Gaast

Plaats
Dorp
Súdwest-Fryslân
Fryslân

gaast_collage.jpg

Gaast, collage van dorpsgezichten (© Jan Dijkstra, Houten)

Gaast, collage van dorpsgezichten (© Jan Dijkstra, Houten)

gaast gezicht op 1968 [640x480].jpg

Gaast Gezicht op 1968

Gaast Gezicht op 1968

Gaast (3).JPG

Gezicht op Gaast, augustus 2013.

Gezicht op Gaast, augustus 2013.

Gaast..JPG

Dorpsgezicht Gaast.

Dorpsgezicht Gaast.

Gaast (2).JPG

Dorpsgezicht Gaast.

Dorpsgezicht Gaast.

Gaast.JPG

De Hervormde kerk van Gaast.

De Hervormde kerk van Gaast.

Gaast

Terug naar boven

Status

- Gaast is een dorp in de provincie Fryslân, gemeente Súdwest-Fryslân. T/m 2010 gemeente Wûnseradiel.

Terug naar boven

Ligging

Het dorp Gaast ligt aan het IJsselmeer en ligt verder Z van de dorpen Piaam, Idsegahuizum en Makkum, ZW van de dorpen Allingawier, Exmorra en Tjerkwerd en de stad Bolsward, W van de dorpen Dedgum en Parrega, WNW van het dorp Hieslum, NW van het dorp Ferwoude en de stad Workum en N van de stad Hindeloopen.

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 heeft Gaast 36 huizen met 217 inwoners. Tegenwoordig heeft het dorp nog altijd ruim 200 inwoners, nu in ca. 80 huizen.

Terug naar boven

Geschiedenis

- Geschiedenis van Gaast.

- Dorpsbelang heeft ter gelegenheid van een reünie het boek ‘It doarpslibben fan Gaast’ laten maken. Het boek geeft veel informatie over de inwoners en het dorpsleven in vroeger tijden. Het boek is nog verkrijgbaar.

Terug naar boven

Recente ontwikkelingen

- De Dorpsvisie Gaast is in 2013 verschenen.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Gaast heeft 2 rijksmonumenten.

Terug naar boven

Natuur en recreatie

- Theunis Piersma is hoogleraar trekvogelecologie in Groningen en waddenonderzoeker bij het Koninklijk Nederlands Instituut voor Onderzoek der Zee (NIOZ) op Texel. Hij is een internationale autoriteit op het gebied van (trek)vogels. In zijn vrije tijd doet hij in zijn woonplaats Gaast onderzoek naar huiszwaluwen. Een dorpsgenoot vroeg hem eens: "Waar blijven onze zwaluwen in de winter, Theunis?" Die vraag was aanleiding voor een zoektocht: hoe overleven huiszwaluwen en waar overwinteren ze? Piersma is een geboren verteller en verstaat de kunst om ingewikkelde, wetenschappelijke materie op een begrijpelijke en onderhoudende manier over te dragen. Zijn in 2014 verschenen boek 'Sweltsjes fan Gaast' (ook in het Nederlands verschenen als 'Zwaluwen van Gaast') is een literair verslag van een persoonlijke zoektocht, een ode aan de huiszwaluw.

Hier een aankondiging van het boek in het Fries: Yn it doarpshûs is op 12 maart 2014 it boek ‘Sweltsjes fan Gaast’ presintearre. It boek is skreaun troch Theunis Piersma. Piersma is heechlearaar trekfûgelekology yn Grins en waadûndersiker by it NIOZ op Teksel. Hy is in ynternasjonale autoriteit op it gebied fan (trek)fûgels. Yn syn frije tiid docht er yn syn wenplak Gaast ûndersyk nei sweltsjes. In doarpsgenoate frege him ‘Wêr bliuwe ús sweltsjes winterdeis, Theunis’. Dy fraach wie oanlieding foar in syktocht nei sweltsjes, nei hoe’t se libje en wêr’t se bliuwe winterdeis. "Sweltsjes oerwinterje yn ’e wiete modder, sa hawwe minsken yn Europa der hiel lang oer tocht. Fansels wiene der altiten twifelkonten. Sa skriuwt om 1220 hinne Caesarius von Heisterbach, abt fan de Sisteriaanske Abdij fan Koeningswinter yn Dútslân, oer in man dy’t in sweltsje fan it nêst fangt en de fûgel in bryfke oan ’e poat hinget mei de tekst: “Oh sweltsje, wêr bist do winterdeis?” As it sweltsje in jier letter weromkomt, hinget der in nij bryfke oan syn poat. Dêrop stiet no: “Yn Azië, by Petrus thús”. Sa wurdt der hûnderten jierren oer oerwinterjende sweltsjes iggewearre.

De Sweedske natuerhistoarikus Carl Linneaus kaam yn 1757 mei in tsjok boek oer fûgeltrek. Deryn jout er gjin inkele dúdlikheid oft sweltsjes winterdeis nei it suden fleane of dat sy har moannenlang yn ’e modder, tusken rotsblokken of de woartels fan beammen ferskûlje." Piersma ferstiet de keunst om de wittenskip te fertellen oan in breed publyk sûnder de kwaliteit te koart te dwaan. Dit is syn earste boek yn syn memmetaal. In oade oan sweltsjes en oan Fryslân. Yn it it boek giet Piersma ek op syk nei syn woartels en besiket er in antwurd te finen op de fraach wêrom´t er biolooch wurden is. It boek is in literêr ferslach fan in wittenskiplike syktocht. Piersma hat in soad nij wittenskiplik ûndersyk ferwurke yn dit boek. Syn ûnderfiningen en nije ûntdekkingen binne foar it earst ferarbeide yn in publikaasje foar in grut publyk.

Terug naar boven

Literatuur

- Valentino Selva (Sneek, 1939, voorheen o.a. tuinarchitect en leraar Duits in Sneek) heeft in 2017 zijn roman 'Het geheim van Gaast' gepubliceerd. "Friese streekroman, door de auteur betiteld als een romantische thriller. In de ondiepe contreien van het unieke natuurgebied de Hauw, aan de Kop van de Afsluitdijk, waar het IJsselmeer begint voor de kust van Gaast en Makkum, surft Menno Bosma zijn zinkertje tegen een beruchte zwerfsteen aan flarden. Hoog op de dijk zit 'de oude man'. Roerloos en zwijgend kijkt hij toe, zoals altijd. Na het bijeenrapen van de vernielde surfattributen klautert Menno onbevredigd de dijk op om naar huis te gaan.

Nauwelijks is hij bij zijn altijd zwijgzame getuige, of de man begint ineens te praten. Hij noemt zich 'pake Hoeksema' en vertelt spontaan over zijn jonge jaren toen de Afsluitdijk nog een schetsplan was. Geboeid luistert Menno toe. In de loop der tijd ontstaat tussen beiden een hechte vriendschap, waarbij Menno onvoorstelbare en geheimzinnige feiten te horen krijgt. Het betreft de twee broers Van Kalsbeek uit Gaast, die geregeld over de schreef zijn gegaan... Jarenlang verzwijgt Menno het bestaan van zijn aantekeningen over de verhalen, die hij in een schoolschrift heeft bijgehouden. Veilig zijn ze in zijn bureau opgeborgen. Hij is bang dat ze hem nog eens noodlottig zullen worden. Maar onverwachts verschijnt er een 'Special' in het grootste dagblad van Friesland, die Menno doet besluiten zijn geheime lade te openen..." Aldus de 'flaptekst'.

Terug naar boven

Links

- Algemeen: - Site van en over Gaast.

- Belangenvereniging: - Dorpsbelang Gaast.

- Sport: - Kaatsvereniging Trije Yn Ien.

- Genealogie: - Overzicht van begravenen op de begraafplaats van Gaast kerk.

Reactie toevoegen