Hoogezand

Plaats
Dorp
Midden-Groningen
Veenkoloniën
Groningen

gemeente_hoogezand_anno_ca._1870_kaart_j._kuijper.jpg

Gemeente Hoogezand anno ca. 1870, kaart J. Kuijper (collectie www.atlasenkaart.nl)

Gemeente Hoogezand anno ca. 1870, kaart J. Kuijper (collectie www.atlasenkaart.nl)

Hoogezand

Terug naar boven

Status

- Hoogezand is een dorp in de provincie Groningen, in de streek Veenkoloniën, gemeente Midden-Groningen. Het was een zelfstandige gemeente t/m 31-3-1949. Per 1-4-1949 over naar gemeente Hoogezand-Sappemeer, in 2018 over naar gemeente Midden-Groningen. Het was de hoofdplaats van de voormalige gemeente en is de hoofdplaats van de huidige gemeente.

- Wapen van de voormalige gemeente Hoogezand.

- Onder het dorp Hoogezand vallen ook de buurtschappen Kalkwijk en Lula. Gezien de eigen identiteit van de voormalige buurtschap thans wijk Martenshoek hebben wij ook daar een pagina voor aangemaakt.

Terug naar boven

Naam

In het Gronings
Hogezaand.

Oudere vermeldingen
1613-1618 hooge sant, 1647 in 't Hooge Sandt, ca. 1660 Hogesant, 1781 't Hogesand.

Naamsverklaring
Oorspronkelijk de naam van een zandige hoogte, waar in 1621 de eerste huizen werden gebouwd ter ontginning van het veen.(1)

Terug naar boven

Ligging

Het dorp Hoogezand, met een richting het ZO langgerekt dorpsgebied, grenst in het W aan Kiel-Windeweer, Kropswolde en Foxhol, in het NW nog net aan buitengebied van Westerbroek, in het N aan Kolham, in het NO en O aan Sappemeer en in het ZO aan Borgercompagnie, en ligt O van Haren, ZO van de stad Groningen, W van Zuidbroek, W en NW van Tripscompagnie, WNW van Muntendam, NW van Veendam, NNW van Annerveenschekanaal, NO van het Zudlaardermeer en Zuidlaren en ONO van Glimmen.

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 omvat de gemeente Hoogezand 978 huizen met 5.879 inwoners, verdeeld in het gelijknamige dorp 229/1.575 (= huizen/inwoners), de dorpen Windeweer 202/1.170, Kropswolde 53/337 en Westerbroek 95/536 en de buurtschappen Martenshoek 69/570, Kalkwijk 130/574, De Kiel 22/133, Nieuwe-Kompagnie 16/81, Vossenburg 6/33, Lula 39/173, Wolfsbargen 66/321 en Foxhol 51/376. Tegenwoordig heeft het dorp ca. 9.000 huizen met ca. 22.000 inwoners.

Terug naar boven

Recente ontwikkelingen

- Het gebied De Groene Compagnie Z van Hoogezand beslaat een oppervlakte van 700 hectare. Volgens het Masterplan De Groene Compagnie (2008) en het Voorontwerp Ontwikkelingsstrategie De Groene Compagnie (2009) was het plan dat 1/3 van dit gebied zou worden ingevuld met woonfuncties (op termijn zouden hier ca. 3.000 woningen moeten komen), 2/3 zou worden ingevuld met groen en water. Het gebied zou ook in de woonbehoefte van een deel van de regio moeten voorzien. Het plan zou gefaseerd worden uitgevoerd afhankelijk van de vraag van de markt in de loop der jaren en kende geen vastomlijnd eindbeeld. Zie ook deze reportage over De Groene Compagnie in Noorderbreedte, 2009. In 2012 heeft de Stuurgroep van Regio Groningen-Assen echter besloten de woningbouwplannen in de regio fors naar beneden bij te stellen, gezien de recessie in die tijd. Een aantal plannen is toen daarom geschrapt, waaronder De Groene Compagnie.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Hoogezand heeft 25 rijksmonumenten.

- Hoogezand heeft 17 gemeentelijke monumenten.

- In het Nationaal Bus Museum pronken bejaarde bussen naast modernere exemplaren, vrijwel allemaal gerestaureerd in hun oorspronkelijke kleuren en belettering. Uniformen, petten en kniptangen vullen vele vitrines; archiefkasten en fotoboeken staan bol van informatie. Het museum is de bewaarplaats van de geschiedenis van het noordelijk stads- en streekvervoer en een 'laatste halteplaats' voor het rijdend materieel uit Groningen, Friesland, Drenthe en de kop van Overijssel. Eveneens is een groot deel van het bedrijfsarchief van de Kromhout fabriek in het museum ondergebracht. Je vindt er verder foto's van vrachtwagens en autobussen en een uitgebreide serie technische tekeningen van verschillende typen motoren en chassis.

- Begraafplaatsen zijn niet direct de plaatsen waar je iemand naartoe stuurt om te genieten van een fraaie parkaanleg. Toch zijn er steeds meer mensen die oog krijgen voor de fraaie begraafparken in ons land. Een van die begraafparken is te vinden in Hoogezand. Aan de Knijpslaan ligt daar 'De Stille Hof', ontworpen in 1938 door tuinarchitect J. Vroom (1893-1958) uit Glimmen. De fraai ontworpen vijverpartijen met gazons laten het witte poortgebouw fraai uitkomen. Het in Engelse landhuisstijl opgetrokken gebouw bestaat uit een centraal gelegen poort met aan weerszijden vleugels. In de linkervleugel bevindt zich de woning van de beheerder, in de rechtervleugel zijn een aula en een kantoortje ondergebracht. Het gebouw is ontworpen door gemeentearchitect M.J. Westerling. Voor uitvoerige informatie over de bijzonderheden van deze begraafplaats zie het artikel onder de link.

Terug naar boven

Natuur en recreatie

- Theater/muziekschool/grand café Kielzog.

Terug naar boven

Literatuur

- Nieuwe en/of tweedehands boeken over Hoogezand (online te bestellen).

Terug naar boven

Links

- Muziek: - Fanfarekorps Juliana is opgericht in 1911. Jaarlijks terugkerende evenementen waaraan Juliana medewerking verleent, zijn onder meer het Koningsconcert, de Dodenherdenking, het Bevrijdingsconcert, het Najaarsconcert en
het Kerstconcert. Juliana heeft grote aandacht voor het werven van jonge leden. Door de jaren heen zijn er speciale muziekprojecten op een aantal basisscholen gehouden. In 2011 zijn nieuwe muziekinstrumenten aangeschaft voor een muziekproject voor jongeren in samenwerking met de muziekschool en diverse scholen.

- Sport: - Tafeltennisvereniging Argus.

- Duurzaamheid: - Tijdens een intensief voortraject met inloopbijeenkomsten en interactieve denktankbijeenkomsten is in samenwerking met omwonenden, de gemeente en bureau LAOS Landschapsarchitectuur gewerkt aan een breed gedragen plan ten aanzien van het ontwerp en de landschappelijke inpassing van Zonnepark Molenwaard in Hoogezand. Tijdens de denktankbijeenkomsten is samen met omwonenden voor elke rand een landschappelijke inrichting ontworpen die voldoet aan de wensen van de omwonenden die er het dichtst bij wonen. Inwoners van de gemeente krijgen ook de mogelijkheid om d.m.v. obligaties financieel te participeren in het zonnepark. Zonnepark Molenwaard bestaat uit ruim 90.000 zonnepanelen en gaat duurzame energie leveren aan 10.000 huishoudens. Jaarlijks produceert het zonnepark 37.000.000 kWh elektriciteit.

Het zonnepark beslaat een oppervlakte van 35 hectare, waarvan ongeveer 7 hectare wordt ingericht met o.a. nieuwe watergangen en grondwallen met beplanting. De zonnepanelen en het hekwerk staan hierdoor uit het zicht van de bewoners die aan de randen van het zonnepark wonen. Het trafostation van Enexis, waarop het zonnepark wordt aangesloten, ligt hemelsbreed op 200 meter afstand, aan de overkant van de Woldweg. Als alles meezit, start de bouw van het zonnepark in de zomer van 2019. Jaap Borg, gemeente Midden-Groningen: “Wij zijn als gemeente trots op Zonnepark Molenwaard. Vooral voor de wijze waarop de bewoners en de gemeente zijn betrokken bij dit project verdient Solarfields een compliment. Het traject is in een goede samenwerking met de omgeving en de gemeente doorlopen en kan wat ons betreft als voorbeeld dienen.”

- Genealogie: - Overzicht van begravenen op de begraafplaats van Hoogezand alg., - idem Hervormd en - idem Stillehof.

Reactie toevoegen