Schiedam

Plaats
Stad en gemeente
Schiedam
Zuid-Holland

schiedam_collage.jpg

Schiedam, collage van stadsgezichten (© Jan Dijkstra, Houten)

Schiedam, collage van stadsgezichten (© Jan Dijkstra, Houten)

Schiedam.JPG

Museumhaven Schiedam

Museumhaven Schiedam

_MG_7162.JPG

Wie Schiedam zegt denkt aan molens.

Wie Schiedam zegt denkt aan molens.

_MG_7148.JPG

In de verte de geheel vernieuwde molen De Kameel in Schiedam.

In de verte de geheel vernieuwde molen De Kameel in Schiedam.

Collages2.jpg

Wie Schiedam zegt, denkt naast molens ook al snel aan jenever en andere lekkere drankjes.

Wie Schiedam zegt, denkt naast molens ook al snel aan jenever en andere lekkere drankjes.

_MG_7190.JPG

Het Oude Gemeentehuis van Schiedam

Het Oude Gemeentehuis van Schiedam

Schiedam-001.jpg

De Korenbeurs in Schiedam

De Korenbeurs in Schiedam

Schiedam (2).JPG

De Schie waar Schiedam zijn naam aan heeft te danken

De Schie waar Schiedam zijn naam aan heeft te danken

Schiedam Oud en Nieuw Westfrankenland [640x480].jpg

 Schiedam kent nogal wat polders. Zo zijn er nog de Westfrankelandsestraat en -dijk, naar de polders Oud- en Nieuw-Westfrankenland. Dit stuk komt er zo te zien op neer dat de gemeente de polders moest onderhouden, maar het Waterschap de zeggenschap hield.

Schiedam kent nogal wat polders. Zo zijn er nog de Westfrankelandsestraat en -dijk, naar de polders Oud- en Nieuw-Westfrankenland. Dit stuk komt er zo te zien op neer dat de gemeente de polders moest onderhouden, maar het Waterschap de zeggenschap hield.

ZH gemeente Schiedam in ca. 1870 kaart J. Kuijper [1024x768].gif

Gemeente Schiedam anno ca. 1870 kaart J. Kuijper

Gemeente Schiedam anno ca. 1870 kaart J. Kuijper

Schiedam

Terug naar boven

Status

- Schiedam is een stad en gemeente in de provincie Zuid-Holland.

- Wapen van de gemeente Schiedam.

- De gemeente Schiedam is in 1868 vergroot met de gemeente Oud- en Nieuw-Mathenesse. Oud-Mathenesse en Nieuw-Mathenesse vallen tegenwoordig onder de gemeente Rotterdam. Kennelijk is die 'verhuizing' gebeurd bij een van de grenscorrecties die tussen 1909 en 1941 tussen deze 2 gemeenten hebben plaatsgevonden. Daarnaast is er nog een wijk Mathenesse die nog wél grotendeels onder Schiedam valt.

- Per 1-8-1941 is de gemeente Schiedam vergroot met het grootste deel van de gemeente Kethel en Spaland. Formeel is deze bebouwing opgegaan in de bebouwde kom van Schiedam. Ter plekke zijn het oude dorp Kethel en de buurtschappen Bijdorp, Kerkbuurt, Polderweg en Windas nog altijd goed herkenbaar. Voor nadere informatie hierover zie de links.

- Foto's van de plaatsnaamborden in de gemeente Schiedam.

Terug naar boven

Naam

Oudere vermeldingen
1264 Novum Sciedammum, 1268 Nuwen Sciedamme, 1316 Sciedamme.

Naamsverklaring
Dam
'waterkering' in de Schie, het water dat Delft met de Maas verbond. De waternaam schie is een afleiding bij schieten, op dezelfde manier als de waternaam vlie dat is bij vlieten. Zie ook Overschie.(1)

Terug naar boven

Ligging

Schiedam ligt ingeklemd tussen Rotterdam in het O en Vlaardingen in het W en grenst in het Z aan de Nieuwe Maas.

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 heeft de stad en gemeente Schiedam 2.067 huizen met 12.360 inwoners. Tegenwoordig heeft de stad en gemeente ca. 35.000 huizen met ca. 76.000 inwoners.

Terug naar boven

Geschiedenis

Als je je nader wilt verdiepen in de geschiedenis van deze stad en gemeente, kun je terecht bij Historische Vereniging Schiedam.

Terug naar boven

Recente ontwikkelingen

- Woonvisie 2030 gemeente Schiedam.

- URBACT is een Europees samenwerkingsproject dat zich richt op de duurzame ontwikkeling van steden en kennisuitwisseling. Binnen dit programma zijn in 2017 97 ‘Good Practices’ uit 25 Europese landen geselecteerd. Om als good practice-stad te worden bestempeld, moet in de desbetreffende stad een unieke aanpak zijn ontwikkeld, die imponerende resultaten heeft geboekt. Met deze benoeming krijgen steden een leidende rol in zogeheten Transfer Networks. In Nederland zijn 3 van zulke good practices benoemd: Schiedam, Heerlen en Groningen. Wat er in dit kader zo bijzonder is aan eerstgenoemde stad, lichten wij hierna toe.

Ingesloten tussen Rotterdam, de rivier de Nieuwe Maas, Vlaardingen en natuur- en recreatiegebied Midden-Delftland, is Schiedam aan alle kanten haar grenzen aan het bereiken of heeft deze al bereikt. Dat maakt nieuwbouw en verdere groei van de gemeente lastig. De schaarse ruimte vraagt erom dat de gemeente creatief omgaat met de beschikbare ruimte. En dat lijkt vandaag de dag heel goed te gaan lukken. Een belangrijke impuls hiervoor was de komst van snelweg A4 tussen Schiedam en Delft. Na meer dan 50 jaar discussies en voorbereidingen, heeft de rijksoverheid in 2009 bepaald dat de snelweg daadwerkelijk moest worden aangelegd, ondanks het vele verzet van buurtbewoners, milieuactivisten en andere belanghebbenden. Een compromis is bereikt door de weg ter hoogte van Schiedam als tunnel aan te leggen en door in een groot deel van Midden-Delftland de weg verlaagd aan te leggen.

Het tunneldak gaf ruimte voor bebouwing. De gemeente Schiedam zag haar kans schoon om voor de gemeente in bredere zin een ruimtelijke transformatie aan te gaan en de kansen voor wonen, werken, sport en recreatie integraal en in relatie tot elkaar te bekijken. De gemeente besloot het plan ‘Schiedam in Beweging’ te lanceren. De beschikbare ruimte die het tunneldak toevoegt, heeft een kettingreactie teweeggebracht van vrijkomende ruimte voor woningbouw, sport en recreatie. Aangezien de gemeente graag de sociale mobiliteit wil stimuleren, is de vrijgekomen grond veelal bedoeld om woningen van het duurdere segment te realiseren. Op deze manier kunnen Schiedammers een wooncarrière doormaken binnen de gemeente. Op het voormalige sportpark Kethel en op sportpark Harga kwam beweging tot stand doordat sportclubs fuseerden en een nieuwe plaats toebedeeld kregen (zie daarvoor verder onderaan deze pagina bij Links > Sport > hockey en voetbal). De grond die is verkocht voor woningbouw, maakte de bouw van nieuwe sportcomplexen mogelijk. Daarnaast is er een park bij gekomen op de rest van het tunneldak, wat nieuwe recreatieve mogelijkheden biedt.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Schiedam heeft 238 rijksmonumenten.

- Schiedam heeft 150 gemeentelijke monumenten.

- Schiedam op de kaart is een site met een interactieve kaart waarmee je bezienswaardigheden en anderszins cultureel erfgoed van deze stad kunt bekijken.

- Voormalige kapel oude RK begraafplaats.

- In Schiedam staan de 7 grootste molens ter wereld. Molen De Nieuwe Palmboom (Noordvest 34) is als museummolen te bezichtigen. De overige molens zijn: Molen De Drie Koornbloemen. - Molen De Noord. - Molen De Walvisch. - Molen De Vrijheid. - Molen Nolet. Molen De Kameel stond tussen 1715 en 1868 nabij het Doeleplein, naast de toenmalige Overschiese Poort. De molen maakte deel uit van een bestand van zo’n 20 hoge stellingmolens, die zorgden voor het malen van graan voor de destijds grootschalige Schiedamse jeneverindustrie. In 1865 verloor De Kameel door een storm de roeden, ijzeren as en kap. De molenromp diende nog enige jaren als houtzagerij, maar werd tenslotte na een brand gesloopt. In 2000 nam Stichting De Schiedamse Molens het initiatief tot herbouw van De Kameel. De herbouw van de molen is in 2011 gereed
gekomen.

- De Babbersmolen, de oudste stenen poldermolen van Nederland (1710) is in 2013 gerestaureerd.

- Gevelstenen in Schiedam.

- Schiedam staat bekend als 'de Jeneverstad van Nederland'. Daarom is op het mooiste plekje van de 'brandersstad' het Jenevermuseum gerealiseerd. Een oud branderspand met werkende branderij is in 1996 getransformeerd tot museum. De meesterknecht stookt nu nog steeds het vuur op. Hij maakt de moutwijnjenever, Old Schiedam, precies zoals 300 jaar geleden. Beleef in het museum hoe de 'nationale neut' gemaakt wordt. Welke arbeid en kunde erbij komt kijken om 'van korrel tot borrel' te komen. Ontmoet de glasblazer, koperslager, kuiper en zakkendrager en proef zelf waar al die moeite voor gedaan is. Schiedam is dankzij haar jenever wereldwijd een begrip geworden. De vele miniatuurflesjes uit alle windstreken, oude reclame-affiches en vele etiketten in het museum getuigen ervan.

- In het Nationaal Coöperatie Museum kun je je een beeld vormen van de opkomst, de bloei en de neergang van de Coöperatie in Nederland gedurende meer dan 100 jaar. Behalve een keur aan verpakkingen van HAKA- en COOP-levensmiddelen, -boeken en -kunstuitingen, vind je hier tevens een schat aan informatie over de geschiedenis en de idealen van de VerbruiksCoöperaties in Nederland. De entree van het museum wordt gevormd door een buurtwinkeltje, met vooral zoete koopwaar, waarachter een huiskamer uit de jaren twintig, sober ingericht met meubilair, kolenkachel, droogrek, bedstee en stilletje.

- Sinds de jaren vijftig verzamelt het Stedelijk Museum Schiedam eigentijdse kunst. De belangrijkste kerncollectie van het museum is de ‘experimentele' en ‘informele' kunst uit de jaren 1945-1960, waartoe circa 250 CoBrA werken van schilders als Karel Appel, Constant, Corneille en vele anderen behoren. De CoBrA-leden laten zich inspireren door de spontaniteit van het kind en ‘primitieve culturen'. Geliefde onderwerpen zijn fantasiedieren en fantasiewezens, neergezet in onvermengde, sprekende kleuren. Enkele kunstenaars verbeelden ook de verschrikkingen van de Tweede Wereldoorlog.

Terug naar boven

Natuur en recreatie

- Vanuit Schiedam-Noord kun je over de Harreweg via het buitengebied van Midden-Delfland (met name Abtswoude) naar Delft wandelen of fietsen. Aan het begin van de weg vind je Polderpark Kethel, Natuurcentrum De Boshoek en Natuur en Milieu Educatiecentrum Harre Wegh.

Terug naar boven

Beeld

- Fotoserie van Schiedam van fotograaf Martin Stevens.

- Oude ansichtkaarten van Schiedam.

Terug naar boven

Literatuur

- Nieuwe en/of tweedehands boeken over Schiedam (online te bestellen).

Terug naar boven

Links

- Gemeente: - Officiële site van de gemeente Schiedam.

- Sport: - Hockey Combinatie (HC) Schiedam is het gevolg van een fusie tussen de twee Schiedamse hockeyclubs: SVV Asvion en SH Spirit. De club speelt op hockeycomplex Harga, gelegen direct ZO van Knooppunt Kethelplein (A20/A4). Door de fusie is de HC met 1350 leden en bijna 90 teams een van de grotere hockeyverenigingen in Nederland geworden. In verband met de herinrichting van het gemeentelijk grondgebied naar aanleiding van de aanleg van de A4 (waarvoor zie verder bij Recente ontwikkelingen) heeft de gemeente de hockeyclubs de vraag voorgelegd of fuseren (met een bijbehorend nieuw complex) wellicht een optie zou kunnen zijn. Voorzitter René van der Klink: “We hebben als bestuur een onderzoekscommissie in het leven geroepen en deze gevraagd om drie scenario’s te onderzoeken en daar een SWOT-analyse van te maken: (1) het blijft zoals het is: Spirit en Asvion apart, (2) beide hockeyclubs delen het terrein maar blijven aparte clubs en (3) fuseren, oftewel een hele nieuwe club. Het advies dat daaruit voort is gekomen, was overduidelijk: kijkend naar de kansen en bedreigingen, dan is het beste om te fuseren.

We waren het er al vrij snel over eens dat we qua uitstraling en het complex op het hoogst haalbare niveau wilden gaan zitten, zelfs al is dat qua huidige prestaties nog niet helemaal terecht. Hierdoor kunnen we mogelijk in de toekomst wel meedoen op het hoogste niveau van Nederland. Een aantal voorbeelden van de nieuwe hoge standaard die we hebben weten te realiseren: het complex beschikt over 4 watervelden. Ter vergelijking; wereldwijd zijn er slechts 3 hockeyverenigingen die dit ook hebben. Watervelden versnellen het spel enorm en geven het ook een andere dynamiek. Aangezien de top alleen maar op watervelden speelt, geeft dit ons een enorme aantrekkingskracht om hier wedstrijden te laten spelen. En dat is ook precies wat we in de afgelopen tijd hebben gezien: belangrijke wedstrijden zijn hier al geweest, zoals oefeninterlandwedstrijden van het Nederlands hockeyteam, play-offwedstrijden van de landelijke jeugd en er zijn al contacten gelegd met een trainingsstage van het Belgisch en Chinees hockeyelftal. Daarnaast beschikt het complex over technische snufjes, zoals een videotoren en wifi-aansluitingen in de dug-outs."

“De woningbouw hiernaast moet nog gerealiseerd worden: 500 woningen, met nieuwe bewoners die het hier gezellig moeten gaan vinden. Daar willen wij als hockeyvereniging graag een bijdrage aan leveren. En om die goede sfeer in een vroeg stadium al te laten ontstaan, zorgen we dat het clubhuis meer als een buurthuis gaat functioneren. Zo worden de bewonersavonden, waarbij de projectontwikkelaars de bewoners informeren over de voortgang, hier gehouden zodat ouders en kinderen hier al eens zijn geweest en het de drempel voor hen verlaagt. In de toekomst willen we mogelijk buurt-barbecues, borrels en het bewonersoverleg hier laten plaatsvinden. Op deze manier hopen we dat de vereniging een sociaalmaatschappelijke functie krijgt."

René van der Klink concludeert: ”Door 'Schiedam in Beweging' hebben we onze stad als hockeystad op de kaart gezet. Als ik zie hoe het afgelopen half jaar is verlopen, dan kan ik niet anders dan trots zijn: al twee topwedstrijden, veel bekijks door andere verenigingen en een voorbeeld zijn voor andere gemeenten. Het is - als tip voor andere verenigingen - naar mijn mening dan ook essentieel om vernieuwingsplannen niet meteen af te slaan omdat er mogelijk gefuseerd moet worden. Niet direct in de slachtofferrol gaan zitten, maar vanuit eigen kracht meedenken!" (bron: Platform31, 6-3-2018)

- Voetbal Vereniging Kethel Spaland (VVKS) is ontstaan uit een fusie tussen SC Spaland en Voetbal Vereniging Kethel (VVK), wat net als bij de hierboven beschreven hockeyclubs is gestimuleerd door de komst van de nieuwe A4. VVKS heeft ca. 900 leden en speelt nu, samen met verenigingen op het gebied van handbal, softbal, honkbal, cricket en dans, op het nieuwe Sportpark Prins Willem-Alexander dat gerealiseerd is op het tunneldak van de A4. Ook VVKS wil net als de hockeyclub zijn sociaal-maatschappelijke functie verder uitbouwen. Zo is er al kinderopvang gerealiseerd, komt er schoolvoetbal, is men bezig om het G-voetbal hier te introduceren, komen er 2 nieuwe trapveldjes en zijn er plannen voor een rollerskatevereniging.

Reactie toevoegen