Abtswoude

Plaats
Buurtschap
Delft Midden-Delfland
Delfland
Zuid-Holland

abtswoude_bloeit.png

Abtswoude Bloeit! En wel als nooit tevoren. Hoe dat zit, kun je lezen in het hoofdstuk Links, kopje Zorg etc. (© https://abtswoudebloeit.nl)

Abtswoude Bloeit! En wel als nooit tevoren. Hoe dat zit, kun je lezen in het hoofdstuk Links, kopje Zorg etc. (© https://abtswoudebloeit.nl)

abtswoude_straatnaambordje.jpg

De buurtschap Abtswoude heeft geen plaatsnaambordjes, je kunt daarom slechts aan de gelijknamige straatnaambordjes zien dat je er bent aangekomen.

De buurtschap Abtswoude heeft geen plaatsnaambordjes, je kunt daarom slechts aan de gelijknamige straatnaambordjes zien dat je er bent aangekomen.

Abtswoude

Terug naar boven

Status

- Abtswoude is een buurtschap in de provincie Zuid-Holland, in de regio Delfland, in deels gemeente Delft, deels gemeente Midden-Delfland. T/m 31-8-1855 gemeente Abtsregt. Per 1-9-1855 over naar gemeente Hof van Delft, in 1921 over naar gemeente Schipluiden. Per 1-2-1960, door middel van grenscorrectie, over naar gemeente Delft. De grenscorrectie betrof 810 ha met 408 inwoners. Bij de oprichting van de gemeente Midden-Delfland, in 2004, is een Z deel van de buurtschap door grenscorrectie weer van de gemeente afgesplitst en overgegaan naar de gemeente Midden-Delfland, en daarmee het dorpsgebied van Schipluiden.

- De buurtschap Abtswoude valt, ook voor de postadressen, deels onder het dorp Schipluiden, dees onder de stad Delft.

- De buurtschap Abtswoude heeft geen plaatsnaamborden, zodat je slechts aan de gelijknamige straatnaambordjes kunt zien dat je er bent aangekomen.

Terug naar boven

Naam

In de volksmond
Paapsou, Papsouw.

Oudere vermeldingen
1206-1215 in Poptesuuolde, 1251 kopie ca. 1420 Popswoude, 1317 Popswoude, 1330 in Poepswoude, 1333 in Papswoude, 1336 des Abts landsaten van Egghemonde, die wonen op die neghendalf hoeve in Popswoude, 1351-1356 Des abts recht, 1364 in des Abtsrecht van Egmonde, 1518 Absrecht, 1742 Papsouw; Van der Aa(1) zegt dat "Paapsou of Papsou de naam is die landlieden veelal geven aan de buurschap Abtswoude bij Delft". In de kasboekjes van de Oude Kerk treffen we achtereenvolgens ook nog aan: Popswoude (1438), Popsoude (1446), Popsouwe (1452) en Popsouw (1467).

Naamsverklaring
Oorspronkelijk heette deze plaats Popteswolde, een samenstelling van de oude, in onbruik geraakte persoonsnaam Popt en wold 'moerasbos, zompig bos'. De abdij van Egmond maakte aanspraak op deze plaats. In een grafelijke akte van rond 1212 wordt gesproken over grond van de abdij van Egmond te Popteswolde: super terram sancti Adalberti in Poptesuuolde. Graaf Willem I stelde de lieden van Egmond ten aanzien van de belastingen gelijk met die van Delft. Een latere graaf trok de aanspraken van het klooster echter in twijfel. Vanaf de tweede helft van de 14e eeuw wordt gesproken over des abts recht, de basis voor de relatief late naamsverandering van Popswoude naar Abtswoude. In het dialect bleef de herinnering aan de oorspronkelijke naam nog lang bewaard. Het woord paap 'geestelijke' kan een rol gespeeld hebben in de vormen met -a-, mogelijk naar analogie van abt in Abtswoude.(2)

"In de 19e eeuw dacht men in Delft dat er in Papsouw een klooster had gestaan; op volksetymologische gronden nam men aan dat Papsouw een verbastering was van Paaps Woud. Men vond het woord paap (spottende benaming voor een rooms-katholiek persoon) te volks en zodoende werd de naam van het gehucht 'teruggeëtymologiseerd' tot het chiquere Abtswoude, waarschijnlijk mede onder invloed van het aangrenzende Abtsregt. De Delftse wijk Poptahof, en de Papsouwselaan, gelegen in de wijk Voorhof, herinneren nog aan de oorspronkelijke namen."(3)

Terug naar boven

Ligging

De buurtschap Abtswoude ligt rond de gelijknamige weg en de wegen Abtsregt en Het Slot en rond de Schieweg (langs de W oever van de Delftse Schie), voor zover gelegen Z van de Einsteinweg. Het N deel van de buurtschap ligt tegenwoordig binnen de bebouwde kom van de stad Delft, het Z deel valt onder het dorpsgebied van Schipluiden. De buurtschap ligt OZO van het dorp Schipluiden, O van de A4, W van de A13, Z van en deels in het Z van de stad Delft, NO van het dorp Maasland, N van de stad Schiedam, NW van de stad Rotterdam en NO van de stad Vlaardingen.

De weg Abtswoude liep vroeger, voor de stedelijke uitbreidingen van Delft naar het Z, tot aan de huidige Martinus Nijhofflaan. Tussen die laan en de Kruithuisweg (de N470), Z daarvan, is direct W van de oude weg de Prinses Beatrixlaan aangelegd. Het tracé van de oude weg ligt er nog wel. De oude bebouwing aan dat deel is grotendeels afgebroken.

Terug naar boven

Statistische gegevens

De buurtschap Abtswoude omvat ca. 70 huizen met ca. 175 inwoners aan de gelijknamige weg en de wegen Abtsregt en Het Slot, en ca. 20 huizen met ca. 50 inwoners aan de Schieweg. In totaal dus ca. 90 huizen met ca. 225 inwoners.

Terug naar boven

Geschiedenis

Historische geografie
Buurtschap Abtswoude ligt in de Lage Abtswoudsepolder. Deze polder wordt aan de noordzijde begrensd door de Martinus Nijhofflaan, aan de oostzijde door de Delftse Schie, aan de zuidzijde door de Mandjeskade en aan de westzijde door de Tanthofkade. De ondergrond bestaat uit zandige en zavelige geulafzettingen en kleiige dekafzettingen van de Gantellaag (Laagpakket van Walcheren) in een veengebied. Door oxidatie en inklinking van het veen is er vanaf de middeleeuwen reliëfinversie in het landschap opgetreden, waardoor de geulafzettingen nu als hoger gelegen kreekruggen zichtbaar zijn in het landschap.

Vanaf de midden-ijzertijd vond bewoning plaats op de droogste delen van het veen, in de nabijheid van nieuw gevormde kreken die het veengebied ontwaterden. Deze nederzettingen zijn later door inslijtende geulen opgeruimd. In deze geulen ontstonden de zandige en zavelige geulafzettingen van de Gantellaag. Vanaf het einde van de 1e eeuw na Chr. nam de bewoningsdichtheid toe, waarbij de hoger gelegen geulafzettingen en kreekruggen werden bewoond. De bewoningsintensiteit in de Romeinse tijd houdt aan tot het begin van de 3e eeuw na Chr., waarna deze afneemt, vermoedelijk als gevolg van de vernatting van het gebied. De Romeinse nederzettingen werden omsloten en met elkaar verbonden door een rechthoekig uitgelegd verkavelingssysteem. Deze sporen staan in de regel diagonaal op de latere middeleeuwse c.q. huidige verkaveling. Tijdens meerdere archeologische onderzoeken is de aanwezigheid van het Romeinse cultuurlandschap aangetoond, met name in de zuidelijke helft van de Lage Abtswoudsepolder.

Pas vanaf de 10e eeuw na Chr. werd het gebied weer ontgonnen en blijvend in cultuur gebracht. Aanvankelijk werden de boerderijen in de latere Abtswoudsepolder nabij de achterkade (de latere Tanthofkade) gebouwd. Er ontstond een enigszins slingerende, lintvormige bewoningsas die haaks op de verkavelingsrichting lag. Bij de locatiekeuze werd gekozen voor het overgangsgebied van de komkleiafzettingen en het hoger gelegen veen. Dit breekpunt is nog zichtbaar in de huidige situatie. Langs het bewoningslint, haaks op de huidige verkaveling, zijn nog kronkelslootjes aanwezig. De boerderijen waren door middel van een oprijlaan verbonden met de oostelijk gelegen doorgaande weg naar Delft: Abtswoude. De relatie tussen landschap en locatiekeuze is goed te zien wanneer de historische kaart van Kruikius uit 1712 met de geologische ondergrond wordt gecombineerd. Vanaf de 14e eeuw zijn verschillende huisplaatsen verlaten en verplaatste een deel van de bewoning zich naar de Delftse Schie en Abtswoude. Deze verplaatsing vond tevens plaats in de 19e en 20e eeuw. (bron en voor nadere informatie zie: Steven H. Jongma, Abtswoude 40. Een inventariserend veldonderzoek middels proefsleuven in Delft. Delftse Archeologische Rapporten nr. 94, 2010)

Tweede Wereldoorlog
Mogelijk ligt in de bodem van buurtschap Abtswoude een oorlogsvlieger. Dat blijkt uit onderzoek in 2016 van de NOS en Studiegroep Luchtoorlog 1939-1945. De Hampden 1 van de Britse luchtvaartdienst RAF zou op 30 juni 1940 hier zijn neergestort, maar de bodem is nooit afgegraven. In totaal liggen er anno 2016 nog 501 restanten van vliegtuigen uit de Tweede Wereldoorlog in de Nederlandse bodem. Er worden, eveneens anno 2016, landelijk nog circa 1.080 bemanningsleden vermist. Gemeenten zouden volgens de NOS huiverig zijn om de bodem van een crash site af te graven. Het opgraven van een vliegtuigwrak op land kost een gemeente namelijk gemiddeld een half miljoen euro, en gemeenten draaien zelf op voor de kosten. Alleen als er mogelijk nog bommen onder de grond liggen en de veiligheid in het geding is, kan een gemeente een deel van de kosten verhalen. In het toestel dat bij Abtswoude is neergekomen zaten vier Britten: navigator A.C. Ennis, piloot A.G. Pascoe, boordschutter F. Pursglove en boordschutter J.W. Greig. De locatie is een benadering, stelt de NOS. Ook zouden de stoffelijke resten al vergaan kunnen zijn.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Buurtschap Abtswoude heeft één rijksmonument, zijnde de 18e-eeuwse boerderij Vijverschie op Schieweg 192.

- Vermoedelijk heeft de buurtschap ook één gemeentelijk monument, zijnde de boerderij uit 1923 op Abtswoude 50, getuige deze beschrijving, hoewel dit object niet voorkomt op de lijst van gemeentelijke monumenten in Schipluiden.

Terug naar boven

Landschap, natuur en recreatie

- KNNV afdeling Delfland heeft in 2007 meegedaan aan een prijsvraag 'Win een ommetje' door het indienen van het voorstel voor een Ommetje Abtswoude - Tanthofkade. Of deze dit Ommetje gewonnen heeft of dat het anderszins inmiddels is gerealiseerd, is ons niet bekend. Maar op grond van de beschrijving kun je de route ook al lopen en lezen wat er onderweg aan bijzonders te zien is.

- "Op kinderboerderij en waterspeeltuin Tanthof (Abtswoude 5) vind je schapen, geiten, varkens, koeien, konijnen, kippen en duiven. Er zijn ook kleine knaagdieren en vogels. De meeste dieren zijn niet opgesloten in hokken. Als bezoeker kun je vrij tussen de geiten en schapen rondlopen. Daarnaast is het mogelijk om met veel van de dieren lekker te knuffelen - uiteraard alleen wanneer de dieren dat ook willen. We hebben een Knuffelplein waar de Vlaamse reuzen rondhuppelen en het heerlijk knuffelen is! Wij proberen onze dieren op een zo biologisch mogelijke manier te verzorgen. Zo krijgen zij voer van natuurlijke oorsprong en worden er geen toevoegingen gebruikt. Zo zijn de eitjes van onze kippen (die te koop zijn, de eieren dus, niet de kippen!) volledig biologisch en zonder gifstoffen en dergelijke. Er zijn daarnaast regelmatig activiteiten, zoals paaseieren zoeken op paaszaterdag, schapen scheren, ons jaarlijkse oogstfeest en nog veel meer. Ook vragen wij aan sinterklaas elk jaar of we een paar pieten mogen 'lenen', en met kerst is de boerderij mooi met lampjes versierd.

Onze waterspeeltuin heeft zandstrandjes en ligweiden langs een speelgoot met ondiep water (maximaal 50 cm). De speelgoot komt uit in het bassin waar lekker 'gepoedeld' kan worden. Ook staan er diverse speeltoestellen, zoals wipkippen, glijbanen en schommels. Daarnaast is er een leuke natuurlijke waterloop, waar kinderen met zand en water hun eigen dammetjes en geultjes kunnen maken. Wanneer onze waterspeeltuin geopend is (van 1 mei tot 1 oktober) wordt deze door onze vrijwilligers wekelijks grondig schoongemaakt. Ook alle speeltoestellen worden met regelmaat nagelopen, gekeurd en waar nodig verbeterd of gerepareerd. Buiten het seizoen worden grotere werkzaamheden aangepakt die meer tijd vergen dan de dagen dat we gesloten zijn. Het water voor de waterspeeltuin is geen kraanwater, maar omhooggepompt grondwater. Dit water wordt gefilterd en vervolgens in de waterbaan, de waterloop en het bassin gepompt. De kwaliteit van het zwemwater wordt zeer regelmatig getest."

- Het rond 2000 gerealiseerde Abtswoudse Bos ligt tussen de weg Abtswoude in het W en de Schieweg en de Delftse Schie in het O, en ligt nog net geheel op grondgebied van Delft. Direct ZO, Z en W ervan is grondgebied van Schipluiden. Het is een zeer afwisselend gebied met grote oppervlaktes bos, moeras- en ruigtegebied en speel- en ligweiden gelegen aan water. Er lopen veel wandel- en fietspaden doorheen. Landschappelijke ruggengraat van het gebied is de meanderende kreek met grote ecologische waarde.

Centraal in het bos ligt het 'landart' project 'Moeder Aarde', een heuvelpartij in de vorm van een vrouwenlichaam. Het hoogste punt (circa 5 meter) geeft een schitterend uitzicht over het hele bos, de polder en de nabij gelegen steden. Het gebied wordt in noord-zuidrichting doorsneden door de weg Abtswoude (Delft-Kethel) en de spoorlijn Delft-Schiedam. Langs de Schieweg en het water de Schie in het oosten liggen een aantal monumentale boerderijgebouwen en camping de Delflandhoeve. Ten zuiden van het Abtswoudse Bos liggen de veenweiden en karakteristieke Midden-Delflandse melkveebedrijven.

- Het Abtswoudsepark is een grasveld met kleine sportvoorzieningen. Het park ligt tussen de wijken Tanthof-Oost en Tanthof-West, direct W van de weg Abtswoude. Het Abtswoudsepark heeft een goede aansluiting op het openbaar vervoer, maar er zijn nauwelijks parkeervoorzieningen. De locatie is vooral geschikt voor activiteiten en evenementen voor de wijk. Volgens inwoner en lid van KNNV afdeling Delfland Aukje Gjaltema valt er van het 'park' iets veel mooiers te maken dan wat het nu is. Een citaat uit haar artikel hierover, dat we hiervóór hebben gelinkt: "Gras is er volop. Er liggen twee voetbalvelden waar veel gebruik van wordt gemaakt, er is een slingersloot met een leuk poldermolentje en natuurvriendelijke oevers, er zijn oprijlanen met knotwilgen. Er is een vak met bomen, netjes in het gelid, met een paar picknicktafels eronder, een basketbalveldje, een pingpongtafel. Je kunt er je hond uitlaten en wandelen als je wilt. Er lopen een aantal paden doorheen, maar de meeste zijn vreselijk recht, net als de busbaan die er dwars doorheen loopt. Maar park? Het is een groene open ruimte, maar het voelt niet als een park. En dat vind ik jammer, want het is het enige officiële park binnen de grenzen van de wijk.

Wat ik mis zijn de bomen, de bloemen, de struiken en de vogels, vlinders en insecten die daar op af komen. Ik mis beschutte hoekjes waar je lekker kunt gaan zitten, even uit de zon, uit de wind. In gedachten ga ik aan de slag: Een grote treurwilg bij de kronkelsloot, een hoek met hazelaars met een kronkelpaadje en stinzenplanten eronder (lekker in het najaar en je kunt er zo heerlijk verstoppertje spelen..), een rand met braamstruiken om van te smullen, en een schuilplek voor heel veel insecten, een loversbankje met een haag van egelantier. O, ja, en dan in de hoek tussen de voetbalvelden en de tramlus nog wat meer bomen met een flinke grote kroon, of misschien een stuk van een bomen-abc (abeel, berk, ceder, den, es en els, f...?) of de naam Delft of Tanthof gespeld in bomen."

- "Langs de wegen Abtswoude, Tanthofkade en Sint Maartensrechtpad liggen vijftien geriefhoutbosjes en een boomgaard die al minstens tien jaar niet meer werden onderhouden. Het land waarop deze kleine landschapselementen liggen, wordt gepacht door Recreatieschap Midden-Delfland. Het beheer en onderhoud van deze terreinen wordt uitgevoerd door Groenservice Zuid-Holland (GZH), een dienst van de provincie Zuid-Holland die het beheer en onderhoud van alle recreatieschappen in de provincie onder zich heeft. De geriefhoutbosjes dreigden te vervallen. Als knotwilgen niet regelmatig geknot worden, wordt de pruik te zwaar en waaien ze bij een flinke storm om. Dat is jammer, omdat deze bosjes al eeuwenlang door boeren zijn onderhouden en ze horen bij het landschap van de polder. Het zijn tevens belangrijke schuil- en foerageerplaatsen voor zoogdieren, vogels, insecten en planten. Vanuit GZH kwam dan ook het verzoek aan KNNV afdeling Delfland om de geriefhoutbosjes te restaureren en te onderhouden. Een bijzonder onderdeel van het Project Geriefhoutbosjes is de restauratie van Boomgaard Veelust.

Boomgaard Veelust behoorde bij de naastgelegen boerderij Veelust, Abtswoude 19 in de gemeente Delft. De al genoemde geriefhoutbosjes kennen elk hun eigen ontstaansgrond en geschiedenis. Sommige zijn ontstaan tijdens de epidemieën van veepest die in de 18e eeuw de streek teisterden. Er werd dan een groot gat gegraven waarin de lijken van het vee verbrand werden. Het gat werd weer dichtgegooid en omgeven door een sloot om het nieuw aangevoerde en gezonde vee eruit te houden. Het eilandje werd beplant met diverse boomsoorten, zoals wilgen, essen, iepen en elzen. Dit hout werd ten gerieve van de boer als paalhout, vlechthout, klompenhout en haardhout gebruikt op de boerderij. Andere bosjes, zoals die van Boomgaard Veelust, hadden en hebben, naast het leveren van hout, een windkeringsfunctie voor de daarachter gelegen boomgaarden. In zo’n geval wordt het bosje een houtwal genoemd. Wegens de heersende westenwinden in de Lage Abtswoudsepolder liggen deze houtwallen allemaal aan de westkant van de boomgaarden.

Boomgaard Veelust komt al voor op Kaartblad Schipluiden van de Grote Historische Atlas van 1888. De boomgaard met houtwal, moestuin en bessenstruiken ligt ten zuiden van de boerderij. De bestaande oppervlakte van boomgaard plus houtwal is 22 x 20 meter en de uit te breiden oppervlakte is 22 x 80 meter. De deels vervallen houtwal en boomgaard zijn aan drie zijden beschermd met een goed uitgebaggerde sloot en grenzen aan de achterzijde aan een bosperceel van het Abtswoudse Bos. Toegang is mogelijk via een dam over de sloot aan de oostzijde en via een houten vlonder over de sloot naast het erf van huisnummer 19. De boomgaard zal worden gebruikt voor biologielessen van scholen en voor excursies. Het onderhoud wordt uitgevoerd op zaterdagochtenden door de vrijwilligersgroep KNNV Natuurbeheer Abtswoude, die inmiddels bestaat uit circa dertig mensen. Bijzonder is dat de direct omwonenden uit enthousiasme hun medewerking hebben aangeboden. De boomgaard ligt op het kruispunt van de weg Abtswoude en het Sint Maartensrechtpad en is van daaruit goed te zien. Het is een door recreanten druk gebruikte route en de bloeiende boomgaard zal vooral in de lente een prachtig beeld gaan opleveren.

De houtwal van wilgen, essen, elzen en iepen is geknot. Dode prunussen en opslag zijn verwijderd. Van de oude boomgaard zijn vier peren- en een pruimenboom blijven staan. Er zijn vier walnootbomen en 24 verschillende nieuwe fruitbomen van oud-Hollandse rassen aangeplant. Langs de noordelijke sloot zijn 12 nieuwe wilgen gepoot. De moestuin is hersteld en er zijn nieuwe bessenstruiken geplaatst. De boomgaard zal door schapen worden beweid. Hiervoor is gekozen voor het ouessantschaap of het Bretonse dwergschaap. Het is het kleinste schapenras ter wereld. Het ras is oorspronkelijk afkomstig van het eilandje Île d’Ouessant, dat in de Atlantische Oceaan voor de westkust van Bretagne ligt. Door de barre weersomstandigheden ontstond een klein, maar zeer gehard schaap. Het ras wordt door liefhebbers in stand gehouden en is vrij zeldzaam. Het totaal aan ouessantschapen (in Frankrijk, België en Nederland) bedraagt nog geen 3.000.

Voor de schapen moesten een aantal maatregelen worden getroffen. De toegangsdam en brug zijn voorzien van hekken. Aan de achterzijde is een houtril aangelegd en een tweede houtril is geplaatst achter de houtwal om deze tegen de schapen te beschermen. Ook zijn alle fruitbomen, de wilgen en de moestuin van schapengaas voorzien. Voor beschutting van de schapen is een schapenstal gebouwd met oude dakpannen, waarop een sedumdak wordt aangelegd. De twee houtrillen worden om de drie jaar weer aangevuld met takken afkomstig uit de houtwal, zodat dit afvalhout niet hoeft te worden afgevoerd. De houtrillen vormen een goede nestgelegenheid voor egels, vogels en insecten. Van alle stenen die bij de restauratie uit de bodem kwamen is een salamandermuur gebouwd.

Imkervereniging Westland heeft bijenkasten geplaatst om de bestuiving van de fruitbomen te bevorderen. Verder is een torenvalkkast geplaatst. Bijzonder is ook de plaatsing van een steenuilenkast. Langs Abtswoude worden regelmatig steenuiltjes gezien. Zo heeft de dichtbijgelegen boerderij Windlust, op huisnummer 48, een broedpaar in een kast in de boomgaard. Midden-Delfland is een concentratiegebied voor de steenuil en de boomgaard en omgeving is voor deze uilensoort een geschikte biotoop. De komst van een paartje steenuilen zal de bekroning zijn van de restauratie." (bron: KNNV afdeling Delfland, 2008)

Terug naar boven

Links

- Kinderopvang: - "De buitenruimte is erg belangrijk op Kinderdagverblijf en BSO Les Enfants (Abtswoude 19c). Kinderen vinden het altijd heerlijk buiten, ze leven helemaal op. Tijdens het buitenspelen in een natuurlijke omgeving worden alle zintuigen geprikkeld: voelen, zien, horen, ruiken, proeven. Wij vinden het van groot belang dat de kinderen de natuur zelf kunnen ontdekken, ervaren en beleven. Bij ons mogen ze vies worden en echt kind zijn! Wij willen de kinderen de mogelijkheid bieden om elke dag enkele keren naar buiten te gaan en stimuleren ze om als het even kan in de buitenlucht te zijn. Onze tuin prikkelt en daagt uit, maar veiligheid staat daarbij voorop. We hebben een heerlijke buitenruimte. In onze tuin ben je echt even uit de stad. Omdat kinderen kunnen spelen met allerlei verschillende soorten natuurlijke materialen, zoals takken, stenen, zand en water, worden ze uitgedaagd hun fantasie en creativiteit te gebruiken. Ze ontwikkelen hun grove en fijne motoriek en ademen de frisse gezonde buitenlucht. Wij spelen ook buiten als het regent. Natuurlijk goed ingepakt in een regenpak en met regenlaarzen. Kinderen vinden het heerlijk om buiten lekker hard te stampen in de plassen!

Helaas spelen steeds minder kinderen regelmatig buiten en nog minder kinderen krijgen de kans om in de natuur te spelen. Door de verstedelijking is er steeds minder plaats om lekker buiten te kunnen spelen, maar wat ook een grote rol speelt is de hoeveelheid speelgoed die veel kinderen bezitten en de aantrekkingskracht van tv en spelcomputers. Niet aangelegde, rommelige terreintjes zijn heerlijke speelplekken voor kinderen. Er zijn veel losse elementen, zoals zand en water, stenen om mee te bouwen, te verzamelen of om op te zitten, bomen om in te klimmen, takken en takjes om hutten van te bouwen of dienst te doen als popjes, dieren, vliegtuigen of auto’s. Struiken om je tussen of onder te verschuilen en gras, bloemen en diertjes om te bestuderen. Al die elementen die los of gecombineerd eindeloze spelmogelijkheden bieden, zorgen voor de ontwikkeling van creativiteit en vindingrijkheid. Buiten staan alle zintuigen op scherp, natte blaadjes ruiken heerlijk, maar de lente ook, sneeuw voelt nat, maar ook zacht. En als je goed luistert hoor je van alles!

Tijdens het banjeren door de natuur komen de kinderen fysieke uitdagingen tegen. In het begin heeft het kind misschien nog weinig zelfvertrouwen als het gaat om boompje klimmen, takken dunschillen of over een greppel springen. Meestal leert een kind dit snel, ontwikkelt het motivatie en leert wat het wel en niet kan. Wij leren kinderen om hun grenzen aan te geven en dat zij durven te zeggen wanneer het te eng is of juist te zwaar. Wij helpen de kinderen om iets toch te proberen of op een andere manier aan te durven. Wij leren kinderen ook te voelen of ze het warm of koud hebben, zodat ze zelf kunnen beslissen of ze hun jas dicht moeten doen of dat ze bij warm weer een laagje uittrekken. De jongste kinderen worden hierbij geholpen, maar de grotere kinderen kunnen dit vaak al best zelfstandig.

Kinderen hebben de gelegenheid nodig om helemaal op te kunnen gaan in hun eigen spel met natuurlijke materialen. Wij vinden dus dat wij de kinderen de mogelijkheid moeten geven om écht in contact te komen met de natuur. Door zelf een draai te geven aan 'natuurlijke gebruiksvoorwerpen' kunnen kinderen hun eigen creativiteit kwijt. Een tak kan een step zijn, een toverstaf of zelfs een vliegtuig. Er is altijd genoeg voor iedereen. Kinderen die ook zo’n mooie step willen bijvoorbeeld, kunnen die simpelweg vinden in de natuur. De creativiteit bij Les Enfants is vooral terug te vinden in wat de kinderen met het aanwezige, natuurlijke materiaal doen. De kinderen worden uitgedaagd door de natuur, omdat er altijd iets te beleven valt.

We gebruiken vaste buitenlocaties in het Abtswoudse Bos, maar het uiterlijk van deze locaties verandert soms dagelijks. Het weer verandert, de seizoenen veranderen, de bomen en planten groeien of de bladeren vallen. Dieren kunnen zich onverwacht laten zien. En in elk seizoen bloeien weer andere bloemen en zijn andere insecten te zien. Daarnaast zijn er door het jaar heen telkens andere spelvormen mogelijk (pootjebaden of schuiven op het ijs). De kinderen leren de verschillende gezichten van de stabiele maar veranderende natuur kennen, door er gewoon te zijn!

Tegenwoordig zijn kinderen over het algemeen het grootste gedeelte van de dag binnen. Wij, bij Les Enfants, zouden dat graag anders zien. Na schooltijd scheppen wij de juiste condities, zodat kinderen alsnog de mogelijkheid krijgen om vrij buiten te spelen. Kinderen die dagelijks in de natuur verblijven: bewegen genoeg door actief spel; ontplooien creativiteit door andersoortig spel zoals houtsnijden of boomklimmen; doen kennis van de natuur op en hebben boeiende ervaringen; ontwikkelen zich motorisch door spel in een uitdagende omgeving; ontwikkelen teamgeest door als groep klussen te klaren; ontspannen zich door de natuurlijke omgeving en de beweging; gaan zich veiliger gedragen doordat zij risico's leren (h)erkennen; gaan zich milieuvriendelijker gedragen; zijn gezonder en energieker door rechtstreeks daglicht en frisse buitenlucht."

- Zorg/welzijn/wonen: - Omdat de meeste mensen liefst zo lang mogelijk thuis willen blijven wonen zo lang dat kan, wordt het aantal verzorgingshuizen in ons land geleidelijk verminderd en deels omgebouwd naar verpleeghuizen. Ook het voormalige verzorgingshuis Abtswoude (Aart van der Leeuwlaan 332) van zorginstelling Pieter van Foreest, gelegen in het verstedelijkte deel van het oude Abtswoude, heeft zo'n 'transformatie' ondergaan. Zorginstelling Pieter van Foreest heeft híér de factoren die daarbij een rol spelen op een rijtje gezet. In het complex wonen sinds 2018 studenten, ouderen en cliënten van Stichting PerspeKtief samen onder een dak. Bijzonder en veelbelovend, vinden de bewoners. De wereld verbeteren, te beginnen in Delft: met die doelstelling is SHS Delft (Stichting Herontwikkeling tot Studentenhuisvesting Delft) aanjager van 'Abtswoude Bloeit!', zoals het project is genoemd.

Bewoner Remko van Mastrigt is er enthousiast over. Na een scheiding en gezondheidsproblemen belandde hij bij de opvang van Stichting PerspeKtief. Nu is hij dolblij dat hij, met begeleiding van PerspeKtief, een eigen woning heeft in Abtswoude. De diversiteit van de bewoners ziet hij als een plus: "Samen koken, samen koffiedrinken, en kijk eens naar buiten: mijn handen jeuken al om de tuin op te knappen. De ouderen hebben meer levenservaring, daar kan ik nog wat van leren. En ik kan hier spelletjes met ouderen doen, of we maken er een dagje uit van. Van de studenten kan ik bijvoorbeeld weer leren hoe een computer werkt."

Ook studenten Chris Vooren en Joost van Baar zien de ongebruikelijke, relatief goedkope woonvorm zitten. Vooren: "We hebben hier een heerlijke tuin. Vorige week zaten we met een clubje buiten te studeren, terwijl wat ouderen zaten te vissen. Je maakt een praatje, het is gewoon gezellig, je voelt de nieuwe energie." Die voelt Aad Lamens (88) ook. Hij vreesde lange tijd dat hij Abtswoude moest verlaten. Maar toen duidelijk werd dat door de komst van de studenten (110) en cliënten van PerspeKtief (maximaal 32) hij en de 39 andere ‘aanleunbewoners’ in het pand zouden kunnen blijven, was hij dolblij: "Dankzij de studenten kan ik hier dus blijven wonen, daar ben ik ze hartstikke dankbaar voor. En natuurlijk moeten de onderlinge contacten nog groeien. Het is nu nog heel nieuw, maar dit is een mooie oplossing."

Karlou Westerbeek, voorzitter van SHS Delft, is tevreden over de eerste positieve ervaringen. Ze offerde een jaar van haar studie Bouwkunde op om te werken aan Abtswoude Bloeit! Het initiatief slaat drie vliegen in een klap: woningnood onder studenten verlichten, eenzaamheid onder ouderen bestrijden en cliënten van PerspeKtief op een rustige manier laten wennen aan een ‘normaal’ leven. Maar eigenlijk gaat het om vier groepen, zegt Westerbeek in de ‘Woonkamer van de Wijk’. Die woonkamer is de grote centrale ruimte, met onder meer koffiecorners, studieplekken, biljart en tennistafel. "We willen ook wijkbewoners nadrukkelijk uitnodigen om hier mee te doen aan workshops, een picknick of koffie te komen drinken. Sommige wijkbewoners waren eerst wat huiverig. Maar bij de opening vorige maand waren ze juist positief: ze vinden het fijn dat hier weer leven in de brouwerij is." (bron: gemeente Delft, 7-5-2018)

- "In het zuidwesten van Delft, in de woonwijk Tanthof, in het verstedelijkte deel van het oude Abtswoude, ligt sinds januari 2019 een heel bijzondere woonzorg­locatie: het Abtswoudehuis van zorginstelling Dagelijks Leven. Bij de bouw van de woonzorglocatie is de architect geïnspireerd door een hoeve, waarbij de gebouwen rondom een erf zijn gebouwd en het erf toegang geeft tot de oude boomgaard. Zo is er een ideale omgeving ontstaan waar mensen met dementie, alzheimer of een andere vorm van geheugenverlies zich thuis voelen en op hun gemak. Dichtbij vrienden en familie, in een vertrouwde en veilige omgeving.

Het Abtswoudehuis biedt mensen met geheugenverlies zorg op maat, 24 uur per dag. Onze zorgprofessionals zorgen ervoor dat het hen aan niets ontbreekt, van vakkundige verzorging tot afwisselende dag­besteding. Daarbij werken wij altijd vanuit de mogelijk­heden in plaats van de beperkingen. Wij vinden het belangrijk dat onze bewoners het gevoel van eigen regie behouden, net als zelfredzaamheid en eigenwaarde. Onze zorg is ondersteunend aan het welzijn. Wij bieden wonen, ‘gewoon, als thuis’, met de zorg en aandacht die de bewoners nodig hebben. Dat is wat onze zorg bijzonder maakt. Ook buiten is het goed vertoeven. Voor bewoners is het heerlijk om door de boomgaard te lopen, langs de slootjes en de knotwilgen. Aangrenzend bevindt zich het Abtswoudsepark voor een uitgebreide wandeling. Zorginstelling Dagelijks Leven wil het verschil maken in zorg voor mensen met geheugenverlies. Gewoon, omdat iedereen goede zorg en een écht thuis verdient. Onze zorg is dan ook voor iedereen betaalbaar, ook voor mensen met alleen een AOW."

Terug naar boven

Bekende inwoner

- Dichter Hubert Kornelisz. Poot (1689-1733) is in Abtswoude geboren.

Reactie toevoegen