Lelystad

Plaats
Stad en gemeente
Lelystad
Oostelijk Flevoland
Flevoland

lelystad_plaatsnaambord_ontstaan_1967.jpg

Lelystad is in 1967 ontstaan op deze kale vlakte. Een plaatsnaambord is er alvast neergezet, zodat de voorbijganger weet dat op deze plek de stad gebouwd gaat worden. (© www.omroepflevoland.nl)

Lelystad is in 1967 ontstaan op deze kale vlakte. Een plaatsnaambord is er alvast neergezet, zodat de voorbijganger weet dat op deze plek de stad gebouwd gaat worden. (© www.omroepflevoland.nl)

lelystad_plaatsnaambord_en_welkom.jpg

En zo ziet het plaatsnaambord er 40 jaar later uit. Dit laat aan duidelijkheid niets te wensen over: in Lelystad ben je wel héél erg welkom, als ze dat zo kort na elkaar twee keer laten weten...

En zo ziet het plaatsnaambord er 40 jaar later uit. Dit laat aan duidelijkheid niets te wensen over: in Lelystad ben je wel héél erg welkom, als ze dat zo kort na elkaar twee keer laten weten...

lelystad_50_jaar_2017.jpg

Het eerste huis in de huidige stad Lelystad is verrezen in 1967. Daarom is in 2017 het 50-jarig bestaan gevierd.

Het eerste huis in de huidige stad Lelystad is verrezen in 1967. Daarom is in 2017 het 50-jarig bestaan gevierd.

lelystad_gemeente_bord_en_wapen_kopie.jpg

Handig dat de gemeente Lelystad niet alleen borden heeft geplaatst bij de kern, maar ook aan de rand van de gemeente, want die is met een oppervlakte van 231 km2 vele malen groter dan alleen de stad en het is wel handig als je dat ook bordmatig kunt zien.

Handig dat de gemeente Lelystad niet alleen borden heeft geplaatst bij de kern, maar ook aan de rand van de gemeente, want die is met een oppervlakte van 231 km2 vele malen groter dan alleen de stad en het is wel handig als je dat ook bordmatig kunt zien.

lelystad-msd-20150707-335189.jpg

Lelystad, Provinciehuis

Lelystad, Provinciehuis

lelystad-msd-20150707-335200.jpg

Lelystad, Stadhuisplein met de 30 meter hoge Zuil van Lely

Lelystad, Stadhuisplein met de 30 meter hoge Zuil van Lely

lelystad_agoratheater.jpg

De afgelopen jaren is het centrum van Lelystad drastisch vernieuwd door vooraanstaande architecten. Zo heeft architect Ben van Berkel met het diamantvormige Agoratheater een spraakmakend gebouw neergezet. (© H.W. Fluks)

De afgelopen jaren is het centrum van Lelystad drastisch vernieuwd door vooraanstaande architecten. Zo heeft architect Ben van Berkel met het diamantvormige Agoratheater een spraakmakend gebouw neergezet. (© H.W. Fluks)

lelystad-msd-20150707-335192.jpg

Lelystad. In het kader van de vernieuwing van het stadshart heeft een reeks vooraanstaande architecten de Zilverparkkade geheel opnieuw ontworpen en gebouwd.

Lelystad. In het kader van de vernieuwing van het stadshart heeft een reeks vooraanstaande architecten de Zilverparkkade geheel opnieuw ontworpen en gebouwd.

lelystad-msd-20150707-335205.jpg

Station Lelystad-Centrum

Station Lelystad-Centrum

lelystad-msd-20150707-335209.jpg

Lelystad, rechtbank

Lelystad, rechtbank

Lelystad

Terug naar boven

Status

- Lelystad is een stad en gemeente in de - in 1986 ingestelde - provincie Flevoland, in de streek Oostelijk Flevoland. Het is de hoofdstad van de provincie Flevoland. - De gemeente is in 1980 opgericht. Voorheen viel de stad onder het Openbaar Lichaam Zuidelijke IJsselmeerpolders.

- Wapen van de gemeente Lelystad.

- Foto's van de plaatsnaamborden in de gemeente Lelystad.

- De gemeente heeft inmiddels vele wijken. Een aparte vermelding verdient de oude kern van Lelystad-Haven - want zijnde de oudste kern van de gemeente - die al is ontstaan in 1950, dus 17 jaar voordat in 1967 de eerste bewoner van de stad in oprichting arriveert. Aanvankelijk een werkeiland, later een dorp en nu een buurt van de wijk Lelystad-Haven in bredere zin, maar gezien de ligging nog altijd als 'dorpje in de stad' te kwalificeren.

Terug naar boven

Naam

Inwoners
Een inwoner van Lelystad is een Lelystedeling (deze naam is het meest gebruikelijk), Lelystatter of (voor vrouwen) Lelystadse.

Vaststelling naam en voorafgaande discussies
Rond 1950 zijn er discussies over hoe de hoofdkern van Oostelijk Flevoland moet gaan heten, die op de ontwerptekeningen de 'C-kern' heet. Sommigen stellen Flevostad voor, een ander oppert kortweg Flevo. De naam Lelystad wordt ook verschillende keren voorgesteld en dat wordt hem ook. Deze naam wordt definitief vastgesteld middels publicatie in de Staatscourant van 30-12-1952.

Naamsverklaring
Vernoemd naar dr. ir. Cornelis Lely (1854-1929), die o.a. in verschillende kabinetten minister van Waterstaat is geweest. Zijn ontwerp voor de droogmaking van de Zuiderzee, het zogeheten Plan-Lely wordt, na ze eerder diverse keren tevergeefs te hebben ingediend, uiteindelijk goedgekeurd en uitgevoerd.(1) Vanwege de cruciale rol van Lely bij het ontwerp van dit gebied, vindt men het gepast om de hoofdstad naar hem te noemen.

Terug naar boven

Ligging

Lelystad ligt NO van Almere. De stad grenst in het W aan het Markermeer (Z van de dijk Lelystad-Enkhuizen) en het IJsselmeer (N van de genoemde dijk) en in het O aan de A6. O van de A6 ligt ook nog grondgebied van de gemeente, waaronder Lelystad Airport in het ZO. Een andere belangrijke doorgaande weg is de N302, die vanuit de stad richting N over de Houtribdijk naar Enkhuizen en Hoorn loopt, en richting Z naar Harderwijk en Kootwijk.

Terug naar boven

Statistische gegevens

- Bij de totstandkoming van de gemeente Lelystad in 1980 heeft zij 39.000 inwoners. Tegenwoordig heeft de gemeente ca. 35.000 huizen met ca. 77.500 inwoners. De gemeente heeft de ambitie om de komende jaren te groeien naar ca. 80.000 inwoners (elders lezen wij zelfs 100.000. Welke van de 2 ambities de meest actuele is, is ons nog niet bekend).

- Met een opperlakte van ruim 765 km2 is Lelystad qua totale oppervlakte de 2e gemeente van ons land. Daarvan is een groot deel echter water (van het Markermeer en IJsselmeer). Qua vasteland gaat het om een oppervlakte van ruim 231 km2.

Terug naar boven

Geschiedenis

Voorafgaand aan het ontstaan van de stad Lelystad, is vanaf 1950 gedurende 7 jaar Oostelijk Flevoland ingepolderd. Om dat mogelijk te maken, is allereerst in 1950 het Werkeiland Lelystad-Haven gebouwd. Zie verder aldaar. Dat is dus de allerleerste bebouwing van de latere stad (die gelukkig nog in goede staat bewaard is gebleven en in 2007 is gerestaureerd). Met de bouw van de eigenlijke stad is begonnen in 1966. De eerste bewoners arriveren op 28 september 1967*. Op 9 oktober 1967 wordt de heer J. Poelhekke er als eerste en voorlopig enige ambtenaar gestationeerd vanuit Dronten, om voor halve dagen een hulpsecretarie te bemensen. Hij is dus voorlopig in zijn eentje het hele 'gemeentehuis' van Lelystad en helpt de mensen met alle gemeentelijke zaken waar ze maar mee geholpen moeten worden.
* In 2017 heeft de stad daarom het 50-jarig bestaan gevierd, met tal van activiteiten en feestelijkheden. Zo was er een grote reünie en is er een herinneringsboek uitgegeven. Onder de link vind je wat er door het jaar heen aan jubileumactiviteiten heeft plaatsgevonden. Zie ook de pagina m.b.t. het 50-jarig jubileum op de site van de gemeente.

In de eerste jaren vlot het nog niet erg met de groei van de stad, omdat mensen aanvankelijk niet staan te springen om te verhuizen naar 'die afgelegen rimboe'. Pas na 1975, als de gemeente wordt aangewezen als groeikern om de toenemende bevolkingsdruk op de Randstad te verlichten, wordt de bebouwing volgens planmatige opzet en in hoog tempo uitgebreid en stijgt het inwonertal voortdurend en aanzienlijk, tot de huidige 76.000. Wel is er in de jaren tachtig nog een 'dip' in de groei, wegens de opkomst van de Z buurstad Almere. Door haar gunstige ligging ten opzichte van Amsterdam en 't Gooi trekt deze stad veel Randstedelingen, en deels ook Lelystedelingen die als forens dichter bij de Randstad willen wonen.

- Reportage over de ontwikkeling van Lelystad, van het begin (jaren zestig) tot heden.

Terug naar boven

Recente ontwikkelingen

- Is Lelystad aanvankelijk vooral een woonstad voor forensen, tegenwoordig profileert de stad zich als een aantrekkelijke woonstad met attracties, natuur en werkgelegenheid. Ook wordt er meer aansluiting gezocht met de Randstad en met name Amsterdam, omdat ongeveer de helft van de beroepsbevolking in en om Amsterdam werkt. Het stadshart uit de jaren tachtig is de afgelopen jaren volledig geherstructureerd en gemoderniseerd, met bijzondere architectuur zoals bij het Agoratheater en de Zilverparkkade.

- Ten zuiden van Lelystad ligt een gebied van 800 hectare waar sinds 2008 de nieuwe wijk Warande in ontwikkeling is. Warande biedt plaats aan uiteindelijk 8.000 woningen, in een groene omgeving. Het gebied ligt om de hoek van de Oostvaardersplassen, het Marker- en IJsselmeer en bosgebied de Hollandse Hout.

- Lelystad Airport heeft aanvankelijk alleen een grasbaan. In 1981 komt er een verharde baan. De huidige naam heeft het sinds 1993 (voorheen: Luchthaven Lelystad), als het eigendom wordt van de Schiphol Group. Tot heden wordt het vliegeld vooral gebruikt door vliegscholen om piloten op te leiden. Als je een brevet hebt, kun je er ook een vliegtuig huren. In 2015 is besloten dat het vliegveld fors gaat uitbreiden, om Schiphol qua vakantievluchten te ontlasten. Het doel is om rond 2033 jaarlijks ca. 45.000 vluchten te realiseren. Volgens de huidige planningen moet de luchthaven in april 2019 gereed zijn om als vakantieluchthaven te kunnen fungeren.

Op de in juni 2017 gepresenteerde ontwerproutes is veel kritiek gekomen uit met name Overijssel, Gelderland en Friesland, omdat de vliegtuigen lang laag moeten vliegen, en het de doodsteek zou zijn voor vliegveld Teuge. Sindsdien heeft staatssecretaris Dijksma van Infrastructuur en Milieu al een aantal keren de routes aangepast, maar er is nog steeds kritiek. Daarom houdt Het Ministerie van Infrastructuur en Milieu hierover op Overheid.nl een internetconsultatie; iedereen die een idee heeft om de voorgenomen vliegroutes van Lelystad Airport te verbeteren, kan hiervoor tot 2 november 2017 een voorstel indienen. De ideeën moeten wel passen binnen de randvoorwaarden die eerder aan de routes zijn gesteld. Daaronder valt dat ze het vliegverkeer van Schiphol niet mogen hinderen, minimaal op 1800 meter over het 'oude land' vliegen en op 900 meter over Natura-2000 gebieden gaan. Ook moeten de routes woonkernen zoveel mogelijk mijden. De ministeries van Infrastructuur en Milieu en Defensie wegen af of de voorstellen haalbaar zijn. (bron: Ministerie van Infrastructuur en Milieu / Omroep Flevoland, 5-10-2017)

- Tot rond het jaar 2000 is Lelystad niet echt op de waterkant georiënteerd geweest qua ontwikkeling, omdat er gedurende de hele 20e eeuw voortdurend plannen zijn geweest om direct W van de stad de beoogd 5e IJsselmeerpolder Markerwaard te realiseren. Door de eeuw heen zijn vele plannen de revue gepasseerd, variërend zowel in omvang als bestemming. In 2003 is definitief besloten om de Markerwaard uiteindelijk toch maar niet aan te leggen (waardoor Lelystad wel wat excentrisch in de Flevopolder is blijven liggen, terwijl het beoogd was middels de Markerwaard meer centraal te komen liggen). De stad heeft er wél de Markerwaarddijk (ook bekend als Houtribdijk) als verbinding naar West-Friesland (NH) aan overgehouden, die altijd bedoeld is geweest als onderdeel van de aan te leggen Markerwaard.

Sindsdien heeft Lelystad de ontwikkeling van de waterkant voortvarend opgepakt. Zo is in 2001 Batavia Stad Fashion Outlet geopend, nadien in 2008, 2009 en 2016 vergroot, waardoor het direct aan het Markermeer is komen te liggen. Het winkelcentrum is een imitatie van een vestingstad, compleet met een zware stadsmuur, drie stadspoorten, autovrije klinkerstraten en een reeks individuele houten winkelgebouwtjes. Nabij Batavia Stad zijn ook de Bataviawerf en Nieuw Land Erfgoedcentrum gerealiseerd (zie voor beide verder bij Bezienswaardigheden). Z van dit winkelcentrum is de Bataviahaven aangelegd, met o.a. de 'Kamper' bruine vloot: grote, historische schepen waarmee dagtrips gemaakt kunnen worden op het IJsselmeer en Markermeer. Ter hoogte van de Maximacentrale (voorheen Flevocentrale) komt een overslaghaven.

- In 2012 is de Hanzelijn voltooid, een 50 km lange spoorlijn tussen Lelystad en Zwolle. Sindsdien duurt een treinreis tussen beide steden nog slechts 30 minuten. Het noorden en noordoosten van Nederland zijn zo in reistijd met de trein dichter bij de Randstad komen te liggen.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Lelystad heeft 1 rijksmonument, maar dat is niet te bezichtigen want het betreft een scheepswrak in het IJsselmeer.

- Lelystad heeft 10 gemeentelijke monumenten.

- Batavialand is in juli 2017 ontstaan uit een integratie van de Bataviawerf, een deel van Nieuw Land Erfgoedcentrum en het Maritiem Depot van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed. Samen vertellen zij in Batavialand het prachtige Nederlandse verhaal over het leven op de grens van land en water. Een verhaal over hoe wij als natie ons gevormd hebben, over de totstandkoming van dat unieke Nederlandse DNA dat over de hele wereld wordt geroemd. De geschiedenis van Batavialand begint in 1985 als scheepsbouwmeester Willem Vos voet aan wal zet in Lelystad om daar te starten aan een welhaast onmogelijke klus: de herbouw van het spiegel-retourschip de Batavia. Op de Bataviawerf wordt jarenlang met man en macht gewerkt. Het schip komt in 1995 gereed. In de loop der jaren ontwikkelt de Bataviawerf zich steeds meer tot een toeristische attractie waar bezoekers uit binnen- en buitenland in grote aantallen op af komen.

Naast de Bataviawerf bevindt zich het Nieuw Land Erfgoedcentrum dat in 2004 tot regionaal historisch centrum is gesmeed door de samenvoeging van Nieuw Land Poldermuseum, het Provinciaal Depot voor Bodemvondsten van Flevoland, het Sociaal Historisch Centrum voor Flevoland en het Rijksarchief in de provincie. Het museum, het historisch onderzoek en het provinciaal archeologisch depot zijn in 2017 overgegaan naar Batavialand. Met de verhuizing van Ketelhaven naar Lelystad komt in 1989 een derde culturele instantie aan de kust in Lelystad: het Maritiem Depot van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed. Met name tussen de Bataviawerf en het Maritiem Depot ontstaat al snel een hechte samenwerking. De minister van OCW heeft Batavialand gevraagd om de wettelijke taken voor het behoud en beheer van de Maritieme Archeologische Rijkscollectie uit te voeren. Onder de noemer Cornelis Lelycentrum worden collecties beheerd en wordt historisch onderzoek gedaan.

- Beleef een dag vol vliegtuigactie voor jong en ouder in Luchtvaart-Themapark Aviodrome!* Kom met de hele familie naar Aviodrome en bekijk binnen en buiten meer dan 100 vliegtuigen. Stap aan boord van een Boeing 747, de flight simulator en bekijk de 4D-film Skymania. Kinderen leven zich uit in een van de kinderattracties. Tijdens de pilotenopleiding voelen ze zich een echte piloot. Eén ding is zeker: de tijd vliegt bij Aviodrome! De collectie van Aviodrome bestaat uit de mooiste juweeltjes uit de luchtvaartgeschiedenis, zoals de Boeing 747, Uiver, Fokker Spin en Lockheed Constellation. Deze staan opgesteld in het museum en de buitenexpositie. Veel vliegtuigen kun je ook van binnen bekijken. En meerdere malen per dag zijn er gratis rondleidingen.

Zien en horen, maar vooral ook voelen en ruiken. In het 4D-filmtheater van Aviodrome is het alsof je werkelijk door de wolken vliegt. Soms voel je regendruppeltjes, dan weer mist en koude golfstromen. En af en toe ervaar je ook rook. Dat maakt het kijken naar de historische en avontuurlijke films extra spannend! Bestel via de link je online je tickets met korting. In het themapark vind je ook het Nationaal Ruimtevaart Museum, met een expositie over bemande en onbemande ruimtevaart.
* Tot 2003 gevestigd op Schiphol onder de naam Aviodome.

- Het Observatorium - ontworpen door de Amerikaanse kunstenaar Robert Morris, gelegen richting Swifterbant aan de kruising N307 / Swifterringweg - is een land art kunstwerk, bedoeld om de mens de ritmes van dag en nacht en de wisseling van de vier jaargetijden bewust te laten meemaken. Het werk is sterk geïnspireerd op oude steenformaties zoals Stonehenge, waar eveneens de wisseling van seizoenen werd gevierd. Het Observatorium is klok, kalender en tempel tegelijk.

- Kunstwerk Exposure (of Crouching Man) (2010) van Antony Gormley, op de strekdam bij de Houtribsluizen aan de N302.

- De Zuil van Lely (Stadhuisplein) is een 30 meter hoge zuil van basaltkeien, van kunstenaar Piet Esser, onthuld in 2002. Het kunstwerk staat symbool voor de afronding van het project Missing Link. Dit project omvatte onder andere het verwijderen van de betonnen bovendelen en verhoogde fietspaden in het centrum. Hierdoor kwam er meer ruimte en licht in het centrum.

- Gevelstenen in Lelystad.

Terug naar boven

Jaarlijkse evenementen

- Het Seabottom Jazz Festival (weekend eind maart, in het Agoratheater) staat garant voor 2 avonden boordevol jazz, blues, soul en rock.

- De Nationale Oldtimerdag (op de 3e zondag in juni oftewel Vaderdag) is met ca. 400 oldtimers in alle klassen - voor de kenners: Masterclass en de klassen A t/m S) - een van de grootste oldtimerevenementen in Nederland. Er valt dus heel veel te bezichtigen. Als ze stilstaan op de Bataviaboulevard, of tijdens de toertocht van 60 km door Flevoland.

- Festival Sunsation (weekend in juni, bij het Observatorium Robert Morris) is een podium voor muziek, poëzie en theater, ter ere van de zomerzonnewende. Gratis toegang.

- Lelystart (september) is een 3-daags cultuur-, muziek- en kunst-evenement, ter viering van de start van het nieuwe culturele seizoen. Gratis toegang.

Terug naar boven

Landschap, natuur en recreatie

- De Oostvaardersplassen is een jong natuurgebied van zo'n 5.600 ha (56 km²) tussen Almere en Lelystad. De Oostvaardersplassen zijn van internationaal belang als moerasgebied en overwintergebied voor vogels. Het gebied is ruwweg in twee gedeelten te onderscheiden: een nat (ca. 3.600 ha) en een droog (ca. 2.000 ha) gedeelte. Het droge gedeelte is een geschikt habitat voor grote grazers. De Oostvaardersplassen is een moerasgebied met uitgestrekte plassen, woeste graslanden en een ongekende vogelrijkdom, waar de natuur onbelemmerd haar gang mag gaan. Een bezoek aan de Oostvaardersplassen is een kennismaking met het Nederland van duizenden jaren geleden. Uniek in Nederland én in Europa. Kenmerkend voor het gebied zijn de grote grazers: edelherten, konikpaarden en Heckrunderen leven op een natuurlijke manier in wilde kuddes. Zij spelen een sleutelrol in de natuurlijke dynamiek. Een heel andere grazer - de grauwe gans - bepaalde met zijn eetgewoonten het landschap. Veel bijzondere dieren, planten en vogels volgden, met als hoogtepunt de terugkeer van de zeearend.

Vanwege de terreingesteldheid en de rust en ruimte die de dieren nodig hebben zijn de Oostvaardersplassen niet volledig vrij toegankelijk. Maar dat neemt niet weg dat er heel veel is te beleven, te bekijken en te doen. Niet allen in het gebied zelf, maar ook in de directe omgeving. Of je nu komt om de natuur te bekijken, voor een fietstocht met verrassende vergezichten of voor een wandeling in een dicht bos: er zijn tientallen mogelijkheden om deze prachtige en afwisselende omgeving te bezoeken, en de spectaculaire natuur van de Oostvaardersplassen te ervaren. - Site over de Oostvaardersplassen van beheerder Staatsbosbeheer. - Weblog van de boswachters over actuele ontwikkelingen in de Oostvaardersplassen. - Filmpje over het vossenpaar in de Oostvaardersplassen anno 2011. - Filmpje Winterwandeling Oostvaardersplassen 2017 door Aneo Koning. Via webcams was gedurende enkele maanden in het voorjaar van 2011 live te volgen hoe de vossen hun nest bouwden en 5 welpen ter wereld brachten. Verslagen en filmpjes over de vossen in 2011, 2012 en 2014 vind je ook op de site Volg de vos. - Oostvaardersplassen op Wikipedia.

Hoogleraar ecologie Han Olff heeft in 2014 onderzocht waarom de dieren in de Oostvaardersplassen zo goed gedijen, en komt in het artikel 'Het geheim van de Oostvaardersplassen zit in deze pol' (Trouw, 30-5-20124) tot opmerkelijke conclusies over het bijzondere lokale ecosysteem.

In de winter van 2017 zijn er - soms hoog oplopende - discussies geweest tussen voor- en tegenstanders van het bijvoeren van dieren (met name runderen, paarden en herten) in de Oostvaardersplassen. Ook hebben actievoerders er in dat kader acties gevoerd. Naar aanleiding hiervan is in april 2018 het rapport 'Advies Beheer Oostvaardersplassen. Kaders voor provinciaal beleid provincie Flevoland' verschenen, van de Externe Begeleidingscommissie beheer Oostvaardersplassen, in de volksmond naar de voorzitter Commissie Van Geel genoemd. Het rapport schetst perspectieven voor een nieuw beleidskader voor het natuurgebied. Zie in dat kader de GS-nota Beleidskader beheer Oostvaardersplassen.

De provincie Flevoland en Staatsbosbeheer hebben in juli 2018 een convenant ondertekend om de samenwerking voor het beheer van de Oostvaardersplassen te versterken. Uitgangspunt is het hiervoor reeds beschreven advies van de commissie Van Geel. De provincie is hierbij verantwoordelijk voor het beleid, Staatsbosbeheer voor de uitvoering en het beheer van de Oostvaardersplassen. Staatsbosbeheer gaat 300 hectare bosschages aanleggen voor de beschutting van de dieren en 500 hectare van het natuurgebied wordt langer onder water gezet ten behoeve van de vogels. Het aantal grote grazers wordt teruggebracht naar maximaal 1.500 dieren. Het op peil brengen van de paarden zal zoveel mogelijk gebeuren door deze af te vangen en te verplaatsen naar andere gebieden.

Met de ontwikkeling van Nationaal Park Nieuw Land wordt gewerkt aan een kwaliteitsimpuls en uitbreiding van de bereikbaarheid, recreatie en de voorzieningen in het Oostvaardersplassengebied. Een belangrijk onderdeel van het convenant is de monitoring. Deze zal planmatig plaatsvinden. De Natura 2000-doelstellingen staan daarbij voorop. Maar ook de aantallen dieren, de vegetatie en de landschappelijke ontwikkelingen worden gemonitord. (bron: Provincie Flevoland, 20-7-2018)

Als een aantal randvoorwaarden in acht wordt genomen is de herplaatsing van konikpaarden uit de Oostvaardersplassen uitvoerbaar. Herplaatsing van edelherten heeft niet op voorhand de voorkeur van de Raad voor Dierenaangelegenheden (RDA) boven afschot. De onvermijdelijke inbreuken op het welzijn van de edelherten, in combinatie met een reëel risico op uitval tijdens transport en het perspectief om bejaagd te worden op de nieuwe locatie, maken dat afschot van edelherten in de huidige situatie acceptabel kan zijn. Dat heeft de RDA op 26-9-2018 geadviseerd aan de provincie Flevoland. Filmpjes: - Mooie dronefilm van de Oostvaardersplassen. - Zeearend vangt grote karper in de Oostvaardersplassen.

- Ingaande oktober 2018 is Nationaal Park Nieuw Land door het Rijk als zodanig benoemd. Deze aanwijzing is geschied op verzoek van Gedeputeerde Staten van de provincie Flevoland. Nieuw Land voegt deltanatuur toe aan het bestaande stelsel van nationale parken. Het heeft een omvang van ca. 28.900 hectare, waarvan ruim driekwart water, en ligt geheel op grondgebied van de gemeente Lelystad (zie het kaartje onder de link). De Natura 2000-gebieden Oostvaardersplassen, Lepelaarsplassen en Marker Wadden vormen met ca. 25.900 hectare de kern van het nationaal park. Samen vertellen zij het verhaal van de inpoldering, pionieren en het ontstaan van unieke natuur.

De Tweede Kamer heeft in 2014 bij motie opgeroepen om te komen tot sterkere en grotere nationale parken, met als doel de bekendheid van nationale parken te vergroten en kansen te bieden aan ondernemers in en bij natuurgebieden. In 2016 hebben de betrokken partijen de Nationale Parken Deal getekend, met het idee een beweging naar nationale parken van de toekomst in gang te zetten. Nieuw Land heeft de potentie om uit te groeien tot een dergelijk nationaal park van de toekomst. De aanwijzing van Nationaal Park Nieuw Land heeft geen gevolgen voor eigenaren en gebruikers van de gronden en wateren in het nationaal park en het omliggende gebied.

- Het bijna 400 ha grote Natuurpark Lelystad - beheerd door Het Flevo-landschap - is ontstaan in de jaren zeventig omdat dierentuin Artis behoefte had aan extra ruimte voor grote hoefdieren. In het park worden op grote omheinde terreinen allerlei dieren gehouden die in het wild niet vaak meer voorkomen. Het gaat met name om bevers, edelherten, elanden, Europese otters, kleinklauwotters, ooievaars, Pater-Davidsherten, Przewalskipaarden, wilde zwijnen, wilde zwanen en wisenten. De toegang is gratis.

- De Marker Wadden is een project van Natuurmonumenten vlak buiten de kustlijn van Lelystad, dat zorgt voor natuurherstel van het Markermeer door de aanleg van eilanden met zand klei en slib uit het Markermeer.

- Het ca. 900 ha grote bosgebied Hollandse Hout (Z van Lelystad-Haven) is een aantrekkelijk en veelzijdig bos met de bijzondere natuurwaarden van een loofhoutbos op kleigrond. Het bos is de basis voor natuur, recreatie en houtproductie.

- Het Larserbos (ZO van het vliegveld) is een dorpsbos zonder dorp. Oorspronkelijk was in Oostelijk Flevoland ook het dorp Larsen gepland, maar dat is er nooit gekomen. Wél het gelijknamige bos, met vakantiewoningen. Het Larserbos is gevarieerd en rijk aan vogels en wordt doorkruist door verschillende wandel- en fietspaden. Verrassend zijn de mooie strandjes, die ook botanische waarde hebben. Er groeien bijzondere planten, zoals moeraswolfsklauw, geelgroene zegge, echt duizendguldenkruid en strandduizendguldenkruid, dwergviltkruid en rietorchis. Op iets hoger gelegen delen staan soorten als heidespurrie en langbaardgras. Zelfs struikheide groeit er, een teken dat het zand niet alleen voedselarm en vochtig is, maar ook kalkarm. Bij een van de strandjes heeft de bever zijn burcht gebouwd.

- Het 314 ha grote Knarbos ligt Z van de A6, aan beide zijden van de Knardijk, die hier de grens vormt tussen Oostelijk en Zuidelijk Flevoland, en tussen de gemeenten Lelystad (N) en Zeewolde (Z). Het Knarbos bestaat uit verschillende delen: Stuifketel, Knarbos Oost (beide gem. Lelystad), Knarbos West en het Wilgenreservaat (beide gem. Zeewolde). Voor de inpoldering van Flevoland lag op deze plaats een ondiepte die de Knar werd genoemd. Voor de afsluiting van de Zuiderzee was dit een paaiplaats voor haringen. Knarbos, Knardijk en Knarweg danken hun naam aan deze ondiepte. Het Knarbos kent een gevarieerde vegetatie van loof- en naaldbomen, afgewisseld door open plekken en plassen. In het Knarbos leven onder andere vossen, bunzingen, hermelijnen en bevers.

- Agoratheater en bioscoop. Architect Ben van Berkel heeft hiermee een spraakmakend gebouw neergezet. Het gebouw heeft een diamantvormige facetvorm gekregen. Van Berkel raakte geïnspireerd door de steeds wisselende luchten boven Lelystad. Zowel in interieur als exterieur is dat te merken. Het exterieur is knaloranje, terwijl de foyers een combinatie zijn van wit en roze. De grote zaal van het theater (die plaats biedt aan 750 personen) is warmrood, de kleine zaal donkerblauw. Het plein voor het theater wordt verlicht door honderden kleine spots.

- De Houtribdijk voldoet niet meer aan de veiligheidsnorm van de Waterwet. Daarom versterkt Rijkswaterstaat deze dijk tussen Lelystad en Enkhuizen in 2019 met zand en steen. Na de versterking is de dijk bestand tegen stormen die gemiddeld eens in de 10.000 jaar voorkomen. Ook biedt de dijk meer kansen voor natuur en recreatie. De dijk wordt versterkt met innovatieve technieken. Een deel van de dijk krijgt namelijk om de dijk te beschermen zandige oevers in plaats van de traditionele steenoevers. Dit heet building with nature, ofwel bouwen met natuur. De zandige oevers van de Houtribdijk zijn straks 70 m breed en lopen nog eens 70 m door onder water. Het zand breekt de kracht van de golven en trekt ook nieuwe planten en dieren aan. De techniek met zandoevers is wereldwijd nog niet eerder toegepast in een binnenwater zonder getijden.

Terug naar boven

Beeld

- Fotoreportages van Lelystad van fotograaf Martin Stevens.

- Op de site Historische luchtfoto's Flevoland van de provincie Flevoland kun je, middels navigatie aan de hand van de symbolen voor in- en uitzoomen, navigeren, het schuifbalkje voor de jaartallen etc., prachtig door de tijd reizen en zien hoe de kernen van Flevoland zich sinds 1960 hebben ontwikkeld. Zo kun je bijv. visualiseren hoe de stad Lelystad aanvankelijk geïsoleerd midden in de polder ligt, en zich sinds 1975 - door de benoeming tot 'groeikern' - in hoog tempo uitbreidt richting het Werkeiland Lelystad-Haven. En hoe het Werkeiland tot ca. 1985 als geïsoleerd dorpje apart ligt, en pas nadien omringd wordt door de nieuwe wijken in het Z.

Terug naar boven

Literatuur

- Nieuwe en/of tweedehands boeken over Lelystad (online te bestellen).

Terug naar boven

Links

- Gemeente: - Officiële site van de gemeente Lelystad.

- Straatnamen: - Het boekje Alle Lelystadse straatnamen (2011) bevat wat de titel aangeeft, met hun ligging (wijk en buurt) en naamsverklaring. Via de link is het ook online te lezen.

- Fauna: - Stichting Konijnenopvang Kaatje Keutel is opgericht in 2013 en ontstaan door de vele konijnen die werden gedumpt op de kinderboerderijen in en rondom Lelystad. De missie van Konijnenopvang Kaatje Keutel is het opvangen van gedumpte, verwaarloosde en dakloze konijnen. Ze proberen voor ieder konijn een maatje te vinden en een liefdevol, permanent huis. Als je konijn zich thuis eenzaam voelt kun je bij hen terecht voor een levenspartner. Zij koppelen de konijnen op een professionele manier. Kaatje Keutel helpt je graag met alle vragen omtrent konijnen, koppeling of voedingsadvies, ook voor lezingen/workshops kun je bij hen terecht. Opvang Kaatje Keutel is om de opvang draaiende te houden afhankelijk van donateurs en sponsoren, dos overweeg eens of je hen wilt steunen. Ze zijn ook blij met giften in de vorm van goederen en diensten voor de konijnen. Je kunt hierbij denken aan speelgoed, voer (zijj voeren science selective), hooi, kruiden, en speeltjes om de konijntjes te vermaken.

- Genealogie: - Overzicht van begravenen op de begraafplaats van Lelystad.

Reactie toevoegen