Oostvoorne

Plaats
Dorp
Westvoorne
Voorne-Putten
Zuid-Holland

oostvoorne_ovv_100_jaar_2017.jpg

Voetbalvereniging OVV Oostvoorne is opgericht in 1917 en heeft dus in 2017 het 100-jarig bestaan gevierd. Hier zie je een deel van het jubileumprogramma.

Voetbalvereniging OVV Oostvoorne is opgericht in 1917 en heeft dus in 2017 het 100-jarig bestaan gevierd. Hier zie je een deel van het jubileumprogramma.

oostvoorne dorpsplein 1950 [640x480].jpg

Oostvoorne Dorpsplein 1950

Oostvoorne Dorpsplein 1950

RvB_20110502_4353_Bloemenwinkel_te_Oostvoorne.jpg

Oostvoorne, bloemenwinkel aan het dorpsplein

Oostvoorne, bloemenwinkel aan het dorpsplein

RvB 20110502-4359 Beeld Grootwinkelbedrijv tegen middenstand.jpg

Oostvoorne, beeld 'grootwinkelbedrijf tegen middenstand'

Oostvoorne, beeld 'grootwinkelbedrijf tegen middenstand'

oostvoorne_kerktoren_640x480.jpg

Oostvoorne, de 14e-eeuwse toren van de hervormde kerk heeft een sierlijke peervormige spits.

Oostvoorne, de 14e-eeuwse toren van de hervormde kerk heeft een sierlijke peervormige spits.

oostvoorne_oostvoornse_meer_640x480.jpg

Oostvoorne, Oostvoornse Meer

Oostvoorne, Oostvoornse Meer

ZH gemeente Oostvoorne in ca. 1870 kaart J. Kuijper [1024x768].gif

gemeente Oostvoorne in ca. 1870 kaart J. Kuijper

gemeente Oostvoorne in ca. 1870 kaart J. Kuijper

Oostvoorne

Terug naar boven

Status

- Oostvoorne is een dorp in de provincie Zuid-Holland, op het schiereiland Voorne-Putten, gemeente Westvoorne. Het was een zelfstandige gemeente t/m 1979.

- Wapen van de voormalige gemeente Oostvoorne.

- De gemeente was samengesteld uit de voormalige heerlijkheden Oostvoorne, Rugge (voor een beschrijving van Rugge zie bij Brielle), Oosterland en Oud- en Nieuw-Kleiburg. Oosterland en Kleiburg vielen onder de rond 1800 bestaand hebbende gemeente (voorheen heerlijkheid) Klein-Oosterland, die vermoedelijk in 1812 is opgegaan in de gemeente Oostvoorne.

- Onder het dorp Oostvoorne vallen ook de buurtschap en het recreatieterrein Kruininger Gors en de buurtschap Helhoek (deels).

- Traditioneel spraken de inwoners het Oostvoorns dialect. Dit is verwant aan het Zeeuws, net als het Flakkees dat op Goeree-Overflakkee gesproken wordt. Het Oostvoorns sterft in rap tempo uit door de grote instroom van Rotterdammers en mensen uit andere steden in de omgeving.

Terug naar boven

Naam

Oudere vermeldingen
1206 Ostforne et de Westforne, 1494 Oestvoorne.

Naamsverklaring
Men zou denken dat oost slaat op de ligging in het oostelijk deel van Voorne, maar dat is misleidend. De naam bewaart een herinnering aan een oudere situatie, toen Goeree nog West-Voorne heette en het huidige Voorne Oost-Voorne werd genoemd. Onze plaats draagt derhalve de vroegere naam van het eiland waarop het gelegen is (vergelijk Tholen op het eiland Tholen). De naam Voorne zelf is waarschijnlijk een oude waternaam gevormd met het suffix -ina* (of, met suffix-ablaut -ana*) bij de woordstam van varen (vergelijk Voorschoten en Voerendaal).(1)
* Gereconstrueerde vorm.

Terug naar boven

Ligging

Oostvoorne ligt W van Brielle, NO van Rockanje.

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 heeft de gemeente Oostvoorne 152 huizen met 1.105 inwoners, verdeeld in het gelijknamige dorp 114/841 (= huizen/inwoners) en buurtschap Tinte 38/264. Tegenwoordig heeft het dorp ca. 3.000 huizen met ca. 7.500 inwoners.

Terug naar boven

Geschiedenis

Oostvoorne is een populaire badplaats. Dat begint al in 1889, als hier enkele hotels zijn gebouwd en de eerste - welgestelde - gasten zich per badkoets naar het strand laten rijden. De populariteit van de badplaats komt in een stroomversnelling als het dorp in 1902 een aanlegsteiger krijgt voor veerboten uit Rotterdam, en in 1906 een tramverbinding (die buurdorp Rockanje moet ontberen). De toeloop van badgasten leidt weer tot de bouw van hotels, café en restaurants, maar ook voorzieningen zoals sportvelden, een golfbaan en in 1903 een vliegveld voor sportvliegers.

Maar na 1910 gaat het alweer bergafwaarts; grote stormen in 1911 en 1916 slaan een groot deel van het strand weg, de tramrails raken erdoor beschadigd waardoor de tram niet meer tot aan het strand kan komen, de hotels dreigen door de afkalvende duinen in te storten, en door de crisis van de jaren dertig hebben mensen minder te besteden. Het 'dagje naar het strand' schiet er dan al snel bij in. En in de Tweede Wereldoorlog is het helemaal gedaan met de strandcultuur; de Duitsers breken de hotels af om er een deel van de Atlantikwall aan te leggen.

Maar na de Tweede Wereldoorlog komt Oostvoorne weer in volle glorie als badplaats terug. Een speciale vermelding verdient het Kruininger Gors, dat al sinds de jaren twintig voorzichtig was opgekomen als kampeerterrein voor Rotterdamse arbeidersgezinnen. Na de Tweede Wereldoorlog is dit recreatieterrein in 1948 formeel van start gegaan en sindsdien opgebouwd en uitgebouwd, deels door veel zelfwerkzaamheid van de kampeerders. Voor de lotgevallen van het Kruininger Gors zie verder de link. (bron en voor nadere informatie beluister het interview over badplaats Oostvoorne van RTV Rijnmond met Bob Benschop van Streekarchief Voorne-Putten en Rozenburg)

Als je je nader wilt verdiepen in de geschiedenis van Oostvoorne, kun je terecht bij Historische Vereniging Westelijk Voorne.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Oostvoorne heeft 14 rijksmonumenten.

- De Hervormde kerk (Kerkplein 1) is een gepleisterde zaalkerk, overblijfsel der voormalige Kapel van de Burchtheren van Voorne uit de 15e eeuw, die in 1612 afbrandde, waarna in ca. 1627 alleen het schip werd hersteld. Serie van 8 gebrandschilderde ramen uit omstreeks 1745, in 1908 en in 1963 wederom gerestaureerd. Eenvoudige bakstenen toren uit ca. 1300, later op last van de Staten van Holland verhoogd om ook dienst te kunnen doen als baken voor de scheepvaart. Waarschijnlijk kreeg de toren toen zijn sierlijke peervormige spits. De toren is in 1948 gerestaureerd.

- De Oostvoornse Molen is een korenmolen uit 1821 en ligt aan de Molendijk buiten het dorp.

- Huis Overburgh (Hoflaan 17) was in de middeleeuwen het woonhuis van het kapittel  van de kerk van Voorne. Later werd het een boerderij met als naam Jacobahoeve. In de 20e eeuw was er enige decennia een jeugdherberg in gevestigd. Na een grondige restauratie is het nu weer een woonhuis.

- Landhuis 't Reigersnest (Zwartelaan 1) is in 1920 ontworpen door de architecten P. Vorkink en J.Ph. Wormser in de stijl van de Amsterdamse School.

- Molen van Oostvoorne.

- Gevelstenen in Oostvoorne.

- De ruïne Jacobaburcht wordt zo genoemd omdat het ooit o.a. een buitenverblijf is geweest van Jacoba van Beieren. De burcht was slecht gefundeerd en daardoor al in de 17e eeuw niet meer dan een ruïne.

- Vuurtoren de Stenen Baak ligt NO van Oostvoorne en Kruiningergors, vanuit die plaatsen gezien aan het eind van de Heindijk, in het N puntje van de polder Klein-Oosterland. De Stenen Baak (in de atlassen staat Steenenbaak, maar Stenen Baak is tegenwoordig de gangbare spelling. Vroeger werd hij ook 'het Steenen Baken' genoemd) is de eerste stenen vuurtoren in Nederland en dateert uit 1630. Bij de toren hoorde ook nog een (lagere) Houten Baak, W van de Stenen Baak. De Maasmond was in vroeger tijden een belangrijk zeegat. De vaargeul werd gemarkeerd door de verbindingslijn die tussen beide baken te trekken was. De plaats van de vaargeul was aan verandering onderhevig. De Houten Baak werd dan verplaatst, afhankelijk van de ligging van de geul. In het donker werd op beide bakens vuur gestookt. Aanvankelijk had de Stenen Baak een glazen opbouw waarin het bakenvuur met takken brandend kon worden gehouden. De Stenen Baak bleef als vuurtoren in gebruik tot 1858. Daarna bleef de visserij de toren als oriëntatiepunt gebruiken tot aan de afsluiting van de Brielse Maas in 1950.

Terug naar boven

Jaarlijkse evenementen

- Overzichtspagina evenementen in Oostvoorne.

- Kermis (vrijdag t/m maandag in het paasweekend).

- De Bos en Burchtfair (laatste zaterdag van mei) is een zeer gevarieerde tuinfair, met de nadruk op tuinplanten en 'Groen Leven'. Ruim 100 exposanten zoals kwekers, hoveniers en delicatessespecialisten presenteren hun producten op de Hofwei rondom de Historische Burcht en op het tegenover gelegen prachtige Landgoed Mildenburg.

- De Profwielerronde Oostvoorne (in 2017 voor de 37e keer) is op een donderdag begin augustus.

Terug naar boven

Landschap, natuur en recreatie

- MTB-route Oostvoorne (11,6 km) loopt gedeeltelijk langs de oude kustlijn van Oostvoorne (duinen en boulevard) en gedeeltelijk over de Eerste Maasvlakte, die in de jaren zestig is aangelegd. Mountainbikeroute Oostvoornse Meer is een unieke route; vrijwel het gehele parkoers bestaat uit speciaal gebouwde singletracks. Door korte klimmetjes die elkaar snel opvolgen is het traject voor Nederlandse begrippen intensief en uitdagend. Het afwisselende parcours loopt door prachtige duinen en bossen. Vrijwel het gehele parcours is onverhard. De ondergrond van de route bestaat grotendeels uit zand en klei, waarvan enkele stukken zijn verhard. Ook maakt de route gebruik van berm- en grasstroken. In de omgeving van de route zijn diverse uitbreidingsmogelijkheden te vinden. Zo kun je vanaf de zuidwest kant over het strand naar de Haringvlietdam. De afstand heen en terug is ongeveer 20 km. Vanaf de noordwestkant kun je de Maasvlakte op.

- Het 233 hectare grote Oostvoornse Meer, gelegen NW van Oostvoorne, is onstaan in 1966 door afdamming van het Brielse Gat. Daarop volgend heeft, ten behoeve van de aanleg van de Maasvlakte, tot 1969 zandwinning plaatsgevonden. Aan de oostzijde van het meer ligt de Brielse Maasdam (1952) en aan de westzijde de Brielse Gatdam (1966). Het van oorsprong zoute water in het meer is geleidelijk aan het verzoeten. Het zoutgehalte is tegenwoordig hooguit nog eenderde gedeelte van dat van zeewater.

- Bezoekerscentrum Tenellaplas (dat direct ZW van het dorp ligt, maar voor het postadres onder het verder weg gelegen Rockanje valt) biedt o.a. wisselende exposities over de flora en fauna van de Duinen van Oostvoorne. Als je de omgeving wilt verkennen, is een bezoek vooraf aan het bezoekerscentrum aan te bevelen, zodat je goed voorbereid op stap kunt. - Actualiteiten m.b.t. de Duinen van Oostvoorne op Facebook.

- Door Oostvoorne loopt de Europese wandelroute E9, ter plaatse ook North Sea Trail of Deltapad geheten.

- Het dorp had lange tijd als enige plaats in Nederland een autostrand. Het strand zou al voor de Tweede Wereldoorlog toegankelijk zijn geweest voor auto's. Sinds 2004 is het strand voor auto's gesloten en is het een natuurgebied met name voor vogels. Op het gebied van recreatie is het strand een populair gebied voor kitesurfen, van heinde en verre komt men voor het beoefenen van deze sport hier naartoe, door de ideale specifieke omstandigheden ter plekke (windzeker, vlak water en ondiep). Er zijn ook veel kitesurfscholen in Oostvoorne. Filmpje over kitesurfen op het strand van Oostvoorne.

- Het Geuzenbos is een (Europees) beschermd natuurgebied. In een deel van het gebied lopen wilde paarden.

- Watersport Vereniging Oostvoorne (WVO) is opgericht in 1963. De WVO ondersteunt alle vormen van watersport met uitzondering van de vaart in snelle motorboten, omdat het bestuur van de WVO het Brielse Meer, in deze opzet, ongeschikt acht voor deze vorm van watersport. Voor snelle motorboten worden dus geen ligplaatsen afgegeven.

Terug naar boven

Literatuur

- Nieuwe en/of tweedehands boeken over Oostvoorne (online te bestellen).

Terug naar boven

Links

- Onderwijs: - Gelinckschool.

- Muziek: - "Omdat de dorpsgemeenschap snakte naar een vereniging voor muzikanten, werd in 1909 het plan opgevat om een muziekkorps op te richten", aldus de site van Muziekvereniging Volharding. 17 heren melden zich aan en ook een dirigent is snel gevonden. Inmiddels bestaan ze dus al meer dan 100 jaar en in die tijd heeft de vereniging natuurlijk veel meegemaakt. T.g.v. het 100-jarig jubileum in 2009 is dat in boekvorm verschenen middels het boek '100 jaar met de muziek mee in Oostvoorne en Tinte'.

- Sport: - OVV Oostvoorne (voetbal) is opgericht in 1917 en heeft in 2017 dus het 100-jarig bestaan gevierd. - Tennisvereniging.

Reacties

(1)

Herkomst naam Voorne. In een artikel in 'De Nederlandsche Leeuw' jaargang 46 uit 1928, beschrijft Henri Obreen wapens en zegels uit 1203 met daarop een 'Gaande Leeuw met onder het Paard een Visch'. De Vorne.. (bladpagina 358, pdf pagina 187). Het betreft hier een wapenschild van Hugo van Voorne.

Reactie toevoegen