Musselkanaal

Plaats
Dorp
Stadskanaal
Westerwolde
Groningen

musselkanaal nh kerk [640x480].jpg

Musselkanaal NH kerk

Musselkanaal NH kerk

Musselkanaal

Terug naar boven

Status

- Musselkanaal is een dorp in de provincie Groningen, in de streek Westerwolde, gemeente Stadskanaal. T/m 1968 gemeente Onstwedde.

- Onder het dorp Musselkanaal vallen ook de buurtschappen Horsten en Oomsberg (de delen 1e Oomsberg en 2e Oomsberg van deze buurtschap) en, voor de postadressen, het W deel van het Groningse deel van het dorp Zandberg. Verder hebben wij, gezien de eigen identiteit, bijzondere geschiedenis en actuele ontwikkelingen, ook een pagina gemaakt voor de wijk Cereswijk met daarbinnen de buurt Ceresdorp, waarvan de buurt Ceresdorp geheel onder het dorp Musselkanaal, en de wijk Cereswijk grotendeels onder dat dorp en deels onder het dorp Stadskanaal valt.

Terug naar boven

Naam

In het Gronings
Muzzelknoal.

Oudere vermeldingen
Water: 1851-1855 Stads-Mussel Kanaal, 1867 Stadsmusselkanaal, 1899 Musselkanaal.

Naamsverklaring
Ontstaan aan het Musselkanaal, het gedeelte van het Stadskanaal tussen Stadskanaal en Jipsingboermussel. Deze waternaam is een samenstelling met de plaats- en gebiedsnaam Mussel.(1)

Terug naar boven

Ligging

Musselkanaal ligt ZO van Stadskanaal, NW van Ter Apel, Z van Mussel en grenst in het W en Z aan de provincie Drenthe (dorp Zandberg).

Terug naar boven

Statistische gegevens

Het dorp Musselkanaal omvat ca. 3.000 huizen met ca. 7.500 inwoners, dit is inclusief de aantallen voor de buurt Ceresdorp en het deel van de wijk Cereswijk binnen het dorpsgebied, en die voor het deel van het dorp Zandberg binnen de gemeente.

Terug naar boven

Geschiedenis

De Veenkoloniën is een gebied dat vroeger uit één groot moeras van laag- en hoogveen bestond, dat tot ver in Duitsland doorliep. Het ligt ingeklemd tegen de Hondsrug in Drenthe en wordt begrensd door relatief hooggelegen plaatsen als Haren, Hoogezand, Winschoten, Onstwedde, Nieuweschans, Rütenbrock en Ter Apel. Het gebied was dermate ontoegankelijk dat de grens tussen de provincies Drenthe en Groningen vastgelegd werd als een denkbeeldige rechte lijn tussen de Martinitoren in Groningen en het klooster in Ter Apel.

Aan het begin van de 18e eeuw vestigen zich in dit gebied de eerste mensen (turfstekers, glasblazers en handelaren) uit Duitsland waar het werk schaars was. Door het afschaffen van de invoerrechten door koning Willem III (wat een grote werkloosheid tot gevolg had), de behoefte aan goedkope brandstof (turf), en het uitgeven van ontginningsconcessies als werkverschaffing, werden de Veenkoloniën ontgonnen. Wilde men in die tijd de Heilige Mis bijwonen, dan had men de keus uit de kerk van Rütenbrock, Oude Pekela, Veendam, Assen of Coevorden. Gelet op de staat van de wegen en het ontbreken van vervoermiddelen in die tijd was de kerkgang dan ook zeer beperkt.

Omdat voor de katholieken die werkzaam waren in de vervening de afstanden tot de toen aanwezige katholieke kerken wel erg groot waren geworden, is in 1843 eerst parochie de Zandberg opgericht. Ook dát gebied wordt door de verdergaande ontginningen zo groot dat de afstanden een probleem beginnen te worden. Na de stichting van parochie Zandberg wordt daarom in 1848 de parochie Stadskanaal opgericht. Ook het aantal katholieken in Stadskanaal en Musselkanaal was gestaag toegenomen en was bovendien groot genoeg om te komen tot meerdere parochies, en zo geschiedde.

De oudste geschiedenis van de parochie Musselkanaal begint eigenlijk op de Horsten. Als de vervening van de streek begint en de ontwatering het land toegankelijk maakt, gaan de eerste boeren zich vestigen op de zand­plekken (ruggen) in het veen, zoals de Braamberg, de Zandberg, de Oomsberg etc. De Horsten was ook zo’n zandrug in het veen. Er werden aanvankelijk zeer primitieve hutten (plaggenhutten) gebouwd. Horsten werd de eerste buurtschap. De bebouwing langs de kanalen ontstond pas later.

Vooral in de winter waren wegens de slechte kwaliteit van de wegen de afstanden naar de kerken in Zandberg en Stadskanaal erg groot. Daardoor was het wenselijk dat tussen deze kernen een nieuwe kerk gebouwd zou worden. Op 19 maart 1904 komt er toestemming van de aartsbisschop van Utrecht om een nieuwe parochie te ontwikkelen in Musselkanaal. Reeds op 10 mei 1905 wordt de nieuwe H. Antonius van Padua-kerk met kerkhof ingezegend. De parochis is in korte tijd snel gegroeid, van de aanvankelijke 450 parochianen in 1905 naar 1100 parochianen in 1925. In 1927 is de kerk dan ook uitgebreid; de kerk is toen zowel in de breedte als in de lengte uitgebouwd. De kerk had tot dit moment geen beschikking over een echte toren en ook die is toen gebouwd. (© RK geloofsgemeenschap H. Antonius van Padua)

Terug naar boven

Recente ontwikkelingen

- In juli 2017 is een samenwerkingsovereenkomst voor de herstructurering van Musselkanaal getekend door woningbouwcorporatie Levier, gemeente Stadskanaal, de Ondernemersvereniging en Stichting Dorpsbelangen. Na de ondertekening zijn de plannen door de projectgroep aan de inwoners gepresenteerd. Wie deze bijeenkomst niet heeft kunnen bezoeken, kan de presentatie bekijken in het voormalige ABN-gebouw en in de bibliotheek in MFA-gebouw LINT. Zie ook het filmpje waarin verschillende projectteamleden en inwoners aan het woord komen.

- Het Centraal Orgaan opvang Asielzoekers (COA) heeft eind maart 2018 bekendgemaakt dat het voor eind 2018 wegens de teruggelopen instroom van asielzoekers een 10-tal locaties gaat sluiten. De totale capaciteit voor de opvang en begeleiding van asielzoekers wordt daarmee teruggebracht van 31.000 naar 27.000 beschikbare opvangplaatsen, waarvan 5.000 plekken reservecapaciteit. Na de 'sluitingsoperatie' zijn er nog 51 asielopvanglocaties in Nederland. Bij de selectie van te sluiten locaties is een aantal uitgangspunten toegepast. Een evenredige spreiding van locaties over het land is van belang om het asielproces goed te laten verlopen. Spreiding bevordert ook de integratie. Daarnaast is ook flexibiliteit van belang om de opvangcapaciteit in tijden van hogere instroom snel te kunnen op- en afschalen. Kwaliteit, duurzaamheid en financiën zijn ook uitgangspunten die zijn meegewogen om tot een zorgvuldige en verantwoorde selectie van locaties te komen.

Een van de te sluiten locaties is asielzoekerscentrum (AZC) Musselkanaal. Gemeente, Dorpsbelangen en inwoners betreuren dit unaniem. Zo stelt wethouder Francis Boen: “Dit besluit valt heel zwaar in de gemeente en het dorp. In de eerste plaats voor de medewerkers van de asielopvanglocatie. Maar zeker ook voor de 400 inwoners in de opvang, want met de sluiting verhuizen deze inwoners uit onze gemeente. Ook de middenstand gaat de sluiting voelen. Tot slot is dit ook slecht nieuws voor de vele betrokken vrijwilligers bij dit centrum." En Ben Schomaker, voorzitter Dorpsbelangen reageert: “Sluiting van het AZC is doodzonde voor Musselkanaal! Dat is ook het geluid dat ik overal om me heen hoor. Allereerst omdat er werkgelegenheid verloren gaat en ook onze plaatselijke ondernemers zullen dit in hun omzet gaan merken. Maar het gaat om zoveel meer. Dit centrum is zo’n 25 jaar geleden geopend, als een van de eerste in de regio. Vanaf het begin zijn de bewoners opgenomen in de gemeenschap. Waar je in andere plaatsen nog wel eens problemen hoorde, is daarvan in Musselkanaal nooit sprake geweest. Integendeel. Hiervoor zetten ook veel vrijwilligers zich in om de asielzoekers te laten integreren. Een mooi voorbeeld hierin is het Work-out team. De asielopvanglocatie en haar bewoners zijn een verrijking voor het dorp."

Wat het extra schrijnend maakt is dat het AZC op 16 maart 2018 nog een aanmoedigingsprijs van de gemeente Stadskanaal heeft gewonnen voor het project Play for Peace, in het kader van de jaarlijkse Vrijwilligersprijs. Initiatiefnemer Rayan, afkomstig uit Irak, kwam op de vlucht uit zijn geboorteland in een opvangkamp in Griekenland met Play for Peace in aanraking. Hij heeft hier zoveel aan gehad dat hij, eenmaal in Nederland en als bewoner van AZC Musselkanaal, Play for Peace ook hier heeft geïntroduceerd. Rayan leert samen met een groep enthousiaste teenagers nieuwe spellen, die ze daarna met alle kinderen van het AZC (en dat zijn er veel!) doen. Voor de kinderen een geweldig moment om even helemaal op te kunnen gaan in het spelen, maar voor de begeleiders, ook woonachtig in het AZC, is het minstens zo belangrijk. Rayan en Play for Peace zijn een inspiratie voor iedereen.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Musselkanaal heeft 6 rijksmonumenten.

- De RK H. Antonius van Paduakerk (Sluisstraat 77) uit 1905* en de gelijknamige RK geloofsgemeenschap (voorheen parochie) zijn sinds 2015 onderdeel van de Parochie Heilig Kruis (samen met Maria Ten Hemelopneming in Stadskanaal, Onze Lieve Vrouw van Lourdes in Mussel-Kopstukken, St. Joseph in Zandberg en St. Willibrordus in Ter Apel).
* Voor de (voor)geschiedenis van de kerk zie het hoofdstuk Geschiedenis.

- Gevelstenen in Musselkanaal.

Terug naar boven

Jaarlijkse evenementen

- De Klap tot Klaploop (tweede paasdag) is een loopevenement van Musselkanaal naar Stadskanaal. De afstanden zijn 5 en 10 km. Er zijn ook speciale Kids Runs met kortere afstanden. Verder zijn er tochten voor wheelers en handbikers en voor Nordic Walkers / sportief wandelen.

- Koningsdag.

- De Snikkeweek (eind mei) is een jaarlijks evenement in Musselkanaal ter ere van de Snikke. Een snikke is een trekschuit of snik (snikke in het Gronings), die in deze streek na het gereedkomen van de veenkoloniale kanalen (nodig voor de afvoer van turf) in gebruik is genomen.

- Bij de Fiets3Daagse (juni) worden mooie fietsroutes uitgezet door en rond Musselkanaal. Er wordt op 4 dagen gereden (maandag, dinsdag, woensdag en vrijdag), waardoor je als je een avond niet kunt, toch 3 dagen kunt fietsen.

Terug naar boven

Natuur en recreatie

- De weekmarkt in Musselkanaal is op vrijdagmiddag op het Willem Diemerplein in het centrum.

- Speeltuin 't Kriejoeltje.

- Zwembad De Horsten. is naar eigen zeggen een "super mooi zwembad. Je kunt er zowel recreatief als banen zwemmen. Met springkuil, een lange glijbaan, hoge en lage duikplank en grote speelweide."

Terug naar boven

Beeld

- Oude foto's en ansichtkaarten van Musselkanaal op Facebook.

- Nog een pagina met oude foto's en ansichtkaarten van Musselkanaal op Facebook. Dit is een 'openbare groep', d.w.z. iedereen kan de berichten lezen, maar wil je reageren en/of zelf plaatsen, dan moet je lid worden van de groep.

Terug naar boven

Literatuur

- Nieuwe en/of tweedehands boeken over Musselkanaal (online te bestellen).

Terug naar boven

Links

- Algemeen: - Site van en over Musselkanaal. - Site van en over Musselkanaal van de Ondernemersvereniging.

- Nieuws: - Nieuws uit Musselkanaal op Facebook. - Nieuws van Ondernemersvereniging Musselkanaal op Facebook. - Nieuws uit de Florawijk e.o. op Facebook.

- Belangenvereniging: - Stichting Dorpsbelangen Musselkanaal. - Nieuws van Dorpsbelangen op Facebook.

- MFA: - Multifunctionele accommodatie (MFA) Lint.

- Onderwijs: - Basisschool De Verbindingsweg.

- Sport: - MSK Gym bestaat al ca. 90 jaar en biedt faciliteiten in de disciplines gym, turnen, acro, jumping4kids, jumping4ever, jazz en combigym. Diverse vormen van gym die je op recreatief niveau en op wedstrijdniveau kunt beoefenen. - Zwemvereniging Musselkanaal.

- Genealogie: - Overzicht van begravenen op de begraafplaats van Musselkanaal Floralaan en - idem RK.

Reactie toevoegen