daar uit de verre omtrek voor komen om dit in te slaan en dat het aan het eind van de dag altijd uitverkocht is.

- Tegenover café De IJzeren Klap (welke naam verwijst naar de nabijgelegen ophaalbrug - in het Gronings is dat een 'klap' - over het Slochterdiep) in Lageland ligt een ijsbaan waar in de winter, uiteraard mits het hard genoeg vriest, kortebaanwedstrijden worden gehouden.

Terug naar boven

Landschap, natuur en recreatie

- Lageland ligt in een prachtig gebied met veel natuurschoon, daarom wordt het ook wel "de kleurrijke oase" genoemd. (bron: voormalige gemeente Slochteren)

Terug naar boven

Links

- Dorpsraad: - Dorpsbelangen Lageland heeft voor zover ons bekend nog geen website of -pagina op het internet, maar is wel via e-mail te bereiken.

Reacties

(2)

"Wellicht is dit nog gebaseerd op de oude gemeentegrenzen van voor 1962 (toen het deel van de gemeente Ten Boer Z van het Eemskanaal naar de gemeente Slochteren is overgegaan)?" - volgens mij niet. Lageland is altijd helemaal (beide kant van het Slochterdiep) Slochteren geweest. Alleen een stukje Zuiderweg is van Garmerwolde overgenomen.
Men heeft de grens in het Slochterdiep gelegd. De buurtschap ten zuiden hiervan heette bij mijn familie "Hamweg" en het geheel werd gezien als een dubbeldorp "Hamweg-Lageland". Hoewel dit al in de jaren 70 verwarring opleverde toen de gemeente straatnaambordjes plaatste met "Hamweg Harkstede" en "Hamweg Lageland", geheel volgens de officiële postadressen. "Hamweg Lageland" kon nu dus 2 dingen betekenen: de Hamweg in Lageland, of het dubbeldorp "Hamweg-Lageland".

Dank voor de correctie en aanvulling! Ik zie inderdaad op de kaarten dat Lageland altijd gem. Slochteren is geweest. Aangepast, en ook de aanvulling heb ik toegevoegd, dat was inderdaad verwarrend in die tijd.

Reactie toevoegen