Bleiswijk

Plaats
Dorp
Lansingerland
Schieland
Zuid-Holland

Bleiswijk-MSD-20100423-195998.jpg

Bleiswijk, dorpsgezicht

Bleiswijk, dorpsgezicht

Bleiswijk-MSD-20100423-195938.jpg

Bleiswijk, dorpsgezicht

Bleiswijk, dorpsgezicht

Bleiswijk-MSD-20100423-196003.jpg

Bleiswijk, dorpsgezicht

Bleiswijk, dorpsgezicht

bleiswijk_bleiswijkse_verlaat_1.jpg

Bleiswijk, Bleiswijkse Verlaat

Bleiswijk, Bleiswijkse Verlaat

bleiswijk_bleiswijkse_verlaat_2.jpg

Bleiswijk, Bleiswijkse Verlaat

Bleiswijk, Bleiswijkse Verlaat

bleiswijk_molenromp_c-1.jpg

Bleiswijk, molenromp nr. 5 of C1 op Rottedijk 5. Over de achtergrond van de molenrompen en vroegere molens in Bleiswijk kun je lezen onder het kopje Bezienswaardigheden.

Bleiswijk, molenromp nr. 5 of C1 op Rottedijk 5. Over de achtergrond van de molenrompen en vroegere molens in Bleiswijk kun je lezen onder het kopje Bezienswaardigheden.

bleiswijk_rk_kerk_onze_lieve_vrouwe_visitatie_1.jpg

Bleiswijk, RK kerk Onze Lieve Vrouwe Visitatie

Bleiswijk, RK kerk Onze Lieve Vrouwe Visitatie

ZH gemeente Bleiswijk in ca. 1870 kaart J. Kuijper [1024x768].gif

Gemeente Bleiswijk in ca. 1870, kaart J. Kuijper

Gemeente Bleiswijk in ca. 1870, kaart J. Kuijper

Bleiswijk

Terug naar boven

Status

- Bleiswijk is een dorp in de provincie Zuid-Holland, in de streek Schieland, gemeente Lansingerland. Het was een zelfstandige gemeente t/m 2006.

- Onder het dorp Bleiswijk vallen ook de buurtschappen Hollevoeterbrug (deels) en Kruisweg.

- Wapen van de voormalige gemeente Bleiswijk.

Terug naar boven

Naam

Oudere vermeldingen
1242 Blesewic, 1280-1287 Blesewike, 1281 Bleeswijch, 1306 Bleeswyc, 1343 Bleeswijc, 1494 Bleyswijck.

Naamsverklaring
Samenstelling van wijk 'hoeve, nederzetting, dorp' en de persoonsnaam Blese, ontstaan uit Blasius, vergelijk Bleskensgraaf.(1)

Terug naar boven

Ligging

Bleiswijk ligt NO van Bergschenhoek en Berkel en Rodenrijs (gedrieën worden zij ook wel de 3B-hoek genoemd), ZO van Zoetermeer en grenst in het O aan het riviertje de Rotte.

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 omvat de gemeente Bleiswijk 194 huizen met 1.472 inwoners, verdeeld in het gelijknamige dorp 187/1.427 (= huizen/inwoners) en buurtschap Kruisweg 7/45. Tegenwoordig heeft het dorp ca. 4.000 huizen met ruim 10.000 inwoners.

Terug naar boven

Geschiedenis

De ontwikkeling van Bleiswijk van begin tot heden kan in vier hoofdfasen worden onderscheiden: 1) het ontginningstijdperk, 2) de vervening, 3) de droogmaking en 4) het ontstaan van het huidige dorp. De laagveengronden rond het dorp zijn vanaf ca. 1100 ontgonnen en zijn aanvankelijk zeer geschikt voor akkerbouw. Door het inklinken en verweren van de grond daalt het maaiveld en stijgt het grondwaterpeil, waardoor alleen veeteelt nog mogelijk is. Door de behoefte van de omliggende steden aan brandstof wordt vanaf ca. 1500 het veen afgegraven ten behoeve van turfwinning. Dat blijkt een goede inkomstenbron.

Als de bovengrondse turf op raakt, gaat men over op het 'slagturven'; de turf wordt onder water opgebaggerd, te drogen gelegd, versneden en vervoerd naar de omliggende steden. Rond 1700 komt ook daar een einde aan. Sindsdien bestaat het grondgebied van Bleiswijk dankzij de afgravingen voor 80 procent uit water. Er breekt een periode aan van armoede, en risico's van overstromingen en verdere afkalving van het weinige nog overgebleven hooggelegen veenland.

In 1772 wordt begonnen met het droogmalen van de Bleiswijkse droogmakerij. Binnen 10 jaar intensief malen met behulp van 7 molengangen met windmolens zijn de polders leeggemalen. De zo ontstane Bleiswijkse kleipolders zijn - weer - zeer geschikt voor akkerbouw. Op de kalkrijke zeekleigronden legt men zich toe op het telen van handelsgewassen zoals granen, vlas en aardappelen. De zwaardere kleigronden worden gebruikt als grasland.

Als je je nader wilt verdiepen in de geschiedenis van dit dorp, kun je terecht bij Oudheidkundige Vereniging en Museum Bleiswijk (OVMB). De vereniging heeft als doelen: het bestuderen van de geschiedenis van het dorp en de kennis van lokale volksgebruiken en folklore, om daarmee het belang van het verleden voor het heden en de toekomst aan te tonen; het opsporen en catalogiseren van voorwerpen en documentatiemateriaal dat hier betrekking op heeft; het verzamelen, inventariseren en beschrijven van foto's; het ijveren voor het behoud van het eigen karakter van het dorp en zijn directe omgeving van zowel landschap als de gebouwen en monumenten; het in stand houden van Historisch Museum Bleiswijk. Verder organiseert de vereniging bijeenkomsten en lezingen. Op de site van de OVMB vind je al heel veel verhalen over de geschiedenis van het dorp. Zie het linkermenu onder de link.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Bleiswijk heeft 4 rijksmonumenten.

- Bleiswijk heeft 14 gemeentelijke monumenten.

- Reeds in de 13e eeuw is er in Bleiswijk sprake van een kerk. In 1532 wordt de inmiddels tot ruïne vervallen kerk herbouwd. In 1574 gaat de RK kerk over naar de protestanten. De huidige Hervormde (PKN) Dorpskerk (Kerkstraat 4) is het onderkomen van Hervormde Wijkgemeente Dorpskerk en Hervormde Wijkgemeente Het Anker.

- De RK kerk Onze Lieve Vrouwe Visitatie is gebouwd in 1855 in neoclassicistische waterstaatsstijl. De kerk maakt tegenwoordig deel uit van Parochie Christus Koning, die het grondgebied van de gemeenten Langsingerland en Pijnacker-Nootdorp omvat.

- Gereformeerde kerk (PKN).

- Van de in totaal 27 molens die destijds voor de Bleiswijkse droogmakerij zijn gebouwd, is nog slechts een handvol molenrompen over, die je onder de link beschreven en afgebeeld vindt. De molenrompen bevinden zich op de adressen Rottedijk 5, 16c, 19, 20 en Lange Vaart 17. Op een andere pagina met beschrijving van molenromp nr. 2/A-1 (Rottedijk 19) vind je ook het boeiende verhaal over de Bleiswijkse droogmakerij en zijn molens. Verder hebben we nog een beschrijving van molenromp nr. 5/C1 (Rottedijk 5) gevonden. De molenrompen bevinden zich doorgaans nog in redelijk origineel uitziende staat (althans qua exterieur). Een uitzondering is de molenromp op Lange Vaart 17, die in 2010 door het echtpaar dat het pand toen heeft gekocht, fors is verbouwd, uitgebreid en gemoderniseerd. Dat heeft blijkbaar nogal wat gekost, want wegens scheiding hebben ze het complex in 2015 te koop gezet, en in 2018 verkocht, en wel voor 1.000.000+ euro...

- De schutsluis Bleiswijkse Verlaat is gebouwd in 1774 en gerestaureerd in 1972. Tijdens de vervening telde Bleiswijk 4 sluizen van dit type. Zij ontsloten het binnenwater met de Rotte en maakten het turfvervoer en later het vervoer van landbouwproducten naar Rotterdam, via het water, mogelijk. De sluis heeft puntdeuren en houten sluismuren met jukken. Hij ligt tussen de Rottemeren en de Heulsloot, nabij Rottedijk nr. 15. De sluis wordt niet meer bediend. - In 2015 is het Bleiswijkse Verlaat wederom gerestaureerd.

- Gevelstenen in Bleiswijk.

Terug naar boven

Jaarlijkse evenementen

- IJsclub Bleiswijk is de oudste vereniging van het dorp, opgericht in 1885. Bij vorstperioden worden er ijsactiviteiten georganiseerd op de Lange Vaart zoals lange- en kortebaan wedstrijden. Tevens wordt bij lange vorstperioden samen met Zevenhuizen de 'Molentocht' op de Rottemeren verzorgd.

Terug naar boven

Landschap, natuur en recreatie

- Met de aanleg in 2012 van natuurgebied de Bleiswijkse Fles, aan de noordwestkant van de Rotte, tussen de Lange Vaart en de A12, is het natuurgebied rond de Rotte weer wat groter. De  Bleiswijkse Fles is aan de zuidzijde met de fiets bereikbaar via een nieuwe brug over de Lange Vaart, en aan de noordzijde via de tunnel onder de A12 of de afrit van het fietspad langs de A12. Let op de verschillende wildroosters die in het wegdek liggen.

Terug naar boven

Literatuur

- Nieuwe en/of tweedehands boeken over Bleiswijk (online te bestellen).

Terug naar boven

Links

- Sport: - Lawn Tennis Vereniging LTV Bleiswijk is opgericht in 1968 en heeft dus in 2018 het 50-jarig jubileum gevierd. De club heeft ruim 750 leden en beschikt over 10 Smashcourt banen, 2 minibanen en een oefenruimte. Het gezellige clubhuis met terras nodigt uit voor ontspanning na inspanning.

- De in 1975 opgerichte Hockeyvereniging Bleiswijk (HVB) speelt op sportpark Merenveld en heeft twee kunstgrasvelden tot haar beschikking; een hoofdveld en een trainingsveld (tevens miniveld voor E-teams).

- Korfbalvereniging Weidevogels is de enige korfbalvereniging in de gemeente Lansingerland. Ze spelen op locaties in Bleiswijk.

- Weer: - Meteo Bleiswijk.

Reactie toevoegen