Leerdam

Plaats
Stad
Vijfheerenlanden
Vijfheerenlanden
Utrecht

leerdam_plaatsnaambord_kopie.jpg

Leerdam is een stad in de provincie Utrecht (t/m 2018 provincie Zuid-Holland), in de streek en gemeente Vijfheerenlanden. Het was een zelfstandige gemeente t/m 2018.

Leerdam is een stad in de provincie Utrecht (t/m 2018 provincie Zuid-Holland), in de streek en gemeente Vijfheerenlanden. Het was een zelfstandige gemeente t/m 2018.

gemeente_leerdam_anno_ca._1870_kaart_j._kuijper_kopie.jpg

Gemeente Leerdam anno ca. 1870, kaart J. Kuijper. Tot 1986 omvat de gemeente Leerdam slechts de gelijknamige stad plus enkele buurtschappen. Pas in 1986 komen de gemeenten Schoonrewoerd en Kedichem (met Oosterwijk) erbij. (collectie www.atlasenkaart.nl)

Gemeente Leerdam anno ca. 1870, kaart J. Kuijper. Tot 1986 omvat de gemeente Leerdam slechts de gelijknamige stad plus enkele buurtschappen. Pas in 1986 komen de gemeenten Schoonrewoerd en Kedichem (met Oosterwijk) erbij. (collectie www.atlasenkaart.nl)

leerdam_tiendweg_116_kopie.jpg

Tiendweg 116. Statige half vrijstaande Pastorie met volop mogelijkheden door de voormalige zorgunit! De woning uit 1929 is op bijzondere wijze uitgevoerd en volop voorzien van bijzondere architectonische speelse details. Zie https://bit.ly/2Zw9iYx

Tiendweg 116. Statige half vrijstaande Pastorie met volop mogelijkheden door de voormalige zorgunit! De woning uit 1929 is op bijzondere wijze uitgevoerd en volop voorzien van bijzondere architectonische speelse details. Zie https://bit.ly/2Zw9iYx

leerdam_grote_kerk_hofje_van_van_aerden_watertoren_lingebrug.jpg

Leerdam met vier 'iconen' van de stad bij elkaar op een foto: v.l.n.r. de Grote Kerk, het Hofje van Mevrouw van Aerden en de watertoren, en op de voorgrond de Lingebrug met de verlichte gedichten op de pijlers. (© John Oomen/www.facebook.com/john.oomen.9)

Leerdam met vier 'iconen' van de stad bij elkaar op een foto: v.l.n.r. de Grote Kerk, het Hofje van Mevrouw van Aerden en de watertoren, en op de voorgrond de Lingebrug met de verlichte gedichten op de pijlers. (© John Oomen/www.facebook.com/john.oomen.9)

leerdam_molen_ter_leede.jpg

De Glasroute, de verbinding tussen het Glasmuseum aan de Lingedijk en de binnenstad van Leerdam, is in 2017 verrijkt met kunstwerk De Drie Wachters van Leerdam van Gerard  Akerboom bij Molen Ter Leede. (© John Oomen)

De Glasroute, de verbinding tussen het Glasmuseum aan de Lingedijk en de binnenstad van Leerdam, is in 2017 verrijkt met kunstwerk De Drie Wachters van Leerdam van Gerard Akerboom bij Molen Ter Leede. (© John Oomen)

leerdam_lingehaven_tekening_corinne_langerhuizen-de_kok.jpg

Leerdam, de Lingehaven aan de Noordwal. Op de achtergrond een houtloods als overblijfsel van de vroegere houthandel Varsseveld, tegenwoordig in gebruik als Glascentrum. (tekening van en © Corinne Langerhuizen-de Kok, Asperen)

Leerdam, de Lingehaven aan de Noordwal. Op de achtergrond een houtloods als overblijfsel van de vroegere houthandel Varsseveld, tegenwoordig in gebruik als Glascentrum. (tekening van en © Corinne Langerhuizen-de Kok, Asperen)

Leerdam (4).jpg

Leerdam, met enkele lokale beroemdheden bijeen op een 'ansichtkaart': de Lingebrug, de Zuidwal, de Hervormde kerk, het Hofje van Mevrouw van Aerden en de Molen van Ter Leede

Leerdam, met enkele lokale beroemdheden bijeen op een 'ansichtkaart': de Lingebrug, de Zuidwal, de Hervormde kerk, het Hofje van Mevrouw van Aerden en de Molen van Ter Leede

leerdam_hofje_van_mevrouw_van_aerden.jpg

Leerdam, toen het Hofje van Mevrouw van Aerden gebouwd werd, waren er nog geen camera's om mensen met verkeerde bedoelingen in de gaten te houden. Daar hadden ze andere wapens voor... ;-)

Leerdam, toen het Hofje van Mevrouw van Aerden gebouwd werd, waren er nog geen camera's om mensen met verkeerde bedoelingen in de gaten te houden. Daar hadden ze andere wapens voor... ;-)

leerdam_watertoren_herbestemming_tekening.png

Artist impression van de watertoren van Leerdam, zoals hij er na de verbouwing en herbestemming tot kantoren en appartementen medio 2019 komt uit te zien (© www.jvandaalen.nl)

Artist impression van de watertoren van Leerdam, zoals hij er na de verbouwing en herbestemming tot kantoren en appartementen medio 2019 komt uit te zien (© www.jvandaalen.nl)

leerdam_glassdance_2017.jpg

Op een vrijdag in juni 2017 was er in Leerdam de 1e editie van dancefestival GlassDance, met deze MC en zeven dj's. Het was een groot succes, men was unaniem laaiend enthousiast over het initiatief, dus heeft Leerdam er weer een jaarlijks evenement bij!

Op een vrijdag in juni 2017 was er in Leerdam de 1e editie van dancefestival GlassDance, met deze MC en zeven dj's. Het was een groot succes, men was unaniem laaiend enthousiast over het initiatief, dus heeft Leerdam er weer een jaarlijks evenement bij!

leerdam_glasstad_classic_car_rally_gccr.jpg

De jaarlijkse Glasstad Classic Car Rally (GCCR) in Leerdam (in september) is in beide betekenissen een 'klassieker'; de rally staat open voor equipes met auto's ouder dan 25 jaar en jongere sportcoupés en cabriolets, én wordt al georganiseerd sinds 2004.

De jaarlijkse Glasstad Classic Car Rally (GCCR) in Leerdam (in september) is in beide betekenissen een 'klassieker'; de rally staat open voor equipes met auto's ouder dan 25 jaar en jongere sportcoupés en cabriolets, én wordt al georganiseerd sinds 2004.

leerdam_glasrijders_spontaan_gaan.jpg

Oldtimerbrommerliefhebber Dick Vermeer uit Leerdam is in 2018 Facebookpagina Glasrijders "Spontaan Gaan" begonnen. Wanneer je met je oldtimer brommer wilt gaan rijden, meld het even op de pagina en je ziet vanzelf of er iemand mee wil.

Oldtimerbrommerliefhebber Dick Vermeer uit Leerdam is in 2018 Facebookpagina Glasrijders "Spontaan Gaan" begonnen. Wanneer je met je oldtimer brommer wilt gaan rijden, meld het even op de pagina en je ziet vanzelf of er iemand mee wil.

Leerdam

Terug naar boven

Wonen

Mutters Makelaardij is dé specialist in de gemeenten West Betuwe, Vijfheerenlanden, Gorinchem, Culemborg en de Alblasserwaard. Al jarenlang bewijzen wij dat we het daadwerkelijk anders doen! Kijk hier voor ons aanbod in Leerdam. U bent van harte welkom voor een oriënterend gesprek op onze kantoren in Leerdam, Vianen en Culemborg. Met ons motto: "Waarborg tot betrokkenheid" garanderen wij het hoge serviceniveau dat u van een makelaar mag verwachten. Wij beseffen dat het verkopen of aankopen van uw woning geen alledaagse zaak is, daarom nemen wij u bij de hand en begeleiden wij u in iedere stap van het proces.

Terug naar boven

Status

- Leerdam is een stad in de provincie Utrecht (t/m 2018 provincie Zuid-Holland), in de streek en gemeente Vijfheerenlanden. Het was een zelfstandige gemeente t/m 2018.

- Wapen van de voormalige gemeente Leerdam.

- De gemeente Leerdam is in 1986 vergroot met de gemeenten en dorpen Kedichem (inclusief het dorp Oosterwijk) en Schoonrewoerd.

Er is toen ook nog een klein stukje van de gemeente Heukelum aan de gemeente Leerdam toegevoegd (15 hectare met 1 huis en 1 inwoner), omdat de gemeentegrens (en daarmee ook provinciegrens) langs de Linge is getrokken en er nog een klein stukje van de gemeente Heukelum N van de Linge lag.

- De gemeente Leerdam omvatte naast de gelijknamige stad en de hiervoor genoemde dorpen verder nog de buurtschappen Achterdijk (deels, onder het dorp Kedichem), Klein Oosterwijk (onder het dorp Oosterwijk), Diefdijk (tevens een dijk; deels, en binnen de voormalige gemeente deels onder de stad, deels onder het dorp Schoonrewoerd), Hoogeind, Loosdorp, Recht van ter Leede (alle drie onder de stad), en Kortgerecht, Overboeicop en Overheicop (alle drie onder het dorp Schoonrewoerd). Aldus waren er binnen de gemeente 1 stad, 3 dorpen en 9 buurtschappen (al dan niet deels), en vielen er 4 buurtschappen geheel of gedeeltelijk onder de stad. Daarnaast vallen voor de postadressen de buurtschap Klein Oosterwijk en een deel van de buurtschap Overheicop onder de stad.

- Foto's van de plaatsnaamborden in de voormalige gemeente Leerdam.

- In 2019 is de gemeente Leerdam gefuseerd met de gemeenten Vianen en Zederik tot de nieuwe gemeente Vijfheerenlanden. Derhalve is de gemeente toen opgeheven; het grondgebied van de gemeente is toen (net als dat van de tegelijkertijd opgeheven gemeente Zederik) overgegaan van de provincie Zuid-Holland naar de provincie Utrecht (het grondgebied van de in 2019 ook opgeheven gemeente Vianen was reeds eerder overgegaan van de provincie Zuid-Holland naar de provincie Utrecht, in 2002).

Terug naar boven

Naam

Oudere vermeldingen
1265 Lerdamme, 1289 Lederdamme, 1345 / 1395-1396 / 1402 / 1405 Lederdam, 1407 Lederdamme6, 1436 Leyerdam, 1502 Leyderdam, 1525 Lyrdamme, 1665 Leerdam. Kennelijk is het halverwege de 19e eeuw ook even als Lierdam gespeld geweest, want Van der Aa(1) meldt dat in die tijd als synoniem.

Naamsverklaring
Betekent dam 'waterkering dwars door een waterloop' van de bewoners aan de Leede. Het betreffende water wordt in 1247 vermeld als Leda (met gelatiniseerde uitgang) en een aan dat water gelegen plaats Ter Lede, in 1212 Lede. Een lede is een gegraven of vergraven waterloop, in veengebieden veelal een afwateringskanaal.(2)

Familienaam
Het riviertje de Leede en de naam Leerdam zijn verbonden aan het geslacht Van der Leede, dat actief was in het gebied waar nu de stad ligt. De oudste vermelding van dit geslacht dateert uit 1143.

Terug naar boven

Ligging

De stad Leerdam ligt Z van de stad Vianen, ZW van de stad Culemborg en NO van de stad Gorinchem.

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 heeft de gemeente Leerdam 530 huizen met 2.851 inwoners, verdeeld in de gelijknamige stad 331/1.685 (= huizen/inwoners) en de buurtschappen Lingedijk 29/277, Tiendweg 5/30, Recht van Ter Leede 39/153, Hoogeind van Middelkoop 31/144, Loosdorp 15/79, Schaik 33/185, Overheikop (deels) 12/72, Diefdijk (deels) 26/172 en Horndijk 9/54. Bij de opheffing, in 2019, heeft de gemeente ca. 8.400 huizen met ca. 21.000 inwoners. De gelijknamige stad heeft ca. 7.400 huizen met ca. 18.500 inwoners.

Terug naar boven

Geschiedenis

Als je je nader wilt verdiepen in de geschiedenis van (de kernen in de gemeente) Leerdam, kun je terecht bij de volgende instanties en sites:

- Historische Vereniging Leerdam is opgericht in 1980 en stelt zich ten doel de kennis van en belangstelling voor de geschiedenis van de gemeente en zijn inwoners te bevorderen. Zij heeft als werkgebied het grondgebied van de huidige gemeente. Naast de stad zijn dat de dorpen Schoonrewoerd, Oosterwijk en Kedichem. De vereniging geeft enkele malen per jaar een verenigingsorgaan uit met daarin o.a. interessante artikelen over de historie van de kernen van de gemeente en de geschiedenis in bredere zin (onder de link hebben ze al ca. 200 artikelen online geplaatst).

De vereniging verzorgt ook lezingen over uiteenlopende historische onderwerpen en organiseert excursies naar plaatsen met een interessante historie. Ook worden regelmatig publicaties over diverse historische onderwerpen uitgegeven. De vereniging is ook actief met betrekking tot de instandhouding, het herstel of de restauratie van het cultureel erfgoed in de gemeente. Verder beoogt zij zo veel mogelijk oude foto's, afbeeldingen en kaarten te verzamelen, met als doel deze te publiceren via de Beeldbank op de website. Inmiddels vind je daar al ruim 10.000 afbeeldingen!

- Historisch-geografische beschrijving van de gemeente Leerdam en haar kernen anno 1991 (uitg. Provincie Zuid-Holland).

- Leerdam volgens Harm Walt is een serie van 65 artikelen over het leven in deze stad vanaf 1925, in 2000/2001 gepubliceerd in Extra Nieuws.

Vandaag de dag is de stad vooral bekend vanwege kaas (o.a. de bekende Leerdammer kaas) en glas. Vanouds werd glas altijd met de hand geblazen. Ook hier is de stad nog altijd bekend om en telt dan ook vele glaskunst-galerieën. De glasfabriek produceert glas in grote series, o.a. drinkglazen en bierflesjes. - In een reportage van Het Klokhuis kun je zien hoe glasproducten, zowel handmatig als fabrieksmatig, in deze stad worden gemaakt. - Film over de glasindustrie in Leerdam anno 1918 (15 min.).

- In 2016 zijn restanten van de Schoonrewoerdse Poort opgegraven en geïnventariseerd. Dit was een van de vier stadpoorten die Leerdam heeft gehad.

Terug naar boven

Recente ontwikkelingen

- De afgelopen jaren is en de komende jaren wórdt flink verbouwd in de oudste buitenwijk van de stad: Leerdam-West; verouderde panden worden afgebroken en vervangen door nieuwe woningen die weer geheel aan de eisen des tijds voldoen bijv. qua ruimte, openbare ruimte, energiezuinigheid, levensloopbestendigheid. Zo is in 2017 de begin 20e-eeuwse Siemensstraat afgebroken. In 2018 is de vervangende nieuwbouw gereedgekomen. Het betreft 16 eensgezinswoningen en 18 levensloopbestendige woningen, geschikt voor kleine gezinnen en senioren. De huizen zijn gasloos en o.a. voorzien van zonnepanelen en triple glas. Warme lucht wordt gezuiverd en weer terug de woning ingestuurd i.p.v. dat deze naar buiten verdwijnt. Zo is het mogelijk om een 'energieneutrale' woning te verkrijgen (afhankellijk van hoe bewust de bewoners ermee omgaan).

- W van de bestaande wijk Leerdam-West verrijst sinds enkele jaren gefaseerd de nieuwe wijk Broekgraaf (aanvankelijke werknaam: West-West), met voor elk wat wils: starterswoningen, rijwoningen, twee-onder-eenkappers, vrijstaande villa’s en vrije kavels. Voor elk budget is er wel een droomhuis in deze fraaie, groene, kindvriendelijke wijk te vinden. In totaal verrijzen er tot 2028 ca. 900 woningen.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- De stad Leerdam heeft 36 rijksmonumenten.

- De huidige RK kerk H. Maria Onbevlekt Ontvangen (Meent 61) is in 1930 gebouwd als opvolger van de RK kerk op Nieuwstraat 66 uit 1885, die te klein was geworden (daar is nu een winkel in gevestigd). Het is een architectonisch belangrijke kerk met toren in expressionistische baksteenarchitectuur volgens de school van Dom. P. Bellot OSB. De kerk geldt als een belangrijk werk in het oeuvre van Dom. P. Bellot en H.C. van de Leur. De kerk is gebouwd in de achtertuin van een woonhuis, in verband met een schenking. Het betreffende woonhuis vormt de pastorie en is middels een gang aan de achterzijde van de kerk verbonden.

- Hervormd (PKN) Leerdam heeft 2 kerken: de imposante 13e-eeuwse Grote Kerk aan de Kerkstraat en de Pauluskerk aan het Europaplein. - Kerk aan de Linge is een samenwerkingsverband (en op termijn beoogde fusie) van de hiervoor genoemde Hervormde Grote Kerk en de Gereformeerde Bethelkerk aan de Westwal.

- Gereformeerde Kerk Vrijgemaakt De Hoeksteen (Koningin Emmalaan 41) van Gereformeerde Kerk Vrijgemaakt Leerdam.

- Nederlands Gereformeerde Kerk (Hoogstraat 80).

- De huidige Adullamkerk (Gereformeerde Gemeente) (Prins Mauritsstraat 22, wijk Oost) is gebouwd in 2000 en heeft 425 zitplaatsen. De kerk is de opvolger van de Adullamkerk op Nieuwstraat 10 in het centrum, die te klein werd en waar ook gebrek aan parkeergelegenheid was.

- Die beide argumenten golden ook voor de kerk Sealthiël uit 1927 (Gereformeerde Gemeenten in Nederland) (Nieuwstraat 83), die daarom in 2019 een nieuwe kerk hebben gebouwd aan de Molenlaan in wijk Noord, op de pek van een vroegere huishoudschool. De spits is in mei 2019 geplaatst. De kerk beoogt medio september 2019 gereed te komen.

- Christelijke Gereformeerde Kerk (Noordwal 30) uit 1916.

- De voormalige Evangelisch-Lutherse kerk (Nieuwstraat 106) uit 1838 is sinds 2010 in gebruik bij de Hersteld Hervormde Gemeente Oosterwijk, Leerdam en Nieuwland. De Evangelisch-Luthersen zijn per 1-4-2009 samengegaan met de Nieuw-Apostolische kerkgemeente in Gorinchem, alwaar sindsdien samen verder wordt gekerkt.

- De Silokerk (Moluks, Esdoornstraat 45) dateert uit 1998.

- De Turkse moskee Anadolu Camii (Tulpstraat 1) is gerealiseerd in 2013.

- Wipmolen Molen Ter Leede (Provincialeweg 2) heeft tot 1940 samen met een andere molen de polder Bruinsdel en Hoog-Leerbroek bemalen. Toen in dat jaar de bovenas van de molen die de 1e trap bemaalde brak, dreigde sloop voor beide molens. De glasfabriek heeft de molen die wij nu onder de naam Ter Leede kennen, gekocht en daarmee behouden. In 1982 koopt de gemeente Leerdam de molen van de glasfabriek om hem te herstellen. In 1984 en in 2006 is de molen gerestaureerd. Bij de voltooiing van de eerste restauratie in 1985 heeft de molen zijn huidige naam gekregen. De molen is sinds 1985 eigendom van de SIMAV en is uitsluitend op afspraak te bezoeken.

- Achtermolen (Recht van Ter Leede 1), ook wel Achterste Terleedse Molen en Ondermolen van de polder Bruinsdel en Hoog Leerbroek (molenromp).

- Molenromp van de molen van de Polder Kortgerecht Nieuw en Oud Schaayk (Schaikseweg 20).

- Aannemersbedrijf J. van Daalen uit Gorinchem heeft in 2012 de watertoren van Leerdam gekocht. In 2016 is in overleg met de omwonenden een herbestemmingsplan tot stand gekomen: de toren uit 1929 gaat plaats bieden aan kantoren en appartementen. Op de kelders komen 5 woningen, in de watertoren komen 8 kantoorruimtes en 2 appartementen. Op de 8e laag komt een appartement van 130 m2 en daarboven een penthouse van 200 m2, verdeeld over 3 verdiepingen. De verbouwing en herbestemming is medio 2017 gestart en beoogt medio 2019 gereed te komen.

- Museum het Hofje van Mevrouw van Aerden (ook wel kortweg Hofje Van Aerden genoemd) uit 1770 is gezichtsbepalend voor Leerdam en met wat fantasie 'de Leerdamse Sacré Coeur' te noemen. De combinatie van Hollandse degelijkheid, Franse elegantie en een tikje Rococo maken het Hofje Van Aerden uniek. Naast de prachtig binnen- en buitentuin beschikt het Hofje over een unieke collectie schilderijen van 17e-eeuwse Hollandse meesters. Verder krijg je tijdens een rondleiding inzage in de geschiedenis van en het leven in het Hofje. De verhalen om en rond het Hofje van toen en nu komen tot leven. Het Hofje is tevens bij de gemeente in gebruik voor raadsvergaderingen en overige bijeenkomsten.

- In 2015 is de oude stadsmuur aan de Zuidwal gerenoveerd. Alle slechte, verweerde en uitgesleten voegen zijn vervangen. Daarnaast zijn de scheuren gerepareerd en alle kapotte stenen vervangen. Aan de gracht bij deze muur stond destijds het Kasteel van Leerdam. Dit is in 1574 verwoest door de Spanjaarden. Later verrees hier het Hofje van Mevrouw Van Aerden.

- Bij de naam Leerdam denken veel mensen aan prachtig ontworpen glas. In de wereld van glasliefhebbers is het dan ook een merknaam geworden. Die merknaam vindt zijn oorsprong aan het begin van de 20e eeuw, als P.M. Cochius aantreedt als nieuwe directeur van de Leerdamse glasfabriek. Ingegeven door idealisme wil Cochius betaalbaar en goed ontworpen glaswerk op de markt brengen, in plaats van de karakterloze stukken die de markt tot dan toe overspoelen. In 1915 nodigt hij architect K.P.C. de Bazel uit om artistiek verantwoord glaswerk te ontwerpen. Daarna volgt een lange rij gerenommeerde kunstenaars die het aanzien van het gebruiksglas hebben veranderd.

In 1953 - veertig jaar na het aantreden van Cochius - wordt op een steenworp afstand van de fabriek een glasmuseum ingericht. En ruim 60 jaar later is het museum nog altijd gevestigd in het woonhuis van Cochius, de bevlogen directeur. De aangrenzende villa, waar mededirecteur Bunge woonde, is in 2009 aangekocht voor de noodzakelijk uitbreiding van het museum. Beide villa's zijn door middel van loopbruggen aan elkaar verbonden. In deze villa's aan de Linge - volgens de Volkskrant het beste nieuwe Nederlandse gebouw van 2010 - wordt de gehele collectie van het Nationaal Glasmuseum getoond. Liefhebbers van Unica kunnen terecht op de site van en voor liefhebbers en verzamelaars van Leerdam Unica.

- De unieke collectie van Statenbijbelmuseum Leerdam geeft een beeld van 450 jaar Bijbels (1500-1950). Onder de verschillende soorten Bijbels was vooral de Statenvertaling van grote invloed op het Nederlandse volksleven. Na 1950 verloor deze aan invloed. In het museum kun je o.a. kennismaken met: Bijbeldruk methodes en Bijbeldrukkers; Statenbijbels; Lutherse, Doopsgezinde, (oud)Katholieke en vrijzinnige Bijbels; Prent Bijbels met houtsnedes, staal/kopergravures, etsen, steendrukken en kleurlitho’s; Bijbels met historische landkaarten van beroemde kaartenmakers; Bijbels met sloten van messing, koper, zilver en goud beslag; Kinderbijbels.

- Het in 1993 opgerichte Nederlands Bridge Museum is het enige museum over bridge ter wereld. Bridge is een populaire denksport en wordt al meer dan 100 jaar en wereldwijd door 50 miljoen mensen gespeeld. Je vindt er allerlei bridge-objecten en voorwerpen met een kaart-thema, zoals serviezen, textiel en schrijfwaren. Rondleiders vertellen verhalen over bijzonderheden zoals de Hammond Bridgetafel, een apparaat dat zelf de kaarten schudt en uitdeelt. In 2015 is het museum uitgebreid met het Museum van het Kaartspel, waardoor er nu ook informatie en attributen van en over kaartspelen in brede zin zijn te vinden.

- Gevelstenen in Leerdam.

Terug naar boven

Evenementen en activiteiten

- Editie Leerdam is een lokale theatertalkshow waarin maandelijks het belangrijkste en opvallendste nieuws uit de gemeente wordt besproken in Stadspodium GO.

- Meerdere keren per jaar is er een Boekenmarkt in Leerdam, met duizenden tweedehands boeken voor zeer schappelijke prijzen. De opbrengst is voor een goed doel in Afrika. Zie de link voor wanneer de eerstvolgende keer is.

- Op een zaterdag begin maart (in 2020 voor de 10e keer) is er de Verzamelbeurs Leerdam, met standhouders met allerlei veschillende verzamelonderwerpen. Een van de prominente en spectaculairste gasten zijn altijd de Legofreaks Leerdam. "Voor de jaarlijkse Verzamelbeurs hebben een drietal die-hard legofreaks in 2013 de handen ineengeslagen om te laten zien wat je met "basis" lego allemaal zelf kunt maken. Naast de bekende (city) legosets die in de winkel te koop zijn, is de combinatie van deze bestaande sets gecombineerd met onze zelfbouw dé formule van onze, succesvolle, bijdrage aan het event. Het toevoegen van natuurlijke elementen in onze projecten is een van onze peilers geworden die bij het publiek als zeer positief zijn beoordeeld. Jaarlijks wordt de lat hoger en hoger gelegd, vooral als het gaat om detailleren. Zo verscheen in 2014 onze eerste bijdrage in het toevoegen van bloemenvelden in het project, die spontaan in de wereld zijn "overgenomen" en dat is iets waarvoor we het doen. In 2016 zijn de eerste bewegende creaties toegevoegd, alsmede led verlichting om nog meer dimensie aan het project te geven.

Ook op het gebied van technisch lego doen we mee met de nieuwste ontwikkelingen. Een van ons heeft een extreme voorliefde voor het technisch lego. Dat ook kinderen hierin zeer geïnteresseerd zijn, bewijst de enorm toenmenemde belangstelling in de afgelopen jaren. Een van de pronkstukken in zijn collectie is de zelfbouwtrailer achter de bestaande legotruc (8258) met een totale lengte van 1,25 meter! Daarnaast is recentelijk een ouderwetse Rolls Royce en Ferrari toegevoegd aan de collectie. Zo zie je bij ons dé items die je moet zien maar ook demonstreren we nieuwe technieken. Denk aan de S-brick die het mogelijk maakt om met nog meer technisch lego objecten tegelijkertijd te werken. Maar ook ontwikkelen we nieuwe objecten. Check onze video- en fotopagina's maar eens!"

- Jaarlijks organiseert Bridgeclub Leerdam op een zaterdag in maart de Glasstaddrive (in 2020 voor de 23e keer), die ca. 200 deelnemers trekt uit het hele land.

- Tijdens Open Atelier Leerdam (op een zaterdag in mei) stellen kunstenaars hun atelier open voor geïnteresseerde bezoekers. Geheel vrijblijvend en zonder enige verplichting ben je die dag tussen 11.00-17.00 uur van harte welkom. De kunstenaars vinden het leuk om je op hun werkplek te ontvangen en vertellen je onder het genot van een hapje en drankje graag over hun werk.

- De Glasstadmars (op een zaterdag eind mei) biedt verschillende afstanden, voor groepen en individuelen, waardoor jong en oud kan meelopen: 3,5 / 6 / 10 / 15 / 20 / 30 / 40 / 50 km. Op dezelfde dag is er - kennelijk niet per definitie jaarlijks, getuige de site - 's avonds ook de Glasstad Taptoe.

- Avondvierdaagse Leerdam (juni).

- Dankzij 4 initiatiefnemers, de medewerking van vele sponsors om alles mogelijk te maken en vele vrijwilligers om alles in goede banen te leiden, was er op een vrijdag in juni 2017 in Leerdam de 1e editie van dance-festival GlassDance, met een MC en 7 goeie DJ's, waaronder een lokaal aanstormend talent, op het terrein van de glasfabriek. De toegang was gratis en er waren heerlijke hapjes van lokale restaurants. Er mochten maximaal 1000 mensen tegelijk worden toegelaten en dat aantal werd snel gehaald. Er ontstond al snel een wachtrij waarbij er een naar binnen mocht zodra er iemand het terrein verliet, en daar was alle begrip voor. Kortom het was een groot succes, een groot compliment waard aan de initiatiefnemers, de andere vrijwilligers en de sponsoren. Het is dan ook een jaarlijks evenement geworden. Sinds editie 2019 is er ook GlassDance KIDS, vanaf 18.00 uur, waar talentvolle DJ’s van 12-16 jaar hun skills mogen laten horen.

- "Onder het motto "Netwerken met maatjes!" organiseert Lions Club Leerdam op een vrijdag in juni (in 2019 voor de 4e keer) in de tuin van het Nationaal Glasmuseum de jaarlijkse Haringparty. Wij ontvangen je graag vanaf 16:30 uur. Er wordt een platform geboden om op ongedwongen wijze contacten te kunnen leggen en met elkaar van gedachten te wisselen. Lokaal netwerken in de tuin van het Nationale Glasmuseum! Tijdens de party zal er onbeperkt haringhappen zijn vanuit een ouderwetse haringkar, mogelijk gemaakt door sponsoring van De Graaf Visspecialiteiten. Bij de heerlijke nieuwe haring hoort uiteraard een ijskoud glaasje korenwijn. Naast haring worden er ook diverse andere hapjes aageboden. Het entreebedrag is € 32,50 per persoon. Voor andere drankjes zijn consumptiemunten te verkrijgen à raison van € 2,95 per stuk." De opbrengst gaat naar een jaarlijks wisselend lokaal goed doel. In 2019 was dat het project Fietsmaatjes. Voor een impressie van dit evenement zie de video Haringparty 2018.

- Pasar Malam Leerdam Festival (op een zaterdag in juli, in 2019 voor de 7e keer). Er zijn tientallen kramen met leuke koopwaar en lekker eten. Door de dag heen zijn er allerlei live optredens van groepen en artiesten. Het feest kent een hoog reüniegehalte, waarbij elkaar ontmoeten en samen lekker eten centraal staan. Maar het is ook een mooie gelegenheid om elkaars cultuur te leren kennen. Verder is er een kindermarkt, waar kinderen hun overtollige speelgoed mogen verkopen, en zijn er diverse activiteiten voor de jeugd. Het evenement overdag is gratis, voor het eindfeest 's avonds kun je tickets kopen.

- Zomerfestival (weekend in augustus).

- Tijdens de Nationale Glasdagen Leerdam (2e weekend van september) staat de stad geheel in het teken van Glas. Drie dagen lang kan iedereen gratis genieten van glas, nieuw, oud, kunst, fusion enz.

- Op de 3e zaterdag van september is er jaarlijks de Glasstad Classic Car Rally (GCCR) (in 2019 voor de 16e keer). De organisatie is in handen van Lions Club Leerdam en de opbrengsten komen ten goede komen aan door de Lions geselecteerde doelen. De rally staat open voor equipes met auto's ouder dan 25 jaar en voor jongere sportcoupés en cabriolets. Er wordt gestart in één klasse, een klasse met enige uitdaging, maar zonder al te moeilijke kaartleesopdrachten. De rit biedt ook voldoende uitdaging voor de ervaren rallyrijders, ook zij zullen zich niet vervelen tijdens de Glasstad Classic Car Rally. Een leuke rally dus voor iedereen met diverse kaartleessystemen, zoals bol-pijl systeem, punten / pijlen kortste route en ingetekende lijn met barricades. De organisatie is zich er terdege van bewust dat de meeste deelnemende auto's een hogere milieubelasting geven in vergelijking met moderne auto's. Daarom doen zij ter compensatie ieder jaar een donatie aan Stichting Oud voor Behoud.

- In het laatste volle weekend van september is er de '80 van de Glasstad', een 'Kennedymars' van 80 km. Tegelijkertijd is er het 'Rondje van Leerdam' (40 km).

- "SamenLoop voor Hoop Leerdam (weekend begin oktober, in 2019 voor de 3e keer) is een groots spektakel. Gedurende een 24 uur durende wandelestafette staan we samen stil bij kanker en vieren we het leven. Tijdens de loop zijn er verschillende ceremonies, muziekoptredens, acties van deelnemers die op een bijzondere wijze geld inzamelen voor kankeronderzoek en nog veel meer. De openheid en eensgezindheid maken van Samenloop voor Hoop een evenement dat niemand ongemoeid laat. Samenloop voor Hoop is een grote inzamelactie ten bate van de kankerbestrijding."

- Je ticket voor de Glas en Keramiek Beurs Leerdam (weekend in november) geeft je toegang tot ca. 90 stands met moderne en antieke glaskunst en keramiek en de buitententoonstelling ‘Glas in de polder’. Bezoekers van de Glas en Keramiek Beurs krijgen daarnaast de gelegenheid gratis deel te nemen aan Art College, waar experts op het gebied van glas en keramiek hun expertise delen tijdens lezingen van circa een half uur. Speciaal voor bezoekers die niet alleen graag naar glas en keramiek kijken maar er ook meer over willen weten, stelt de Glas en Keramiek Beurs elk jaar een lezingenprogramma samen. Tijdens Art College spreken diverse experts op het gebied van glas, keramiek, kunst en design over hun vakgebied. Geschikt voor iedere beginnende of gevorderde kunstliefhebber.

- Sinterklaasintocht.

Terug naar boven

Landschap, natuur en recreatie

- Stadswandeling Leerdam (volg de paarse lijn). Beschreven worden 11 bijzonderheden die je daarbij onderweg tegenkomt.

- Stadspodium GO - de naam refereert aan de vroegere functie: Gymzaal Oost, maar is met veel inzet tot een prachtig theater omgetoverd - bruist van activiteiten, zoals muziek, dans, zang, toneel, cabaret, poëzie en thema-avonden. Het is een podium voor het enthousiasmeren en inspireren van talent in de Leerdamse regio. Daarnaast komen ook culturele lezingen en filmhuisvoorstellingen aan bod.

- In Sportcentrum Laco in Leerdam kun je zwemmen (met sauna en Turks stoombad) en fitnessen.

- Op de site van winkelcentrum Europaplein vind je presentaties van alle winkels in dit centrum. Naast bekende ketens (Aldi, Etos, Plus) vind je hier ook veel kleinere winkels waar ambachtelijke kwaliteit nog hoog in het vaandel staat. De panden van Aldi en Plus Teeuw zijn in 2017 prachtig gerenoveerd, de winkeloppervlakte van beide winkels is fors uitgebreid, en er is een mooie passage gerealiseerd waardoor je nu overdekt van de ene supermarkt naar de andere kunt. - Nieuws van winkelcentrum Europaplein op Facebook. - Stadshart Leerdam is de site van het bedrijfsleven in het stadscentrum (winkels, horeca etc.). - Winkelstraat De Vlietskant ligt in het centrum en is een zijstraat van de Kerkstraat. - Dat geldt ook voor winkelstraat de Fonteinstraat.

- De Leerdamse weekmarkt staat iedere donderdagmorgen in de binnenstad van Leerdam.

- De Wereldwinkel verkoopt originele cadeaus en (h)eerlijke levensmiddelen uit andere culturen. De producten zijn gemaakt met respect voor mens en milieu. Omdat de producenten - zoals zilversmeden, pottenbakkers en koffieboeren - er een rechtvaardige prijs voor krijgen, kunnen ze een menswaardig bestaan opbouwen. Met jouw aankoop help je hen daarbij. Wereldwinkel Leerdam wordt geheel gerund door ca. 30 vrijwilligers.

- Bij Kringloop Leerdam vind je kwalitatief goede tweedehands spullen voor redelijke prijzen. Zij levert door stimulering van hergebruik een bijdrage aan de verbetering van het milieu, biedt mogelijkheden tot ontwikkeling aan mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt, en geeft ondersteuning aan de allerarmsten in de samenleving, dichtbij en veraf.

- "Een bezoek aan onze unieke onderwaterdierentuin Aqua Zoo in Leerdam zal je een weldadige rust geven. Het geeft je ook een overzicht van de vele soorten vissen en lagere diersoorten afkomstig uit verschillende werelddelen. Zo kom je oog in oog te staan met zoet- en zoutwatervissen, zoals haaien, piranha’s, zeesterren, anemoonvissen, discusvissen enz., maar je ziet ook gifkikkers, zeepaardjes, schildpadden, kleurrijke koralen en anemonen. Regelmatig worden er jongen haaien geboren in Aqua Zoo. De haaien leggen eieren, die in het haaienbabykraamaquarium worden gehangen tot de kleine haaitjes uit het ei komen. Dit moet want anders worden ze direct door hun ouders opgegeten... Het haaienaquarium is recentelijk helemaal gerenoveerd en opnieuw gevuld met maar liefst 6000 liter zoutwater. De dierentuin wordt geëxploiteerd door leden en vrijwilligers van Aquariumvereniging De Discus. De bijna 150 leden van deze vereniging, financieel gesteund door verschillende sponsoren, houden de ruim 40 vivaria op een vloeroppervlakte van 400 m2 in stand."

- Watersportvereniging De Oude Horn is opgericht in 1965, telt ca. 300 leden en donateurs en beschikt over ruim 100 ligplaatsen voor leden. Daarnaast is er volop gelegenheid passanten voor een korte of wat langere periode een goede en verzorgde ligplaats te bieden.

- De mogelijkheden worden onderzocht om te komen tot een kleinschalige kinderboerderij bij het recentelijk bij de molen aangelegde Molenpark.

- In verband met de realisatie van de onder Recente ontwikkelingen beschreven nieuwbouwwijk Broekgraaf, zijn maar liefst 5.000 heikikkers - een tegenwoordig zeldzame, beschermde diersoort - gered. Ze zijn in 2012 gevangen en daarna in het nieuwe 6 ha grote natuurgebied langs de Koenderseweg weer uitgezet. Daar is een ecologische zone aangelegd, met greppels, poelen en natuurvriendelijke oevers. Er liggen boomstronken, waar dieren kunnen overwinteren. Ook zijn er verbindingen gemaakt, zogeheten 'stepping stones', waardoor onder meer kikkers en padden makkelijker van het ene naar het andere gebied kunnen trekken. In het gebied komen ook nog andere beschermde diersoorten voor, zoals de kleine watersalamander en de bittervoorn, en beschermde plantensoorten zoals de gele dotterbloem. Ter plekke kun je op informatiepanelen over de bijzonderheden van de in 2017 gereedgekomen ecologische zone.

Terug naar boven

Beeld

- In de bibliotheek (aan het Dr. Reilinghplein, naast het gemeentehuis) is het Historisch Inlooppunt gevestigd. Je kunt daar kennismaken met de fotocollectie van de Historische Vereniging Leerdam, die duizenden foto's omvat. Bij veel van de foto's zoekt de vereniging nog aanvullende gegevens. Zij hoopt dat inwoners hierbij kunnen helpen. De foto's kunnen worden bekeken op een multitouchtafel. Het Historisch Inlooppunt is geopend op de donderdagen van 10.00-12.00 uur. Er is dan een medewerker van de Historische Vereniging aanwezig om je vragen te beantwoorden en om eventuele aanvullingen op de foto's te noteren.

- Video over verleden en heden van Leerdam (10 min.), verteld door Michael van Engelen, geïllustreerd met vele oude foto's en ansichtkaarten.

Terug naar boven

Literatuur

- Nieuwe en/of tweedehands boeken over Leerdam (online te bestellen).

Terug naar boven

Links

- Media/nieuws: - Nieuws uit Leerdam en omgeving op de site van weekkrant Het Kontakt. - Extra Nieuws Leerdam. - Nieuws van Extra Nieuws op Facebook. - Facebookpagina Leerdam Bruist meldt wat er te doen is in de stad.

- Webkrant Leerdam Centraal is er ook voor jou! Heb je een nieuwtje te vertellen? Heb je mooie foto's die je wilt plaatsen? Heb je een mening die je wilt vertellen? In de webkrant komen activiteiten en nieuwtjes van het stadscentrum. Wanneer is er wat te doen en waar? Welke discussies worden er gevoerd en wat vind jij daar van?

- Belangenverenigingen / wijkverenigingen / buurtbeheergroepen: - Wijkraad West. - Wijkraad Oost. - Wijkraad Noord & Ter Leede. - Wijkraad Centrum. - Wijkvereniging West-End. - Buurtbeheergroep de Donk. - Buurtbeheergroep Stadsvrienden. - De in 2015 opgerichte Jongerenraad Leerdam is een organisatie voor en door Leerdamse jongeren. Het is een groep jongeren tussen de 16 en 26 jaar, met allemaal verschillende achtergronden. Door de handen ineen te slaan beogen zij de belangen van de jongeren te behartigen in de Leerdamse politiek, bij ondernemers en bij verenigingen in de stad.

- Binnen de Molukse gemeenschap in Leerdam is er behoefte om de cultuur en identiteit te waarborgen en verder vorm te geven. Stichting Masa Depan zet zich hier voor in. Zij organiseert activiteiten voor verschillende doelgroepen, om de binding met de gemeenschap, de samenhorigheid en de onderlinge relatie te versterken. Ook een belangrijke pijler van de stichting is de relatie tussen de Molukse gemeenschap en de overige, niet-Molukse gemeenschappen in de stad te bevorderen. Dit doen ze door o.a. mee te participeren in verschillende buurtverengingen en door ook activiteiten te organiseren die niet specifiek voor de Molukse gemeenschap zijn bedoeld.

- Voortgezet onderwijs: - Heerenlanden College (van VMBO t/m VWO).

- Lezen: - Bibliotheek Leerdam. - Nieuws van de Bibliotheek op Facebook. - Sinds september 2018 heeft Monique Venus op Troubadour 8 een vrolijke minibieb genaamd Little Green Library in haar voortuin. Volgens Monique is het "juist in deze tijd van iPads en games belangrijk dat kinderen lezen". Maar niet iedereen kan zomaar een boek kopen. Daarom zijn er Kinderzwerfboekstations, waar gratis boeken geleend kunnen worden. Ook voor volwassenen staan er twee planken met boeken die je mag lenen en lezen en/of omruilen voor een boek van jezelf, waar je een ander weer een plezier mee kunt doen, waardoor het systeem zichzelf in stand houdt.

- Jeugd: - Jeugd Actief is een vrijwilligersorganisatie in Leerdam die leuke, spannende en originele activiteiten organiseert voor kinderen tussen 4 en 12 jaar, om zich in brede zin sportief, cultureel, sociaal en creatief te ontwikkelen. Denk bijv. aan Timmerdorp, Schoolvoetbal, Skatefeest, So You Think You Can Dance, Kinderkookcafé, Kinderbingo, Kindervrijmarkt, Kinderboekenweek en Buitenspeeldag.

- Muziek: - Popschool Leerdam van Jody van Ooijen biedt les in vele soorten muziekinstrumenten. De docenten geven zowel privé- als duolessen en passen de les geheel aan jouw ambitie aan. Of je nou noten wilt leren lezen of lekker met muziek wilt meespelen. Daarnaast kun je enkele keren per jaar het door jou geleerde in praktijk brengen tijdens een van de concerten die de Popschool organiseert. Zie ook het interview met Jordy d.d. juni 2017 (AD) n.a.v. het platencontract dat hij met zijn band bij Sony heeft gekregen.

- De in 1923 opgerichte Muziekvereniging De Bazuin bestaat uit het Showkorps, jeugdkorps Jong Bazuin, leerlingen en de jongste jeugd in het project MusicKids. Begonnen als fanfare, later brassband, is het sinds 1979 een Showkorps. Dit resulteerde in eervolle deelnamen aan onder andere het Wereld Muziek Concours in Kerkrade en de Nationale Taptoe van Breda. In 2010 mocht het Showkorps deelnemen aan de koninklijke parade tijdens Prinsjesdag. Voor Jong Bazuin was het optreden tijdens de militaire taptoe in Ahoy in 2010 een van de hoogtepunten van de afgelopen jaren. Dankzij een succesvol project op Leerdamse basisscholen en in aansluiting daarop het Music Kids-programma is de vereniging flink in ledenaantal gegroeid.

- Koninklijke Stedelijke Muziekvereniging Kunstliefde & Vriendschap (KL&V) is opgericht in 1882. Het fanfareorkest bestaat uit ca. 32 spelende leden, van allerlei leeftijden en ieder op zijn of haar eigen niveau. In het opleidingsorkest worden leden die nog niet zo lang lid zijn op sleeptouw genomen door ervaren leden, leren zo op een leuke manier hoe ze moeten samenspelen en worden zo voorbereid op ‘het echte werk’. KL&V heeft ook een koperensemble, dat kleinschalige optredens verzorgt, zoals serenades op feestelijkheden. De Glasbloazers 2.0 is een kapel/band die wordt ingezet op bijvoorbeeld straat of feesten. De muziekstukken kenmerken zich door het feestelijke karakter en het hoge meezinggehalte. En dan is er nog de Pietenband, die de intocht van Sinterklaas muzikaal bijstaat.

- De in 1901 opgerichte Stedelijke Harmonie Aurora verzorgt door het jaar heen diverse optredens, met twee terugkerende hoogtepunten: het voorjaarsconcert en het candlelight concert. Het repertoire varieert van klassiek tot filmmuziek, musicals, latin, bigband en popmuziek. Naast het maken van muziek worden er diverse activiteiten georganiseerd voor de nodige ontspanning en gezelligheid. Er is een opstaporkest voor de beginnende leerlingen, een leerlingenorkest voor de gevorderde leerlingen en een amusementsorkest. Aurora beschikt over een uitgebreid netwerk met docenten zodat een ieder kan (leren) spelen op het instrument van zijn/haar keus. Ook werkt Aurora samen met OBS de Hobbitstee en OBS de Verrekijker voor muziek op school. Jaarlijks verzorgt Aurora een startersklas (bijvoorbeeld op klarinet) waarin laagdrempelig gestart kan worden met het spelen van een muziekinstrument.

- "Casey’s Big Band is een orkest in de klassieke Big Band bezetting van 5 saxen, 4 trombones, 4 trompetten en rhythmsectie bestaande uit piano, gitaar, bas en drums. De muzikanten zijn beroepsmusici, semi-professionals en gevorderde amateurs. De band staat onder leiding van arrangeur/dirigent/componist Marc van den Bosch, die het orkest weet te inspireren om tot het uiterste te gaan. Wij beschikken over een breed repertoire van instrumentale stukken en zangstukken. Op verzoek kan de Big Band worden uitgebreid met zanger en/of zangeres. Wij passen ons aan naar gelang de vraag en locatie. Hierdoor kunnen wij spelen op jazzfestivals, bedrijfsfeesten, in jazzcafés maar ook op een uitbundig feest. Ook hebben wij de mogelijkheid om in een kleine bezetting op te treden als Casey’s Combo, variërend in grootte van 3 tot 7 muzikanten, afhankelijk van de gelegenheid."

- Popkoor The Voice.

- meSted is een gemengd gezelligheidskoor dat alleen Nederlandstalig repertoire zingt.

- Stedelijk Leerdams Mannenkoor Zang & Vriendschap is opgericht in 1928.

- "LingeVocaal bestaat uit ca. 18 enthousiaste zangers voor wie de kwaliteit en het plezier in zingen voorop staan. De dirigent is Marilou Krouwel. Het koor zingt een divers repertoire van renaissance tot hedendaags. We zingen zowel a capella als met muzikale begeleiding. Bij LingeVocaal vinden wij ontmoeting en ontspanning ook heel belangrijk. Sterke punten van ons koor zijn de goede sfeer onderling en de sterke betrokkenheid van de leden. Een keer in de maand na afloop van de repetitie hebben we "De Nagalm". Onder het genot van een drankje en een hapje wordt er even bijgepraat. Wij werken aan onze muzikale ontwikkeling door middel van thuisstudie en maken daarbij eventueel gebruik van midi’s. Met onze enthousiaste en ambitieuze dirigent maken we er tijdens de repetities samen muziek van. Geïnteresseerde zangers zijn van harte welkom om enkele repetities bij te wonen."

- Sport: - Het sportpark van Voetbalvereniging LRC is in 2018 en 2019 heringericht tot Glaspark Leerdam (zie hier een filmpje van de herinrichting) en wordt sindsdien ook gebruikt door de Hockeyclub. Aanvankelijk zou ook Korfbalvereniging Ter Leede / De Jager hierin gaan participeren, maar hun ledental was te zeer teruggelopen, daarom is deze vereniging na seizoen 2017-2018 opgeheven.

- Voetbalvereniging Leerdam Sport (Facebookpagina van de jeugd) (Facebookpagina van de Dames). Op de Facebookpagina van de Activiteitencommissie vind je nieuws over wat ze door het jaar heen naast het voetbal nog meer aan activiteiten organiseren.

- LR & PC De Glasstadruiters (= Landelijke rijvereniging & ponyclub) is gevestigd in de buurtschap Loosdorp.

- Basketbalvereniging.

- Roeivereniging.

- Taekwondovereniging.

- Budoschool Shuhari is de plek om Judo, Jiu Jitsu en Kenjutsu te leren.

- Badmintonclub.

- Tafeltennisvereniging.

- Tennisclub.

- Wielertoerclub WTC Glasstad Leerdam is in 2014 opgericht door Cees Taal, die ook anno 2019 ondanks zijn drukke werkzaamheden als wethouder van de gemeente Vijfheerenlanden nog atijd tijd vindt voor zijn grote hobby. In 2018 won hij zelfs de titel bij het Nederlands Kampioenschap wielrennen voor wethouders. De vereniging begon met ca. 30 leden en heeft er vandaag de dag ca. 90. Ze fietsen wekelijks op dinsdag, donderdag en zondag. Er zijn verschillende groepen met verschillende gemiddelde snelheden, zodat iedereen zich kan aansluiten bij een groep die het beste bij hem/haar past. Er zit ook een opbouw in de training: in het begin doen ze tochten van ca. 50 km, wat later in het seizoen oploopt tot ca. 80 km. Tijdens hun tochten staat veiligheid voor henzelf en de andere verkeersdeelnemers voorop. Er zijn door de NFTU opgeleide wegkapiteins, ze fietsen altijd hooguit met zijn tweeën naast elkaar en ze zorgen ervoor dat de groepen niet te groot worden.

- "De in 2013 opgerichte Dansvereniging Elan heeft als doel het bevorderen van de dans in al haar verschijningsvormen. Al vanaf 3,5 jaar kunnen kinderen bij de vereniging terecht. De allerkleinsten maken tijdens de ADV-lessen (algemene dansante vorming) op een speelse wijze kennis met het dansen. Naast aandacht voor de motorische- en muzikale ontwikkeling, leren de kinderen ook om samen te werken en zich te presenteren aan een publiek. De dansvaardigheden worden vanaf 6 jaar uitgebreid met de meer technische elementen uit de jazzdans en het klassieke ballet. Vanaf een jaar of 10 worden er ook uitstapjes gemaakt naar de street- en showdance. Getalenteerde leerlingen kunnen terecht bij een van de vier selectiegroepen van Elan. Volwassenen zijn uiteraard ook welkom bij onze vereniging. Naast een 16+ dansles en de dames selectiegroep is er een Swing & Sweat-lesuur waarin aan de conditie en de 3B ’s wordt gewerkt. De vereniging neemt deel aan verschillende externe activiteiten zoals: Dance2demo’s, regionale dansshows/gastoptredens en wedstrijden. Op projectbasis wordt er samengewerkt met de crew van Jong Leerdam en stichting Samen Doen. Daarnaast organiseert de Commissie Dans van Elan ook interne activiteiten zoals workshops, dansprojecten, onderlinge wedstrijden en een jaarlijks danskamp." De nieuwe dansstudio is in februari 2019 feestelijk geopend. De inrichting is gerealiseerd dankzij vele sponsoren en een klusteam dat veel werk heeft verzet.

- Turnvereniging Spirit.

- Bridgeclub Leerdam kent natuurlijk fanatieke competiespelers, maar wil ook nadrukkelijk ruimte bieden aan recreatieve bridgers, om zo ook een maatschappelijke rol te spelen in de samenleving. De Nederlandse Bridgebond (NBB) heeft het project 'Denken, Doen en Bewegen' en de notitie 'Kom erbij' ontwikkeld met als doel om bridge toegankelijker te maken voor nieuwkomers. "Bridgen houdt je hersenen fit. Het is een goede training voor je geheugen en concentratie, logisch denken en samenwerken. Het is tevens ontspannend, je blijft erdoor actief, je trekt erop uit, ontmoet mensen en bent zo betrokken bij de samenleving. Je hebt er geen materiaal of outfit voor nodig en het is voor alle leeftijden", aldus de bridgeclub. De club beschikt ook over eigen bridgedocenten, dus mensen die hiermee willen beginnen en er nog geen ervaring mee hebben, zijn van harte welkom.

- Theater/toneel: - La Troupe Theatergroep biedt in Leerdam en omgeving verschillende vormen van theater voor een breed publiek. Professioneel opgeleide regisseurs bieden amateurspelers (in spé) cursussen aan in disciplines zoals improvisatietheater, straattheater en drama. Er zijn al cursussen voor kinderen vanaf 5 jaar. - Verder is er in de stad kennelijk nog Toneelvereniging 't Amusantje, maar daar kunnen wij op het internet verder niets inhoudelijks van vinden. Kennelijk hebben zij nog geen website of -pagina.

- Oldtimer brommers: -  Dick Vermeer is al 30 jaar rijinstructeur, vooral m.b.t. de motoropleiding. Zijn hobby is motorrijden én rijden op een oldtimer brommer, momenteel een Zündapp. Omdat met een of meer anderen rijden nog leuker is dan alleen, is hij in oktober 2018 Facebookpagina Glasrijders "Spontaan Gaan" begonnen. Geen verplichte aanmeldingen, betalingen, maandbrieven, clubbladen en allerlei andere dingen die een 'echte' club met zich mee brengen. Wanneer je met je oldtimer brommer wilt gaan rijden, meld het even op de pagina en je ziet vanzelf of er iemand mee wil. Zie bijvoorbeeld hier een mooi filmpje van een tochtje in april 2019.

- Zorg: - Present locatie Emma (lokaal beter bekend als het Emmahuis). - Woonzorgcentrum Huis ter Leede. - Verpleeghuis Lingesteyn.

- Welzijn: - SamenDoen is er voor de voormalige gemeenten Leerdam en Zederik. Ze verbinden het sociale netwerk rondom iemand die hulp nodig heeft en regisseren het zoeken naar oplossingen voor de hulpvraag. Ze willen een respectvolle, sportieve, culturele, enthousiaste, krachtige en flexibele organisatie zijn. SamenDoen is een organisatie van en voor mensen, die elkaar inspireren vanuit verbondenheid. Ze bouwen bruggen tussen zorg, welzijn, wonen, participatie, onderwijs, sport en cultuur; ze zoeken, vinden, bemiddelen en leiden vrijwilligers op voor diverse activiteiten; met, voor en door inwoners, vrijwilligers, scholen, verenigingen en (zorg)instellingen organiseren ze samen een breed scala aan activiteiten in de wijken.

"Wij zijn gepassioneerde pleitbezorgers van een sociale samenleving, moderne ambassadeurs van leefomgeving, gezondheid, werk, onderwijs, sport en cultuur en sociale contacten. Wij zijn de verbinders van vele werelden; de link tussen kansarm en kansrijk, tussen idealisme en consumentisme, tussen goed doen en leuk geven. We hebben het vuur wat nodig is om mensen bij ons verhaal te betrekken, duurzame oplossingen te vinden en blijvend aan ons te verbinden. Dag in, dag uit geïnspireerd bezig om onze droom te realiseren", aldus de site van SamenDoen.

- Ontmoeten, verbinden en "samen werken leidt tot samenwerken". Daar staat Sociaal Lokaal voor. Meerdere organisaties in één gebouw, waarbij ieder mens centraal staat. In het pand Sociaal Lokaal (Industrieweg 16) zijn sinds begin 2019 de volgende instellingen gevestigd: Sociaal Team Vijfheerenlanden locatie Leerdam, Avres, SamenDoen, Jeugd- en Jongerenwerk, Vluchtelingenwerk en NAH-vraagwijzer. Daarnaast kunnen deze instanties zo nodig een beroep doen op een tweede 'ring' hulpverleners zoals huisartsen, psychologen, wijkverpleegkundigen en instellingen als de Voedselbank. Door samen in hetzelfde pand te werken, wordt er nauwer samengewerkt en zijn er 'korte lijnen' als iemand met verschillende van deze instanties te maken heeft of krijgt. Als iemand met een hulpvraag komt, is het de bedoeling dat - waar nodig - een 'regisseur' de contacten met de verschillende instanties coördineert, waarbij het een voordeel is dat men door de gezamenlijke huisvesting makkelijk even bij elkaar kan binnenlopen om te overleggen en af te stemmen wie het beste welk onderdeel voor zijn rekening kan nemen. In het voormalige pand van Kleurrijk Wonen is ook een kleinschalige werkvoorziening van Avres gevestigd.

- "De doelstelling van Fietsmaatjes Leerdam is om mensen die nog graag willen fietsen, maar dit zelfstandig niet meer kunnen, fietstochten van circa 1-3 uur aan te bieden. Dit zijn fietstochten op een duofiets. Beide fietsen hebben een elektrische trapondersteuning. Met deze wekelijkse of tweewekelijkse fietstochten wordt het isolement van onze gasten doorbroken, komen de gasten op een gezellige manier letterlijk in beweging en ontstaan er mooie contacten tussen gasten en vrijwilligers. Fietsmaatjes laat mensen genieten van de stad en omgeving. Kortom fietsend genieten van de natuur, de frisse buitenlucht, het doen van een boodschap of gewoon een blokje om. Fiets je graag in onze mooie omgeving en wil je iemand anders hier ook van laten genieten? Ook voor jou, als potentiële vrijwilliger, staat de duofiets klaar, om samen met een gast een gezellige rit te maken. Uit ervaring blijkt dat onze vrijwilligers hier net zo veel plezier aan beleven als onze gasten. Afhankelijk van je beschikbare tijd kun je je aanmelden voor bijvoorbeeld een ochtend per week of per maand. Ook kan er een voorkeur uitgesproken worden voor een vaste gast, iemand die je kent of voor verschillende gasten. Met ons flexibele planningsrooster kun je ook zelf altijd zien of er een duofiets beschikbaar is."

- De in 2016 opgerichte Stichting De Musketiers organiseert allerlei evenementen en activiteiten in Leerdam die bijdragen aan ontwikkeling, participatie en leefbaarheid in de maatschappij. Zij organiseert veel activiteiten voor iedereen maar ook in het bijzonder voor vrouwen.

- De in 1980 opgerichte Lions Club Leerdam heeft ca. 25 leden en heeft zowel internationale als regionale en lokale projecten ter hand genomen. In toenemende mate heeft de Lions Club de afgelopen jaren haar aandacht verlegd naar noden in de eigen regio en is hierin buitengewoon creatief en succesvol gebleken. Het betrof o.a. de restauratie van voormalig stoomgemaal De Oude Horn, voorzieningen voor De Tuinfluiter, rateltikkers voor slechtzienden bij de stoplichten, speeltoestellen voor het Tamarindeplein, ondersteuning van het Timmerdorp, Aqua Zoo, Stichting GO en De Blauwe Anemoon, boottochten voor het Rode Kruis en hulp aan de lokale Voedselbank. Actueel is hun steun aan De Lingebolder. De focus ligt hierbij op financiële ondersteuning ten behoeve van diverse projecten waarbij de gehandicapten buitenshuis hun gezichtsveld kunnen verruimen. Ook worden begeleiders versterkt met vrijwilligers uit de gelederen van de Lions. Voorts zijn nieuwe objecten aangeschaft voor de zogeheten knuffelweide, een onlosmakelijk onderdeel van het wooncomplex, waar de bewoners zich kunnen terugtrekken ter versterking van gevoelens van veiligheid en geborgenheid.

- Stichting Moestuinen Leerdam beheert de openbaar toegankelijke moestuin de Noordertuin op ‘t Eiland in Noord. De locatie ligt centraal in de wijk, tussen de supermarkt MCD, Huis ter Leede en de basisscholen in. Deze ligging maakt de moestuin ideaal voor schooltuinieren en wandelingen voor senioren uit het naastgelegen Huis ter Leede. Het doel van de stichting is het bieden van een buurttuin die plaats biedt voor ontmoeting en kennisoverdracht, waardoor de sociale cohesie tussen (de verschillende groepen) wijkbewoners en de kennis over (moes)tuinieren en de natuur groeien.

- Duurzaamheid: - Repair Cafés zijn gratis toegankelijke bijeenkomsten die draaien om (samen) repareren. Op de locatie waar het Repair Café wordt gehouden, is gereedschap en materiaal aanwezig om alle mogelijke reparaties uit te voeren. Op kleding, meubels, elektrische apparaten, fietsen, speelgoed etc. Ook zijn deskundige vrijwilligers aanwezig, met reparatiekennis en -vaardigheden op allerlei terreinen. Bezoekers nemen van thuis kapotte spullen mee. In het Repair Café gaan ze samen met de deskundigen aan de slag. Zo valt er altijd wel wat te leren. Wie niets heeft om te repareren, neemt een kop koffie of thee. Of gaat helpen bij een reparatie van iemand anders. Je kunt ook altijd inspiratie opdoen aan de leestafel, waar boeken over repareren en klussen ter inzage liggen. Je vindt Repair Cafés inmiddels op honderden plaatsen in Nederland en België. Zo is er iedere laatste dinsdag van de maand een Repair Café bij Kringloop Leerdam (van 11-16 uur). Zie ook de reportage over het Repair Café in Het Kontakt, 10-4-2019.

- Wonen: - De woningcorporatie voor Leerdam e.o. is KleurrijkWonen.

- Veiligheid: - "Bij Brandweer Leerdam zijn ca. 28 mensen werkzaam die zich met hart en ziel inzetten voor hun medemens. De brandweermensen zijn vrijwilligers. Ze komen pas naar de brandweerkazerne als ze opgeroepen worden. Je bent thuis of op je werk en je pieper gaat... een uitslaande brand bij jou in de buurt. Binnen enkele seconden schakel je om van je reguliere werk naar reddingswerk. Je komt snel in actie zonder dat je van tevoren weet wat er aan de hand is. Behulpzaam, deskundig en daadkrachtig. Dag en nacht, 7 dagen per week, 365 dagen per jaar. De brandweer is op zoek naar gemotiveerde collega’s. Naar mannen en vrouwen die fysieke uitdagingen niet uit de weg gaan, die zich willen inzetten voor de veiligheid van anderen. Versterk jij ons team?"

Er is ook een Jeugdbrandweer Leerdam, waar de jeugd leert samenwerken, omgaan met techniek en ze maken kennis met brandveilig leven. De jeugdbrandweer is erg gezellig. Je leert elkaar goed kennen en er ontstaan vriendschappen. Ze komen elke woensdagavond bij elkaar. Daarnaast worden ca. 6x per jaar wedstrijden georganiseerd. Daar worden de vaardigheden getoetst met andere jeugdbrandweerkorpsen. In 2016 was dit korps zelfs het beste van Nederland. Jongens en meisjes van 10 en 11 jaar zijn welkom om de Jeugdbrandweer te versterken. Op woensdagen tussen 19.00-20.30 uur kunnen ze vrijblijvend komen kennismaken in de brandweerkazerne (Koningin Emmalaan 30).

- Buurttoezicht door vrijwilligers uit de wijk draagt bij aan de veiligheid in de wijk. De belangrijkste functie van buurttoezicht is horen, zien en melden. De gemeente en de politie steunen buurttoezicht. De gemeente faciliteert het buurttoezicht bijvoorbeeld met herkenbare kleding en training(en) en de politie werkt actief samen met de buurttoezichthouders. Vanuit buurttoezicht zijn de lijnen met de politie en de gemeente kort en wordt er snel gereageerd op meldingen. In de stad zijn 4 buurttoezichtteams, waaronder Buurttoezicht Leerdam Centrum.

- Bedrijfsleven: - Bedrijvenkring Leerdam (BKL) staat voor: actieve belangenbehartiging; een netwerk bieden waarin andere netwerken passen; optreden als serieuze en gewaardeerde gesprekspartner bij relevante partijen, zoals gemeente en provincie; en soms even afstand nemen, in een informele sfeer. De BKL heeft leden met 1 tot honderden medewerkers. Een divers publiek. Maar dat houdt de discussies levendig. En die gaan niet over ondernemen alleen. Want de BKL is vooral een kring van mensen. Die willen werken, wonen en ontspannen in een prettige omgeving, met voorzieningen die zorgen voor een gezonde en veilige samenleving. Ook daarover denkt en praat de BKL mee.

- Fauna: - "Dierentehuis Leerdam werkt alleen voor honden en katten, soms ook nog konijnen of andere kleine knaagdieren. Landelijk worden jaarlijks zo'n 80.000 honden en katten dakloos. Gelukkig slagen de asielen er met elkaar in om ongeveer 90% weer een goed tehuis te geven. Het veel gehoorde gruwelverhaal van "afspuiten" is dan ook beslist onwaar. Dieren die maar niet geplaatst worden (bijv. de oudere) mogen vaak in de asielen blijven, maar nog vaker gaan zij mee naar het huis van de asielmedewerkers. Katten die opnieuw geplaatst kunnen worden, ondergaan eerst een sterilisatie resp. castratie; er worden toch al veel te veel kittens op onze aardbol geboren. Alle dieren gaan uiteraard ook geënt en gechipped naar hun nieuwe baas."

Reactie toevoegen