Sint Pancras

Plaats
Dorp
Langedijk
West-Friesland
Noord-Holland

NH gemeente St Pancras in ca. 1870 kaart J. Kuijper [1024x768].gif

gemeente St Pancras in ca. 1870 kaart J. Kuijper

gemeente St Pancras in ca. 1870 kaart J. Kuijper

Sint Pancras

(De cursieve alinea's zijn van onze lokale sponsoren)

Terug naar boven

Eten en drinken

- Reserveer hier online je restaurant in omgeving Sint Pancras.

- Bestel hier online je maaltijd en laat hem thuisbezorgen in omgeving Sint Pancras.

Terug naar boven

Literatuur

- Nieuwe en/of tweedehands boeken over Sint Pancras (online te bestellen).

Terug naar boven

Status

- Sint Pancras is een dorp in de provincie Noord-Holland, in de streken West-Friesland (geografisch) en Kennemerland (bestuurlijk), gemeente Langedijk. Het was een zelfstandige gemeente t/m 1989.

- Wapen van de voormalige gemeente Sint Pancras.

Terug naar boven

Naam

Spelling
c of k
In de loop der jaren is verschillende keren geprobeerd de spelling van onze plaatsnamen te vereenvoudigen, over het algemeen meer conform de uitspraak. Deze lijsten werden gepubliceerd (met name in 1883 en in 1936) in de hoop dat het ook toegepast zou worden (want gemeenten waren en zijn hier autonoom in dus dit kon en kan - wat ons betreft: helaas - niet landelijk worden voorgeschreven). Soms nam men het niet over, soms heel kort, en maar een klein deel heeft het tot heden volgehouden. Zo zijn bijv. veel c's door k's vervangen en werd Sint Pancras Sint Pankras. Maar soms was men lokaal wat wij tegenwoordig 'burgerlijk ongehoorzaam' zouden noemen. Zo kreeg het hulppostkantoor van Sint Pancras per 1-5-1903 een nieuw stempel met de spelling St. Pankras. Men bleef echter gewoon doorstempelen met het oude stempel St. Pancras. Er zijn slechts enkele afdrukken van het stempel St. Pankras bekend. Die zijn echt zeldzaam.

Met of zonder koppelteken
De officiële spelling - bijv. in het postcodeboek, in de gemeentelijke basisregistraties BAG en op de plaatsnaamborden - is zonder koppelteken. Regelmatig komen wij echter, ook bij lokale instanties, de spelling Sint-Pancras tegen. Dat is niet echt fout (ook diverse andere dorpen in het land met Sint- spellen zich soms met, soms zonder koppelteken) maar dus wel t.o.v. hoe de gemeente het kennelijk (in ieder geval t.b.v. de in 2009 in werking getreden BAG) heeft vastgesteld.

Oudere vermeldingen
Ca. 930 Vranlo, 1433 Pancraets, 1434 Sinte Pancraes, 1487 capella sancti Pancracii in Vroon, 1883 Sint Pankras.

Naamsverklaring
Genoemd naar een kapel gewijd aan de Heilige Pancratius, oftewel Sint Pancras, een van de IJsheiligen en de schutspatroon van verschillende kerken en kapelletjes in Holland. Deze kapel behoorde aan de Abdij van Egmond waar de H. Pancratius verering genoot. Het huidige dorp is ontstaan bij de overblijfselen van het in 1297 door Graaf Jan I van Holland met de grond gelijkgemaakte Vronen, toen de West-Friezen na de door van Floris V in opstand kwamen tegen het grafelijk gezag. Vronen wordt in 930 vermeld als Vranlo, in 1063 als Vronlo, waarvan het eerste lid vroon duidt op kroongoed, bezit van de heer (vergelijk het Duitse Fronleichnam)(1).

Terug naar boven

Ligging

Sint Pancras ligt direct NO van Alkmaar, W van Heerhugowaard, Z van Broek op Langedijk.

Terug naar boven

Statistische gegevens

- In 1840 omvatte de gemeente Sint Pancras, die slechts het N deel van het dorp omvatte (het Z deel viel onder de gemeente Koedijk) plus de buurtschap Boterhuizen en een deel van de Vronermeer, 53 huizen met 330 inwoners.

- Per 1-10-1972 is de gemeente Sint Pancras vergroot met een deel van de gemeente Koedijk (446 hectare met 1.859 inwoners).

- Na enkele kleine grenscorrecties per 1-1-1973 (waarbij o.a. het deel Z van de spoorlijn naar de gemeente Alkmaar is overgegaan), is de gemeente Sint Pancras per 1-1-1990 opgeheven en als volgt verdeeld:
naar de gemeente Langedijk: 632 hectare met 5.058 inwoners;
naar de gemeente Alkmaar: 112 hectare met 180 inwoners;
naar de gemeente Harenkarspel: 11 hectare zonder inwoners.

- Tegenwoordig heeft Sint Pancras ca. 2.000 huizen met ca. 5.000 inwoners.

Terug naar boven

Geschiedenis

Als u zich nader wilt verdiepen in de geschiedenis van Sint Pancras, kunt u terecht bij Historische Vereniging Sint-Pancras. Op deze site vindt u o.a. een pagina over de geschiedenis van Sint Pancras.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Hervormde kerk (Kerkplein 1).

- Molen A van de polder Geestmerambacht.

- Gevelstenen in Sint Pancras.

Terug naar boven

Links

- Site van en over Sint Pancras.

Reactie toevoegen