Westerbroek

Plaats
Dorp
Midden-Groningen
Veenkoloniën
Groningen

Westerbroek

Terug naar boven

Status

- Westerbroek is een dorp in de provincie Groningen, in de streek Veenkoloniën, gemeente Midden-Groningen. T/m 31-3-1949 gemeente Hoogezand, per 1-4-1949 over naar gemeente Hoogezand-Sappemeer, in 2018 over naar gemeente Midden-Groningen.

- Onder het dorp Westerbroek valt ook een klein deel van de buurtschap Borgweg. In de praktijk valt onder het dorp ook een deel, ongeveer de helft, van de buurtschap Waterhuizen, welk deel formeel een aparte woonplaats is (met eigen postcode); het andere deel van deze buurtschap valt grotendeels rechtstreeks onder het dorp (een heel klein deel van deze buurtschap ligt dan nog in de gemeente Groningen).

Terug naar boven

Ligging

Westerbroek ligt NW van Hoogezand, NO van Haren, ZO van Groningen en grenst in het N aan de A7 en in het Z aan de Rijksweg West (N860).

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 heeft Westerbroek 95 huizen met 536 inwoners. Tegenwoordig heeft het dorp ca. 350 huizen met ca. 830 inwoners.

Terug naar boven

Geschiedenis

Westerbroek wordt al in de 14e eeuw (in 1323 vermeld als ‘Broke’) bewoond. Ook dit dorp groeit door de vervening uit tot een langgerekt dorpje, net als vele andere dorpen in de voormalige gemeente Hoogezand-Sappemeer. In de 18e en 19e eeuw heeft het dorp 10 buitenplaatsen met hoven, tuinen, vijvers en grachten. Een van deze buitenplaatsen is Vaartwijk, die nog altijd te bewonderen is. Daarnaast vond men er wei- en bouwlanden, baggerveen, boerenhutten en bossen, wijken en plassen.

- Vóór de onder Bezienswaardigheden genoemde scheepsreparatiewerf van Leeuwerke werden tot 1972 op die plek coasters gebouwd door Scheepswerf Westerbroek van J.G. Bröerken. Simon Marrink uit Hoogezand, die er vlakbij heeft gewoond, raakte in 1988 geïntrigeerd door de geschiedenis van deze scheepswerf en besloot er een boek over te gaan schrijven. De research was nogal tijdrovend, vandaar dat het boek 'J.G. Bröerken, Scheepswerf Westerbroek; coasterbouwers aan het Winschoterdiep' pas in 2017 is verschenen. In het boek wordt behalve de historie van de werf ook de levensloop van alle door de werf gebouwde schepen beschreven.

Terug naar boven

Recente ontwikkelingen

- Anno 2017 wordt in Westerbroek hard gewerkt aan de realisatie van nieuwbouw. Op de plek van de vroegere tennisclub komen 12 duurzame woningen. "Nadat de tennisclub verdween en de tennisbanen waren verpauperd, heeft de Dorpsvereniging de grond overgenomen. De plaatselijke projectontwikkelaar Jack Koster is daar vervolgens pro deo mee aan slag gegaan. Hij heeft nieuwe woningen ontwikkeld en gaat deze ook bouwen", aldus voorzitter Rudy Sinnema van Dorpsbelangen, in een interview met Groot Groningen d.d. 10-3-2017. "Hierbij geldt: Westerbroek eerst. Inwoners van dit dorp die naar de nieuwbouw willen verhuizen mochten zich als eerste inschrijven. Een aantal hebben dat ook gedaan, waarna ook mensen van buiten de kans krijgen zich in het dorp te vestigen."

De inwoners die een nieuw huis betrekken, laten een bestaande woning achter, waardoor er dus echt 12 gezinnen in het dorp bij komen. Een positief vooruitzicht, stelt Sinnema: "Meer woningen betekent meer gezinnen, dus meer kinderen. Deze kinderen kunnen hier straks gewoon naar school, waardoor deze ook groeit en de leefbaarheid toeneemt. Daarnaast stroomt het geld dat de verkoop van deze nieuwe woningen oplevert richting de Dorpsvereniging, die het vervolgens weer in het dorp gaat steken." Westerbroek heeft hiermee het tij weten te keren; van een uitzichtloze situatie hebben de dorpsbewoners zich in een kansrijke positie gemanoeuvreerd. "Wij gooien hier de handdoek niet in de ring. Hier in het dorp staan we voor elkaar (klaar). Als ik morgen hulp nodig heb en ik post dat op Facebook, dan staan er zo een paar mensen klaar die bereid zijn de handen uit de mouwen te steken. Westerbroek is een blauwdruk voor hoe het moet."

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Westerbroek heeft 6 rijksmonumenten.

- Westerbroek heeft 2 gemeentelijke monumenten.

- In 2009 is Scheepswerf Leeuwerke (Madepolderweg 10) aangewezen als gemeentelijk monument. Een groot deel van de scheepswerf is bewaard gebleven. De smederij laat de ontwikkeling in de techniek van het bewerken van metalen onderdelen, kenmerkend voor de periode 1900-1970, goed zien. Verschillende soorten dakconstructies en spanten zijn uitzonderlijk. Op het terrein voor de loodsen aan de kant van het Winschoterdiep geven de torendraaikraan, de kraanbanen en de kielbalk aan dat hier scheepsbouw plaats vond. De combinatie van de verschillende gebouwen, de kraan, de kraanbanen en de kielbalk heeft een hoge ensemblewaarde, nog versterkt door de ligging aan het Winschoterdiep. - Brief van de Provinciale Commissie Groningen van de Bond Heemschut, met argumenten voor het aanwijzen van Scheepswerf Leeuwerke als gemeentelijk monument. - Artikel over Scheepwerf Leeuwerke in tijdschrift Heemschut, juni 2009.

Terug naar boven

Landschap, natuur en recreatie

- Natuurgebied Westerbroek is een van de laatste laagveenmoerassen in Groningen. Het ligt in het stroomdal van de Hunze en biedt de omwonenden de mogelijkheid om even een 'dorpsommetje' te maken door een afwisselend natuurgebied. Er is een mooie wandelroute uitgezet. Langs het elzenbroekbos ligt de Hesselinklaan met fraaie oude eiken. Het gebied is een belangrijke schakel in een natte natuurverbinding tussen het Zuidlaardermeergebied en natuurgebieden bij Slochteren. In de zomer komen hier ca. 28 soorten libellen voor. De bedreigde gevlekte witsnuitlibel is er één van. Natuurmonumenten heeft samen met anderen gewerkt aan herstel van de natuur in dit gebied. Oude petgaten en de waterhuishouding in het gebied zijn hersteld, houtwallen zijn opnieuw ingeplant.

- In 2010 is de route van de nieuwe robuuste ecologische verbindingszone Meerstad - Westerbroek bepaald. De route gaat lopen van het Zuidlaardermeer, door het natuurgebied Westerbroek, bij Borgmeren onder de A7 door, naar het natuurgebied van Midden-Groningen. Vergeleken met andere trajecten heeft deze voorkeursroute een aantal voordelen: - de route is minder gevoelig voor verstoring; - er zijn minder passages onder wegen nodig; - de route maakt maximaal gebruik van bestaande natuurgebieden; - de doorgang onder de A 7 is makkelijker te maken; - de route legt zo weinig mogelijk beslag op landbouwgrond in het dorp; - het biedt kansen om de verkaveling van landbouwbedrijven in Meerstad te verbeteren; - het tracé is het goedkoopst.

De robuuste ecologische verbindingszone Westerbroek - Meerstad verbindt twee grote belangrijke natuurgebieden in de provincie Groningen met elkaar: het Natura 2000-natuurgebied rondom het Zuidlaardermeer en het natuurgebied van Midden-Groningen. Door het gebied lopen nu de snelweg A7, de spoorlijn Groningen- Nieuweschans en het vaarwater Winschoterdiep. Deze worden passeerbaar gemaakt voor dieren. De verbinding zal bestaan uit stroken natuur met natte graslanden, watergangen en bosjes. Behalve een betere verbinding voor dieren, besteedt het plan aandacht aan een betere verbinding tussen Zuidlaardermeer en Midden-Groningen en Meerstad voor recreanten. Door landbouwpercelen anders te ordenen verbetert ook de kavelstructuur.

Terug naar boven

Links

- Dorpshuis: - Dorpshuis 't Aalmanshuus (= allemanshuis) is in 1972 door de inwoners zelf gebouwd en biedt onderdak aan een hecht sociaal-cultureel verenigingsleven.

- Onderwijs en kinderopvang: - Jan Ligthartschool. Anno 2014 had de gemeente aanvankelijk plannen voor een nieuw multfunctioneel centrum voor Westerbroek, waarin de school en het dorpshuis zouden worden geïntegreerd. Eind 2014 zijn die plannen opgeschort; de gemeente wilde de school sluiten wegens 'te weinig leerlingen', waardoor de kosten per leerling te hoog zouden worden. Uiteraard was men daar in het dorp 'not amused' over: "Een klap voor de leefbaarheid in Westerbroek. Je ziet het in meer kleinere dorpen. Er sluiten wat winkeltjes, er worden wat verenigingen opgedoekt, de school verdwijnt en het dorp vergrijst. Met alle gevolgen vandien. Wil je als dorp een kans blijven houden op een gezonde doorstroming en nieuwe gezinnen aantrekken, dan is de aanwezigheid van een school essentieel", aldus voorzitter Rudy Sinnema van de Dorpsvereniging in een interview met Groot Groningen, 10-3-2017.

Na protesten uit het dorp besloot de wethouder ze een kans te geven om met een onderbouwd toekomstplan voor de school te komen. Met de Vereniging Zelfstandige Dorpsscholen (VZD) is een plan gemaakt om de school voor het dorp te behouden. Een goed, vernieuwend en onderscheidend plan, aldus Sinnema. Met o.a. meer aandacht in het onderwijs voor natuur en ICT. "De school moet een aanzuigende werking krijgen op de omliggende dorpen. Ouders moeten denken: ‘Mijn kind moet naar Westerbroek voor het basisonderwijs’. Er zijn kansen, wij zien die ook.” Het is de bedoeling dat het dorp min of meer de school overneemt, onder de vlag van de genoemde VZD, waar vermoedelijk 7 kleine dorpsscholen onder komen te vallen. Hoe dat zit kun je lezen onder de link. - In juni 2017 heeft de minister besloten dat de Jan Ligthartschool dankzij het onderbouwde toekomstplan open kan blijven.

Na Winschoten en Blijham is in september 2017 ook in Westerbroek een vestiging geopend van Kindercentrum Poppiez. Poppiez biedt kinderen op doordeweekse dagen opvang tussen 6.30 en 18.30 uur. Samen met de Jan Ligthartschool worden diverse activiteiten georganiseerd.

- Muziek: - Folk- en Shantykoor Westerstörm is opgericht in 1991. en zingt naast shanties en zeemansliederen tegenwoordig ook veel wereldmuziek. Met name de prachtige Ierse folksongs nemen thans een prominente plaats in in het uitgebreide repertoire van het koor. Ook waagt het koor zich regelmatig aan het zingen in andere talen (Frans, Spaans, Russisch). Ook zingt het koor met heel veel plezier een aantal liederen van de helaas veel te vroeg overleden Groninger zanger Ede Staal. Een optreden van Westerstörm betekent een avond genieten van prachtige muziek. - Het in 2005 opgerichte vrouwenkoor Brokekoor heeft ca. 40 leden. - In de kersttijd werken beide koren samen in het ad hoc koor het Broke Christmas Carols Koor, waarbij de leden Christmas Carols zingen, gekleed in kleding in Dickens stijl.

- Sport: - v.v. Westerbroek (voetbal) is opgericht in 1921.

- Genealogie: - Overzicht van begravenen op de begraafplaats van Westerbroek.

Reactie toevoegen