Vlaardingen

Plaats
Stad en gemeente
Vlaardingen
Zuid-Holland

vlaardingen hoogstraat 1914 [640x480].jpg

Vlaardingen Hoogstraat 1914

Vlaardingen Hoogstraat 1914

ZH gemeente Vlaardingen in ca. 1870 kaart J. Kuijper [1024x768].gif

gemeente Vlaardingen in ca. 1870 kaart J. Kuijper

gemeente Vlaardingen in ca. 1870 kaart J. Kuijper

Vlaardingen

Terug naar boven

Literatuur

- Nieuwe en/of tweedehands boeken over Vlaardingen (online te bestellen).

Terug naar boven

Status

- Vlaardingen is een stad en gemeente in de provincie Zuid-Holland.

- De gemeente Vlaardingen is per 1-8-1941 vergroot met de gemeente Vlaardinger-Ambacht.

- Wapen van de gemeente Vlaardingen. - Wapen van de voormalige gemeente Vlaardingerambacht.

- Foto's van de plaatsnaamborden in de gemeente Vlaardingen.

- Onder de stad Vlaardingen valt ook de buurtschap Zuidbuurt (deels).

Terug naar boven

Ligging

Vlaardingen ligt W van Schiedam en grenst in het Z aan de Nieuwe Maas. De A20 loopt dwars door Vlaardingen.

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 omvatten de gemeente en de stad Vlaardingen 1.292 huizen met 7.611 inwoners. Tegenwoordig omvatten gemeente en stad ca. 30.000 huizen met ca. 72.000 inwoners.

Terug naar boven

Geschiedenis

Vlaardingen is rond 700 na Christus ontstaan langs een voormalige kreek, de Vlaarding. De eerste ophogingen komen in de loop van de 11e eeuw tot stand, de eerste dijken in de 12e eeuw. De ‘oervorm’ van Vlaardingen met de oude Maasdijk, de kerkring en de Oude Haven (de vroegere Vlaarding), blijft tot ver in de 19e eeuw in stand. Na de opening van de Nieuwe Waterweg in 1872 maakt het gebied ten oosten van de Oude Haven een snelle ontwikkeling door, met de nieuwe Koningin Wilhelminahaven, veel haven- en industriële bedrijvigheid en een binnendijkse stadsuitleg, de Oostwijk, waarvan veel herkenbaar is gebleven.

Het middeleeuwse centrum van Vlaardingen heeft in 2013 de status van beschermd stadsgezicht verkregen. Door de aanleg van de Nieuwe Waterweg ontwikkelt de stad zich eind 19e eeuw razendsnel van een dijk- en vissersdorp tot een industrie- en transitohaven. Omdat de diverse stadia van die groei nog zo goed herkenbaar zijn in de plattegrond en bebouwing, verdient Vlaardingen volgens de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed bescherming. De aanwijzing als rijksbeschermd stadsgezicht is vooral bedoeld om de historische en stedenbouwkundige karakteristieken te behouden. Het is zeker niet de bedoeling daarmee alle noodzakelijke veranderingen te blokkeren. Als ze goed ingepast zijn in de historische omgeving, kunnen ze zelfs bijdragen aan het duurzaam behoud ervan. Het vertelt het complete verhaal van de ontwikkeling van een middeleeuwse vissersnederzetting tot een moderne industriestad met zeehaven. Dit met alles wat daarbij hoort: wonen, werken en recreëren. De begrenzing van het gebied hangt samen met het verhaal van het ontstaan van Vlaardingen.

Als je je nader wilt verdiepen in de geschiedenis van deze stad, kun je terecht bij de volgende instanties en sites:

- Historische Vereniging Vlaardingen.

- In Vlaardingen is in 2012 een bijzondere wandelroute in gebruik genomen. Op 30 plaatsen waar ooit belangrijke archeologische opgravingen zijn gedaan of bijzondere historische gebouwen stonden, zijn stoeptegels met een QR-code gelegd. Met een smarthphone in de hand kan de wandelaar een bijzondere route afleggen waarbij je van alles leert over de geschiedenis van deze stad.

- In Museum Vlaardingen beleef je 5000 jaar leven in de delta van Rijn en Maas en maak je kennis met de levens van Vlaardingers en andere deltabewoners. Je ziet hoe zij overleven in de delta, met het water dat geeft en neemt. Het museum beschikt over een topcollectie, waaronder een boomstamkano, middeleeuwse grafkisten, scheepsmodellen, gereedschap, schilderijen, prenten, kleding en nog veel meer. Het Kennis- & Informatiecentrum van het museum biedt een uitgebreide en unieke collectie literatuur over de Nederlandse Noordzeevisserij.

- Ook Streekmuseum Jan Anderson is gespecialiseerd in de geschiedenis van Vlaardingen. Verder een 'straatje' met daarin ambachten zoals een bakkerij, een smidse, een schilder, een schoenmakerij; winkeltjes waaronder een drogist en een kruidenier; een huisje uit ca. 1900, een schoollokaal uit ca. 1920; een boenhoek van een Delflandse boerderij, waarin boter- en kaasbereiding getoond wordt. Het ‘straatje’ is de vaste opstelling in de oude stal. Maar het Streekmuseum heeft 150 collecties. Daaruit stelt men ieder jaar minstens 4 tentoonstellingen samen. Speelgoed, de Bezettingstijd, Blikken, Reclamehebbedingetjes en Kinderliedjes zijn enkele voorbeelden van de vele exposities die men al heeft gemaakt.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Vlaardingen heeft 58 rijksmonumenten.

- Molen Aeolus.

- Sluizencomplex de Vlaardinger Driesluizen ligt in het centrum van Vlaardingen en verbindt de Vlaardingervaart met de Oude Haven. Het zijn tegenwoordig vooral plezierboten die deze sluis passeren. In 2017 is de sluis is in opdracht van het Hoogheemraadschap van Delfland gerenoveerd. De schuiven van de sluis zijn opgeknapt en de bediening gaat nu automatisch met cameratoezicht. De doorvaart is hierdoor gemakkelijker en veiliger. Vóór de renovatie konden schippers van passerende boten de sluis openen door een muntje in een automaat te gooien. Nu wordt de sluis op afstand bediend vanuit de Delflandse Buitensluis. Met een camera is er dan goed zicht op de Vlaardinger Driesluizen. De sluiswachter kan vanuit de bedieningskamer controle uitoefenen op de doorvaart. Delfland is eigenaar van de sluis en zorgt voor het onderhoud. De gemeente Vlaardingen houdt toezicht en bedient de sluis.

- Gevelstenen in Vlaardingen.

- Muziekinformatie- en Documentatiecentrum Ton Stolk. In een 18e-eeuws patriciërshuis (Het Reedershuys) verzamelde toonkunstenaar Ton Stolk een collectie van 700 antieke, exotische en folklorische muziekinstrumenten bijeen. Een uitgebreide bibliotheek over muziek in het algemeen en over de instrumenten in het bijzonder maken een bezoek zeer de moeite waard. Een grote verzameling handschriften van musici en een collectie postzegels en poststempels op muziekgebied completeren het geheel. Regelmatig organiseert het museum tentoonstellingen van beeldende kunst met muziek als onderwerp.

Terug naar boven

Landschap, natuur en recreatie

- De Broekpolder in het NW van Vlaardingen is een 400 ha groot recreatiegebied met onder andere een golfbaan, een manege, sportverenigingen, scouting en sportcentrum De Polderpoort. In het verleden is er veel gediscussieerd of er wel of geen woningen in de Broekpolder gebouwd mogen worden. Die discussie is van de baan; de Broekpolder blijft groen. In 2009 is besloten dat de polder een permanente besteming krijgt als natuur- en recreatiegebied. De Broekpolder was ooit bestemd als bouwlocatie voor duizenden huizen. De gemeente moest deze ambities opgeven toen bleek dat het havenslib waarmee het gebied tussen 1958 en 1976 was opgespoten, ernstig verontreinigd was.

In 2011 is een struinbos aangelegd in de Broekpolder, in het bos N van de Polderpoort. De herinrichting omvatte het omvormen van rechte sloten en greppels tot natuurlijk ogende kreken en het plaatsen van speeltoestellen en speelaanleidingen. Verder is een natuurkerngebied ingericht, inhoudende het 'vernatten' van het gebied, het omvormen van productiebospercelen naar natuurbos en het versterken van de toegankelijkheid en verhogen van de recreatieve waarde. Van de Broekpolder is in 2011 189 hectare ingericht als recreatiegebied, 22 hectare als struinbos en 167 hectare als natuurkerngebied. Het burgerinitiatief Federatie Broekpolder zet zich in voor behoud en ontwikkeling van de landschappelijke en recreatieve kwaliteiten van de Broekpolder.

- De Aalkeetbuitenpolder is een polder en natuurgebied ZW van Vlaardingen. Het ligt grotendeels in de gemeente Vlaardingen, deels in de gemeenten Maassluis en Midden-Delfland. Het gebied wordt beheerd door Natuurmonumenten. Recente maatregelen voor weidevogels in de Aalkeetbuitenpolder blijken zeer succesvol. Vogeltellingen laten een flinke stijging zien in aantal broedvogels en nieuwe zeldzame broedsoorten. Terwijl het in het algemeen slecht gaat met de weidevogels in Nederland. Weidevogels horen al 500 jaar bij het Nederlandse landschap. Vrijwel alle West-Europese weidevogels zijn afhankelijk van onze polderweiden. Sinds de jaren zeventig van de vorige eeuw gaat het slecht met de weidevogels. Aantallen kieviten en grutto’s dalen sterk en de kemphaan en veldleeuwerik zien we nauwelijks meer. Belangrijkste factor hierin is de intensivering van de landbouw. Als er niets verandert, zijn de weidevogels binnen ca. 30 jaar verdwenen.

In de Aalkeetbuitenpolder is in 2009 en 2010 gewerkt aan betere omstandigheden voor weidevogels. Boswachter Martijn van Schie: "De vogeltellingen zijn echt boven verwachting in vergelijking met vorige jaren. Drie keer zoveel tureluurs, twee keer zoveel kieviten en voor het eerst broedende watersnippen. Het geeft aan dat weidevogels hard op zoek zijn naar geschikt broedgebied. Gelukkig kunnen we ze dat in de Aalkeetbuitenpolder meer en meer bieden." De afgelopen jaren is in samenwerking met de boeren hard gewerkt om de broedomstandigheden te verbeteren. Maaien gebeurde al buiten het broedseizoen en de boeren zijn minder gaan bemesten dan voorgaande jaren. In samenwerking met het Hoogheemraadschap Midden-Delfland is ook het waterpeil omhoog gegaan. De maatregelen zorgen voor voedselarme en natte graslanden. Hierdoor is er weer ruimte voor kruiden en bloemen die voor veiligheid en voedsel zorgen voor de jonge vogels. De weidevogels in de Aalkeetbuitenpolder zijn tot medio september te zien vanaf de A20 tussen Maassluis en Vlaardingen, of vanaf de Broekpolderweg die langs de polder loopt. Daarna vliegen ze naar het zuiden om te overwinteren.

Terug naar boven

Links

- Gemeente: - Officiële site van de gemeente Vlaardingen.

- Genealogie: - Overzicht van begravenen op de begraafplaats van Vlaardingen Holy.

Reactie toevoegen