Norg

Plaats
Dorp
Noordenveld
Drenthe

norg_slag_om_norg.jpg

Bijzonder aan de Slag om Norg (wielrennen, op een zondag in augustus) is dat liefst 50 van de 100 km over onverharde wegen gaat. Het is een UCI 1.2 koers en telt daardoor mee voor de Europe Tour.

Bijzonder aan de Slag om Norg (wielrennen, op een zondag in augustus) is dat liefst 50 van de 100 km over onverharde wegen gaat. Het is een UCI 1.2 koers en telt daardoor mee voor de Europe Tour.

Norg-MSD-20110329-230136.jpg

Norg Drenthe, de brink, kunstwerk

Norg Drenthe, de brink, kunstwerk

Norg-MSD-20110329-230156.jpg

Norg, Drenthe, één van de vijf brinken die het dorp rijk is.

Norg, Drenthe, één van de vijf brinken die het dorp rijk is.

norg_drenthe_de_brinkhof.1.jpg

Norg, De Brinkhof

Norg, De Brinkhof

norg_drenthe_hervormde_sint-margarethakerk.2.jpg

Norg, Hervormde Margarethakerk

Norg, Hervormde Margarethakerk

norg_drenthe_molen_de_hoop_met_uniek_wiekensysteem.2.jpg

Norg, molen De Hoop heeft als enige molen in Nederland een zelfzwichtend Bilau wiekensysteem.

Norg, molen De Hoop heeft als enige molen in Nederland een zelfzwichtend Bilau wiekensysteem.

norg_drenthe_norgerholt_norger_esdorpenlandschap_in_beheer_bij_natuurmonumenten_bosanemonen.2.jpg

Norg, Norgerholt, onderdeel van het Norger esdorpenlandschap, bosanemonen

Norg, Norgerholt, onderdeel van het Norger esdorpenlandschap, bosanemonen

norg_drenthe_oude_boerderij.1.jpg

Norg, oude boerderij

Norg, oude boerderij

norg_eenerstraat_2.1.jpg

Norg, Eenerstraat 2

Norg, Eenerstraat 2

DR gemeente Norg in ca. 1870 kaart J. Kuijper [1024x768].gif

gemeente Norg in ca. 1870 kaart J. Kuijper

gemeente Norg in ca. 1870 kaart J. Kuijper

Norg

Terug naar boven

Status

- Norg is een esdorp in de provincie Drenthe, gemeente Noordenveld. Het was een zelfstandige gemeente t/m 1997.

- Wapen van de voormalige gemeente Norg.

- Onder het dorp Norg viel vroeger ook de buurtschap Suingesloot, die tegenwoordig in de bebouwde kom van het dorp is opgegaan.

Terug naar boven

Naam

In het Drents
Nörg. De inwoners zijn Nörgers.

Oudere vermeldingen
In 1139 duiken zowel de namen Niurech als Nurch op, in 1219 is dit Norich. Een paar decennia later lezen we het sterk op de huidige naam lijkende Norch (1254), twee jaar later is dit Nurch, in 1315 weer Norch, en tussen 1316 en 1325 komen de volgende schrijfwijzen voor: Norech, Nurech, Norch en Norgh.

Naamsverklaring
De exacte herkomst van de naam Norg is niet duidelijk, er zijn meerdere verklaringen. Zo kan de naam afgeleid zijn van Northeg(gia), dat ‘noordhoek’ betekent, nu de nederzetting was gelegen aan de noordkant van een bos (het huidige Norgerholt). Een afleiding van het woord ‘noord’, of ‘het noorden’ is iets minder waarschijnlijk. Een andere lezing richt zich op een samenstelling van de delen Ni-urch, die zou kunnen duiden op ‘Nieuw-Urch’, oftewel ‘nieuwe hoek’; ten slotte kan het ook komen van ‘Nieuw-Orch’, waarbij er een verband gelegd wordt met het riddergeslacht Van Orch.

Bij- en spotnamen
De inwoners dragen de schimpnaam Hekkespringers. Bij Norg komt ook de veldnaam Hekakkers voor. Het zou kunnen verwijzen naar de vele omheiningen of houtwallen bij de percelen in het dorp.

Terug naar boven

Ligging

Norg ligt ten NW van Assen, W van Vries en Donderen, ten O van Een en Z van Langelo en Roden.

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 telt de gemeente Norg 7.419 inwoners, en is daarmee op dat moment een van de grootste in Drenthe. Het merendeel hiervan woonde echter in de kolonie Veenhuizen; in het dorp Norg woonden destijds slechts 522 mensen, in 97 woningen. Dit was minder dan in de gezamenlijke buitendorpen en buurtschappen (exclusief Veenhuizen). Bij het opheffen van de uitgestrekte gemeente in 1998 teldt zij ca. 7.300 inwoners, op een oppervlakte van 11.313 ha. Ruwweg de helft hiervan woonde in het hoofddorp. Tegenwoordig heeft het dorp ca. 1.500 huizen met ca. 3.700 inwoners.

Terug naar boven

Geschiedenis

De historie en ontwikkeling van Norg is zeer kenmerkend voor die van de meeste Drentse zanddorpen. Het esdorp met het omliggende landschap en alle elementen zijn zelfs een van de best bewaard gebleven voorbeelden in Nederland. Vermoedelijk ergens rond de 7e of 8e eeuw reeds vond dit soort landbouw plaats, en in de late Middeleeuwen werd het verder uitgebreid.

Centraal staat de bewoning op een vaste plaats, met een divers gebruik van de omliggende gronden, dat eeuwenlang onveranderd is gebleven. Meestal op een hoge, droge zandrug werd een nederzetting gesticht, niet al te ver van een beekje. De huizen werden rond een centrale plaats gebouwd, waar een drinkvoorziening voor de schapen was, en deze zijn thans nog te herkennen als de brinken. Langs het water lagen de groenlanden, die het hooi leverden voor de schapen in de winter en verder boden deze weilanden ruimte aan de nodige planten en struiken. Aan alle kanten wordt het huidige Norg door zulke waterlopen omringd.

Op de hoger gelegen delen werden essen aangelegd, die plaats boden aan de akkers. Deze gronden werden intensief bemest met de uitwerpselen van de schapen. Na verloop van tijd was een deel minder vruchtbaar door overbemesting en dan werd even verderop een ander stuk land in gebruik genomen. In Norg zijn deze essen nog goed zichtbaar, met name aan de zuidkant van het dorp, rond het huidige Zuid- en Westervelde. De Norger es is hier duidelijk bolvormig en over het midden loopt een zandpad, de Reeweg. Dit is een pad, dat onderhouden werd door de bisschop en niet door de boeren, omdat het gebruikt werd voor kerkgangers en voor het dragen van de doden naar de begraafplaats. In principe volgde het de kortste route naar de kerk.

Op de essen werden de landerijen gescheiden door houtwallen, om het vee en schapen buiten te houden, om beschutting te bieden voor de wind voor het in de weilanden lopende vee en voorts als houtvoorziening. Met name ten oosten, zuiden en zuidwesten van Norg (richting Westervelde) zijn nog een paar houtsingels goed bewaard gebleven. Buiten deze essen en groenlanden lagen de woeste gronden, dikwijls begroeid met heide, waar de schapen werden gehoed. Ook werden hier plaggen gestoken voor brandstof of om de huizen mee te bouwen. Deze waren met name aan de noordkant van Norg gelegen.

Door overbeweiding verdween de heide en begon het zand te stuiven, met duinvorming tot gevolg. Om dit tegen te gaan zijn in het begin van de 20e eeuw bossen geplant, met name met dennen. Dit alles tezamen leverde een zelfvoorzienend geheel op en de dorpen lagen dan ook tamelijk geïsoleerd, als schiereilanden van elkaar gescheiden door en gelegen temidden van waterlopen en uitgestrekte heidevelden en veenmoerassen. Nu alle delen zo goed bewaard zijn gebleven rond Norg, en grootschalige herverkaveling hier nooit heeft plaatsgehad, is het gebied rond Norg grotendeels aangekocht als beschermd landschap door Natuurmonumenten en heeft het de naam Norger Esdorpenlandschap meegekregen. De recente ruilverkaveling in het gebied probeert de oorspronkelijke structuur en het behoud hiervan verder te bewerkstelligen.

Bovenstaande is in hoofdlijnen leidend geweest voor de ontwikkeling van Norg gedurende eeuwen (maar dit geldt ook voor vele andere dorpen in de omgeving, bijvoorbeeld Langelo en Peest). Vanuit deze nederzetting, die voor het eerst begin 12e eeuw met naam opduikt, maar vermoedelijk net als andere Drentse dorpen ouder is, werd het gebied langzaam verder ontgonnen en geschikt gemaakt voor de landbouw.

Ten zuiden van Norg bevond zich wellicht al voor de stichting een oud bos, het huidige Norgerholt. Dit is voor een deel intact gelaten door de eeuwen heen, al was het wellicht vroeger aanmerkelijk groter. Vanuit het moederdorp werden in de 14e en 15e eeuw op geringe aftand nieuwe dochternederzettingen gesticht, zoals Westervelde en Zuidvelde, waar een zelfde type dorp ontstond.

Geleidelijk was er behoefte aan meer grond en werd begonnen met het gedeeltelijk afgraven van veengebieden, waardoor randveenontginningen ontstonden, zoals het oorspronkelijke Veenhuizen en Een. Het gebied was vrij uitgestrekt en eigenlijk tot op de dag van vandaag zelfs voor Drentse begrippen dunbevolkt. In tegenstelling tot bijvoorbeeld dorpen als Zuidlaren, Roden of Peize heeft er nooit een havezate gestaan en kwam het pas veel later onder invloed van adellijke en rijke grondbezitters, zoals de bewoners van het Huis te Westervelde.

De boeren van Norg werkten samen in de ‘boermarke’, met gemeenschappelijk eigendom en gebruik van gronden. Het is eigenlijk altijd een welvarende en rijke nederzetting geweest, met weinig, doch grote boerderijen. De plaats bleef bescheiden van omvang en werd geleidelijk zelfs overvleugeld door Westervelde, waar rond 1800 ook het gemeentehuis stond.

De veenontginningen gingen door, met name in zuidelijke richting. De grootste verandering kwam echter in 1818, toen de door Generaal Johannes van den Bosch opgerichte Maatschappij van Weldadigheid besloot 2.500 hectare grond aan te kopen voor de stichting van een werkkolonie (zie verder onder Veenhuizen). Een groot deel van de tot dan toe woeste gronden in de gemeente krijgen een heel eigen karakter en er stromen duizenden mensen toe. Veenhuizen functioneert echter geheel zelfstandig en deze ontwikkeling heeft weinig invloed op de ontwikkeling van Norg, nu het vervoer van en naar de kolonie vanuit zuidelijke richting plaatsvindt en niet via Norg. Het dorp was echter wel al enkele eeuwen een belangrijke verbinding tussen Drenthe en Friesland.

Tot aan de Tweede Wereldoorlog verandert er weinig in Norg en door de traditionele manier van landbouw bedrijven blijft het karakteristieke landschap intact. De nog immer vrij geringe bevolking vindt voldoende werk in het bewerken van het land en aanverwante bedrijvigheid en tot op heden kent het dorp dan ook geen industrie.

Als je je nader wilt verdiepen in de geschiedenis van Norg, kun je terecht bij Historische Vereniging Norch.

Terug naar boven

Recente ontwikkelingen

- Na de oorlog, met de opkomst van de suburbanisatie, komt Norg meer en meer in trek bij rustzoekende forensen uit Assen en Groningen. De ligging van het dorp, dat zijn traditionele aanzien tot op heden niet verloren heeft, de open plekken en de uitgestrekte bossen en natuurgebieden zijn de belangrijkste aantrekkingskrachten, met daarbij het feit dat Norg altijd al een relatief welvarende plaats was, waar de rijkere boeren woonden, ook als zij gepensioneerd waren.

Tegelijk wordt Norg ontdekt door vakantiegangers en groeit het dorp uit tot de meest toeristische plaats van Noord-Drenthe. Met name in de Oosterduinen en Langeloërduinen ontstaan honderden zomerhuisjes. Daarnaast zijn er campings en een paar kleine bungalowparken en een attractiepark in de omgeving.

Norg is bescheiden van omvang, maar beschikt, deels door de toeristenaantallen in de zomer, over een relatief hoog voorzieningenniveau. De woonwijken zijn ruim van opzet en liggen temidden van het groen. Door de omliggende natuurgebieden is de plaats met name in oost-west richting uitgebreid en wordt verdere groei steeds moeilijker.

- Eind 2016 wordt begonnen met de aanleg van de nieuwbouwwijk Oosterveld, op de es van Norg, tussen de Donderenseweg en de Peesterweg. De wijk wordt in fasen gerealiseerd en gaat uiteindelijk ca. 200 woningen omvatten.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Norg heeft 27 rijksmonumenten.

- Aan de Brink staat de opvallende Hervormde (PKN) Sint-Margarethakerk (vernoemd naar de beschermheilige voor de landbouw). Op deze plaats stonden eerder twee houten kerken, in het midden van de 13e eeuw werd het huidige romano-gotische exemplaar gebouwd. Het oudste deel is het Romaanse middenschip, iets nieuwer de toren in dezelfde stijl. Bij de ingang van deze kerktoren bevindt zich op een sluitsteen het wapenschild van Adolf Ripperda, Heer van Peize, die in 1778 een deel van de restauratie betaald had. Het koor van de kerk is iets nieuwer. Het bouwwerk heeft een zadeldaktoren. Dat komt meer voor in Drenthe, maar vooral in Friesland, waar Norg niet ver vandaan ligt.

In de kerk staan twee doopvonten, waarbij die in de hal uit de 12e eeuw, en het exemplaar van Bentheimer zandsteen in het koor uit de 13e eeuw stamt. De eikenhouten preekstoel stamt uit 1678, hier vlakbij is nog een bank uit de 18e eeuw, waar de notabelen van het dorp zaten. Deze wordt de ‘Tonckensbank’ genoemd, naar de rijke familie uit Westervelde. Onder het orgel staat nog een zgn. ‘schultebank’ en er is nog een 9-tal grafzerken in de kerk.

- Molens: - Molen De Hoop is een unieke stellingkorenmolen. Het heeft als enige molen in Nederland een zelfzwichtend Bilau wiekensysteem. - Achtkante stellingkorenmolen Noordenveld. - De beide molens worden ook beschreven op de site van Molenwerkgroep Norg.

- Kenmerkend voor Norg zijn de 5 goed bewaard gebleven brinken, stuk voor stuk hoogbeplant, meestal met eiken. Een brink is een (doorgaans driehoekig) dorpsplein waar zich in den beginne het dorp omheen heeft gevormd. De meeste dorpen hebben, als ze al een brink hebben, maar 1 of hooguit 2 brinken.

- Rondom de 5 brinken van Norg bevinden zich nog diverse dikwijls gerestaureerde boerderijen, waarvan de meeste van het Saksische type. Goede voorbeelden zijn bijvoorbeeld te vinden aan de Brink, nummer 13 (1e helft 19e eeuw), 14 (voormalige oude boerderij, met nieuwer woonhuis uit 1938; rondom bevindt zich een oude tuin met wandelpark en houtwallen), en nummer 21-22 (oorspronkelijk 1717, uitgebouwd in 1816 met een woonhuis).

Een paar fraaie exemplaren bevinden zich voorts aan de Zandvoort en Brinkstraat, vanaf de kerk gerekend aan de overkant van de doorgaande weg van Roden naar Assen. Brinkstraat 1 is een 19e-eeuwse boerderij met zijbaander, neo-klassieke vormen en een gietijzeren bovenlicht. De grootste concentratie dat rond het brinkje aldaar een typisch sfeerbeeld oplevert, bevindt zich echter in de straten achter de kerk gelegen (bereikbaar via het paadje met de toepasselijke naam Achter de Kerk). Voorbeelden zijn Esweg 10, 12, 14, 18, 25, 29 en 33, en Steeg 4, 6, 8 en 10. Nummer 1-3 (gebouwd omstreeks 1790) in deze straat is een goed voorbeeld van een dubbele keuterij, met slechts één schoorsteen voor beide delen.

Even verderop aan de Pompstraat bevinden zich traditionele soms kleinere exemplaren op nummer 11 en 20, terwijl op de hoek met de Schoolstraat de boerderij met de naam ‘Gmegijn’ uit 1798 stamt. Even verderop ten slotte, op de hoek met de Peesterstraat bevindt zich een karakteristiek pand aan de Eerste Laan 1, dat een jaartalanker uit 1801 draagt.

- Een van de bijzondere woonhuizen die laat zien dat Norg altijd een vrij rijk dorp is geweest, bevindt zich aan de Eenerstraat 2. Dit witte pand met twee verdiepingen heeft een ruime, parkachtige tuin.

In de bossen tussen Norg en Langelo staan een paar bijzondere woningen, zoals bijvoorbeeld Langeloërweg 17. Dit huis met rieten dak werd in 1933 in de expressieve stijl gebouwd, met invloeden van de Amsterdamse School.

Even verderop, aan de overkant, staat Langeloërweg 44. Deze roodbakstenen villa, in een voor die tijd zeer kenmerkende bouwstijl, werd in 1936 gebouwd voor toenmalig burgemeester J. Tonckens. Lang heeft hij er niet van kunnen genieten, nu de bezetter het in de oorlog gebruikte. Daardoor heeft het bij veel Norgers altijd nog een wat ‘besmette’ naam. De ligging is fraai, wat ook geldt voor de parkachtige tuin rondom.

- Aan de Asserstraat 23 bevindt zich nog een oude smederij.

- Gevelstenen in Norg.

- Bij Norg bevinden zich 2 oorlogsmonumenten ter herdenking van de executies die hier in april 1945 hebben plaatsgevonden.

Terug naar boven

Jaarlijkse evenementen

- Crossduathlon (februari).

- Norgermarkt (eind april, mei en juli).

- Koningsdag met de avond ervóór live muziek en op de dag zelf o.a. de 1-2-3-4 Mijl Loop.

- Theaterfestival Worteldagen (vrij t/m ma in het pinksterweekend) is een kleinschalig beeldend locatie theaterfestival. De kleinschalige opzet, met een maximum aan bezoekers van 20 personen per voorstelling, geeft het festival een intiem karakter. Op ca. 30 locaties zijn schuurtjes, tuinen, bos, een camping, weilanden, een oud café en twee meertjes, de inspiratiebron en achtergrond voor tientallen studenten van kunstopleidingen uit heel Nederland, die elk op hun eigen locatie in 2 weken hun product ontwikkelen, om dit uiteindelijk te presenteren aan het publiek.

- De Bosrandfair (weekend begin juni) heeft ca. 50 kramen en trekt ca. 5.000 bezoekers.

- Norgerlympics (4 dagen 1/2 juni).

- Jong en oud doen mee aan het Ringsteken voor Aanspanningen (1e zaterdag in juli). De diverse aanspanningen maken het tot een sfeervolle avond, mede door de originele en ludieke creaties. Dit sportieve, folkloristische kijkspel begint om 19.00 uur en de toegang is gratis.

- Norg is een van de startplaatsen van de Drentse Fiets4daagse (juli).

- Bijzonder aan de Slag om Norg (wielrennen, op een zondag in juli) is dat liefst 50 van de 100 km over onverharde wegen gaat. Het is een UCI 1.2 koers en telt daardoor mee voor de Europe Tour. Op dit Twitteraccount doen ze live verslag van de Slag.

- Het Nationaal Tuigpaardenconcours (laatste dinsdag in juli) is een lust voor het oog. Aan de start verschijnen niet alleen Tuigpaarden en Hackney’s voor de showwagen. Ook de Friese aanspanningen nemen deel aan dit concours, en wel in traditionele klederdracht en de daarbij behorende krompanelensjees. Al met al een mooi schouwspel om te zien. Alle toppers van Nederland komen graag naar dit avondconcours. Het slotstuk van de avond is een geweldige show 'Het Sprookje van Norg'. Het is altijd een verrassing wat hier getoond wordt. In deze show laten ca. 40 paarden zich van hun beste kant zien en zullen het publiek versteld doen staan.

- Feestvierdaagse Norg (begin augustus).

- De Veldslag om Norg (op een zaterdag in augustus) is een échte MTB-uitdaging, die je in 80 of 100 km confronteert met het mooiste en zwaarste dat Noord-Drenthe te bieden heeft. Of je meedoet met de wedstrijd of de cyclosportieve tocht, bepaal je zelf. De Veldslag om Norg is geen KNWU-wedstrijd.

- Streetrace Norg (mountainbikes, augustus). Bij een Streetrace wordt een parcours afgelegd van ongeveer 1500 meter. Het parcours in het dorpscentrum gaat over verharde en onverharde wegen met daarin opgenomen een aantal hindernissen met klimmetjes, evenwichtsoefeningen en veel wenden en keren.

- Regionaal Tuigpaardenconcours (1e zondag van september) voor leden van de voormalige vereniging Taveno. Tijdens het concours worden diverse rubrieken verreden door de rijders van VTN cat. 4 Noord voorheen Taveno en Fries Ras cat. 3, dit zijn aanspanningen uit Groningen, Friesland en Drenthe. Tussen de diverse rubrieken zijn er verschillende shows te zien. Een jaarlijks hoogtepunt is de rubriek voor kinderen tot 14 jaar. Het is een prachtig gezicht om de kinderen te zien genieten van hun rijkunst. De toeschouwers smullen van de creativiteit en originaliteit die door kinderen en ouders geshowd worden. Het concours begint om 13.00 uur en de toegang is gratis.

- Kerstmarkt (op de zondag voor Kerstmis).

Terug naar boven

Landschap, natuur en recreatie

- Historische rondwandeling Norg - Zuidvelde - Westervelde (7,4 km). Deze afwisselende wandeling voert je terug in de tijd, langs oude boerderijen, archeologische monumenten, een oerbos en over de oude esgronden van het dorp. Je loopt voornamelijk over zandpaden en in de natuur.

- Wandelroute Norg-Veenhuizen - door het stroomdal van de Slokkert naar Hollands Siberië (20 km). Deze rondwandeling voert je over de es van Norg en Westervelde naar gevangenisdorp Veenhuizen. Onderweg loop je door het stroomdal van de Slokkert, een prachtig stiltegebied. Geniet van de rust en weidsheid en de bijzondere geschiedenis van Veenhuizen. Het gevangenisdorp Veenhuizen zou iedere Nederlander minstens een keer gezien moeten hebben.

- Wandelroute Trage tocht Norg (15 km).

- De projectgroep Dorp en Landbouw heeft in 2012 een kinder-/gezinswandelroute ontwikkeld en gekoppeld aan een oud verhaal over een historische figuur: Henric van Norch. Doel is zoveel mogelijk mensen op een leuke manier kennis te laten maken met de rijke historie van Norg waarbij de boeren natuurlijk een belangrijke rol spelen. De route gaat door het dorp en naar het Norgerholt. Het verhaal over Hendric van Norch legt fantasievol uit hoe de vele zandduinen rond het dorp zijn ontstaan.

- Norg is gelegen temidden van de natuur, in het zo karakteristieke Norger Esdorpenlandschap. Dit is een van de best bewaard gebleven landschappen waar de traditionele manier van landbouwbedrijven nog heel goed herkenbaar is. Natuurmonumenten bezit thans ca. 900 hectare, waaronder het bijzondere Norgerholt. Dit oerbos (ca. 25 ha.), een van de oudste van ons land, is gelegen net ten zuiden van het dorp, op de weg naar Westervelde. De oudste bomen zijn weliswaar ‘slechts’ 150 jaar oud, de bosbodem geeft prijs dat de oudste restanten van het bos uit de 9e eeuw stammen, volgens sommige onderzoekers zelfs nog een eeuw eerder. De eerste vermelding dateert uit 1595. Naast varens bestaat het merendeel uit eiken en hulst, die hier geen struiken meer zijn, maar heuse bomen.

Door het traditionele gebruik door de ‘markegenoten’ (de gezamenlijke boeren van Norg) die het in collectief eigendom hadden, is het gebied nooit ten prooi gevallen aan herverkaveling of grootschalige houtkap. Tot 1790 vergaderde de marke hier ook, en wel bij een kuil midden in het bos. Deze plek heet nog altijd ‘’t aole Raodhoes’. In 1962 wist Natuurmonumenten het gehele gebied van de 480 eigenaren te verkrijgen. Voor het onderhoud lopen Schotse Hooglanders rond, verder wordt de natuur zoveel mogelijk haar gang gelaten. De flora van het Norgerholt is zeer bijzonder. Zo groeit er de alleen hier voorkomende Norger bosmuur. Verder vinden we er lelietje-van-dalen, dalkruid, bosanemoon, gewone salomonszegel en zijn er opvallend veel braamsoorten. - Het Beheerplan Norgerholt (2012) beschrijft de geschiedenis, de huidige situatie en het beheer van het Norgerholt voor de komende jaren. - Wandelroute Norger Esdorpenlandschap (10,5 km).

- Aan de noordwest-, noord- en oostkant van Norg bevinden zich uitgestrekte bossen, respectievelijk de Molenduinen, Langeloërduinen en Oosterduinen. Zoals de naam al aangeeft glooit het terrein hier. Dit is het gevolg van een te intensieve beweiding door schapen en het afplaggen van de heide in de loop der eeuwen. Hierdoor verdwenen de planten en konden de wortels het zand niet meer vasthouden, dat hierdoor ging stuiven. Dit heeft geleid tot voor Drentse begrippen behoorlijke hoogteverschillen, het duidelijkst zichtbaar bij de Norgerberg, tegenover de uitspanning met dezelfde naam, halverwege Norg en Langelo.

Het is hier aangenaam wandelen en fietsen over de vele paden. Meer naar het oosten zijn ook diverse fietspaden, maar dit deel van de bossen raakt steeds meer volgebouwd met steeds grotere zomerhuizen, waardoor van een ongestoorde wandeling niet echt meer sprake is. Dat kan echter wel weer heel goed iets verder naar het oosten, tussen Norg en Peest. Het hier gelegen Oosterveld is een afwisselend gebied met veel open plekken en drassige landen en beekjes. Een leuke verbinding is het zandpad naar Westervelde, langs Norgerholt en het hunebed van Westervelde. Dit pad is te bereiken door even vóór molen De Hoop aan de Asserstraat komend vanuit Norg rechtsaf te gaan over de puinweg.

- IVN afdeling Norg.

- De Norger Petgaten, onderdeel van het Fochteloërveen, bevat nog steeds hoogveen. De groei hiervan gaat echter achteruit. Het gebied verdroogt namelijk vanwege opkomende bosopslag en door de afstroom van regenwater naar omliggende gebieden. Om dit tegen te gaan, heeft Natuurmonumenten in 2012 bosopslag verwijderd, grond afgeplagd, sloten gedempt en nieuwe petgaten gegraven. Door deze maatregelen ontstaat er een groter aaneengesloten gebied waarin het hoogveen weer een kans krijgt zich uit te breiden. Op de geplagde delen ontstaat weer natte heide, waardoor de veenontwikkeling wordt gestimuleerd. De polder Zeven Blokken in het Fochteloërveen is als waterbergingsgebied ingericht, zodat de omliggende landbouwgebieden geen wateroverlast ondervinden.

- Overdekt subtropisch zwemparadijs Molenduinbad.

- De Culturele Raad Norg houdt zich bezig met het organiseren van allerlei zaken op cultureel gebied, zoals: - concerten met vooral klassieke muziek in de Margarethakerk, de Grote Kerk en de Koepelkerk te Veenhuizen; - concerten van uiteenlopende genres maar meestal lichte muziek, jazz etc. in de Brinkhof, op meestal de 2e zondagmorgen van de maand, soms wordt uitgeweken naar de zaterdagavond; - maandelijks wisselende exposities in de Brinkhof op het gebied van schilderkunst, tekenkunst, fotografie en dergelijke; - het organiseren van toneeluitvoeringen voor zowel volwassenen als kinderen.

Terug naar boven

Beeld

- Fotoserie van Norg van fotograaf Martin Stevens.

- Oude foto's van Norg op Facebook.

Terug naar boven

Links

- Nieuws: - Site van en over Norg, met nieuws uit alle kernen van deze voormalige gemeente.

- MFC: - Multifunctioneel centrum De Brinkhof (Brink 1) is deels gebouwd met speciaal metselwerk, om het een historisch aanzien te geven, dat ook van binnen de beleving geeft dat de kerkuilen zo over je heen kunnen vliegen. Het complex is gebouwd in 1974 en bood, naast destijds het gemeentehuis, plaats aan vrijwel alle openbare functies in het relatief ruim voorziene dorp: de biblioteek, speel-o-theek, sporthal, VVV, expositieruimte, politiebureau, peuterspeelzaal en kinderdagverblijf. Het gemeentehuis is opgeheven, deze ruimte is opgevuld met andere functies en kantoren. Het gebouw is in harmonie met de omgeving ontworpen en omgeven door veel groen.

- Straatnamen: - Verklaring straatnamen in de voormalige gemeente Norg.

- Onderwijs: - Basisschool De Hekakker. - Dr. Nassau College.

- Muziek: - Muziekvereniging De Vooruitgang is opgericht in 1910 en omvat een harmonie, malletband, majorettes en jeugdorkest. - GZN De Brinkzangers.

- Sport: - v.v. GOMOS (voetbal). - Norger Tennis Vereniging. - Korfbalvereniging DES.

- Zorg: - Zorgboerderij Groenzorg Norg.

- Genealogie: - Overzicht van begravenen op de begraafplaats van Norg.

De informatie over deze kern is samengesteld door en © geograaf mr. drs. Robert H.C. Kemkers te Nietap.

Reacties

(1)

Wat betreft de dialectuitspraak van Norg is die vermelding van 1256 interessant, want dan wordt de naam vermeld als "Nurch". Dit komt exact overeen met de uitspraak van de autochtonen die vasthouden aan "Nurg". Bij oude inwoners van Norg en echte Drenten wordt die naam Nurg dan met een korte klank uitgeproken. Bij Groningers bestaat de neiging om er een lange klank van te maken en dan wordt het zoiets als "Neuuuuurg", maar oorspronkelijk is het dus echt "Nurg". Wat betreft de betekenis van de naam, de oorsprong kan dus niet in een verwijzing naar een Noordelijke locatie liggen. Drenten hebben het over het "Noorden", en niet over het "Neurden" ofzo. De oorsprong kan inderdaad gezocht worden in een samenstelling van "Ni-urch" (Nieuw Urch) waarbij de betekenis van dat Urch ons als 21e eeuwse Drenten helaas ontgaat.

Reactie toevoegen