Zwartsluis

Plaats
Dorp
Zwartewaterland
Kop van Overijssel IJsseldelta
Overijssel

zwartsluis_plaatsnaambord_640x480.jpg

Zwartsluis is een dorp in de gemeente Zwartewaterland. Het was een zelfstandige gemeente t/m 2000.

Zwartsluis is een dorp in de gemeente Zwartewaterland. Het was een zelfstandige gemeente t/m 2000.

zwartsluis buitenkwartier ca 1910 [640x480].jpg

Zwartsluis Buitenkwartier ca. 1910

Zwartsluis Buitenkwartier ca. 1910

zwartsluis_hervormde_kerk_640x480.jpg

Zwartsluis, Hervormde kerk.

Zwartsluis, Hervormde kerk.

zwartsluis_hervormde_kerk_2_640x480.jpg

Zwartsluis, Hervormde kerk.

Zwartsluis, Hervormde kerk.

zwartsluis_hervormde_kerk_eerste_steen_640x480.jpg

Zwartsluis, Hervormde kerk, de 'eerste steen'.

Zwartsluis, Hervormde kerk, de 'eerste steen'.

zwartsluis_schoonewelle_640x480.jpg

Schoonewelle, Museum voor Natuur en Ambacht, is gehuisvest in Sluuspoort Zwartsluis.

Schoonewelle, Museum voor Natuur en Ambacht, is gehuisvest in Sluuspoort Zwartsluis.

zwartsluis_schoonewelle_trouwzaal_640x480.jpg

Schoonewelle, Museum voor Natuur en Ambacht te Zwartsluis, trouwzaal.

Schoonewelle, Museum voor Natuur en Ambacht te Zwartsluis, trouwzaal.

OV gemeente Zwartsluis in ca. 1870 kaart J. Kuijper [1024x768].gif

gemeente Zwartsluis in ca. 1870 kaart J. Kuijper

gemeente Zwartsluis in ca. 1870 kaart J. Kuijper

Zwartsluis

Terug naar boven

Status

- Zwartsluis is een dorp in de provincie Overijssel, in de streken Kop van Overijssel en IJsseldelta, gemeente Zwartewaterland. Het was een zelfstandige gemeente t/m 2000.

- Wapen van de voormalige gemeente Zwartsluis.

- Onder het dorp Zwartsluis vallen ook de buurtschappen Baarlo, De Velde, Kievitsnest en Zwartewatersklooster. Beschrijving van deze buurtschappen.

Terug naar boven

Naam

In de volksmond
De Sluis.

In het Nedersaksisch
De Sluus.

Inwoners
Een inwoner van dit dorp is een Sluziger.

Oudere vermeldingen
1398 der Swarte Sluys, 1460 van den Zwartensluis, 1500 de Swarte Sluse.

Naamgeving
Genoemd naar de toenmalige kennelijke 'zwarte sluis' tussen het Zwartewater en het Meppelerdiep.(1)

Terug naar boven

Ligging

Zwartsluis ligt NNW van Zwolle en Hasselt, ZW van Meppel, NO van Genemuiden, aan het Meppelerdiep en het Zwarte Water, die hier bij elkaar komen.

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 heeft de gemeente Zwartsluis 613 inwoners met 3.650 inwoners, verdeeld in het gelijknamige dorp - toen ook wel De Schans genaamd - 169/1.270 (= huizen/inwoners) (waarbij () aantekent: "Hieronder zijn begrepen 424 schippers, aan boord wonende, doch in de gemeente gedomiliceerd") en de buurtschappen Buitenkwartier 241/1.228, Nieuwe-Sluis 185/926, Stouwe en Baarlo samen 6/75 en Ten Velde en Zwartewatersklooster samen 12/151. Tegenwoordig heeft het dorp ca. 2.000 huizen met ca. 4.800 inwoners.

Terug naar boven

Geschiedenis

Als je je nader wilt verdiepen in de geschiedenis van dit dorp, kun je terecht bij de volgende instanties en sites:

- Geschiedenis van Zwartsluis tot 1800.

- Historische Vereniging Zwartsluis.

Terug naar boven

Recente ontwikkelingen

- In 2014 en 2015 is de N331 tussen Zwartsluis en Vollenhove heringericht met als doel er een veilige(r) 80 km-weg van te maken.

- Door te hoge of te lage waterstanden wordt de Meppelerdiepsluis op onverwachte momenten gestremd voor de scheepvaart. Om de stremmingen op te lossen, bouwt Rijkswaterstaat de sluis om van keersluis tot schutsluis. De nieuwe sluis wordt breder en dieper dan de huidige, waardoor grotere schepen vlotter en veiliger kunnen passeren. Daarnaast vervangt zij het bedieningsgebouw ook de brug in de Hasselterdijk (provinciale weg N331) is in 2015 vervangen door een nieuwe ophaalbrug. Al met al wordt hiermee bereikt: dat scheepvaart het hele jaar door het Meppelerdiep kan varen; snellere en veiligere doorgang voor grotere schepen; betere bescherming tegen overstromingen. De werkzaamheden zijn in 2013 gestart. Het project beoogt in 2017 gereed te zijn.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Zwartsluis heeft 12 rijksmonumenten.

- Zwartsluis heeft 14 gemeentelijke monumenten.

- Gereformeerde Kerk (PKN).

- De Gereformeerde Kerk vrijgemaakt (Zomerdijk) is in 2004 grondig gerenoveerd.

- De kern van de collectie van Schoonewelle Museum voor Natuur en Ambacht is een veelzijdige verzameling, waarin de naturaliëncollectie Schoonewelle met diorama- en vitrinepresentatie de veelsoortigheid van de natuur van het gebied Noordwest Overijssel en omstreken demonstreert. Roelof Johannes Schoonewelle (1889-1960) was de grondlegger van het huidige museum. Als natuurliefhebber legde hij de basis voor een indrukwekkende collectie geprepareerde en opgezette dieren.

- Gevelstenen in Zwartsluis.

Terug naar boven

Jaarlijkse evenementen

- Wandelvierdaagse (april).

- Koningsdag.

- Zwartsluis Onder Zeil (4 dagen in mei) geeft een blik in het verleden, toen schippers al zeilend hun brood verdienenden met transport over water. Allerlei scheepstypen liggen tijdens het evenement aan de kade. Middelpunt is de oudste nog varende Botter van Nederland: de ‘Zwartsluizer Botter ZS13’. Je kunt aan boord van de schepen en ook zelf een rondje meevaren. Daarnaast is er een braderie in het centrum, live muziek en een rondwandeling onder leiding van een gids. Deelnemers (veelal leden van de VSRP) komen uit alle windstreken van Nederland en zijn soms al enkele weken van te voren op reis om op tijd bij dit evenement aanwezig te zijn.

- Nationale Sleepbootdagen Zwartsluis (weekend eind mei).

Terug naar boven

Natuur en recreatie

- Ontspanning en vertier, of juist inspanning en conditie opbouwen; Zwembad De Kragge heeft voor elke leeftijd wel iets te bieden. Volwassenen kunnen fijn baantjes zwemmen of lekker ronddobberen en heerlijk relaxen. Ook voor minder valide bezoekers is het zwembad toegankelijk. Ze beschikken over een tillift waarmee zij zowel zittend als liggend in het water kunnen komen. Speciaal voor de kids ligt op woensdagmiddag, vrijdagmiddag en zaterdag supertof speelmateriaal in het water zoals surfplankjes, met lucht gevulde banden, vlotten, duikringen en een loopmat. Verder organiseren ze tussen september en juli 1x keer per 6 weken een evenementenmiddag. Tijdens zo’n middag toveren ze het hele zwembad om rondom een bepaald thema. Denk bijvoorbeeld aan carnaval, Halloween of jungle.

- Zwartsluis had vroeger een eigen bescheiden vissersvloot. Tussen de twee wereldoorlogen had het dorp in elk geval vijf botters in de vaart. Botter ZS13 is als enige botter van deze vloot overgebleven. Het is de oudste nog varende botter van Nederland. Een combinatie van toeval en doorzettingsvermogen van een handjevol mensen dat de waarde inzag van een versleten vissersship, zorgde voor het behoud van dit historisch erfgoed. Bekijk via deze 360 graden foto de oudste botter van Nederland en droom weg op dit varend monument. Heb je daarna zin om een fantastische tocht te maken op dit varend erfgoed, neem dan contact met hen op en vraag naar de mogelijkheden voor dag- en avondtochten.

Terug naar boven

Beeld

- Interviews met een aantal inwoners van Zwartsluis, in het kader van het EO-programma 'Geloof en een Hoop Liefde' (sept. 2017).

- Middels de video 'Rondje Heetveld, Sint Jansklooster en Zwartsluis' (2013) van RTV Oost kun je vanuit je luie stoel virtueel een rondje met de auto door deze kernen maken.

Terug naar boven

Literatuur

- Nieuwe en/of tweedehands boeken over Zwartsluis (online te bestellen).

Terug naar boven

Links

- Algemeen: - Geschiedenis van en actualiteiten m.b.t. Zwartsluis op de site van gemeente Zwartewaterland.

- Nieuws: - Zwartsluis Actueel.

- Buurtvereniging: - Buurtvereniging De Moerasvogel is er voor bewoners van de Vogelbuurt in Zwartsluis. Door het jaar heen organiseren zij diverse evenementen en activiteiten.

- Onderwijs en kinderopvang: - Scholengemeenschap Agnieten College. - Kinderopvang Hummeltjeshonk is gevestigd in het Kulturhus van Zwartsluis. In dit gebouw is ook de bibliotheek gevestigd, waar ze natuurlijk veel gebruik van maken. Er is een verticale opvanggroep de Banjers (0-4 jaar). Bij Peuterspeelgroep Hummeltjeshonk zijn peuters vanaf (bijna) 3 jaar tot 4 jaar van harte welkom om twee dagdelen per week te komen spelen. BSO Basisbengels (4-7 jaar) en BSO Basisbende (8-12 jaar) zijn gehuisvest naast OBS Aremberg en in het scoutinggebouw in Zwartsluis. Een prachtige plek waar een unieke buitenspeelruimte is; voor de jongere kinderen een ruim schoolplein, voor de oudere kinderen een groot grasveld waar heerlijk gespeeld kan worden. De binnenruimte is zó ingericht dat kinderen er na schooltijd creatief aan de slag kunnen of lekker kunnen relaxen.

- Zorg: - Zorgboerderij Lenteheuvel.

Reactie toevoegen