Rottumeroog

Eiland
Het Hogeland
Hoogeland Waddengebied
Groningen

Rottumeroog

Terug naar boven

Status

Rottumeroog is een eiland in de provincie Groningen, in de streken Hoogeland en Waddengebied, gemeente Het Hogeland. T/m 1989 gemeente Warffum. In 1990 over naar gemeente Eemsmond, in 2019 over naar gemeente Het Hogeland.

Terug naar boven

Naam

Oudere vermeldingen
In de 16e eeuw heette het eiland Rottum. Op de site van beheerder Staatsbosbeheer staat dat de eilandjes Rottumeroog, Rottumerplaat en Zuiderduin gezamenlijk ook wel Rottum worden genoemd.

Naamsverklaring
De naam betekent oog 'eiland' van Rottum. Het eiland was namelijk ooit grotendeels in bezit van het toenmalige Klooster Juliana te Rottum (GR).

Terug naar boven

Ligging

Het eiland Rottumeroog ligt N van het dorp Usquert en de buurtschap Noordpolderzijl, O van de Waddeneilanden Schiermonnikoog en Rottumerplaat en ZW van het Duitse Waddeneiland Borkum.

Terug naar boven

Geschiedenis

Rottumeroog verplaatst zich geleidelijk naar het oosten, omdat het eiland aan de westkant afkalft en aan de oostkant aangroeit. Tot ca. 200 jaar geleden lag het nog op de plek waar tegenwoordig Rottumerplaat ligt. In de 16e eeuw was het eiland nog 9 tot 10 kilometer lang. Tegenwoordig heeft het nog een oppervlakte van ca. 250 hectare.

Rottumeroog is lange tijd beheerd door een zogeheten voogd. De laatste voogd van het eiland was Jan Toxopeus, die met zijn gezin op het eiland woonde. De familie Toxopeus heeft zich ook beziggehouden met reddingswerk vanaf het eiland. In 1965 moesten zij het eiland verlaten wegens het bereiken van de pensioengerechtigde leeftijd van Jan. Na aanvankelijk nog periodiek onderhoud te hebben gepleegd (middels o.a. het poten van helmgras en het plaatsen van rijshoutschermen en betonnen en stenen beschermingsconstructies), besloot Rijkswaterstaat in 1991 om vanaf dan geen onderhoud meer te verrichten en het eiland over te laten aan de krachten van de natuur. Men was bang dat het eiland hierdoor binnen enkele decennia zou verdwijnen in de diepe geul ten oosten van het eiland. Hendrik Toxopeus, de zoon van genoemde Jan Toxopeus, was het hier niet mee eens en heeft het eiland daarom in maart en april 1991 bezet. Dossier bezetting Rottumeroog door Hendrik Toxopeus. - Interview met Hendrik Toxopeus, in de Telegraaf, 1991.

Tegen de verwachting in is Rottumeroog na het stopzetten van het onderhoud niet gekrompen maar gegroeid. Om het eiland ligt nu een beschermende zandbank. De winterstormen van 2009 en 2011 hebben flink huisgehouden, maar het eiland houdt vooralsnog dapper stand. Het eiland wordt nog tweemaal per jaar ontdaan van zwerfvuil, door vrijwilligers onder leiding van een medewerker van Rijkswaterstaat. Bij hun bezoek in maart 2012 ontdekten de vrijwilligers dat in de voorafgaande winter een groot deel van de duinen was weggeslagen, waardoor het eiland bij hoogwater uit twee delen bestaat.

- Artikelen over de geschiedenis van Rottumeroog en Rottumerplaat.

Terug naar boven

Recente ontwikkelingen

- Op dit eiland en buureiland Rottumerplaat bevinden zich enkele panden t.b.v. het beheer van de eilanden door Staatsbosbeheer. Anno 2013 woedde de discussie of die panden een straatnaam (met straatnaamborden) en huisnummer moesten krijgen, in het kader van de in 2009 in werking getreden Basisregistratie Adressen en Gebouwen (BAG), die voorschrijft dat een gebouw geïdentificeerd moet kunnen worden middels ligging aan een straat met huisnummer. In 2014 is besloten op Rottumeroog het adres Jan Brandspad toe te kennen, met huisnummer 1. Straatnaamborden komen er niet, dat vonden alle betrokken te ver gaan. De eilanden zijn ook geen formele woonplaats geworden en hebben daarmee ook geen eigen postcode gekregen; de plaatsnaam in het postadres is Warffum, zijnde het dorp en de voormalige gemeente waar de eilanden vanouds onder vallen.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- De gietijzeren Emder Kaap uit 1883 is een rijksmonument. Het diende als navigatiebaken voor zeevaarders maar is inmiddels buiten functie. De kaap is in 1989/1990 gerestaureerd.

Terug naar boven

Landschap, natuur en recreatie

- Het eiland is niet vrij toegankelijk. Door Staatsbosbeheer worden wel excursies naar het eiland georganiseerd. "Avonturiers opgelet: altijd al naar een mythisch, onbewoond eiland gewild? Pak dan nu je kans! Jaarlijks organiseren we ca. 20 expedities naar dit Groningse Waddeneilandje. Wees er wel snel bij, onze ervaring is dat deze tochten snel uitverkocht zijn! Expeditie Rottumeroog heet met recht een expeditie. Tij, wind en weer bepalen de dagen op het wad. Hoe lang je onderweg bent is dan ook moeilijk te zeggen, maar 13 uur is geen uitzondering. Vanaf Lauwersoog vaar je in 3 à 4 uur naar het eiland. Daar ga je van boord voor het zwaarste deel van de expeditie: wadlopen. Na zo'n 3 kwartier bereik je het eiland en neemt de gids je mee voor een flinke wandeling. Enige conditie is dus vereist voor deze tocht. Daar krijg je wel wat voor terug: de kans op ontmoetingen met zeehonden en verschillende vogelsoorten. En een unieke manier om te genieten van de rust en stilte van het uitgestrekte Werelderfgoed Waddenzee..."

Terug naar boven

Literatuur

- Nieuwe en/of tweedehands boeken over Rottumeroog (online te bestellen).

Terug naar boven

Links

- Nieuws: - Op Boswachtersblog Rottum vertellen de boswachters en de vogelwachters regelmatig over wat er zoal gebeurt op de eilanden Rottumeroog en Rottumerplaat.

- Belangenvereniging: - Stichting Vrienden van Rottumeroog en Rottumerplaat (SVRR) zet zich in voor het behoud van deze twee belangrijke natuurgebieden in de Waddenzee. Ook uit cultuurhistorisch oogpunt zijn de eilanden de moeite van het bewaren waard. En 'Oog' en 'Plaat' spelen een belangrijke rol bij de kustverdediging. De SVRR brengt haar doelstelling in praktijk door vrijwilligers in te zetten voor het onderhoud, door onderzoek te stimuleren, en door de kennis over deze eilanden bij het publiek te vergroten.

2x per jaar publiceert de SVRR haar nieuwsbrief 'De Kaap'. Hierin worden recente ontwikkelingen aan de orde gesteld. Ook is er ruimte voor nieuws uit de stichting, verslagen van vrijwilligerswerkzaamheden, artikelen over natuur, cultuur en geschiedenis van de eilanden, beeldmateriaal en meningen. De SVRR organiseert op regelmatige basis bijeenkomsten voor haar donateurs. Tijdens deze dagen is ruimte voor lezingen en voor het uitwisselen van meningen en gedachten. En natuurlijk om oude en nieuwe bekenden te ontmoeten.

Reactie toevoegen