Langelo

Plaats
Dorp
Noordenveld
Drenthe

Langelo-MSD-20110329-230456.jpg

Langelo, Noordenveld, Drenthe

Langelo, Noordenveld, Drenthe

Langelo-MSD-20110329-230454.jpg

Langelo, Noordenveld, Drenthe

Langelo, Noordenveld, Drenthe

Langelo-MSD-20110329-230463.jpg

Langelo, Noordenveld, Drenthe

Langelo, Noordenveld, Drenthe

Langelo

Terug naar boven

Status

Langelo is een (es- en brink-)dorp in de provincie Drenthe, gemeente Noordenveld. T/m 1997 gemeente Norg.

Terug naar boven

Naam

In het Drents
Langel. Een inwoner van dit dorp is een Langeler.

Oudere vermeldingen
Ca. 1225 kopie 1330 kopie Rodolphus de Langele, ca. 1335 Langele, 1560 Langeloe, ca. 1660 Langeloo, 1781 Langelo. In de afgelopen eeuwen is de plaatsnaam afwisselend met 1 en 2 o's gespeld geweest, net als elders in Drenthe met plaatsen op -lo(o), zoals Tynaarlo, Dwingeloo, Schoonloo. Tegenwoordig is de officiële spelling met één o.

Naamsverklaring
Samenstelling van lang 'langgerekt' en lo 'licht, open bos', gelegen op een langgerekte zandrug (tussen het dorp en de latere Langeloërduinen, red.).(1)

Bij- en spotnamen
Schimpnamen voor de inwoners zijn Meelkloeten of Meelboeren.

Terug naar boven

Ligging

Langelo ligt aan de N373 Roden-Norg-Assen, 3 km  N van Norg, Z van Roden en Roderesch.

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 heeft Langelo 22 huizen met 125 inwoners. Tegenwoordig heeft het dorp ca. 90 huizen met ca. 220 inwoners.

Terug naar boven

Geschiedenis

Langelo is al oud en is als esdorp in de vroege middeleeuwen ontstaan. De meeste kenmerken zijn nog aanwezig: zo lopen er twee beekjes, het Groote Diep en het daarin uitmondende Oostevoortse Diep. In het beekdal hier rondom zijn de drassiger groenlanden (Langelose Stukken en de Broeklanden) nog goed herkenbaar. De essen lagen aan de zuidoost- en zuidwestkant, waar nu de hoger gelegen akkers zijn. Een restant van een oud eikenbos lag aan de zuidkant, het Langeloërholt (of Achter het Hout). Aan de oostkant was een heidegebied en de huidige Oosterweg was vroeger de schapendrift. Aan de zuidkant lag een groter uitgestrekt heideveld. Door overbeweiding ging dit later stuiven en zo ontstonden zandduinen. Vandaar de naam Langeloërduinen.

In het begin van de 20e eeuw is om de verstuiving van de akkers tegen te gaan overgegaan tot de massale aanplant van bos in dit gebied tussen Norg en Langelo. Onder andere zijn er Amerikaanse vogelkersen te vinden. Tegenwoordig is dit een geliefd gebied om te wandelen en staan er honderden zomerhuisjes, wat Norg (waar ze qua postcode onder vallen) tot een van de grotere toeristische plaatsen van Drenthe maakt.

Langelo zelf heeft zich ontwikkeld aan twee oude beplante brinken: de Westerbrink aan de zuidwestkant en de Schoolbrink in het noorden. Het schooltje dat hier was, is na sluiting tot 2017 deels in gebruik geweest als dorpshuis. Het dorp is altijd vrij klein gebleven, met later wat nieuwere boerderijen langs de Hoofdweg. Nieuwbouw heeft in bescheiden mate plaatsgervonden aan de randen van het dorp, achter houtwallen, waardoor het zeer goed ingepast is in het landschap. (© geograaf mr. drs. Robert H.C. Kemkers te Nietap)

- Stukjes uit de geschiedenis van Langelo door Ab Hummel.

Terug naar boven

Recente ontwikkelingen

- Het dorp is landelijk bekend vanwege de hier gelegen, in 1996 in gebruik genomen Gasopslag Langelo van de NAM, een van de drie gasopslag-complexen in ons land. Een van de onderdelen van deze installatie zijn de zogeheten fornuizen. Een fornuis is een omvangrijke installatie en is een van de stappen om het pas gewonnen aardgas te behandelen. Het gewonnen aardgas bevat onder meer kleine hoeveelheden watercondensaat en dat moet eruit voordat het gas gebruikt kan worden, en door Gasunie naar huishoudens en bedrijven kan worden getransporteerd. In silo’s gevuld met sillicagel wordt het condensaat uit het aardgas gefilterd. Deze “sillicasilo’s” worden vervolgens gedroogd met warm aardgas, afkomstig uit het fornuis.

In 2015 zijn gasputten in Loppersum gesloten. Om toch in voldoende mate aan de vraag naar aardgas te kunnen blijven voldoen, wordt sindsdien veel meer gas gepompt uit Gasopslag Langelo. Daardoor is bodemdaling ontstaan die gepaard gaat met trillingen. Volgens oud-medewerker van de NAM Lambert Wolf van Werkgroep Steenbergen moet de scheurvorming in huizen in de omgeving hieraan worden toegeschreven. De verhoogde activiteiten die de laatste jaren bij de gasopslag plaatsvinden, hebben geleid tot 3600 schadegevallen door trillingen. Veel meldingen gaan over scheurvorming in huizen en het verzakken van vloeren.

Anno 2018 wil de NAM de opslagcapaciteit in de bodem van Langelo en Norg opvoeren van 5 naar ca. 7 miljard kuub gas. Daarmee kunnen schommelingen in de productie van gas in Groningen worden voorkomen. De gemeenten Leek en Noordenveld hebben hier met succes bezwaar tegen gemaakt bij de rechtbank en de Raad van State. De NAM moet de noodzaak van productie-uitbreiding nader onderbouwen. Tot die tijd mag de capaciteit niet worden uitgebreid, heeft de kortgedingrechter eind 2017 bepaald.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Langelo heeft 2 rijksmonumenten.

- Langs de Hoofdweg staan nog diverse authentieke boerderijen.

- Het dorp heeft twee brinken.

Terug naar boven

Natuur en recreatie

- De wandelroute Landelijk lopen in Langelo (10 km) voert je door het dorp en door bos met stuifduinen, door open boerenland en door een stuk gevarieerd bos met talloze kronkelende paden.

- Vanuit de Werkschuur van Staatsbosbeheer worden geregeld excursies georganiseerd door de natuur in de omgeving, waaronder het Noordscheveld tussen Norg, Donderen en Peest. Voor informatie: Staatsbosbeheer, Eenheid Langelo, Oosterweg 4. Tel. 0592-613281, mobiel 06-51419175.

Terug naar boven

Beeld

- Fotoserie van Langelo van fotograaf Martin Stevens.

Terug naar boven

Links

- Nieuws: - Nieuws uit Langelo op Facebook.

- Belangenvereniging: - Dorpsbelangen Langelo is opgericht in 1964. Zij behartigt de belangen van alle inwoners van het dorp en vertegenwoordigt hen in veel organisaties. In 1964 werd de school reeds met sluiting bedreigd. Er is in die periode veel overleg met de voormalige gemeente Norg geweest om dit te voorkomen. Het resultaat was de realisatie van de Viskenij in 1974-1975. In 1985 werd de school opnieuw bedreigd met sluiting. Samen met de toenmalige oudercommissie is er actief contact geweest met het ministerie in Den Haag. Vooral de oudercommissie heeft zich enorm ingezet om te trachten de school voor het dorp te behouden. Helaas heeft dit niet mogen helpen; de school is in 1985 gesloten.

In de jaren negentig is door het rijk aan de NAM opdracht gegeven voor het ontwikkelen van een gasopslag bij Langelo. Dorpsbelangen heeft zich in deze kwestie neutraal opgesteld en is vele malen gesprekspartner geweest bij de NAM en de voormalige gemeenten Norg en Roden. In december 1996 is deze opslag officieel in gebruik genomen. Natuurlijk is er naast het serieuze werk ook plaats voor het organiseren van activiteiten, zoals een nieuwjaarsborrel (georganiseerd samen met stichting De School), ouderenreisje, zeskamp, speurtocht etc.

- Dorpshuis: - De eigenaren van Café Bralts (voorheen Café Centraal) zijn medio 2017 na 29 jaar met hun zaak gestopt. Het café is echter de thuisbasis van 11 lokale verenigingen die er hun activiteiten uitoefenen, zoals biljarten, kaarten en toneelspelen. Het pand fungeert in de praktijk dus al als dorpshuis. Het dorp zou daarom het pand graag in eigen beheer krijgen om er haar activiteiten te kunnen blijven uitvoeren. Dorpsbelangen Langelo krijgt subsidie voor de financiering van een deel van het pand. Voor het overige deel moet zij een hypotheek nemen. Aan de oude school, die tot medio 2017 mede fungeerde als dorpshuis, maar daar qua inrichting minder geschikt voor was, was veel achterstallig onderhoud. Dat pand is overgedragen aan de gemeente, die het gaat verkopen. (bron en zie ook de videoreportage op RTV Drenthe, 8-12-2016)

In juli 2017 is het pand, dat uit 1934 dateert, overgedragen aan Stichting De Huiskamer van Langelo. Voorzitter Jacob Dam stelt bij de overdracht: "De bedoeling is dat het weer een pleisterplaats wordt met een uitnodigend terras. En tegelijk een plek waar de verenigingen verder kunnen en we nog wat meer aandacht kunnen geven aan activiteiten voor senioren en kinderen. Daar is wel behoefte aan; Langelo mag wel wat meer bruisen."

Reactie toevoegen