Easterein

Plaats
Dorp
Súdwest-Fryslân
Fryslân

easterein_collage.jpg

Easterein, collage van dorpsgezichten (© Jan Dijkstra, Houten)

Easterein, collage van dorpsgezichten (© Jan Dijkstra, Houten)

easterein_fanfare_wilhelmina_kopie.jpg

Fanfare Wilhelmina Easterein is opgericht in 1898 ter gelegenheid van de inhuldiging van Koningin Wilhelmina, en speelt in de 2e Divisie, waarin zij in 2015 Nederlands Kampioen zijn geworden.

Fanfare Wilhelmina Easterein is opgericht in 1898 ter gelegenheid van de inhuldiging van Koningin Wilhelmina, en speelt in de 2e Divisie, waarin zij in 2015 Nederlands Kampioen zijn geworden.

easterein_dorpsgezicht_met_hervormde_en_gereformeerde_kerk_kopie.jpg

Dorpsgezicht Easterein met links de voormalige Gereformeerde kerk (thans atelier/kunstcentrum) en rechts de voormalige Hervormde kerk (thans Protestantse kerk) bij elkaar op 1 foto.

Dorpsgezicht Easterein met links de voormalige Gereformeerde kerk (thans atelier/kunstcentrum) en rechts de voormalige Hervormde kerk (thans Protestantse kerk) bij elkaar op 1 foto.

Easterein (2).JPG

Dorpsgezicht Easterein.

Dorpsgezicht Easterein.

Easterein (4).JPG

Midden in Easterein op de Groenelaan in 2010, beschermd dorpsgezicht.

Midden in Easterein op de Groenelaan in 2010, beschermd dorpsgezicht.

Britswert (2)_0.JPG

De prachtige hoogbejaarde (13e-eeuwse) kerk van Easterein.

De prachtige hoogbejaarde (13e-eeuwse) kerk van Easterein.

Easterein

Terug naar boven

Status

- Easterein is een dorp in de provincie Fryslân, gemeente Súdwest-Fryslân. T/m 1983 gemeente Hennaarderadeel. In 1984 over naar gemeente Littenseradiel, in 2018 over naar gemeente Súdwest-Fryslân.

- Onder het dorp Easterein vallen ook de buurtschappen Meilahuzen en Skrok, en vanouds ook Reahûs, dat in 1955 een zelfstandig dorp is geworden.

Terug naar boven

Naam

In het Nederlands
Oosterend. Overigens is de plaatsnaam sinds 1993 officieel - en alleen nog - Friestalig.

Terug naar boven

Ligging

Het dorp Easterein ligt NW van de stad Sneek. Het dorpsgebied loopt in het ZO tot aan de Frjentsjerter Feart en in het N tot aan de Boalserter Feart.

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 heeft Easterein 87 huizen met 636 inwoners. Tegenwoordig heeft het dorp ca. 400 huizen met ca. 960 inwoners.

Terug naar boven

Geschiedenis

Onderwijs
De lagere school van Easterein stond vanouds aan het Skilplein. In het vroegere schoolhuis woont nu de familie Scheltema. De kleuterschool was in die tijd gevestigd in het gebouw waar nu kapperszaak It Kniplokaaltsje is. In 1953 wordt aan de Skoallestrjitte een nieuwe, 3-klassige lagere school gebouwd, met een dan nog ruim uitzicht over de weilanden naar het zuiden. De Koaifinne en het Smidslân waren nog niet bebouwd. De school moest al in 1970 worden uitgebreid. Intussen verhuisden de kleuters naar een 2-klassige kleuterschool aan Vrijburg. Een noodlokaal moest al gauw worden bijgebouwd, want ook de kleuters uit de omgeving (Itens, Rien, Hidaard, Reahûs) gingen hier naar school. De naam was It Bekoar (= veilige plaats).

Als in 1985 de Wet op het Basisonderwijs in werking treedt, moeten ook in Easterein de kleuter- en lagere school onder één dak worden gebracht. Daarvoor zijn in 1988 twee lokalen bij de lagere school aangebouwd. Dan krijgt de school ook haar huidige naam: De Foareker, bedacht door juffrouw Wijma, jarenlang onderwijzeres aan de school. Een 'foareker' is de dwarsakker aan het begin van een weiland. Deze wordt het eerst gemaaid, zodat er ruimte vrijkomt om het verdere land te maaien. Het logo van de school is een prachtige tekening van Evert van Urk, waarop de naam treffend in beeld wordt gebracht.

In 1997 komt de volgende verbouwing, nodig geworden vanwege ruimtegebrek, gereed. Als laatste - voorlopig - wordt in september 1999 het vernieuwde plein in gebruik genomen. In schooljaar 2014-2015 heeft opnieuw een verbouwing plaatsgevonden. De school is verrijkt met een IB-ruimte, directiekamer, een grotere personeelsruimte, een aparte ruimte voor de repro, een stille werkplek voor leerlingen, een nieuwe entree en een extra toilet voor leerlingen. De school is nu wel 'af' en goed toegerust voor het onderwijs van de komende jaren.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Easterein heeft 10 rijksmonumenten.

- Het middelpunt van Easterein wordt gevormd door de prachtige 13e-eeuwse protestantse (voorheen hervormde) Martinikerk (Tsjerkebuorren 2), gelegen op een terp, omsloten door water en een kerkbuurt met kleine straten en steegjes. Deze kerk wordt beschouwd als 'de kathedraal onder de Friese dorpskerken' en is in de jaren tachtig geheel gerestaureerd. De belangrijkste bezienswaardigheid van de kerk is de zeldzame kraak (oksaal) uit 1554. De Martinikerk kan in overleg met de koster worden bezichtigd. Koster André Christiaan Vink heeft in 2014 het boek 'Een heiligdom binnenstebuiten gekeerd'. Geschiedenis van de Martinikerk gepubliceerd. Een boek van 480 pagina’s, met honderden kleurenfoto's. - Nieuws van Jeugdkerk Easterein op Facebook.

- Op Tsjerkebuorren 1 staat de pastorie uit 1861. De pastorie is in eclectische trant gebouwd op de fundamenten van een middeleeuwse voorganger, en ligt op een terp, in de schaduw van de imposante Martinikerk. De pastorie, de tuin, brug en het koetshuis zijn aangewezen als rijksmonument.

- In 1888 komt er in het dorp een Gereformeerde kerk. Deze wordt in 1901 gesloopt en vervangen door de huidige kerk (Wynserdyk 35), die sinds 2000 als zodanig buiten gebruik is. Tegenwoordig is het pand in gebruik als atelier / kunstcentrum.

- Molen Rispens is gebouwd in 1821. Hij bemaalde tot 1964 de 145 ha grote Rispenserpolder. In 1964 is de molen buiten gebruik geraakt door de bouw van een elektrisch gemaal. Na jarenlange verwaarlozing waardoor de molen in een bouwval veranderde, is hij in 1994 gerestaureerd en tevens verplaatst naar een plek waar hij weer water uit kon malen. De molen is sindsdien regelmatig op vrijwillige basis in gebruik en als de wind het toelaat wordt er gemalen.

Terug naar boven

Evenementen en activiteiten

- Easterein Rocks organiseert jaarlijks een evenement met een ander thema en op een andere datum, dus houd voor de details voor een eerstvolgende keer de Facebookpagina onder de link in de gaten.

- Het is een mooi verhaal hoe Rocknacht Easterein (op een zaterdag in mei) er is gekomen. Dat willen we je dan ook niet onthouden. Het is wel in het Frysk, maar ook voor 'Hollanders' met enig taalgevoel goed te volgen (lijkt ons): "Der wie ris in famke wa’t oegriselik sljocht wie mei de band Jitizer. Mar jammer genôch is dizze band stoppe. Se hiene tasein noch ien kear by har thús del te kommen. Dit wie fansels geweldig mar dit moast fansels ek dielt wurde mei freonen en alle maten. Der moast in feestje komme, in túnfeest ofsa. Har beste maten moasten dit ek belibje, mar ek de maten dêrfan mochten mei komme. En de maten dêrfan... Sa waarden de ideeën hieltyd grutter en grutter en hat se fersterking ynsetten. Tegearre mei 2 maten hawwe se doe mei syn 3'en in moai feest delsetten yn’e skuorre thús. Sa’n 350 besikers oer’e flier!

Yn 2012 hiene we dus in grut sukses mei de Jitiizer reuny! Stainless en Noaderein hawwe de jun startten en dernei in optreden fan Jitizer! Nei Jitizer hawwe de mannen fan Stainless der noch in moai feest fan makke. Omdat dit it hiele jier troch foar safolle reaksjes soarge dat der kommend jier wer in feest komme moast, binne we it jier dêrnei starten mei ‘Rocknacht Easterein’. Scrum hat de earste kear optreden, en we ferwachtten dan dit jier ek minstens 500 man. Dit koene we net mear yn’e loads hâlde dus is der in grutte feesttinte yn’t lân komme te stean. Ja as we wat dogge, dogge we it goed! De Rocknacht hat as doel der gjin standaard tintefeestje fan te meitsjen mar wol te soargjen foar in soad wille en de priizen sa folle mooglik ‘leuk’ te hâlden. Sa binne der ek allegear aksjes (tsjek de site!). Ik soe sizze, kom nei Rocknacht Easterein en lit jim ferrasse!" Aldus het evenement op haar site.

- Dorpsfeest (eind juni).

- Het bij velen geliefde Hardorff-orgel uit 1870 in de Martinikerk wordt in juli en augustus wekelijks bespeeld op donderdagavond vanaf 20.00 uur. Er treden vaak bekende organisten op.

- Restaurant Noflik Easterein organiseert van oktober t/m april iedere laatste zondag van de maand de Blues Cruise Eastersnein. Enorm gezellig op de zondagmiddag vanaf 16.00 uur in de Tuinzaal. Met een swingend muziekje, lekker borrelen en tussendoor heerlijk eten in het restaurant. Gratis entree!

Terug naar boven

Landschap, natuur en recreatie

- T.g.v. het 50-jarig bestaan van Dorpsbelang Hâld Faesje heeft zij 4 wandelroutes door het dorpsgebied van Easterein ontwikkeld.

- Fûgelwacht Easterein.

- Sporthal en sportcafé De Greidhoeke. De TL-verlichting in de sporthal is in 2015 vervangen door energiezuinige LED-verlichting. Hierdoor verbruikt de hal 40 tot 50% minder stroom. Daarnaast zijn er 118 zonnepanelen geplaatst, voldoende om de sporthal elektriciteitsneutraal te laten zijn.

- De Pastorietuin te Easterein is een van de best bewaarde tuinen van de vooral in Noord-Nederland befaamde tuinarchitect Gerrit Vlaskamp (1834-1906). De tuin rondom de pastorie dateert uit 1863. Veel van de oorspronkelijke aanleg is nog aanwezig: een wandeltuin ‘ter verpozing en het verzetten der zinnen’, een productietuin en de paardenweide. De omgrachte wandeltuin heeft nog alle kenmerken van de landschappelijke stijl: oude slingerpaden, kleine hoogteverschillen en inmiddels anderhalve eeuw oude solitaire bomen. De moestuin met fruitschuttingen en historisch leifruit is ook omgracht. De paardenwei ligt ten noordwesten van de pastorie. De tuin is een inmiddels zeldzaam voorbeeld van de oorspronkelijke kerkhistorische situatie, namelijk de zelfvoorzienende positie van de pastorie, zowel in recreatief opzicht als wat betreft eerste levensbehoeften.

Toen de huidige eigenaren ca. 15 jaar geleden vanuit hartje Amsterdam hun intrek namen in de pastorie, waren grote delen van de tuin overwoekerd met sneeuwbes (Symphoricarpos albus) en met opslag van vlier, es en esdoorn. De overgroeide druivenkas bleek vol puin en afval te liggen, en op een enkele na waren de slingerpaden in onbruik geraakt. De op oude foto’s nog aanwezige bloemenperken in het gazon waren verdwenen in de schaduw van de inmiddels imposante Oosterse plataan (Platanus orientalis), een bruine beuk, walnoot (Juglans regia) en bonte Noorse esdoorn (Acer platanoides). De afgelopen jaren is de tuin stapsgewijze hersteld. Van februari tot april bloeien er duizenden stinzenplanten: sneeuwklokjes, crocussen, winterakoniet etc. In mei volgt de bloei van de boompioenen en 70 soorten kruidachtige pioenen in een lange border aan de noordzijde van de pastorie. De Pastorietuin te Easterein is enkele weekenden per jaar te bezichtigen (maart en juni). Voor nadere informatie zie de link.

Terug naar boven

Links

- Algemeen: - Site van en over Easterein.

- Nieuws: - Actualiteiten m.b.t. Easterein op Twitter. - Het maandelijkse Doarpskrantsje (wat ons betreft mogen ze dat 'sje' voor deze prachtige kleurenuitgaven van 44 pagina's best weglaten) van Easterein is via de link ook online te lezen.

- Onderwijs / kinderopvang / jeugd: - Basisschool De Foareker heeft ca. 100 leerlingen. Voor de geschiedenis van het onderwij in Easterein zie het hoofdstuk Geschiedenis. - Peuteropvang De Poaskepole. - Jeugdhonk De Tsjerne.

- Muziek: - Fanfare Wilhelmina is opgericht in 1898 ter gelegenheid van de inhuldiging van Koningin Wilhelmina, en speelt in de 2e Divisie, waarin zij in 2015 Nederlands Kampioen zijn geworden.

- Sport: - vv SDS (voetbal). - Keatsferiening Easterein. - Tennisvereniging Smash. - Volleybalvereniging COVOS is er voor de dorpen Easterein, Wommels, Reahûs, Itens en wijde omstreken.

- Duurzaamheid: - De in 2014 opgerichte Griene Enerzjy Koöperaasje Easterein is een energiecoöperatie met als doel de leefbaarheid in het dorp te versterken en het dorp duurzamer te maken.

- Genealogie: - Overzicht van begravenen op de begraafplaats van Easterein.

Reactie toevoegen