Waterhuizen

Plaats
Buurtschap
Hoogezand-Sappemeer
Veenkoloniën
Groningen

waterhuizen_plaatsnaambord.jpg

Waterhuizen is een piepkleine buurtschap met letterlijk 2 handenvol huizen, maar is toch een officiële woonplaats, d.w.z. dat men voor de post ook echt in Waterhuizen woont en niet in een nabijgelegen dorp, zoals bij de meeste buurtschappen het geval is.

Waterhuizen is een piepkleine buurtschap met letterlijk 2 handenvol huizen, maar is toch een officiële woonplaats, d.w.z. dat men voor de post ook echt in Waterhuizen woont en niet in een nabijgelegen dorp, zoals bij de meeste buurtschappen het geval is.

Waterhuizen

Terug naar boven

Overnachten

- Boek hier je hotel of B&B in omgeving Waterhuizen.

Terug naar boven

Eten en drinken

- Reserveer hier online je restaurant in omgeving Waterhuizen.

- Bestel hier online je maaltijd en laat hem thuisbezorgen in omgeving Waterhuizen.

Terug naar boven

Literatuur

- Nieuwe en/of tweedehands boeken over Waterhuizen (online te bestellen).

Terug naar boven

Status

- Waterhuizen is een buurtschap in de provincie Groningen, in de streek Veenkoloniën, gemeente Hoogezand-Sappemeer. T/m 1968 viel het deels onder de gemeente Noorddijk, deels onder de gemeente Haren.

- De gemeente Hoogezand-Sappemeer heeft Waterhuizen destijds een eigen postcode (9609) en plaatsnaam toegekend in het postcodeboek, waarmee het een formele woonplaats is. Sommigen betitelen het plaatsje vermoedelijk daarom als een dorp, maar voor een 'kern' met slechts een handvol verspreide woningen en 2 scheepswerven is die kwalificatie wat 'overdone'. In de praktijk is het nederzettinkje een buurtschap van het dorp Westerbroek.

- De buurtschap Waterhuizen heeft witte plaatsnaamborden en ligt - dus - buiten de bebouwde kom.

Terug naar boven

Naam

Oudere vermeldingen
De drie Waterhuizen, 1668 de Water-huysen, 1849 De Waterhuizen, in 1867 wordt de plaatsnaam vermeld zonder voorvoegsel.

Naamsverklaring
Op de plek van de huidige scheepswerven staan oorspronkelijk 3 boerderijtjes, die in het najaar door water worden omsloten.

Terug naar boven

Ligging

De buurtschap ligt ZO van Groningen, NO van Haren, rond de wegen Winschoterweg (met huisnrs. 1 / 27 / 29 en 2 / 8 / 26 / 28 / 30, wat impliceert dat hier panden afgebroken zijn?) en Waterhuizen, met de huisnrs. 3 / 5 / 7 en 2 / 4 / 6 / 8 / 10 vallend onder de plaats Waterhuizen gem. Hoogezand-Sappemeer, en de huisnrs. 14 en 16 vallend onder de stad en gem. Groningen. Curieus is dat de weg Waterhuizen Z langs het Winschoterdiep loopt (plus de scheepswerven op het eiland aan weerszijden van de brug), maar dat alleen huisnr. 14 N van het Winschoterdiep ligt, vanuit de buurtschap gezien Z tegenover het eerste huis in de buurtschap Roodehaan (die helaas geen plaatsnaamborden heeft).

Terug naar boven

Statistische gegevens

- De buurtschap Waterhuizen omvat ca. 10 woonhuizen met ca. 20 inwoners, plus 2 scheepswerven met een aantal bedrijfspanden.

Terug naar boven

Geschiedenis

Waterhuizen was een standplaats van de stadsopzichters over het vervoer van turf uit de venen van Kropswolde en Westerbroek.

In 1778 komt hier scheepswerf Pattje, genoemd naar de eigenaren fam. Pattje (in 1998 is een boek verschenen over 200 jaar scheepswerf Pattje, zie de link onder Literatuur hierboven). In de 19e eeuw groeit de buurtschap sterk. In 1914 krijgt het plaatsje een eigen lagere school. In de loop van de 20e eeuw slinkt het huizen- en inwonertal, tot het huidige 10-tal huizen en enkele boerderijtjes, en nog altijd de 2 scheepswerven op het eiland aan weerszijden van de brug.

Terug naar boven

Recente ontwikkelingen

- T/m 2013 was er op huisnr. 4 het Spoorwegmuseum Waterhuizen. Oprichter en beheerder Riekje Buivenga-Arends was als blokwachter verantwoordelijk voor de wissels en seinen op haar deel van de spoorlijn Groningen - Bad Nieuweschand, maar eigenlijk wilde ze veel liever, van kinds af aan al, treinmachinist worden. Bij de NS werd dat voor vrouwen pas vanaf 1989 mogelijk, maar toen had mevr. Buivenga al haar eigen Spoorwegmuseum gerealiseerd. Wegens haar slechte gezondheid is het museum per 1-1-2014 gesloten. Kort daarna, op 6 februari 2014, is zij overleden. Haar man en zoon blijven er wonen, het museum blijft in de staat zoals het was bij haar overlijden, maar is niet meer voor derden toegankelijk. - Reportage met Riekje Buivenga in het tv-programma 'De Stoel' van Rik Felderhof d.d. 14-10-1991. - Reportage over Riekje Buivenga en haar Spoorwegmuseum van RTV Drenthe, 2012. - In Memoriam voor Riekje Buivenga in Dagblad van het Noorden, 11-2-2014.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- De voormalige blokwachterswoning van de spoorlijn Groningen-Nieuweschans op Waterhuizen 4 (van het hierboven vermelden voormalige Spoorwegmuseum) heeft volgens Wikipedia een 'monumentale status', maar het komt noch op de rijksmonumentenlijst noch op de gemeentelijke monumentenlijst voor.

- Van 1914 tot 1973 heeft het piepkleine Waterhuizen (dat vroeger weliswaar groter is geweest) een eigen lagere school gehad, ook voor kinderen uit omliggende buurtschappen. Voorheen moesten de kinderen dagelijks helemaal naar de school in Engelbert lopen. De school heeft ook een functie als dorpshuis, met een ontmoetingsfunctie en thuishaven van o.a. een toneel- en zangvereniging. De school start met 46 leerlingen in 2 lokalen. Groter is de school nooit geworden. In 1960 wordt een dieptepunt bereikt met 37 kinderen. Als een van de juffen in 1963 vertrekt, komt er geen opvolger en gaat het bergafwaarts met het leerlingenaantal. Met slechts 13 leerlingen in 1973 wordt het vonnis getekend. In 1976 gaat de school definitief dicht. In 1987 is er een boek over verschenen over de geschiedenis van de school (zie hierboven onder het kopje Literatuur). Het betreft het pand Winschoterweg 28.

Het pand is herbestemd tot 2 woonhuizen, waarvan 1 een inhoud heeft van 1200 m3. In dat deel woont het gezin van Vic de Valk al sinds 1990 tot grote tevredenheid. Als gevolg van de gaswinning zijn wel de muren gescheurd. Tussen 1960 en 1990 is de bodem hier 15 centimeter gedaald. Om erger te voorkomen zijn in het gebouw staalconstructies aangebracht. Nauwelijks zichtbaar en soms weggewerkt in boekenkasten. Ze houden het voormalige schoolgebouw als het ware op zijn plaats.

- De ophaalbrug Waterhuizerbrug over het Winschoterdiep dateert uit 1969. Het betonnen brugwachtershuisje is niet meer in functie.

Reactie toevoegen