Warffum

Plaats
Dorp
Eemsmond
Hoogeland
Groningen

warffum torenweg 1905 [640x480].jpg

Warffum Torenweg 1905

Warffum Torenweg 1905

GR gemeente Warffum in ca. 1870 kaart J. Kuijper [1024x768].gif

gemeente Warffum in ca. 1870 kaart J. Kuijper

gemeente Warffum in ca. 1870 kaart J. Kuijper

Warffum

Terug naar boven

Literatuur

- Nieuwe en/of tweedehands boeken over Warffum (online te bestellen).

Terug naar boven

Status

- Warffum is een dorp in de provincie Groningen, in de streek Hoogeland, gemeente Eemsmond. Het was een zelfstandige gemeente t/m 1989.

- Wapen van de voormalige gemeente Warffum.

- Onder het dorp Warffum vallen ook de buurtschappen Breede en Noordpolder (deels). Verder vallen onder het dorpsgebied ook de Waddeneilanden Rottumeroog en Rottumerplaat.

Terug naar boven

Naam

In het Gronings
Waarvum.

Terug naar boven

Ligging

Warffum ligt NO van Winsum, O van Pieterburen, W van Usquert. Het buitengebied van het dorp grenst in het N aan de Waddenzee.

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 heeft de gemeente Warffum 313 huizen met 1.853 inwoners, verdeeld in het gelijknamige dorp 300/1.746 (= huizen/inwoners), buurtschap Breede 12/95 en eiland Rottumeroog 1/12. Vlak na de oorlog wonen er nog bijna 4.000 mensen in dit dorp. Sinds de jaren zeventig is het inwoneraantal gestaag afgenomen. Tegenwoordig heeft het dorp nog ca. 900 huizen met ca. 2.200 inwoners.

Terug naar boven

Geschiedenis

Warffum ligt op de grootste wierde van Nederland ligt: een door mensen opgeworpen bult die 500 jaar voor Christus al bewoond werd.

- Geschiedenis van Warffum door historicus Teun Juk.

- Geschiedenis van de joodse gemeenschap in Warffum.

- De eerste veearts van Warffum, Kees Lameris, heeft 50 jaar zijn vak in het dorp uitgeoefend. Onder de link vind je zijn bewogen levensverhaal. Lameris overlijdt in 1916. In zijn testament heeft hij laten vastleggen dat zijn vermogen van 10.000 gulden toekomt aan de inwoners van het dorp. Hij legateert het bedrag onder de naam Fonds Jaco en bepaalt dat het geld besteed moet worden "voor beschaving en ontwikkeling van de volksklassen in de gemeente Warffum, leidende tot een blijmoedige, gezonde en ruime wereldbeschouwing." Vandaag de dag bestaat het fonds nog steeds en het huidige bestuur tracht nog altijd de wens van de allereerste veearts van het dorp uit te voeren.

Terug naar boven

Recente ontwikkelingen

- De Laan Zuid moet een groene wijk worden, die tussen het dorp en het open landschap ligt. Om het landelijke karakter te bereiken, worden eisen gesteld aan de architectuur van de woningen. Uitgangspunt is de streekeigen Noord-Groningse architectuur. Deze wordt gekenmerkt door een robuuste en eenvoudige bouwstijl, waarbij langgerekte woonhuizen met verticaal vormgegeven gevels en kozijnen worden gebouwd. Er zijn in totaal 64 kavels beschikbaar voor verkoop aan particulieren. Een deel daarvan is gereed voor uitgifte en daarvan zijn nog kavels beschikbaar. Op de overige 8 kavels heeft Woningstichting De Delthe 2-onder-1-kapwoningen gerealiseerd.

- Dankzij het enthousiasme en doorzettingsvermogen van inwoners Jan Dirk Gardenier en Henk van Welzen is een beeldbepalend pand in Warffum gered en heeft het dorp in 2016 zijn historische huiskamercafé op Noorderkerkpad 13 terug. Het pand, zelf een voormalig huiskamercafé, had voorheen 26 jaar leeggestaan en was daarom zeer vervallen. Waarom dit project in dit pand? “Vanwege de geschiedenis als huiskamercafé en het feit dat het pand het meest in het oog springt”, aldus Gardenier. Bovendien: “Als je dan toch wat wil doen, doe het dan in het meest vervallen pand. Daar heeft het dorp uiteindelijk het meeste aan.” Tot in de jaren tachtig zat café De Terp in het pand, een begrip in het dorp. Maar de woning stond al jaren leeg en was ernstig verpauperd. Het is niet de bedoeling om van het pand weer een echt café te maken. Het moet een ruimte worden voor alle inwoners van Warffum, waar vergaderingen en kleinschalige evenementen kunnen worden gehouden. De verbouwing is en de exploitatie wordt door vrijwilligers uitgevoerd. - Huiskamercafé Noorderkerkpad op Facebook.

- Een 6-tal inwoners heeft zich verenigd in WarffumWerkt met als doel: breedband voor Warffum en samen energie besparen. Lees er meer over in de flyer onder de link. - WarffumWerkt op Facebook.

- Zorgcentrum Warfheem is in 2013 gesloten. Het project GoudOud in Warffum brengt in kaart wat de mogelijkheden zijn om ouderen toch (zo lang mogelijk) in het dorp te kunnen laten wonen, middels o.a. nieuwbouw van een 'zorghofje' op de plek van het oude gebouw, dat niet meer aan de eisen des tijds voldeed. Beschrijving van het project GoudOud in Warffum door begeleidend adviseur Diet Hensums. Artikel over GoudOud en de Dorpscoöperatie door de Landelijke Vereniging van Kleine Kernen LVKK.

"Als het plan slaagt, kunnen de ouderen bijna allemaal tot hun dood in het dorp blijven wonen. Eerst thuis, en als dat niet langer gaat, in een hofje met ca. 25 aangepaste woningen. De huisarts en de fysiotherapeut, de diëtiste en thuiszorgmedewerkers leveren de medische zorg, vrijwilligers de rest. Want vrienden, familie, buren en andere Warffumers gaan de ouderen zelf helpen, met eten, boodschappen doen, wandelen, vervoer, klusjes in huis, met het uitlaten van de hond. Een mooi initiatief, maar kwetsbaar en riskant, vond bijzonder hoogleraar samenlevingsopbouw Justus Uitermark van de Erasmus Universiteit in Rotterdam. Want wat doe je als bij de enthousiaste aanjagers het heilige vuur dooft? Wat als de vrijwilligers ruzie krijgen of niet langer de tijd en de kennis beschikbaar hebben om er hun ziel en zaligheid in te stoppen? Dat is een probleem bij basisvoorzieningen waarvan we willen dat iedereen er gebruik van kan maken. Daar kan je niet zeggen: eens kijken wie er vandaag komt.

Natuurlijk had Uitermark daarin gelijk. Vrijwilligersinitiatieven – hoe goed geleid ook – blijven kwetsbaar en zijn nooit een volwaardig alternatief voor professionele zorginstituten. Maar ja, wat moet je, als er geen ‘institutionele verankering’ is, je ouderencentrum verdwijnt en de firma Ad Hoc (leegstandsbeheer, red.) verschijnt? Dan organiseer je zelf iets – en zo goed mogelijk. Voorzitter Francie Kaaijk van de stichting GoudOud in Warffum draaide de kritiek van Uitermark dan ook om: waarom niet meer ondersteuning voor een dergelijke initiatief van de bestaande instituten. ‘Ik mis een stimulerende rol van de overheid, de zorgverzekeraars en de zorginstellingen. Je hoopt dat ze zien: dit dorp ontdekt zijn eigen kracht, de zorg wordt goedkoper, hoe kunnen we dat ondersteunen?’" Aldus een citaat over de beoogde ouderenzorg nieuwe stijl in Warffum, uit het artikel van Louis Stiller dat hieronder wordt beschreven en gelinkt.

- Journalist Louis Stiller komt in 2007 in Warffum wonen. Hij schrijft daarover o.a.: "In 2007 was het dorp nog altijd springlevend, dankzij een middelbare school (met vwo-plus), een aanpalende bibliotheek, een gezondheidscentrum, een openluchtmuseum, een treinstation, een jaarlijks dansfestival, een handvol winkels en twee kroegen, waar tientallen verenigingen wekelijks of maandelijks bijeenkomen.

Reden genoeg voor ons om in 2007 voor Warffum te kiezen, toen we vanuit Friesland wilden verhuizen naar het Noord-Groninger platteland. Voor Warffum en niet voor een van de andere dorpen in de omgeving, want die hadden de afgelopen decennia hun winkels en horeca zien vertrekken, de bibliotheek zien sluiten, bushaltes zien verdwijnen en de jaarlijkse kermis teloor zien gaan. En wat is een dorp zonder kermis?

Zes winkels telde Warffum toen we er kwamen wonen. Vijf, toen de slager een paar jaar later overleed. Daarna vertrok de Duitse drogisterijketen Schlecker met de staart tussen de benen uit Nederland en waren het er nog maar vier: een supermarktje, een dappere bakker, een rijwielhandelaar en een dierenspeciaalzaak. Vier winkels, een Chinees restaurant, een kroeg en een café-restaurant. Daar moesten we het mee doen, de komende jaren.

En toen kwam 16 augustus 2012. Dikke boem. Drie komma zes op de schaal van Richter. In februari 2013 gevolgd door een van drie komma twee. Die twee bevingen veroorzaakten zoveel schade dat bijna 40 procent van de huizen in ons dorp moesten worden gerepareerd, bleek later." Maar de inwoners van Warffum zitten niet bij de pakken neer en in de afgelopen jaren onstaan ook weer allerlei iniatieven om het tij ten goede te keren, waarover je ook elders op deze pagina kunt lezen. De citaten hierboven komen uit het Vrij Nederland-artikel "Hoe Warffum werd wakkergeschud" (7-2-2015), waarvoor Stiller de Groninger Persprijs heeft gewonnen. Onder de link is het artikel online te lezen.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Warffum heeft 41 rijksmonumenten.

- Rosmolen.

- Gevelstenen in Warffum.

- Met twintig gebouwen in het hart van Warffum laat Openluchtmuseum Het Hoogeland zien hoe honderd jaar geleden op het platteland werd gewoond en gewerkt. Als je rondkijkt in de woonkamer, de slaapkamer of de werkplaats is het, door de gedetailleerde inrichting van de huizen, net of de bewoners even weg zijn. Het museum geeft je een natuurgetrouwe blik op de dorpssamenleving van honderd jaar geleden: de woning van een dagloner, de werkplaats van een schilder, een schoolgebouw en een café. Daarnaast zijn er ook nog een slagerij, een smederij, een drukkerij, een woonwagen, een burgermanswoning, de huizen van de veearts en de koster, een gasthuis voor oude vrouwen en een schipperswoning.

- In 1868 wordt in Warffum de eerste Rijks-HBS op het platteland opgericht. In 1925 krijgt de school een apart gymlokaal (Oostervalge 53). Het karakteristieke houten pand, dat lijkt op een schuur, is een rijksmonument. Maar door geldgebrek bij Stichting Op Roakeldais, die het pand als opslagruimte in gebruik heeft, is het slecht onderhouden. Diverse fondsen hebben al bijdragen toegezegd. De intentie is dat in 2017 voldoende geld beschikbaar komt voor restauratie. Er komt dan een nieuw dak op het gymlokaal. Verder wordt de complete schil van het gebouw opgeknapt. Het hout wordt op verschillende plekken vervangen en geverfd en er komen nieuwe ramen in.

- In mei 2017 is de 10e en laatste Waddenbank onthuld in Warffum. Met de onthulling is dit deel van het project 'Kiek over Diek' afgerond. De banken, echte Groninger Pronkjewailtjes, zijn nu in 10 dorpen langs de fietsroute van Lauwersoog naar Nieuw Statenzijl te vinden. Het belangrijkste doel van ‘Kiek over Diek’ is het zichtbaar maken van de bijzondere, maar tot nu toe nauwelijks ontsloten natuurlijke en landschappelijke rijkdom van het gebied langs de Groninger Waddenkust. De voor- en zijkanten van de banken zijn ingelegd met een patroon van deels spiegelende tegeltjes. Op elk van de 10 banken heeft dit patroon een andere kleur en samenstelling. Samen met de afgebeelde vogels verwijzen ze naar het Waddengebied met zijn getijden en steeds wisselende licht en luchtspiegelingen. De achterkant van de banken vertelt iets over het gebied waar de bank staat. Inwoners van jong tot ouder hebben zelf onderwerpen, wensen en tekeningen aangeleverd die verwerkt zijn in de bank van hun dorp. De banken zijn ontworpen door kunstenaars van Het Wilde Oosten uit Winschoten en gemaakt door medewerkers van Ability en vrijwilligers uit de dorpen. De bank in Warffum vertelt het verhaal van de wierden en kwelders, en de bijzondere band die het dorp heeft met de Waddeneilanden Rottumeroog en Rottumerplaat.

Terug naar boven

Evenementen

- Vereniging voor Volksvermaken (VvV) Warffum organiseert diverse evenementen door het jaar heen.

- Paasmarkt (2e paasdag).

- Avondvierdaagse (eind mei / begin juni).

- Warffum geniet internationale bekendheid vanwege het jaarlijkse 4-daagse internationale dans- en muziekfestival Op Roakeldais. Iedere dag is er voor jong en oud veel te beleven en mee te dansen en maak je kennis met internationale dansgroepen en hun cultuur.

- De Roakeldaishal is een multifunctionele hal van 1850 m2 met zeer ruime parkeergelegenheid. De meest uiteenlopende evenementen van klein tot groot kun je er (laten) organiseren en doordat er een groep toegewijde, ervaren vrijwilligers meewerkt, ook nog voor zeer vriendelijke prijzen. Door het jaar heen is er regelmatig van alles te doen, zoals een Shantyfestival, Vooienmarkten, Kledingbeurs en Winterfair. Voor details zie de Agenda.

- Het AWW (Art Weekend Warffum) is een 2-jaarlijks weekend vol kunst, muziek en literatuur. De eerstvolgende keer is 2/3 september 2018.

Terug naar boven

Links

- Algemeen: - Site van en over Warffum.

- Nieuws: - Actualiteiten m.b.t. Warffum op Facebook.

- Onderwijs en kinderopvang: - Het Hogeland College (HAVO/VWO).  - Jansenius de Vriesschool. - Basisschool De Rank. - Peuterspeelzaal Hummelhörn.

- Sport: - v.v. Warffum (voetbal). - Ruitersportvereniging De Waddenruiters. - Damvereniging.

- Overige verenigingen: - Spekclub De Samenwerking is opgericht in 1931 en houdt haar traditie nog altijd in ere; via een spaarsysteem sparen de leden geld om in december vlees te kopen.

- Zorg: - In Gezondheidscentrum Warffum werken verschillende hulpverleners binnen de eerste lijn samen om jou als patiënt van een zo goed mogelijke zorg te kunnen voorzien. Het gaat om een huisartsenpraktijk Warffum, fysiotherapie, buurtzorg, verloskundigenpraktijk, laboratorium, maatschappelijk werk en voedingsadviesbureau Brouwer.

- Genealogie: - Overzicht van begravenen op de begraafplaats van Warffum.

Reactie toevoegen