Wommels

Plaats
Dorp
Súdwest-Fryslân
Fryslân

Wommels kerk JD [640x480].JPG

Wommels, Jacobikerk

Wommels, Jacobikerk

Wommels.jpg

Bijzondere huizen in Wommels

Bijzondere huizen in Wommels

Wommels..jpg

Ja, kaatsen, dat doen ze graag in Wommels

Ja, kaatsen, dat doen ze graag in Wommels

Wommels

Terug naar boven

Status

- Wommels is een dorp in de provincie Fryslân, gemeente Súdwest-Fryslân. T/m 1983 gemeente Hennaarderadeel. In 1984 over naar gemeente Littenseradiel, in 2018 over naar gemeente Súdwest-Fryslân. Het was de hoofdplaats van de gemeente Littenseradiel.

- Onder het dorp Wommels valt ook de buurtschap Littenserbuorren.

Terug naar boven

Ligging

Het dorp Wommels ligt NO van de stad Bolsward, ZO van de stad Franeker en ZW van het dorp Winsum.

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 heeft Wommels 89 huizen met 649 inwoners. Tegenwoordig heeft het dorp ca. 900 huizen met ca. 2.200 inwoners.

Terug naar boven

Recente ontwikkelingen

- Het Greidhoek' Festival (op een zaterdag begin september), een "Eigensinnich neisimmerfestival mei muzyk, keunst en poezij en in hapke en snapke foar jong en âld", was er van 2011 t/m 2019.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Wommels heeft 11 rijksmonumenten.

- It Tsiispakhús is een sfeervol klein museum in Wommels, gevestigd in een rijksmonumentaal voormalig kaaspakhuis. De ambiance van dit authentieke kaaspakhuis neemt je mee naar het zuivelverleden. Door de nog zichtbare kaasplanken waan je je terug in de tijd en zie je in gedachten het rijpingsproces van de kaas. Op de eerste verdieping is een permanente tentoonstelling te zien over de zuivel. Daarbij wordt met voorwerpen, documenten, foto's en film een prachtig beeld geschetst van alle aspecten die met zuivel te maken hebben. Er wordt daarbij speciaal ingegaan op de belangrijke rol van de zuivelverwerking in de voormalige gemeenten Baarderadeel en Hennaarderadeel en de huidige gemeente Littenseradiel.

Op de begane grond zijn ieder seizoen wisselende exposities op het gebied van kunst, cultuur, historie en/of archeologie die altijd betrekking hebben op de voormalige gemeente Littenseradiel. Deze wisselexposities vormen de basis voor de goedbezochte thema-workshops en lezingen. Open van mei tot november.

Terug naar boven

Jaarlijkse evenementen

- Taptoe Wommels (op een zaterdag eind mei) wordt georganiseerd door Muziekvereniging Euphonia.

- De commissie Kom nei Wommels organiseert jaarlijks op een zondag in mei of juni de Greidhoekekuiertocht over 5, 15 en 25 km, en de Jaarmarkt annex Vlooienmarkt (11.00-18.00 uur) op en rond de Terp. Ook voor de kinderen zijn er leuke attracties. En krijg je trek in iets lekkers, kan ook daar voor worden gezorgd. Wanneer om 18.00 uur de Jaarmarkt en de Vlooienmarkt sluiten kunnen de bezoekers nog rustig een poosje nagenieten met een hapje en een drankje bij een gezellig stukje muziek. Van 11.00 tot 20.00 uur zijn er demonstraties en is er diverse (live)muziek op en rond het podium.

De Greidhoekekuiertocht 25 km start om 10.30 uur, 15 km start om 12.00 uur, 5 km start om 13.00 uur. De routes voeren over mooie wandelpaden en stille binnenwegen langs diverse dorpjes en buurtschappen. De wandelaars kunnen genieten van het bijzonder mooie en weidse landschap en eindigen allen weer op de Terp in Wommels, waar de wandelaars door een koor muzikaal worden ingehaald. Verder zorgen diverse locaties langs de route ook voor entertainment voor de wandelaars. De wandelaars krijgen na het volbrengen van de tocht een herinneringsattentie.

- Dorpsfeest Wommels (juni).

Terug naar boven

Landschap, natuur en recreatie

- Zwembad De Klomp in Wommels is volgens hun site een heel leuk zwembad met goed zwemles en veel vertier. Bekwaam personeel en veel vrijwilligers zorgen voor kwaliteit en activiteit. Faciliteiten: twee grote zwembaden, nieuw peuterbad, twee glijbanen, spuitpaal, lange mat, divers spelmateriaal in het water, grote zonneweide met schaduw en beschutting en picknicktafels, speeltuin, volleybalveld, trampoline, groot nieuw terras, kiosk met koffie, ijs, frisdrank, snoep, patat en diverse warme snacks, en helder, schoon water van 25 graden.

- "Het bedrijf van Murk Nijdam in Wommels is een agrarisch familiebedrijf met een lange historie. Murk Nijdams interesse voor en kennis van de weidevogels gaat ver terug. Hij heeft dit in de loop der jaren verder ontwikkeld. Het heeft er ook toe geleid dat Murk Nijdam zijn bedrijf niet echt heeft veranderd. Daarin is zijn bedrijf kleinschalig en traditioneel. Op het bedrijf zijn bijvoorbeeld 2 plasdrassen te vinden. Verder heeft Murk Nijdam 1 ha grond met 1 juni als uitgestelde maaidatum. En 27 ha met een uitgestelde maaidatum van minimaal 15 juni. Dit in combinatie met kruidenrijk grasland. Dit resulteerde in 2018 in 90 gruttonesten met ongeveer 70 broedparen met kuikens. Daarnaast worden ruim 100 vogelsoorten op en rond het bedrijf van Murk geteld. De huidige 2 plasdrassen vormen het centrum van het bedrijf. De plasdrassen zijn een uitstekende foerageerplek en broedplaats voor bepaalde soorten. De omliggende percelen zijn nadrukkelijk verbonden met de plasdrassen en zijn de broedplaats voor de vele weidevogels. Voor en na het broedseizoen zijn de plasdrassen een toevluchtsoord voor menige trekvogelsoort. Er wordt op het bedrijf van Murk Nijdam volop (wetenschappelijk) onderzoek (kleurringen kluten en grutto) gedaan. Men onderzoekt bijvoorbeeld het leef- en broedgedrag van de verschillende weidevogels. Vooral de grutto’s krijgen hierbij veel aandacht. Verder is er veel interesse van fotografen, vogelaars en natuurliefhebbers voor alles wat er leeft op het bedrijf.

Murk Nijdam heeft geen opvolger, maar wil wel graag dat zijn levenswerk behouden blijft voor de toekomst. Daarom hebben Murk en Agrarisch Natuurfonds Fryslân in 2018 de handen ineen geslagen. Het doel van beide partijen is het eigendom van de agrarische grond op termijn onder te brengen bij Agrarisch Natuurfonds Fryslân. Hierbij blijft het beheer in handen van Murk Nijdam, want wat bijzonder succesvol is verander je niet. 'Red de weidevogel' is een initiatief van stichting Agrarisch Natuurfonds Fryslân. Adopteer een of meer vierkante meters weidegrond en je helpt bijvoorbeeld de grutto of de kievit. Je bijdrage wordt direct besteed aan het redden van de weidevogel. Bijvoorbeeld door een nieuwe plasdras bij boer Murk Nijdam in Wommels aan te leggen. Met daarbij 4 vogelkijkhutten. Hierdoor kunnen bezoekers genieten van weidevogels zonder ze te storen."

Terug naar boven

Links

- Algemeen: - Site van en over Wommels.

- Nieuws: - Doarpskrantsje Diggelfjoer is via de link ook online te lezen.

- Onderwijs - Scholengemeenschap Bogerman voor VMBO, HAVO en VWO. - Basisschool De Opslach.

- Muziek: - Muziekvereniging Euphonia. De Colorguards zijn, naast het Harmonieorkest en de Melody en Percussionband, een van de drie onderdelen van de vereniging. De colorguards (voorheen majorettes) zijn opgericht in 1988 en bestaan momenteel uit 4 groepen, te weten de Kids Class, Cadetclass, Juniorclass en A-class.

- Sport: - Wommels heeft geen eigen voetbalclub. Toch zijn er veel Wommelsers actief op het voetbalveld. Zij doen dit bij voetbalclub SDS in Easterein.

- K.F. Wommels (kaatsen) is opgericht in 1897.

- Tennisvereniging Boskranne.

- Volleybalvereniging COVOS is er voor de dorpen Easterein, Wommels, Reahûs, Itens en wijde omstreken.

- Zorg: - Aan de rand van Wommels vind je Woonzorgcentrum Nij Stapert van zorggroep Patyna. Je kunt er zo veel mogelijk het leven leiden zoals je gewend bent, aangevuld met goede zorg, handige voorzieningen en leuke activiteiten. Het woonzorgcentrum omvat 34 appartementen, maar ze hebben er ook aanleunwoningen. Nij Stapert is een actief onderdeel van de dorpsgemeenschap en de sfeer in het zorgcentrum is bijzonder levendig. Je treft er dan ook regelmatig mensen uit het dorp aan, die een bezoek brengen aan bijvoorbeeld de kapper of het dagcentrum. In de zomer is Nij Stapert het middelpunt van de Freule, dé belangrijkste kaatspartij voor jongens tussen 14 en 16 jaar. Op Facebook houdt Anky van Nij Stapert je op de hoogte van actualiteiten m.b.t. het woonzorgcentrum.

- Zorgorganisatie Patyna en projectontwikkelaar Frisia Invest hebben het voormalige gemeentehuis van Littenseradiel (Keatsebaen 1), dat na de gemeentelijke herindeling van 2018 overbodig is geworden, in 2019 verbouwd en herbestemd tot 18 appartementen voor senioren en een ‘dorpskamer’ voor ontmoeting. Het doel van de dorpskamer is om voor de bewoners van de appartementen en met de inwoners van Wommels een plaats te creëren voor ontmoeting en welzijnsactiviteiten. Met deze nieuwe appartementen wil Patyna een veilige woonvorm voor senioren bieden. Bewoners huren niet alleen een appartement, er is altijd een helpende hand in de buurt wanneer dat nodig is. Bijvoorbeeld als het schoonmaken te zwaar wordt of sociaal actief blijven in de omgeving niet meer lukt.

- Genealogie: - Overzicht van begravenen op de begraafplaats van Wommels en - idem kerk.

Reactie toevoegen