Grou

Plaats
Dorp
Leeuwarden
Fryslân

grou_collage.jpg

Grou, collage van dorpsgezichten (© Jan Dijkstra, Houten)

Grou, collage van dorpsgezichten (© Jan Dijkstra, Houten)

Grou..JPG

Grou en de watersport zijn onafscheidelijk met elkaar verbonden

Grou en de watersport zijn onafscheidelijk met elkaar verbonden

Grou (2).JPG

Grou, met de middeleeuwse kerk, gewijd aan Sint Pieter

Grou, met de middeleeuwse kerk, gewijd aan Sint Pieter

Grou. (2).JPG

Grou, een straatje met vissershuisjes

Grou, een straatje met vissershuisjes

Grou.JPG

Een mooi hoekje bij de kerk in Grou

Een mooi hoekje bij de kerk in Grou

Grou

Terug naar boven

Status

- Grou is een dorp in de provincie Fryslân, gemeente Leeuwarden. T/m 1983 gemeente Idaarderadeel. In 1984 over naar gemeente Boarnsterhim (waar het de hoofdplaats van was), in 2014 over naar gemeente Leeuwarden.

- Onder het dorp Grou vallen ook de buurtschappen De BurdGoatum en Suorein.

Terug naar boven

Naam

In het Nederlands
Grouw. Overigens zijn de plaatsnamen in de voormalige gemeente Boarnsterhim sinds 1989 officieel Friestalig.

Terug naar boven

Ligging

Grou ligt Z van Leeuwarden. Het dorpsgebied omvat een compacte dorpskern met rondom een groot buitengebied. Het dorpsgebied grenst in het NO aan grote bekende natuur- en recreatiegebied De Alde Feanen, en in het Z aan de Wide Ie (voorheen: Wijde Ee). In het dorpsgebied ligt het bekende Pikmar (voorheen: Pikmeer), door het dorpsgebied loopt het Prinses Margrietkanaal. De dorpskern grenst in het W aan de A32. Het dorpsgebied loopt ook nog een stuk W daarvan, en grenst aan het dorp Jirnsum. De grens tussen beide dorp(sgebied)en wordt gevormd door de Kromme Grou in het N en daarop aansluitend de Boarne in het Z.

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 heeft Grou 225 huizen met 1.429 inwoners. Tegenwoordig heeft het dorp ca. 2.300 huizen met ca. 5.800 inwoners.

Terug naar boven

Geschiedenis

Als je je nader wilt verdiepen in de geschiedenis van dit dorp, kun je terecht bij de volgende instanties:

- Stichting Grou, Postadres: De Aak 21-1, 9001 HB.

- Museum 'Hert fan Fryslân' (in het Nederlands: Hart van Fryslân) ligt midden in Grou, dat zelf ook in het ‘hart van Fryslân’ ligt. Je vindt er exposities over interessante typisch Friese of Grouster thema’s, zoals: Water, de Halbertsma’s en Sint Piter. Het museum is gevestigd op de benedenverdieping van het voormalige Raadhuis van de gemeente Idaarderadeel (zelstandige gemeente t/m 1983) aan de Stationsweg 1. Het gebouw is in 1942 ontworpen door architect A.J. Kropholler. Het beeldhouwwerk buiten en binnen is van de Friese beeldhouwer Tjipke Visser. De mooi versierde, fraai ingerichte en imponerende raadzaal doet nu dienst als trouwzaal en wordt ook gebruikt voor andere bijzondere gelegenheden. Vóór de herindeling van 2014 heette het museum De Trije Grietenijen, verwijzend naar de 3 gemeenten waar de gemeente Boarnsterhim in 1984 uit is ontstaan.

Terug naar boven

Recente ontwikkelingen

- De weg Leechlân is de verbinding tussen de dorpen Grou, Warten en Wergea. Inwoners hebben enkele decennia geijverd voor een fietspad langs deze weg, omdat het vooral voor de fietsende schoolkinderen nogal eens gevaarlijke situaties opleverde. Maar het is een kostbare klus, dus kennelijk was er lange tijd geen geld voor. Maar nu is dan in 2016 het Z deel van het fietspad aangelegd, en in 2017 het N deel.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Grou heeft 43 rijksmonumenten.

- Molens: - Op een minicamping in het Leechlân N van Grou staat een maalvaardige paaltjasker, die eigendom is van een particulier. De molen is een gemeentelijk monument. - De molens De Burd, Haensmole en Borgmolen liggen in buurtschap De Burd en worden daarom aldaar beschreven.

- Gevelstenen in Grou.

- Aan de Burstumerdyk 1 ligt de zeer bijzondere Commandopost Grou uit de tijd van de Koude Oorlog. Het ca. 1.100 m2 grote bunkercomplex uit 1968 omvatte 4 commandoposten: de Kringcommandopost Bescherming Bevolking (KCBB), de Provinciale Commandopost Bescherming Bevolking (PCBB), het Gemeentelijk Centrum Civiele Verdediging (GCCV) (voor de gemeente Leeuwarden) en het Provinciaal Centrum Civiele Verdediging (PCCV). Bij de plannen voor de bouw en realisatie is er voor gekozen op deze locatie een gecombineerde commandopost te bouwen. Dat maakt Commandopost in Grou uniek voor ons land. Het complex deed dienst als commandocentrum in tijden van oorlogsdreiging of bij andere grote calamiteiten. De commandopost is recentelijk gerestaureerd, begin 2017 heropend, en gedurende een aantal weekenden door het jaar heen te bezichtigen.

- Verscholen tussen de bomen, omgeven door weilanden, bevindt zich halverwege de weg tussen Grou en Warten het Mineralogisch Museum. De grote schuur van een oude boerderij is omgebouwd tot museum. In de voormalige stal is een doolhof van gangetjes aangelegd waarin vitrines een plaatsje hebben gekregen. Op de oude hooizolder zijn zitjes gemaakt en een leszaaltje en er zijn regelmatig wisselende exposities. Wat is er te zien? Vele vitrines zijn gevuld met mineralen met prachtige kleuren en vormen. Bergkristal, amethist, pyriet, zwavel, woestijnrozen en nog veel meer. Natuurlijk zijn er ook echte edelstenen zoals diamanten en robijnen. En ook fluorescerende mineralen. Enkele andere thema’s in het museum: versteend hout, dendrieten, geodes, meteorieten, zwerfstenen. De veertig vitrines op de begane grond belichten evenveel thema’s. In elke vitrine geeft een korte tekst uitleg over het moois dat te zien is. Bijvoorbeeld over de kleur of de vorm. Hoe is het ontstaan? Waar wordt het voor gebruikt? In het museumwinkeltje is een ruime sortering aanwezig van zowel ruwe mineralen als bewerkte mineralen en sieraden.

Terug naar boven

Evenementen en activiteiten

- Tips m.b.t. 'dingen te doen' in Grou, op Facebook.

- In dit dorp doen ze niet aan Sinterklaas, maar vieren ze in februari het feest van Sint Piter. Hoe dat zit kun je lezen onder de link. In oktober 2018 is het Sint Piterfeest toegevoegd aan de Nationale Inventaris Immaterieel Erfgoed. Het Sint Piterkomitee heeft een jaar lang hard gewerkt om dit te realiseren. "We zijn erg blij dat het gelukt is om op deze eervolle lijst te komen. Mooi voor het Sint Piterfeest. Mooi voor Grou", aldus trotse voorzitter Piter ehh Peter van den Broek. Het Sint Piterfeest is sterk geworteld in het dorp kent een hele lange geschiedenis. Desondanks is het levend erfgoed, dat door de jaren heen met zijn tijd is meegegaan. Het actueel houden en toekomst geven zijn namelijk belangrijke aspecten in de borging van immaterieel erfgoed. Hiermee start ook een nieuwe fase van erfgoedzorg, volgens de richtlijnen van het UNESCO Verdrag ter bescherming van het Immaterieel Cultureel Erfgoed.

- De Merenloop (weekend in maart), die ooit is begonnen als een simpele loop voor hardlopers, is inmiddels uitgegroeid tot een gerenommeerde voorjaarsklassieker (in 2018 alweer voor de 48e keer). Op zaterdag lopen de wandelaars, langs een ca. 16 dan wel 26 km lang parcours, waarbij langs de route van alles valt te beleven. Zondag is het eerst de eer aan de jongste jeugd op de 1,1 en 2,5 km. Daarna bikkelen de hardlopers van de 14 km; afzien in het aquaduct, baggeren over de polderdijk en klimmen over hekken. Het hoort er allemaal bij! De lopers die de schoenen liever iets schoner willen houden, kiezen voor de 5 of de 10 km.

Terug naar boven

Landschap, natuur en recreatie

- Rondwandeling Groene Wissel Grou - Jirnsum - Friens - Reduzum - Idaerd (17 km). Door het weidse Friese landschap van de voormalige gemeente Boarnsterhim wandelend kom je door een aantal kleine, zeer karakteristieke Friese dorpjes en geniet je onderweg van de vele fraaie statige boerderijen. De wandeling gaat voor een groot deel over verharde paden en wegen.

- Het meertje Timertsmar (voorheen: Timertsmeer), gelegen N van Grou in het Leechlân, is een natuurgebied en vogelreservaat, dat wordt beheerd door Staatsbosbeheer. Middels een vogelkijkhut kun je de vogels bekijken zonder ze te storen.

- In 2017 is de Natuur-, Speel- en Beleeftuin aan de Súdfinne gereed gekomen. Op het voormalige terrein van de Nijdjipskoalle is een prachtige groene speelplek aangelegd waar iedereen in bomen mag klimmen, hutten kan bouwen en lekker door de bosjes kan lopen over het blotevoetenpad. Kinderen kunnen tussen de kikkers en salamanders in het water staan. Er is een kabelbaan, en er zijn beachvolleybalvelden en een klimmuur. De bewoners van de Friesma State kunnen in een apart gedeelte tuinieren in speciaal voor hen op hoogte gemaakte plantenbakken. Volleybalvereniging Grouw '64 doet ook mee aan het initiatief. Zij hebben belijning, netten en speciale ballen voor het terrein aangeschaft. In de zomermaanden wil Grouw '64 op vaste avonden een beachvolleybalcompetitie houden, waar iedereen aan mee kan doen.

- Wereldwinkel Grou (Doorbraak 4) verkoopt originele cadeaus en (h)eerlijke levensmiddelen uit andere culturen. De producten zijn gemaakt met respect voor mens en milieu. Omdat de producenten - zoals zilversmeden, pottenbakkers en koffieboeren - er een rechtvaardige prijs voor krijgen, kunnen ze een menswaardig bestaan opbouwen. Met jouw aankoop help je hen daarbij.

Terug naar boven

Literatuur

- Nieuwe en/of tweedehands boeken over Grou (online te bestellen).

Terug naar boven

Links

- Algemeen: - Site van en over Grou.

- Nieuws: - Nieuws uit Grou.

- Belangenvereniging: - "Pleatslik Belang Grou (PBG) is een vereniging met ca. 900 leden, die al meer dan 30 jaar opkomt voor de belangen van het dorp en de Grousters. PBG is aanspreekpunt voor inwoners, voor maatschappelijke organisaties en ook voor de gemeente Leeuwarden. Op onze website belichten wij ontwikkelingen die van belang zijn voor iedereen die zich bij het dorp betrokken voelt. Heb je vragen, klachten of ideeën? Deel ze met ons. Samen maken wij ons dorp (nog) beter. Als inwoner kun je lid worden van onze vereniging. Je ontvangt dan van ons maandelijks een nieuwsbrief waarin je op de hoogte wordt gehouden van alles wat er in het dorp speelt."

- Onderwijs en kinderopvang: - Speelleergroep SLG Hummeltsjehonk. - Kids First biedt BSO en VSO aan in de voetbalkantine van Grou.

- Sport: - KV Mid Fryslân / Jansma Burdaard is een in 2012 opgericht topkorfbal initiatief, met leden uit Grou, Reduzum, Akkrum en Warten.

- Zorg: - Zorgboerderij De Meezinger. - In Grou en omgeving biedt Idesta Zorggroep individuele begeleiding en ondersteuning aan een groep zelfstandig wonende cliënten. De begeleiding gebeurt vanuit Doarpshiem ’t Hofke (P.J. Troelstrawei 2-6), waar mensen samen komen om onder begeleiding te eten, elkaar te ontmoeten en zich te vermaken. Ook kunnen de cliënten hier terecht met al hun vragen en voor advies.

- Genealogie: - Overzicht van begravenen op de begraafplaats van Grou.

Reacties

(1)

BOARNSTERHIM ADEMT

Ochtendnevel rijst uit boerensloten
strekt witte grillige vingers uit
belust om al zoekend te grijpen

de verijlde zwevende dampen
omvatten met zonneglans verblijd
het gaarne bezochte dorp Grou
strijken vluchtig langs strenge muren
waarachter papieren en kunstwerken
verhalen van de geschiedenis
der beminde Friese grond
begeven zich tussen wandelaars
krioelend en vol verrassing

tenslotte zijn ze verloren
boven het knipogende Pikmeer
dalen doelloos kringelend neer
vinden langzaam verdwijnend
geborgenheid en bemoediging
bij zachtzinnige klapperzeilen

die vergane lucht
herboren als blanke avonddamp
bedekt eindeloze weiden
broedt wachtend leven uit.

Op 9 oktober 1951 ben ik geboren in Terherne, in de gemeente Utingeradeel, die later bij Boarnsterhim is ondergebracht. Omdat Boarnsterhim ook is herverdeeld en als gemeente niet meer bestaat, is dit gedicht een laatste eerbetoon.
Zelf woon ik al heel lang in Breda, maar heb nog steeds band met de Friese grond.

Reactie toevoegen