Dronten

Plaats
Dorp en gemeente
Dronten
Flevoland

Dronten

Terug naar boven

Status

- Dronten is een dorp en gemeente in de provincie Flevoland.

- Naast de gelijknamige hoofdplaats omvat de gemeente Dronten nog de dorpen Biddinghuizen en Swifterbant en de buurtschap Ketelhaven.

- Onder het dorp Dronten valt ook de buurtschap Ketelhaven.

- Wapen van de gemeente Dronten.

- Foto's van de plaatsnaamborden in de gemeente Dronten.

Terug naar boven

Naam

Naamsverklaring
Vernoemd naar Dronten bij Kampen. In 1387 wordt daar de Dronterdijk genoemd, ca. 1470 wordt gesproken over de Drontenaers en de erven aan de Zwartendijk heetten in de 15e eeuw Dronten. Het Middelnederlandse dronten, drenten betekent '(op)zwellen', waarschijnlijk duidt dit op aangeslibd land. De polder Dronthen wordt in 1625 genoemd: "seven maten landes in Dronthen".(1)

Terug naar boven

Ligging

De gemeente Dronten ligt O van Lelystad, ZW van Kampen, NW van Elburg en N van Harderwijk. De gelijknamige hoofdplaats ligt centraal tot N in de gemeente.

Terug naar boven

Statistische gegevens

De gemeente Dronten omvat ca. 16.100 huizen met ca. 40.500 inwoners, waarvan ca. 11.000 huizen ca. 27.500 inwoners in de gelijknamige kern.

Terug naar boven

Geschiedenis

Beoogde kernen in de gemeente
Oorspronkelijk was het plan om maar liefst 14 dorpen in een krans om Dronten heen te leggen. Begin jaren vijftig diende de inrichting van noordelijke buurman Noordoostpolder nog als voorbeeld voor Oostelijk Flevoland. Oftewel: een regionaal centrum (Dronten) met daaromheen een groot aantal dorpen. De toekomstige polderhoofdstad Lelystad even buiten beschouwing gelaten. In het eerste dorpenpatroon, begin jaren vijftig ontworpen, stonden maar liefst 14 kernen ingetekend - Dronten en Lelystad niet eens meegeteld. Dat zorgde voor scepsis binnen de Studiecommissie Inrichting IJsselmeerpolders.

Scepsis die terug is te voeren op ervaringen in de Noordoostpolder, waar de tien dorpen langzamer groeiden dan verwacht. Dat had onder meer te maken met de snelle ontwikkeling van de mechanisatie in de landbouw; er waren minder landarbeiders nodig. Maar er speelde meer. De stijgende welvaart ging niet aan het platteland voorbij. Aan ‘materiële en geestelijke verzorging’, zoals A.J. Geurts schrijft in 'De Groene IJsselmeerpolders', werden steeds hogere eisen gesteld. Dorpelingen richtten zich, kortom, steeds meer op de stad. Dáár waren de restaurants, de winkels en andere vormen van dienstverlening.

Naarmate de tijd verstreek, werden steeds meer dorpen geschrapt. Veertien dorpen is te veel, werd al snel besloten. Er kwam een tiendorpenplan op tafel. Met onder meer Larsen tussen Lelystad en Swifterbant, Hoophuizen op de plek van het Larserbos, Zeewolde een stukje meer richting Lelystad en Bremerberg waar nu Biddinghuizen is. Het plan werd van alle kanten bekeken, maar haalde het niet. Nederland ontwikkelde zich snel na de oorlog. De landbouw bleef zich moderniseren, mensen werden mobieler. De plannenmakers rekten de gemiddelde afstand tussen de (papieren) dorpen alsmaar op; het hoefde niet zo dicht op elkaar. Oftewel, kernen werden gegumd, er kwamen nieuwe tekeningen.

Van tien ging het naar zes. Roggebot en Zelhorst vielen af. Hoophuizen werd Larsen, Bremerberg werd Biddinghuizen. Nog te veel. Verder ging het, tot er vier dorpen overbleven: Biddinghuizen, Swifterbant, Larsen en Zeewolde. Dit leek het te worden. Geurts schrijft dat een inrichtings- en verkavelingsplan met vier kernen (naast Lelystad en Dronten dus) in 1964 werd goedgekeurd door de minister van Verkeer en Waterstaat. Het bleek geen garantie om deze dorpen daadwerkelijk te bouwen. Zeewolde verdween al snel naar Zuidelijk Flevoland. Larsen was lang in de race, maar kwam er niet. Veel namen herinneren nog aan de ooit geplande dorpen. Roggebot is een sluis, het Abbertbos is aangelegd op de plek waar Abbert was gepland. Dat geldt ook voor de Bremerbergweg bij Biddinghuizen. En natuurlijk het Larserbos; aandenken aan een dorp dat nooit is gebouwd. Tot diep in de tweede helft op de reservebank, maar niet ingevallen. (bron: de Stentor, juni 2006)

Terug naar boven

Recente ontwikkelingen

- In de periode tot 2030 groeit Dronten door als stedelijke hoofdkern, met een regionale verzorgingsfunctie. Die centrumfunctie wordt mede versterkt door de verbeterde bereikbaarheid via de N307 en de Hanzelijn. Transformatie van het Hanzekwartier in combinatie met de nieuwe stationsomgeving en het aantrekkelijker maken van het centrum draagt daar aan bij. Dat staat in de in 2012 vastgestelde Structuurvisie Dronten 2030.

De gemeente groeit, met een vooralsnog getemporiseerd woningbouwprogramma, door naar 46.000 inwoners in 2020 en 50.000 inwoners in 2030. In de komende jaren worden de meeste woningen gebouwd in de plaats Dronten zelf. Daar wordt voorzien in het grootste aanbod aan bedrijventerreinen en werkgelegenheid. Het landelijk gebied is vooral een open landschap met recreatieve verbindingen en groene zones rond de kernen. De agrarische sector blijft daar een van de belangrijkste pijlers. Biddinghuizen wordt in de voorgestelde structuurvisie ruimtelijk meer betrokken bij recreatieve bestemmingen in het landelijk gebied. Dronten geeft in haar ruimtelijke visie ruimte aan MKB-vriendelijk beleid, flexibel wonen met werk aan huis en revitalisering van verouderde bedrijventerreinen. Bedrijfsruimten worden bij voorkeur gesitueerd aan de rand van woonwijken met centra voor ZZP-ers om een wijk aanzicht te geven.

- In 2012 is station Dronten gereedgekomen, aan de eveneens in die maand in gebruik genomen Hanzelijn (Lelystad - Zwolle v.v.). De reistijd Lelystad - Zwolle wordt hiermee aanmerkelijk korter, alsmede de verbinding van het Noorden met de Randstad v.v.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Dronten heeft 30 gemeentelijke monumenten.

- Het buitengebied van Dronten heeft 8 gemeentelijke monumenten.

- De huidige RK Ludgeruskerk (Ludgerusplein 2) uit 1998 vervangt de vorige Ludgeruskerk (Het Ruim 7) uit 1964, die in 1998 op de toren na is gesloopt. Daarvóór is op dezelfde locatie sinds 1963 sprake geweest van een noodkerk.

- Het (voorheen Gereformeerde) Kerkcentrum De Ark (De Oost 54) uit 1966 en het (voorheen Hervormde) Kerkcentrum de Open Hof (Copernicuslaan 1) uit 1965 zijn de kerken van de Protestantse (PKN) Gemeente Dronten.

- Gereformeerde Kerk Vrijgemaakt De Lichtboei (De Boeg 37) uit 1973.

- Christelijke Gereformeerde Kerk Ontmoetingskerk (De Ketting 20) uit 1991.

- Nederlands Gereformeerde Kerk Ichtuskerk (Roerstraat 1) uit 1967.

- Fatih Moskee (Ketting 2) uit 2001.

- Gevelstenen in Dronten.

- Met de aanwijzing van gemaal H.J. Lovink in Dronten, krijgt de Flevopolder in 2010 zijn eerste gebouwde rijksmonument. Het gemaal uit 1957 is volgens de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed een mijlpaal van de naoorlogse drooglegging van Flevoland. Het is bovendien een toonbeeld van de wederopbouw van Nederland op het gebied van het vormen van nieuw land op de zeebodem. Het gemaal is eind jaren vijftig ingezet om de oostelijke Flevopolder leeg te pompen. Genoemd naar voorzitter dr. H.J. Lovink (1866-1938) van de staatscommissie die de landbouwkundige en economische kant van de inpoldering behandelde.

Het gebouw onderscheidt zich door zijn modernistische vormgeving met bijzondere betonconstructie, elektrische installatie met elektromotoren en het kunstwerk Land en Water van kunstenaar J.M. Roozenburg boven de entree. Daarop schudden een visser en een boer elkaar de hand. Dit reliëf verwijst naar de bijzondere betekenis van het gemaal voor Flevoland. In de periode 1940-1965 zijn in Nederland zo’n 250 gemalen gebouwd. Gemaal Lovink is uitzonderlijk in zijn combinatie van traditionele baksteen in een moderne betonconstructie. In de bouwwerken van architect Dirk Roosenburg waren vooral het gebruik en de praktische oplossingen belangrijk.

- Een aanwinst voor Dronten is - sinds oktober 2015 - het Mechanisch Erfgoed Centrum. De vroegere grasdrogerij die voor overlast zorgde voor omwonenden is omgetoverd tot een toeristische plek voor techniekliefhebbers. Het is een museum met een collectie met een grote diversiteit. Iedere bezoeker zal wat bekends van vroeger tegenkomen. Je vindt er radio’s en tv’s, typemachines, huishoudelijke apparatuur, een bakkerij-inventaris, veel oude gereedschappen, een bibliotheek met veel oude technische boeken. Er is een grote collectie verbrandingsmotoren, stoomminiaturen, opengewerkte motoren, stoommachines, walsen, landbouwmachines, motorboten, smalspoortreinen, metaalbewerkingsmachines, houtbewerkingsmachines, smederijmachines, drukkerijmachines, paternoster lift, draglines en een mahoniehouten mijnenveger uit 1942. In de 60 meter lange vitrine kom je van alles tegen.

Jong en ouder kunnen in dit museum hun hart ophalen. Vanuit de vergaderruimte boven in de hal heb je een prachtig overzicht over de collectie. Vanuit de kantine heb je een fantastisch uitzicht over het polderlandschap. Het Mechanisch Erfgoed Centrum is elke zaterdag geopend van 10.00-17.00 uur. Het is dan een 'draaidag' met diverse demonstraties. Ook imker Rob Triest is dan aanwezig, die ter plekke bijenkorven, manden en schalen vlecht en verkoopt, enthousiast uitleg geeft over alles wat met bijen te maken heeft en heerlijke honing verkoopt uit de bijenkorven die in de ecologische zone naast het MEC zijn geplaatst, om de vandaag de dag in ons land bedreigde bijenpopulatie en de biodiversiteit te stimuleren. Je kunt ook een korfvlechtcursus bij hem volgen.

Terug naar boven

Jaarlijkse evenementen

- Elk jaar in oktober is er de Bazar Open Hof (in 2018 voor de 37e keer). De opbrengst (de afgelopen jaren lag dat rond de 37.000 euro) is voor groot onderhoud van Kerkcentrum Open Hof en voor nog 2 andere goede doelen.

Terug naar boven

Landschap, natuur en recreatie

- Naar schatting bestaat nog minder dan 5% van de vegetatie van Nederland uit de oorspronkelijke vegetatie. Oorspronkelijk materiaal is van groot belang voor de kwaliteit van ecosystemen. In de natuur zijn de verschillende dieren, planten, bomen en struiken sterk van elkaar afhankelijk. Ecologische processen kunnen verstoord raken bij veranderende tijdstippen van uitlopen, bloei of groei van de planten. Daarnaast is de natuur met een grotere biodiversiteit door meer genetische variatie beter bestand tegen veranderingen van de omgeving. Hierbij valt bijvoorbeeld te denken aan de veranderingen in het klimaat. De kans dat soorten zich aan deze veranderingen van de omgeving kunnen aanpassen is veel groter naarmate de genetische variabiliteit groter is. Oorspronkelijke bomen en struiken zijn ook sterker en minder vatbaar voor hier heersende ziekten en plagen zoals meeldauw en bacterievuur. Daarnaast leveren ze een belangrijke bijdrage aan de biodiversiteit.

Daarom heeft Staatsbosbeheer in Boswachterij Roggebotzand bij Dronten een bijzondere collectie van 57 soorten bomen en struiken aangelegd. Het gaat om genetisch de meest oorspronkelijke exemplaren die sinds de laatste ijstijd in Nederland voorkomen, zoals de fladderiep, de jeneverbes, de wilde appel en diverse rozensoorten. De 'genenbank' is in 2006 geopend. In totaal worden in de genenbank meer dan 5000 accessies veiliggesteld. Om genetisch bronmateriaal veilig te stellen, is destijds gebruik gemaakt van kaarten uit 1850. In oude bossen is van bijna 60 van de ruim 100 oorspronkelijke Nederlandse soorten bronmateriaal gevonden. Ze zijn daarna vermeerderd en vervolgens uitgeplant in de genenbank. Een groot deel van dit genetisch materiaal zou anders definitief zijn uitgestorven.

Staatsbosbeheer bevordert in opdracht van de Europese Unie en de Rijksoverheid het gebruik en de ontwikkeling van deze bomen en struiken. De afgelopen jaren zijn vanuit de genenbank in Dronten al veel parken, plantsoenen en natuurgebieden via stekken of zaad weer voorzien van de oude soorten. Naar schatting gaat het om ruim 3 miljoen exemplaren. Op de in 2018 gerealiseerde website Genenbank inheemse bomen en struiken is te zien welke soorten en individuen in de collectie voorkomen. Via de website kan nu gemakkelijk gezocht worden op materiaal uit de genenbank dat in de Rassenlijst Bomen voorkomt en beschikbaar is.

- Natuurontwikkelingsproject Roggebotveld, O van Ketelhaven, NO van Dronten, is in 2010 opgeleverd. Staatsbosbeheer heeft er 60 hectare nieuwe natuur gerealiseerd. Bezoekers kunnen het gebied ontdekken over een wandelpad van 1,6 km. Het Roggebotveld vormt een natte verbinding tussen de Hoge Vaart bij Ketelhaven en het bosgebied Roggebotzand in het uiterste NO van de gemeente Dronten (tegenover Kampen, N van de N307). Het Roggebotveld wordt ingezet om de 'natte as' te versterken. Deze verbinding van waterwegen loopt van de Biesbosch in Noord-Brabant tot aan het Lauwersmeer in het noorden van Groningen en Fryslân. De randmeren en aangrenzende gebieden zijn onderdeel van die as. Het Roggebotveld is erg afwisselend. De grond is niet overal even diep afgegraven. De verschillen in plantgroei die zo ontstaan maken het terrein interessant voor allerlei soorten vogels en andere dieren. Water in allerlei dieptes maakt het Roggebotveld aantrekkelijk voor kikkers, vis en andere waterdieren. Zij kunnen zich ongestoord verplaatsen, dankzij een speciaal aangelegde vistrap naar de Roggebottocht. Black Welsh mountainschapen houden het gebied open. Mogelijk komen daar nog andere grazers bij.

- Landgoed Roggebotstaete NO van Dronten omvat 52 hectare natuur met een weidse horizon, steeds wisselende luchten, mooie waterpartijen, verrassende doorkijkjes en een rijke flora en fauna. Tot 1957 nog zee, daarna als bomenkwekerij van de Rijksdienst de kraamkamer voor natuur in Flevoland. In 2005 is het als landgoed aangelegd en het is nog altijd volop in ontwikkeling. Geen grote landhuizen maar een voormalige zee die nu ruimte biedt aan natuurbeleving voor een gezonde leefstijl. Proef de natuur! Roggebotstaete is in ontwikkeling tot een eetbaar natuurgebied waar natuurbeleving bijdraagt aan de ontwikkeling van mens en maatschappij. Ze zijn er voor maar vooral dankzij meewerkers, partners en het grotere publiek. Door een grote groep mensen wordt het landgoed beheerd en ontwikkeld, zowel professioneel als vrijwillig. In leer- en werktrajecten, door gepensioneerde leraren, hobby-herders en moderne jager-verzamelaars. Je bent van harte welkom om ook een dag als meewerker mee te komen doen, en mee te klussen in het voedselbos, de moestuin, als gastvrouw of in bouwprojecten.

- Gedeputeerde Staten van Flevoland hebben in juli 2018 ingestemd met het aangaan van een Realisatieovereenkomst voor het project 'Oostkant Dronten'*. Het project bewerkstelligt een gebiedsontwikkeling waarbij nieuwe natuur wordt ontwikkeld, mogelijkheden voor recreatieve ontwikkelingen worden vergroot en agrarische structuurverbetering plaatsvindt. De gemeente heeft dit project in samenwerking met Staatsbosbeheer ingediend in het kader van het programma Nieuwe Natuur. De provincie stelt max. ca. 6 miljoen euro subsidie beschikbaar voor de grondverwerving, de inrichting en het beheer van de nieuwe natuur binnen dit project. (bron: Provincie Flevoland, 24-7-2018)
* Waarmee men de oostkant van de gemeente bedoelt, en niet - alleen - van het gelijknamige dorp. Een deel van het gebied heeft namelijk ook betrekking op het O buitengebied van het dorp Biddinghuizen.

Terug naar boven

Literatuur

- Nieuwe en/of tweedehands boeken over Dronten (online te bestellen).

Terug naar boven

Links

- Gemeente: - Officiële site van de gemeente Dronten. - Nieuws van de gemeente op Facebook. - Nieuws van de gemeente op Twitter.

- Muziek: - Harmonie Eendracht Dronten is opgericht in 1963. In de loop der jaren zijn er heel wat ontwikkelingen geweest. Zo zijn zij als fanfare begonnen met een eigen drumband en majorettes, maar midden jaren negentig omgevormd naar een harmonie. Vroeger liepen zij ook door de straten. Tegenwoordig verzorgen ze alleen nog staande of zittende optredens en concerten. De vereniging bestaat uit drie elementen. Het harmonieorkest is het primaire deel. Om dit onderdeel gezond te houden, is de aanwas van jeugd erg belangrijk. Daarom heeft Harmonie Eendracht zelf een Jeugd Opleiding. Om de muzikanten in opleiding gelijk kennis te laten maken met samenspel, mogen zij ook meespelen in het Jeugd Orkest.

- Zorg: - Zorgboerderij De Pruimenpot.

- Welzijn: - Weggeefwinkel Zaal 8 in Dronten (De Boeg 37) biedt een luisterend oor, een ontmoetingsplek, en kleine artikelen om mee te nemen.

- Duurzaamheid: - Vereniging Windpark Hanze en Waterschap Zuiderzeeland hebben in oktober 2018 een overeenkomst getekend voor het gezamenlijk realiseren van een windpark NO van Dronten. Het aandeel van het waterschap in het windpark komt overeen met het eigen energieverbruik. Windpark Hanze omvat 15 windmolens langs de Hoge Vaart en de Hondtocht. Het windpark maakt onderdeel uit van het grotere, overkoepelende Windplan Groen, waarin ca. 10 parken in Oostelijk Flevoland ontwikkeld worden. Met de deelname kan het waterschap Flevoland bemalen en het afvalwater zuiveren met Flevolandse windenergie. Bovendien kan het waterschap hiermee al in 2023 zijn energiedoelstellingen realiseren, namelijk om op een CO2-neutrale manier in zijn eigen stroom te voorzien. Aanvankelijk stond dit gepland voor 2050. (bron: Waterschap Zuiderzeeland, 12-10-2018) Voor nadere informatie zie de reportage met dijkgraaf Hetty Klaver door Omroep Flevoland (april 2018).

- Veiligheid: - Politie Dronten.

- Genealogie: - Overzicht van begravenen op de begraafplaats van Dronten.

Reactie toevoegen