Vrouwenparochie

Plaats
Dorp
Waadhoeke
Fryslân

vrouwenparochie_krantenknipsel_lieve_vrouweparochie_1929.jpg

Vrouwenparochie heeft veel naamsvarianten en spellingen gekend. O.a. Lieve Vrouwenparochie. In de poststempels is dat 'Lieve' al in 1903 verdwenen. Maar in kranten en op ansichten is men dat nog lang blijven gebruiken. Hier 'Lieve Vrouweparochie' in 1929.

Vrouwenparochie heeft heel veel naamsvarianten en spellingen gekend. O.a. Lieve Vrouwenparochie. In de poststempels is dat 'Lieve' al in 1903 verdwenen. Maar in kranten is men dat nog lang blijven gebruiken. Hier 'Lieve Vrouweparochie' in 1929.

vrouwenparochie_l-vrouwen-par_ca._1900.jpg

In de poststempels stond voor 1903 L-Vrouwen-Par, omdat Lieve Vrouwen Parochie er voluit niet op paste. Maar dat men het zo ook op ansichtkaarten spelde, is minder logisch, want daar is immers wél ruimte genoeg om het gewoon voluit te schrijven...

In de poststempels stond voor 1903 L-Vrouwen-Par, omdat Lieve Vrouwen Parochie er voluit niet op paste. Maar dat men het zo ook op ansichtkaarten spelde, is minder logisch, want daar is immers wél ruimte genoeg om het gewoon voluit te schrijven...

vrouwenparochie_vrouwbuurt_1909_kopie.jpg

En dan hebben we nog de variant Vrouwbuurt, die niet alleen in de volksmond werd en wordt gehanteerd maar ook op ansichtkaarten werd vermeld. Hier op een ansichtkaart uit 1909.

En dan hebben we nog de variant Vrouwbuurt, die niet alleen in de volksmond werd en wordt gehanteerd maar ook op ansichtkaarten werd vermeld. Hier op een ansichtkaart uit 1909.

vrouwenparochie_vrouwbuurt_krantenartikel_1928.jpg

En hier wordt het dorp aangeduid als Vrouwbuurt in een krantenartikel uit 1928.

En hier wordt het dorp aangeduid als Vrouwbuurt in een krantenartikel uit 1928.

vrouwenparochie_voetbalvereniging_vv_cvo_lieve_vrouwenparochie.jpg

En voetbalvereniging VV CVO wil kennelijk laten blijken dat de vrouwen in Vrouwenparochie ook vandaag de dag nog altijd lief zijn want noemt hun dorp nog altijd Lieve Vrouwenparochie...

En voetbalvereniging VV CVO wil kennelijk laten blijken dat de vrouwen in Vrouwenparochie ook vandaag de dag nog altijd lief zijn want noemt hun dorp nog altijd Lieve Vrouwenparochie...

Vrouwenparochie

Terug naar boven

Status

- Vrouwenparochie is een dorp in de provincie Fryslân, gemeente Waadhoeke. T/m 2017 gemeente Het Bildt.

- Onder het dorp Vrouwenparochie valt ook de buurtschap Vrouwbuurtstermolen (grotendeels). Ook de huidige, nog betrekkelijk jonge dorpen Oudebildtzijl (met buurtschap Nieuwebildtzijl) en Alde Leie vielen oorspronkelijk als buurtschappen onder dit dorp; een klein deel van laatstgenoemd dorp ligt voor de postadressen nog altijd 'in' Vrouwenparochie.

Terug naar boven

Naam

In het Bildts
Froubuurt.

In het Fries
Froubuorren.

Oudere vermeldingen
Aanvankelijk heette dit dorp (nog in 1570 als zodanig vermeld) Kijfhoeck (wat volgens (1) zo genoemd was vanwege de plaats van herkomst van een van de eerste bewoners: Kijfhoek dus). Tegelijk met het herdopen van de andere oude dorpen in Het Bildt, in de loop van de 16e eeuw, waar men ook meer kerkelijk georiënteerde namen invoerde (Sint Annaparochie en Sint Jacobiparochie), kreeg ook dit dorp een naam die op -parochie uitgaat. Op de kaart van Van Deventer (1545) staat het ingekorte Onser Vrouwe en op die met de Friese varianten Onse L Vrou. In de 2e helft van de 16e eeuw komen we ook de varianten Ons lieve vrou en Onser Frauwen tegen. Dirck Jansz, een Bildtse boer, schrijft in 1626 Lijfrouwe prochie en hij noemt het dorp ook Lefrouwe buerdt. In 1664 en rond 1700 spelt men L. Vrouwen Parochie.

Sinds begin 20e eeuw begint men geleidelijk de beide naamdelen aan elkaar te schrijven en valt het voorvoegsel Lieve geleidelijk weg. Maar van begin 19e eeuw tot in de eerste helft van de 20e eeuw komen we het dorp onder allerlei verschillende naamsvarianten en spellingen tegen, bijv. in krantenartikelen en op ansichtkaarten. Met en zonder het voorvoegsel Lieve, Vrouwenparochie als 1 of 2 woorden, al dan niet met koppelteken ertussen, en Vrouwen met en zonder n. Zie de afbeeldingen op deze pagina. In een plaatsnamenlijst uit 1914 worden zowel Vrouwenbuurt als Vrouwenparochie vermeld (alsof het 2 verschillende plaatsen zouden zijn...). Verder werd en wordt het dorp ook wel Vrouwbuurt genoemd, vroeger ook Vrouwenbuurt, Lieve-Vrouwen-Buren en Mariaparochie.

Naamsverklaring
Het eerste element is vernoemd naar Onze Lieve Vrouwe (de heilige Maria, de moeder van Jezus), het tweede is parochie 'Rooms-katholieke kerkelijke gemeente'.(2) Maria is de naamgever van het dorp, omdat het grensde aan de landerijen van het toenmalige klooster Mariëngaarde (bron: Aldert Cuperus)

Terug naar boven

Ligging

De dorpskern Vrouwenparochie ligt NW van Stiens, O van Sint Annaparochie, ZO van Nij Altoenae en ZW van Oudebildtzijl en Alde Leie, als lintbebouwing, met bescheiden komvorming, aan de N393 (Stiens - Harlingen). Het dorpsgebied omvat zowel aan de N als aan de Z kant ook nog een groot stuk buitengebied, overigens aan beide kanten slechts dunbebouwd met een handvol boerderijen. De N kant loopt tot vlak Z van de bebouwing aan de Oudebildtdijk, de Z kant loopt tot aan het horizontale deel van de Langestraat.

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 heeft Vrouwenparochie 165 huizen met 1.202 inwoners. Tegenwoordig heeft het dorp ca. 300 huizen met ca. 700 inwoners.

Terug naar boven

Geschiedenis

Ontstaan nederzetting
In 1505 wordt een begin gemaakt met de inpoldering van het grondgebied van de huidige gemeente Het Bildt. De eerste dijk (de Oude Bildtdijk) wordt in dat jaar aangelegd. De werkzaamheden vinden plaats vanuit 3 werkkampen (parochies). Kyfhûeck was de naam van het meest oostelijk gelegen kamp/dorp, omdat veel dijkarbeiders uit de buurt van het Zuid-Hollandse dorp Kijfhoek. Later gaan de namen van de parochies over
op de dorpen zelf. Zie verder het kopje Naam hierboven.

Station
Van 1902 tot 1940 was er de spoorlijn Stiens-Harlingen, waar Vrouwenparochie een station aan had. Helaas is het stationsgebouw in 1999 deels afgebrand en in 2000 gesloopt. De jaren daaraan voorafgaand was het door de laatste bewoner al 'aan de elementen overgelaten' en daardoor in vervallen staat geraakt.

Waling Dijkstra
Het Bildt is een populaire streek voor kunstenaars. Al eeuwen lang profiteren schilders er van het bijzondere licht en vinden dichters er rust en inspiratie. De wieg van de bekende Friese dichter Waling Dijksta stond in Vrouwenparochie. In zijn geboortehuis (Waling Dykstrastraat 21), waar hij een bakkerij heeft gehad, herinnert een gedenksteen in de westelijke muur hieraan. De Waling Dijkstra Stichting heeft als doel om het erfgoed van Waling Dijkstra veilig te stellen en uit te dragen.

Terug naar boven

Recente ontwikkelingen

- Horeca en supermarkt zijn enkele jaren geleden opgeheven, waardoor de inwoners daarvoor op buurdorpen zijn aangewezen. 2x per week komt er nog een rijdende winkel door het dorp en 1x per week de bibliobus.

- Anno 2016 zijn er plannen voor een nieuwe multifunctionele accommodatie (MFA) in het dorp.

- Dorpsvisie Vrouwenparochie 2009-2019.

- Het dorp bestaat voor een groot deel uit lintbebouwing langs de provincialeweg N393. Deze weg loopt daarom vlak langs de voortuinen van bijna de helft van de inwoners van het dorp. In 2015 is deze weg - wederom - heringericht. Dit moet de overlast van - vaak te hard rijdend - auto-, vrachtwagen- en landbouwverkeer voor de aanwonenden verminderen. De weg was sowieso aan groot onderhoud toe en had daarom een nieuwe asfaltlaag nodig. Dat kon mooi worden gecombineerd met de wens vanuit het dorp om de dijk een dorpser karakter te geven.

De rijbaan is opgeknapt en versmald. Voor fietsers en voetgangers is ruimte gemaakt met speciale fietsstoepen. Dit beoogt snelheidsremmend te werken voor het gemotoriseerde verkeer. Tegelijkertijd is ook het Kerkplein opgeknapt, het centrum van het dorp waar ook geregeld activiteiten plaatsvinden zoals teatsen (kaatsen met een racket). De klinkers zijn zo gelegd dat ze een verwijzing vormen naar de vaart die hier vroeger liep. En de nieuwe 'brugleuningen' verwijzen naar de vroegere brug over de vaart. Ook de lantaarnpalen zijn vervangen door smaakvollere exemplaren. - Foto's herinrichting N393 te Vrouwenparochie. - Pagina over de herstructurering van Vrouwenparochie op de site van de provincie.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- In het dorpsgebied van Vrouwenparochie bevinden zich 9 rijksmonumenten, zijnde in de dorpskern 6 woonhuizen en boerderijen en de Hervormde kerk, plus in de buurtschap Vrouwbuurtstermolen de gelijknamige molen en het transformatorgebouw uit 1916 op Vrouwbuurtstermolen 18.

- De huidige Hervormde (PKN) Bordenakerk is gebouwd in 1670 ter vervanging van de vorige, 16e-eeuwse, eerste kerk van het dorp. - De Bordenakerk is in 2014 en 2015 gerestaureerd.

Terug naar boven

Evenementen

- Kermis (d.w.z. dorpsfeest met sport en spel) (weekend in augustus).

- Popfestival Frourock (op een zaterdag in oktober, niet per definitie jaarlijks). - Verslag Frourock 2012.

- Bij de Molenloop (hardlopen, op een zaterdag in november) kun je kiezen uit afstanden van ca. 5 tot ca. 21 km.

Terug naar boven

Natuur en recreatie

- Sport- en recreatiecentrum De Buurfrou heeft 2 tapijttennisbanen, een fitnesscentrum, een zonnebankruimte en een gezellig sportcafé.

Terug naar boven

Links

- Belangenvereniging: - Dorpsbelang Vrouwenparochie.

- Onderwijs en kinderopvang: - Samenwerkingsschool De Fierljepper is in 2012 ontstaan door een fusie van de christelijke en openbare scholen van het dorp. - Bijzonder aan Kinderdagverblijf Kids & Animals is dat het gevestigd is op een melkveehouderijbedrijf, wat betekent: samen spelen in de natuur, dieren verzorgen, ravotten en genieten van de landelijke rust. Het doel is, naast het bevorderen van de ontwikkeling van de kinderen, ze kennis te laten maken met de natuur: van bloemen en planten tot aan dieren groot en klein. - Peuteropvang It Hummelhûecky.

- Sport: - VV CVO (= Combinatie Vrouwenparochie Oude Leije) (voetbal) is opgericht in 1964. - Paardensportvereniging De Molenruiters. - Kaatsvereniging KV Klaine Izak is opgericht in 1896 en kent bekende partijen zoals de Froumet en de Ouwe Griep. - Schaatsvereniging EMM is voor zover ons bekend nog niet met een website of -pagina op het internet aanwezig.

- Genealogie: - Overzicht van begravenen op de begraafplaats van Vrouwenparochie.

Reactie toevoegen