Leerdam

Plaats
Stad en gemeente
Leerdam
Vijfheerenlanden
Zuid-Holland

Leerdam (4).jpg

Leerdam, met enkele lokale 'beroemdheden' bijeen op 1 'ansichtkaart': de Lingebrug, de Zuidwal, de Hervormde kerk, het Hofje van mevrouw Van Aerden en de molen van Ter Leede.

Leerdam, met enkele lokale 'beroemdheden' bijeen op 1 'ansichtkaart': de Lingebrug, de Zuidwal, de Hervormde kerk, het Hofje van mevrouw Van Aerden en de molen van Ter Leede.

leerdam houthandel timmerfabriek varsseveld [640x480].jpg

Leerdam, op het terrein van de vroegere houthandel en timmerfabriek Varsseveld, bij de ouderen nog welbekend, is later de gelijknamige woonwijk verrezen.

Leerdam, op het terrein van de vroegere houthandel en timmerfabriek Varsseveld, bij de ouderen nog welbekend, is later de gelijknamige woonwijk verrezen.

leerdam_hofje_van_mevrouw_van_aerden.jpg

Leerdam, Hofje van mevrouw Van Aerden

Leerdam, Hofje van mevrouw Van Aerden

leerdam_watertoren_herbestemming_tekening.png

Artist impression van de watertoren van Leerdam, zoals hij er na de verbouwing en herbestemming tot kantoren en appartementen medio 2018 komt uit te zien. (© www.jvandaalen.nl)

Artist impression van de watertoren van Leerdam, zoals hij er na de verbouwing en herbestemming tot kantoren en appartementen medio 2018 komt uit te zien. (© www.jvandaalen.nl)

leerdam_glassdance_2017.jpg

Op een vrijdag in juni 2017 was er in Leerdam de 1e editie van dance-festival GlassDance, met deze MC en 7 DJ's. Het was een groot succes, iedereen was unaniem laaiend enthousiast over het initiatief dus hopelijk in 2018 weer!

Op een vrijdag in juni 2017 was er in Leerdam de 1e editie van dance-festival GlassDance, met deze MC en 7 DJ's. Het was een groot succes, iedereen was unaniem laaiend enthousiast over het initiatief dus hopelijk in 2018 weer!

leerdam_glasstad_classic_car_rally_gccr.jpg

De jaarlijkse Glasstad Classic Car Rally (GCCR) in Leerdam (in september) is in beide betekenissen een 'klassieker'; de rally staat open voor equipes met auto's ouder dan 25 jaar en jongere sportcoupés en cabriolets, én wordt al georganiseerd sinds 2004.

De jaarlijkse Glasstad Classic Car Rally (GCCR) in Leerdam (in september) is in beide betekenissen een 'klassieker'; de rally staat open voor equipes met auto's ouder dan 25 jaar en jongere sportcoupés en cabriolets, én wordt al georganiseerd sinds 2004.

ZH gemeente Leerdam in ca. 1870 kaart J. Kuijper [1024x768].gif

Gemeente Leerdam anno ca. 1870 kaart J. Kuijper

Gemeente Leerdam anno ca. 1870 kaart J. Kuijper

Leerdam

Terug naar boven

Status

- Leerdam is een stad en gemeente in de provincie Zuid-Holland, in de streek Vijfheerenlanden.

- Wapen van de gemeente Leerdam.

- De gemeente Leerdam is in 1986 vergroot met de gemeenten Kedichem (inclusief het dorp Oosterwijk) en Schoonrewoerd.

Er is toen ook nog een klein stukje van de gemeente Heukelum aan de gemeente Leerdam toegevoegd (15 hectare met 1 huis en 1 inwoner), omdat de gemeentegrens (en daarmee ook provinciegrens) langs de Linge is getrokken en er nog een klein stukje van de gemeente Heukelum ten noorden van de Linge lag.

- De gemeente Leerdam omvat naast de gelijknamige stad en de hiervoor genoemde dorpen verder nog de buurtschappen Achterdijk (deels, onder het dorp Kedichem), Klein Oosterwijk (onder het dorp Oosterwijk), Diefdijk (deels, en binnen de gemeente deels onder de stad, deels onder het dorp Schoonrewoerd), Hoogeind, Loosdorp, Recht van ter Leede (alle drie onder de stad), en Kortgerecht, Overboeicop en Overheicop (alle drie onder het dorp Schoonrewoerd). Aldus zijn er binnen de gemeente Leerdam 1 stad, 3 dorpen en 9 buurtschappen (al dan niet deels), en vallen er 4 buurtschappen geheel of gedeeltelijk onder de stad Leerdam. Daarnaast vallen voor de postadressen de buurtschap Klein Oosterwijk en een deel van de buurtschap Overheicop onder de stad Leerdam.

- Foto's van de plaatsnaamborden in de gemeente Leerdam.

- In 2019 gaat de gemeente Leerdam fuseren met de gemeenten Vianen en Zederik tot de gemeente Vijfheerenlanden.

Terug naar boven

Naam

Oudere vermeldingen
1265 Lerdamme, 1345 Lederdam. Kennelijk is het in de 19e eeuw ook even als Lierdam gespeld geweest, want Van der Aa(1) meldt dat als synoniem voor Leerdam.

Naamsverklaring
Dam
'waterkering door een waterloop' van de bewoners aan de Leede. Een lede is een gegraven of vergraven waterloop, in veengebieden veelal een afwateringskanaal, vergelijk Leerbroek. Het desbetreffende water wordt in 1247 vermeld als Leda (met gelatiniseerde uitgang). In 1428 wordt gesproken van "dat landt ende heerlicheit van der Leede, hoghe ende leghe, mitter stadt van Lederdamme".(2) Het riviertje de Leede en de naam Leerdam zijn verbonden aan het geslacht Van der Leede, dat actief was in het gebied waar nu Leerdam ligt. De oudste vermelding van dit geslacht dateert uit 1143.

Terug naar boven

Ligging

Leerdam ligt Z van Vianen, ZW van Culemborg, NO van Gorinchem.

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 heeft de gemeente Leerdam 530 huizen met 2.851 inwoners, verdeeld in de gelijknamige stad 331/1.685 (= huizen/inwoners) en de buurtschappen Lingedijk 29/277, Tiendweg 5/30, Recht van Ter Leede 39/153, Hoogeind van Middelkoop 31/144, Loosdorp 15/79, Schaik 33/185, Overheikop (deels) 12/72, Diefdijk (deels) 26/172 en Horndijk 9/54. Tegenwoordig heeft de gemeente Leerdam ca. 8.400 huizen met ca. 21.000 inwoners, waarvan ca. 7.400 huizen met ca. 18.500 inwoners in de gelijknamige stad.

Terug naar boven

Geschiedenis

Als je je nader wilt verdiepen in de geschiedenis van (de kernen in de gemeente) Leerdam, kun je terecht bij de volgende instanties en sites:

- Historische Vereniging Leerdam.

- Leerdam volgens Harm Walt is een serie van 65 artikelen over het leven in deze stad vanaf 1925, in 2000/2001 gepubliceerd in Extra Nieuws.

Vandaag de dag is de stad vooral bekend vanwege kaas (o.a. de bekende Leerdammer kaas) en glas. Vanouds werd glas altijd met de hand geblazen. Ook hier is de stad nog altijd bekend om en telt dan ook vele glaskunst-galerieën. De glasfabriek van Leerdam produceert glas in grote series, o.a. drinkglazen en bierflesjes. - In een reportage van Het Klokhuis kun je zien hoe glasproducten, zowel handmatig als fabrieksmatig, in deze stad worden gemaakt. - Film over de glasindustrie in Leerdam anno 1918 (15 min.).

- In 2016 zijn restanten van de Schoonrewoerdse Poort opgegraven en geïnventariseerd. Dit was één van de 4 stadpoorten die Leerdam heeft gehad.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- De stad Leerdam heeft 36 rijksmonumenten.

- Hervormd Leerdam heeft 2 kerken: de imposante 13e-eeuwse Grote Kerk aan de Kerkstraat en de Pauluskerk aan het Europaplein.

- Kerk aan de Linge.

- Gereformeerde Kerk vrijgemaakt (Koningin Emmalaan 41).

- Nederlands Gereformeerde Kerk (Hoogstraat 80).

- Molen Ter Leede.

- Achtermolen (Recht van Ter Leede 1), ook wel Achterste Terleedse Molen en Ondermolen van de polder Bruinsdel en Hoog Leerbroek (molenromp).

- Molenromp van de molen van de Polder Kortgerecht Nieuw en Oud Schaayk (Schaikseweg 20).

- Aannemersbedrijf J. van Daalen uit Gorinchem heeft in 2012 de watertoren van Leerdam gekocht. In 2016 is in overleg met de omwonenden een herbestemmingsplan tot stand gekomen: de toren uit 1929 gaat plaats bieden aan kantoren en appartementen. Op de kelders komen 5 woningen, in de watertoren komen 8 kantoorruimtes en 2 appartementen. Op de 8e laag komt een appartement van 130 m2 en daarboven een penthouse van 200 m2, verdeeld over 3 verdiepingen. De verbouwing en herbestemming start medio 2017 en beoogt als alles meezit eind 2018 gereed te zijn.

- Het Hofje van Mevrouw van Aerden (ook wel kortweg Hofje Van Aerden genoemd) uit 1770 is gezichtsbepalend voor Leerdam en met wat fantasie 'de Leerdamse Sacré Coeur' te noemen. De combinatie van Hollandse degelijkheid, Franse elegantie en een tikje Rococo maken het Hofje van Aerden uniek. Naast de prachtig binnen- en buitentuin beschikt het Hofje over een unieke collectie schilderijen van 17e-eeuwse Hollandse meesters. Verder krijg je tijdens een rondleiding inzage in de geschiedenis van en het leven in het Hofje. De verhalen om en rond het Hofje van toen en nu komen tot leven. Het Hofje is tevens bij de gemeente in gebruik voor raadsvergaderingen en overige bijeenkomsten.

- In 2015 is de oude stadsmuur aan de Zuidwal gerenoveerd. Alle slechte, verweerde en uitgesleten voegen zijn vervangen. Daarnaast zijn de scheuren gerepareerd en alle kapotte stenen vervangen. Aan de gracht bij deze muur stond destijds het Kasteel van Leerdam. Dit is in 1574 verwoest door de Spanjaarden. Later verrees hier het Hofje van Mevrouw Van Aerden.

- Bij de naam Leerdam denken veel mensen aan prachtig ontworpen glas. In de wereld van glasliefhebbers is het dan ook een merknaam geworden. Die merknaam vindt zijn oorsprong aan het begin van de 20e eeuw, als P.M. Cochius aantreedt als nieuwe directeur van de Leerdamse glasfabriek. Ingegeven door idealisme wil Cochius betaalbaar en goed ontworpen glaswerk op de markt brengen, in plaats van de karakterloze stukken die de markt tot dan toe overspoelen. In 1915 nodigt hij architect K.P.C. de Bazel uit om artistiek verantwoord glaswerk te ontwerpen. Daarna volgt een lange rij gerenommeerde kunstenaars die het aanzien van het gebruiksglas hebben veranderd.

In 1953 - veertig jaar na het aantreden van Cochius - wordt op een steenworp afstand van de fabriek een glasmuseum ingericht. En ruim 60 jaar later is het museum nog altijd gevestigd in het woonhuis van Cochius, de bevlogen directeur. De aangrenzende villa, waar mededirecteur Bunge woonde, is in 2009 aangekocht voor de noodzakelijk uitbreiding van het museum. Beide villa's zijn door middel van loopbruggen aan elkaar verbonden. In deze villa's aan de Linge - volgens de Volkskrant het beste nieuwe Nederlandse gebouw van 2010 - wordt de gehele collectie van het Nationaal Glasmuseum getoond. Liefhebbers van Unica kunnen terecht op de site van en voor liefhebbers en verzamelaars van Leerdam Unica.

- De unieke collectie van Statenbijbelmuseum Leerdam geeft een beeld van 450 jaar Bijbels (1500-1950). Onder de verschillende soorten Bijbels was vooral de Statenvertaling van grote invloed op het Nederlandse volksleven. Na 1950 verloor deze aan invloed. In het museum kun je o.a. kennismaken met: Bijbeldruk methodes en Bijbeldrukkers; Statenbijbels; Lutherse, Doopsgezinde, (oud)Katholieke en vrijzinnige Bijbels; Prent Bijbels met houtsnedes, staal/kopergravures, etsen, steendrukken en kleurlitho’s; Bijbels met historische landkaarten van beroemde kaartenmakers; Bijbels met sloten van messing, koper, zilver en goud beslag; Kinderbijbels.

- Het Nederlands Bridge Museum is het enige museum over bridge ter wereld. Bridge is een populaire denksport en wordt al meer dan 100 jaar gespeeld. Wereldwijd door 50 miljoen mensen. Sinds 2015 is het museum uitgebreid met het Museum van het Kaartspel, waardoor er nu ook informatie en attributen van en over kaartspelen in brede zin zijn te vinden.

- Gevelstenen in Leerdam.

Terug naar boven

Jaarlijkse evenementen

- Meerdere keren per jaar is er een Boekenmarkt in Leerdam, met duizenden tweedehands boeken voor schappelijke prijzen. De opbrengst is voor een goed doel in Afrika.

- De Glasstadmars (op een zaterdag eind mei) biedt verschillende afstanden, voor groepen en individuelen, waardoor jong en oud kan meelopen: 3,5 / 6 / 10 / 15 / 20 / 30 / 40 / 50 km. Op dezelfde dag is er - kennelijk niet per definitie jaarlijks, getuige de site - 's avonds ook de Glasstad Taptoe.

- Avondvierdaagse Leerdam (juni).

- Dankzij 4 initiatiefnemers, de medewerking van vele sponsors om alles mogelijk te maken en vele vrijwilligers om alles in goede banen te leiden, was er op een vrijdag in juni 2017 in Leerdam de 1e editie van dance-festival GlassDance, met een MC en 7 goeie DJ's, waaronder een lokaal aanstormend talent, op het terrein van de glasfabriek. De toegang was gratis en er waren heerlijke hapjes van lokale restaurants. Er mochten maximaal 1000 mensen tegelijk worden toegelaten en dat aantal werd snel gehaald. Er ontstond al snel een wachtrij waarbij er een naar binnen mocht zodra er iemand het terrein verliet, en daar was alle begrip voor. Kortom het was een groot succes, een groot compliment waard aan de initiatiefnemers, de andere vrijwilligers en de sponsoren. En hopelijk in 2018 weer!

- Tijdens de Nationale Glasdagen Leerdam (2e weekend van september) staat de stad geheel in het teken van Glas. Drie dagen lang kan iedereen gratis genieten van glas, nieuw, oud, kunst, fusion enz.

- Op de 3e zaterdag van september is er jaarlijks de Glasstad Classic Car Rally (GCCR) (in 2017 voor de 14e keer). De organisatie is in handen van Lions Club Leerdam en de opbrengsten komen ten goede komen aan door de Lions geselecteerde doelen. De rally staat open voor equipes met auto's ouder dan 25 jaar en voor jongere sportcoupés en cabriolets. Er wordt gestart in één klasse, een klasse met enige uitdaging, maar zonder al te moeilijke kaartleesopdrachten. De rit biedt ook voldoende uitdaging voor de ervaren rallyrijders, ook zij zullen zich niet vervelen tijdens de Glasstad Classic Car Rally. Een leuke rally dus voor iedereen met diverse kaartleessystemen, zoals bol-pijl systeem, punten / pijlen kortste route en ingetekende lijn met barricades. De organisatie is zich er terdege van bewust dat de meeste deelnemende auto's een hogere milieubelasting geven in vergelijking met moderne auto's. Daarom doen zij ter compensatie ieder jaar een donatie aan Stichting Oud voor Behoud.

Autobedrijf Visscher Leerdam heeft voor editie 2017 een sympathieke en functionele sponsoractie bedacht; mensen die geen klassieke auto in de garage hebben maar wel graag mee willen doen aan de rally, kunnen deze editie een oldtimer huren. De 5 door Visscher beschikbaar gestelde klassieke bolides zijn te vinden op de site van de organiserende lokale Lions Club. De auto's worden beschikbaar gesteld aan de hoogste bieders en de opbrengsten komen ten goede aan der goede doelen van de rally.

- In het laatste volle weekend van september is er de '80 van de Glasstad', een 'Kennedymars' van 80 km. Tegelijkertijd is er het 'Rondje van Leerdam' (40 km).

- Je ticket voor de Glas en Keramiek Beurs Leerdam (weekend in november) geeft je toegang tot ca. 90 stands met moderne en antieke glaskunst en keramiek en de buitententoonstelling ‘Glas in de polder’. Bezoekers van de Glas en Keramiek Beurs krijgen daarnaast de gelegenheid gratis deel te nemen aan Art College, waar experts op het gebied van glas en keramiek hun expertise delen tijdens lezingen van circa een half uur. Speciaal voor bezoekers die niet alleen graag naar glas en keramiek kijken maar er ook meer over willen weten, stelt de Glas en Keramiek Beurs elk jaar een lezingenprogramma samen. Tijdens Art College spreken diverse experts op het gebied van glas, keramiek, kunst en design over hun vakgebied. Geschikt voor iedere beginnende of gevorderde kunstliefhebber.

Terug naar boven

Landschap, natuur en recreatie

- Stadswandeling Leerdam (volg de paarse lijn). Beschreven worden 11 bijzonderheden die je daarbij onderweg tegenkomt.

- Stadspodium GO - de naam refereert aan de vroegere functie: Gymzaal Oost, maar is met veel inzet tot een prachtig theater omgetoverd - bruist van activiteiten, zoals muziek, dans, zang, toneel, cabaret, poëzie en thema-avonden. Het is een podium voor het enthousiasmeren en inspireren van talent in de Leerdamse regio. Daarnaast komen ook culturele lezingen en filmhuisvoorstellingen aan bod.

- In Sportcentrum Laco in Leerdam kun je zwemmen (met sauna en Turks stoombad) en fitnessen.

- Aqua Zoo Leerdam is een unieke onderwater dierentuin. In het souterrain van verpleeghuis Lingesteyn is een ruimte van ongeveer 400 m2 met 42 verschillende vivaria met een totale inhoud van ongeveer 40.000 liter water. In deze vivaria bevinden zich vissen, amfibieën, reptielen, planten en koralen uit vele delen van de wereld. Deze biotopen laten op een zo natuurlijk mogelijke wijze zien, in welk milieu deze dieren leven.

- Op de site van winkelcentrum Europaplein vind je presentaties van alle winkels in dit centrum. Naast bekende ketens (Aldi, Etos, Plus) vind je hier ook veel kleinere winkels waar ambachtelijke kwaliteit nog hoog in het vaandel staat. De panden van Aldi en Plus Teeuw zijn in augustus 2017 prachtig gerenoveerd, de winkeloppervlakte van beide winkels is fors uitgebreid, en er is een mooie passage gerealiseerd waardoor je nu overdekt van de ene supermarkt naar de andere kunt. - Stadshart Leerdam is de site van het bedrijfsleven in het stadscentrum (winkels, horeca etc.). - Winkelstraat De Vlietskant ligt in het centrum en is een zijstraat van de Kerkstraat.

- De Wereldwinkel verkoopt originele cadeaus en (h)eerlijke levensmiddelen uit andere culturen. De producten zijn gemaakt met respect voor mens en milieu. Omdat de producenten - zoals zilversmeden, pottenbakkers en koffieboeren - er een rechtvaardige prijs voor krijgen, kunnen ze een menswaardig bestaan opbouwen. Met jouw aankoop help je hen daarbij. Wereldwinkel Leerdam wordt geheel gerund door ca. 30 vrijwilligers.

- Bij Kringloop Leerdam vind je kwalitatief goede tweedehands spullen voor redelijke prijzen. Zij levert door stimulering van hergebruik een bijdrage aan de verbetering van het milieu, biedt mogelijkheden tot ontwikkeling aan mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt, en geeft ondersteuning aan de allerarmsten in de samenleving, dichtbij en veraf.

- Watersportvereniging De Oude Horn is opgericht in 1965, telt ca. 300 leden en donateurs en beschikt over ruim 100 ligplaatsen voor leden. Daarnaast is er volop gelegenheid passanten voor een korte of wat langere periode een goede en verzorgde ligplaats te bieden.

Terug naar boven

Beeld

- In de bibliotheek (aan het Dr. Reilinghplein, naast het gemeentehuis) is het Historisch Inlooppunt gevestigd. Je kunt daar kennismaken met de fotocollectie van de Historische Vereniging Leerdam, die duizenden foto's omvat. Bij veel van de foto's zoekt de vereniging nog aanvullende gegevens. Zij hoopt dat inwoners hierbij kunnen helpen. De foto's kunnen worden bekeken op een multitouchtafel. Het Historisch Inlooppunt is geopend op de donderdagen van 10.00-12.00 uur. Er is dan een medewerker van de Historische Vereniging aanwezig om je vragen te beantwoorden en om eventuele aanvullingen op de foto's te noteren.

- Video over verleden en heden van Leerdam (10 min.), verteld door Michael van Engelen, geïllustreerd met vele oude foto's en ansichtkaarten.

Terug naar boven

Literatuur

- Nieuwe en/of tweedehands boeken over Leerdam (online te bestellen).

Terug naar boven

Links

- Gemeente: - Officiële site van de gemeente Leerdam. - Nieuws van de gemeente op Twitter. - Nieuws van de gemeente op Facebook.

- Media / nieuws: - Nieuws uit Leerdam en omgeving op de site van weekkrant Het Kontakt. - Extra Nieuws Leerdam. - Het Stadsmagazine verschijnt 2x per jaar.

- Belangenverenigingen / wijkverenigingen / buurtbeheergroepen: - Wijkraad West. - Wijkraad Oost. - Wijkraad Centrum. - Wijkvereniging West-End. - Buurtbeheergroep de Donk.

- Onderwijs en kinderopvang: - Sinds de verhuizing van Basisschool De Wilgenhoek van de Parallelweg naar de Tiendweg na afloop van schooljaar 2016-2017, is Jenaplan Kindcentrum Het Kristal aan de Tiendweg echt compleet, en biedt het op één locatie een geïntegreerde doorlopende leerlijn voor kinderen van 0 t/m 12 jaar. Alles onder één dak en zeker zo belangrijk; ook met één gezamenlijke visie: "Vanuit beide organisaties worden de beste elementen gekozen. Het onderwijsconcept van Het Kristal zat al dicht tegen Jenaplan aan. En Jenaplanonderwijs is ook een ruim concept waarin we bepaalde dingen nu nog beter kunnen verzorgen. Te denken valt aan de inrichting van een rijke leeromgeving en thema-hoeken, maar ook meer aandacht voor spel/rollenspel in sociaal culturele activiteiten die kinderen in de samenleving tegenkomen", aldus directeur Janke Wagenaar.

Basisschool Klim Op. - Basisschool Koningin Wilhelmina. - Het nieuwe gebouw van de Julianaschool biedt ook onderdak aan buitenschoolse opvang (BSO) Hofkanjers. - Calvijnschool. - Floris Radewijnszschool. - Basisschool De Hobbitstee. - Basisschool El Boukhari. - Voor voortgezet onderwijs in Leerdam is er het Heerenlanden College, van VMBO t/m VWO.

- Jeugd: - Jeugd Actief is een vrijwilligersorganisatie in Leerdam die leuke, spannende en originele activiteiten organiseert voor kinderen tussen 4 en 12 jaar, om zich in brede zin sportief, cultureel, sociaal en creatief te ontwikkelen. Denk bijv. aan Timmerdorp, Schoolvoetbal, Skatefeest, So You Think You Can Dance, Kinderkookcafé, Kinderbingo, Kindervrijmarkt, Kinderboekenweek en Buitenspeeldag.

- Muziek: - Popschool Leerdam van Jody van Ooijen biedt les in vele soorten muziekinstrumenten. De docenten geven zowel privé- als duolessen en passen de les geheel aan jouw ambitie aan. Of je nou noten wilt leren lezen of lekker met muziek wilt meespelen. Daarnaast kun je enkele keren per jaar het door jou geleerde in praktijk brengen tijdens een van de concerten die de Popschool organiseert. Zie ook het interview met Jordy d.d. juni 2017 (AD) n.a.v. het platencontract dat hij met zijn band bij Sony heeft gekregen. - Muziekvereniging De Bazuin. - Koninklijke Stedelijke Muziekvereniging Kunstliefde & Vriendschap (KL&V). - Stedelijke Harmonie Aurora.

- Sport: - LRC (voetbal). - Leerdam Sport (Facebookpagina van de jeugd) (voetbal). - LR & PC De Glasstadruiters (= Landelijke rijvereniging & ponyclub) is gevestigd in de buurtschap Loosdorp. - Korfbalvereniging Ter Leede / De Jager. - Basketbalvereniging. - Roeivereniging. - Taekwondovereniging. - Budoschool Shuhari is de plek om Judo, Jiu Jitsu en Kenjutsu te leren. - Hockeyclub. - Badmintonclub. - Tafeltennisvereniging. - Tennisclub. - Wielertoerclub Glasstad Leerdam.

- Overige verenigingen: - La Troupe Theatergroep biedt in Leerdam en omgeving verschillende vormen van theater voor een breed publiek. Professioneel opgeleide regisseurs bieden amateurspelers (in spé) cursussen aan in disciplines zoals improvisatietheater, straattheater en drama. Er zijn al cursussen voor kinderen vanaf 5 jaar. - Verder is er in Leerdam kennelijk nog Toneelvereniging 't Amusantje, maar daar kunnen wij op het internet verder niets inhoudelijks van vinden. Kennelijk hebben zij nog geen website of -pagina.

- Zorg: - Present locatie Emma (lokaal beter bekend als het Emmahuis). - Woonzorgcentrum Huis ter Leede. - Verpleeghuis Lingesteyn.

- Welzijn: - De in 2016 opgerichte Stichting De Musketiers organiseert allerlei evenementen en activiteiten in Leerdam die bijdragen aan ontwikkeling, participatie en leefbaarheid in de maatschappij. Zij organiseert veel activiteiten voor iedereen maar ook in het bijzonder voor vrouwen. - De in 1980 opgerichte Lions Club Leerdam heeft ca. 25 leden en is onderdeel van Lions Clubs International, met 1,3 miljoen leden verspreid over 45.000 clubs in 205 landen verreweg ’s werelds grootste serviceorganisatie. De leden zetten zich belangeloos in ter bevordering van het maatschappelijk, cultureel, sociaal en moreel welzijn van de gemeenschap, zulks zowel in materiële als immateriële zin. Bij 'adoptie' van ieder project worden zorgvuldig leden uit verschillende maatschappelijke disciplines geselecteerd die op basis van hun expertise verondersteld kunnen worden het beste resultaat te kunnen bewerkstelligen.

Lions Club Leerdam heeft zowel internationale als regionale en lokale projecten ter hand genomen. Internationale projecten waren o.a. een waterputtenproject in Kenia, een blindenproject voor de derde wereld, een huisvestingsproject voor verschoppelingen in Kroatië en een kinderproject in Uganda. Als regionaal project is financiële ondersteuning van het hospice in Gorinchem een goed voorbeeld. In toenemende mate heeft Lions Club Leerdam de afgelopen jaren haar aandacht verlegd naar noden in de eigen regio en is hierin buitengewoon creatief en succesvol gebleken. Het betrof o.a. de nieuwbouw van het Leerdamse Dierenasiel, de restauratie van voormalig stoomgemaal De Oude Horn, voorzieningen voor De Tuinfluiter, rateltikkers voor slechtzienden bij de stoplichten, speeltoestellen voor het Tamarindeplein, ondersteuning van het Timmerdorp, Aqua Zoo, Stichting GO en De Blauwe Anemoon, boottochten voor het Rode Kruis en hulp aan Voedselbank Leerdam.

Actueel is hun steun aan De Lingebolder, een samenlevingswoonvorm in Leerdam voor meervoudig gehandicapten waarvoor mantelzorg thuis ontoereikend is. De focus ligt hierbij op financiële ondersteuning ten behoeve van diverse projecten waarbij de gehandicapten buitenshuis hun gezichtsveld kunnen verruimen. Ook worden begeleiders versterkt met vrijwilligers uit de gelederen van de Lions. Voorts zijn nieuwe objecten aangeschaft voor de zogeheten knuffelweide, een onlosmakelijk onderdeel van het wooncomplex waar de bewoners zich kunnen terugtrekken ter versterking van gevoelens van veiligheid en geborgenheid.

- SamenDoen is er voor de gemeenten Leerdam en Zederik. Ze verbinden het sociale netwerk rondom iemand die hulp nodig heeft en regisseren het zoeken naar oplossingen voor de hulpvraag. Ze willen een respectvolle, sportieve, culturele, enthousiaste, krachtige en flexibele organisatie zijn. SamenDoen is een organisatie van en voor mensen, die elkaar inspireren vanuit verbondenheid. Ze bouwen bruggen tussen zorg, welzijn, wonen, participatie, onderwijs, sport en cultuur; ze zoeken, vinden, bemiddelen en leiden vrijwilligers op voor diverse activiteiten in Leerdam en Zederik; met, voor en door inwoners, vrijwilligers, scholen, verenigingen en (zorg)instellingen organiseren ze samen een breed scala aan activiteiten in de wijken.

"Wij zijn gepassioneerde pleitbezorgers van een sociale samenleving, moderne ambassadeurs van leefomgeving, gezondheid, werk, onderwijs, sport en cultuur en sociale contacten. Wij zijn de verbinders van vele werelden; de link tussen kansarm en kansrijk, tussen idealisme en consumentisme, tussen goed doen en leuk geven. We hebben het vuur wat nodig is om mensen bij ons verhaal te betrekken, duurzame oplossingen te vinden en blijvend aan ons te verbinden. Dag in, dag uit geïnspireerd bezig om onze droom te realiseren", aldus de site van SamenDoen.

- Bedrijfsleven: - Bedrijvenkring Leerdam (BKL) staat voor: actieve belangenbehartiging; een netwerk bieden waarin andere netwerken passen; optreden als serieuze en gewaardeerde gesprekspartner bij relevante partijen, zoals gemeente en provincie; en soms even afstand nemen, in een informele sfeer. De BKL heeft leden met 1 tot honderden medewerkers. Een divers publiek. Maar dat houdt de discussies levendig. En die gaan niet over ondernemen alleen. Want de BKL is vooral een kring van mensen. Die willen werken, wonen en ontspannen in een prettige omgeving, met voorzieningen die zorgen voor een gezonde en veilige samenleving. Ook daarover denkt en praat de BKL mee.

Reactie toevoegen