Akkrum

Plaats
Dorp
Heerenveen
Fryslân

akkrum_collage.jpg

Akkrum, collage van dorpsgezichten (© Jan Dijkstra, Houten)

Akkrum, collage van dorpsgezichten (© Jan Dijkstra, Houten)

Akkrum.JPG

Akkrum aan het riviertje de Boorn

Akkrum aan het riviertje de Boorn

Akkrum (2).JPG

Akkrum. De Terptjsjerke op, 'Om de Toer'.

Akkrum. De Terptjsjerke op, 'Om de Toer'.

Akkrum (4).JPG

Akkrum met zicht op de Doopsgezinde kerk

Akkrum met zicht op de Doopsgezinde kerk

Akkrum (3).JPG

Akkrum, sinds 2014 gemeente Heerenveen

Akkrum, sinds 2014 gemeente Heerenveen

Akkrum

Terug naar boven

Status

- Akkrum is een dorp in de provincie Fryslân, gemeente Heerenveen. T/m 1983 gemeente Utingeradeel (waar het de hoofdplaats van was). In 1984 over naar gemeente Boarnsterhim, in 2014 over naar gemeente Heerenveen.

- Akkrum werkt op veel gebieden samen met het kleinere buurdorp Nes. Zo is er bijv. een gezamenlijk Plaatselijk Belang. Gezamenlijk worden zij dan ook wel als tweelingdorp beschouwd.

- Onder het dorp Akkrum vallen ook de buurtschappen Jinshúzen, Meskenwier en Oude Schouw (deels).

Terug naar boven

Naam

Oudere vermeldingen
1315 Ackrom, 1447 Ackerem, 1450 Ackrim.

Legende over de naamsoorsprong
De twee reuzen Manke Meine en Kromme Knilles zouden omstreeks 1300 een sloot hebben gegraven, die de verschillende nederzettingen met elkaar moest verbinden. Tijdens de werkzaamheden ontdekte Knilles een enorme bocht in de vaart, ter hoogte van het huidige Akkrum, en riep tegen Meine: "Ach, Krom!" De boeren in de nederzetting hoorden dit en vonden dit een mooie naam voor hun dorp. Een beeld van de twee reuzen houdt de legende levend.

Naamsverklaring
Betekenis onduidelijk. Oudere verklaringen zijn heem 'woonplaats' van de persoon Akker, ontstaan uit Agihar*- (deze persoonsnaam is echter onfries); datief meervoud met als betekenis 'op de akkers' en 'heem bij de akker' (akker zou in het Fries ekker, eker moeten luiden); ten slotte is de naam ook geduid als Ak-wera-hêm* 'woonplaats van de lieden die aan het water de Ake wonen'. De nederzetting is ontstaan op een hoogte aan de zuidzijde van de Boorn.(1)
* Gereconstrueerde vorm.

Terug naar boven

Ligging

Akkrum ligt Z van Grou, NW van Heerenveen en grenst in het O aan de A32.

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 heeft Akkrum 165 huizen met 1.121 inwoners. Tegenwoordig heeft het dorp ca. 1.500 huizen met ca. 3.400 inwoners.

Terug naar boven

Geschiedenis

Als je je nader wilt verdiepen in de geschiedenis van dit dorp, kun je terecht bij Stichting Akkrum Ald en Nij, p/a Leppedyk 22. Voor zover ons bekend heeft deze stichting nog geen website.

Terug naar boven

Recente ontwikkelingen

- Om het centrum van Akkrum te ontlasten van het drukke verkeer, wordt een rondweg om de wijk Sinnebuorren aangelegd. Ook de ontsluiting van deze woonwijk wordt daarmee sterk verbeterd. Een brug over de Polsleat, die beide gedeeltes van de Ulbe Twijstrawei met elkaar verbindt, zit ook in de plannen. (2011)

- Dorpsvisie Akkrum / Nes 2011-2020.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Akkrum heeft 24 rijksmonumenten.

- Mellemolen.

- Gevelstenen in Akkrum.

Terug naar boven

Jaarlijkse evenementen

- Reuzedei (op een zaterdag in mei) is een themadag in Akkrum rondom duurzaamheid. Hier komen bedrijven, organisaties, stichtingen, scholen en bezoekers samen die alles weten of willen weten over duurzaam wonen, werken en leven. Er worden pleinen ingericht, met ieder een eigen thema: energie, groen rijden, elektrisch varen, voedsel en recycle. Ook worden er lezingen gegeven door een 'duurzame reus'. Daarnaast is er jaarlijks het Eneco Zonnebootrace NK. Dit brengt veel gezelligheid en spektakel op het water. Met de Young Solar is het NK compleet. Young Solar is ontsproten uit de 'grote' race en laat middelbare scholieren kennismaken met de techniek van zonnebootracen, met een eigen zelfbouwpakket: de V5 klasse.

- Trimloop de Lus van Akkrum (op een woensdag begin juni, in 2018 voor de 35e keer) is een voor Akkrumer begrippen groot evenement, dat in 2013 de grens van 750 deelnemers is gepasseerd. Lopers kunnen kiezen uit een korte lus van 7,7 km en een lange lus van 12 km. Wandelen of hardlopen is allebei mogelijk. De start vindt plaats bij de sporthal en voert langs de Birstumerdyk via de Leppedyk terug naar Akkrum. Om de korte lus te maken kun je bij de familie Snoek gebruik maken van een speciale overzet over de Nesser Zijlroede. Daar zorgt de praam van de Kameleon uit Lenten voor! Ca. 50 vrijwilligers zorgen er voor dat alles op rolletjes verloopt.

De Lus van Akkrum is in 1983 voor het eerst georganiseerd, door Stichting Sport Real. Sport Real was destijds een initiatief van Shell om Nederland op een alternatieve manier in beweging te krijgen. In Akkrum is dit voortvarend opgepakt, niet in het minst door toedoen van advocatentweeling Wim en Hans Anker. De eerste lopen met ca. 100 deelnemers hadden het karakter van een prestatietocht. Het (wandelend) uitlopen van de tocht was de hoofddoelstelling. In 1989 is de organisatie overgegaan naar Stichting Sport- en Activiteitenhal Utingeradeel. Het aantal deelnemers groeide gestaag met als voorlopig hoogtepunt 750 deelnemers in 2013. Hoewel het een echte trimloop is gebleven, is het winnen van de Lus belangrijker geworden. De snelste man die het parcours heeft afgelegd was A. Visser uit Leeuwarden. In 2001 deed hij 36 min.en 11 sec. over de afstand van 11,6 km. In 2000 is een record gevestigd door L. Klessens, die als vrouw in 46 min. en 43 sec. de afstand heeft afgelegd.

- De Vuurwerkshow op Oudejaarsmiddag aan de Polsleatwei in Akkrum (in 2018 voor de 13e keer) is altijd een groot succes. Ruim een kwartier lang genieten honderden mensen van het spectaculaire siervuurwerk. Men is er destijds mee begonnen omdat de gemeente het schieten in de dorpen zelf verbood. Team Houwitzer begon aanvankelijk met melkbussen, maar heeft inmiddels de beschikking over 15 zeventigliterkanonnen, waarmee de ballen in een vangnet op 10 meter afstand worden geschoten. Ronduit spectaculair is het nieuwe (sinds 2017) twaalfloops carbidkanon, dat dankzij elektronische ontsteking als een mitrailleur werkt.

De clinic carbidschieten trekt ca. 40 kinderen. Na een korte theorieles kan de jeugd zelf met verfblikken schieten. Doorgewinterde carbidschieters van Team Houwitzer geven tekst en uitleg en doen ook voor hoe de eeuwenoude traditie werkt: carbid in het blik, met een plantenspuit water toevoegen, snel het blik met plastic en een elastiekje afdekken en dan met een aansteker via het gaatje in de bodem het carbidgas tot ontsteking brengen. Bezoekers kunnen uitgebreid genieten van een scala aan bier en frisdrankjes, vlees van de barbecue en andere hapjes. Team Houwitzer stelt alles gratis beschikbaar, maar stelt een vrijwillige bijdrage wel op prijs. Het bedrag dat overblijft, wordt in de vuurwerkshow geïnvesteerd. Team Houwitzer bestaat uit een 12-tal dorpelingen. Elk van de leden doet vanuit zijn eigen specialisme mee. Daardoor lukt het om er elk jaar weer een grandioos feest van te maken. (bron: Akkrum.net)

Terug naar boven

Literatuur

- Nieuwe en/of tweedehands boeken over Akkrum.

Terug naar boven

Links

- Algemeen: - Site van en over Akkrum en buurdorp Nes.

- Nieuws: - Nieuws uit Akkrum en Nes van Plaatselijk Belang op Facebook.

- Dorpsraad: - Plaatselijk Belang Akkrum / Nes e.o.

- Onderwijs: - Basisschool Akkrum.

- Muziek: - Shantykoor De Kromme Knilles Sjongers is opgericht in 1997. De 'sjongers’ zingen in de winterperiode elke donderdagavond uitbundig shanties en zeemansliederen. In de zomerperiode kiezen velen van hen zelf het ruime sop.

- Sport: - Bij de in 1913 opgerichte Gymvereniging GV Hercules, met locaties in Aldeboarn en Akkrum, kun je terecht voor Turnen, Streetdance, Senioren Gym en Senioren Jazz. - Tennisvereniging Akkrum is opgericht in 1977. Hoe het de vereniging sindsdien is vergaan, kun je lezen onder de link. Volgens hun site hebben ze "de gezelligste tenniskantine van Fryslân!".

- Zorg en welzijn: - De doelen van Stichting Mienskipssintrum Leppehiem in Akkrum zijn: huisvesting, zorg en ondersteuning bieden aan ouderen uit de regio; cliënten uit de regio ondersteunen bij het zelfstandig wonen; het bijdragen aan het maatschappelijk welbevinden van cliënten uit de regio. Leppehiem is een regionaal multifunctioneel centrum voor zorg, wonen met zorg, zorg thuis, huishoudelijke hulp, dienstverlening, maaltijdservice, sociale aspecten, culturele activiteiten en ontspanning.

- Genealogie: - Overzicht van begravenen op de begraafplaats van Akkrum en - idem kerk.

Reactie toevoegen