Marle (Wijhe)

Plaats
Buurtschap
Olst-Wijhe
Salland
Overijssel

marle_olst-wijhe_plaatsnaambord.jpg

De buurtschap Marle is te dunbebouwd voor een 'bebouwde kom' en heeft daarom witte plaatsnaamborden i.p.v. blauwe. Het is de enige kern van de voormalige gemeente Wijhe die aan de Gelderse kant van de IJssel ligt.

De buurtschap Marle is te dunbebouwd voor een 'bebouwde kom' en heeft daarom witte plaatsnaamborden i.p.v. blauwe. Het is de enige kern van de voormalige gemeente Wijhe die aan de Gelderse kant van de IJssel ligt.

Marle (Wijhe)

Terug naar boven

Status

- Marle is een buurtschap in de provincie Overijssel, in de streek Salland, gemeente Olst-Wijhe. T/m 2000 gemeente Wijhe.

- De buurtschap Marle valt onder het dorp Wijhe, maar heeft, ongetwijfeld in verband met de geïsoleerde ligging, een eigen postcode (8198) en plaatsnaam in postcodeboek en gemeentelijke basisregisgtratie BAG en is daarmee, in tegenstelling tot de andere buurtschappen in deze gemeente, een formele woonplaats.

- Marle heeft witte plaatsnaamborden en ligt - dus - buiten de bebouwde kom.

Terug naar boven

Naam

Oudere vermeldingen
Ca. 1390 Mernhem, 14e-15e eeuw Me(e)rnhem, Marnhem, Mernen, 1583 Marle, Maerle.

Naamsverklaring
Misschien een samenstelling van heem 'woonplaats' en merne 'verhoogd land aan de rand van een waterloop'.(1)

Terug naar boven

Ligging

De buurtschap Marle ligt NNW van Wijhe, in een soort enclave zou je kunnen zeggen: een stukje Overijssel aan de Gelderse (W) kant van de IJssel, rond de Marledijk, de Hondenhoeksweg en de Weerdhofweg.

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 omvat de buurtschap Marle 22 huizen met 155 inwoners. Tegenwoordig omvat de buurtschap nog altijd een 20-tal panden en bedraagt het inwonertal ca. 70.

Terug naar boven

Beschrijving

Vóór 1700 liep er ook een tak van de IJssel W langs Marle en was het dus een eiland. In die tijd had de buurtschap goede banden met buur-buurtschap Wijnvoorden O van de IJssel ('voorde' duidt op een - in de tijd van de naamgeving van die buurtschap - doorwaadbare plek in de IJssel). Sinds het droogvallen van die westelijke IJssel-tak (mogelijk na de aanleg van de dijk?), waarvan de sporen nog in het landschap te zien zijn, ligt Marle geheel aan de Gelderse kant van de IJssel, maar is toch altijd Overijssels grondgebied gebleven. Iets soorgelijks doet zich overigens voor bij het iets zuidelijker gelegen dorpje Welsum, eveneens gemeente Olst-Wijhe, vanouds gemeente Olst.

Marle beroemd tijdens verkiezingen
Aangezien Wijhe vanuit Marle alleen te bereiken is over de IJssel per pont, die bovendien tijdens hoogwater niet altijd vaart, heeft de buurtschap tijdens verkiezingen een eigen stembureau, dat dan bekendheid geniet als 'het kleinste stembureau van Nederland'. Waarbij men niet doelt op de grootte van het stembureau als zodanig, dat die titel wellicht ook verdient - dat is namelijk al sinds 1948 in een kamer in het woonhuis van de familie Westhoff - maar op het aantal stemgerechtigden, dat ca. 50 bedraagt. Aangezien er ook mensen van elders gaan stemmen, ligt het opkomstpercentage doorgaans boven de 100 procent. Zo was er in 2012 een record-opkomst van 152 procent.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Molen De Vlijt uit 1887 is tegenwoordig in gebruik als tentoonstellingsruimte van een beeldhouwer. Molenaar Hermannus Cornelis Kelderman bouwt in 1930 voor zijn zoontje Jan Hendrik Speelmolen De Vlijt. Dit soort molens werd vroeger vaker gebouwd voor kinderen, zodat zij al vroeg het molenaarsvak konden leren. En inderdaad volgt in 1959 de zoon zijn vader op als molenaar van De Vlijt. Jan Hendrik Kelderman is molenaar geweest tot 1971. Toen er geen plek meer was voor de Speelmolen in Marle of Wijhe, is hij verhuisd naar Pieter (die de molen vermoedelijk van zijn vader heeft gekregen) in Klaaswaal, die er vervolgens mede het molenvak op heeft geleerd. Voor een uitvoerige beschrijving van de lotgevallen van de speelmolen in verleden en heden zie de link.

Reacties

(1)

Met het kleinste stembureau wordt bedoeld: het aantal stemgerechtigden.
Dit schommelt rond de 50. Marle heeft zo'n 70 inwoners.

Marle is het grondgebied van de gemeente Olst-Wijhe dat ten westen van de Ijssel ligt.
Vóór 1700 liep er ook een arm van de Ijssel ten westen van Marle. Marle was dus een eiland en heette toen Marnhem. Het had toen nog veel banden met Wijnvoorden, ten oosten van de rechterarm van de Ijssel (een voord is een doorwaadbare plaats).
De linkerarm van de Ijssel liep toen door Vorchten achter Marle langs, waarvan de sporen nu nog in het landschap aanwezig zijn.
Na het droogvallen van de linker Ijsselarm (mogelijk na de aanleg van de dijk)is Marle altijd bij Overijssel blijven horen.

Red.:
Dank voor uw aanvullingen en verduidelijkingen. Wij hebben het verwerkt.

Reactie toevoegen