Ureterp

Plaats
Dorp
Opsterland
Fryslân

ureterp_collage.jpg

Ureterp, collage van dorpsgezichten (© Jan Dijkstra, Houten)

Ureterp, collage van dorpsgezichten (© Jan Dijkstra, Houten)

Uretrp.jpg

In Ureterp aangekomen

In Ureterp aangekomen

Ureterp.JPG

De prachtige Sint Petruskerk, met op de begraafplaats een klokkenstoel

De prachtige Sint Petruskerk, met op de begraafplaats een klokkenstoel

ureterp_merskenheide_ven.jpg

Door de extreem warme én droge zomer van 2018 staat het ven in natuurgebied Merskenheide ZO van Ureterp in oktober 2018 nog altijd droog. Zie ook de fotoreportage op https://afanja.com/2018/10/17/de-grote-droogte-van-2018/

Door de extreem warme én droge zomer van 2018 staat het ven in natuurgebied Merskenheide ZO van Ureterp in oktober 2018 nog altijd droog. Zie ook de fotoreportage op https://afanja.com/2018/10/17/de-grote-droogte-van-2018/

Ureterp

Terug naar boven

Status

- Ureterp is een dorp in de provincie Fryslân, gemeente Opsterland.

- Onder het dorp vallen ook de buurtschappen Selmien en Ureterp aan de Vaart.

Terug naar boven

Naam

In het Fries
Oerterp.

Oudere vermeldingen
1315 Urathorp, 1472 Wraterp, 1505 Wreeterp, 1518 Uredorp, 1543 Vredorp, 1899 Ureterp.

Naamsverklaring
Betekent het Oudfriese ûr 'over, hoger' en dorp 'hoeve, (dochter)nederzetting', later aangeleund aan terp 'wierde, kunstmatige hoogte' (maar hier is dus geen sprake van een terp). Ter onderscheiding van Olterterp. Het onderscheid tussen over en uiter zien we ook bij Overmeer naast Uitermeer, Oterleek naast Overleek en zie ook Kortezwaag en Langezwaag.(1)

Terug naar boven

Ligging

Ureterp ligt O van Drachten. Het dorpsgebied grenst in het N aan de A7, in het W aan het Verbindingskanaal, in het Z aan het Alddjip, en in het O aan de dorpen Siegerswoude en Frieschepalen.

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 omvat het dorp Ureterp 236 huizen met 1.512 inwoners. Tegenwoordig heeft het dorp ca. 1.900 huizen met ca. 4.800 inwoners.

Terug naar boven

Recente ontwikkelingen

- Dorpsvisie Ureterp.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Ureterp heeft 4 rijksmonumenten.

Terug naar boven

Jaarlijkse evenementen

- De PiterRun en PiterWalk (op een zaterdag in maart) zijn respectievelijk een hardloop- en wandelevenement tussen de Pieterkerk in Ureterp en de Piterkerk in Lippenhuizen.

- "In het hele land wordt veel aandacht geschonken aan blaasmuziek in al haar facetten. Alleen worden de festivals, concoursen en wedstrijden meestal georganiseerd voor orkesten die musiceren op hoog niveau. De amateurorkesten en 'dorpskorpsen' die niet op de hoogste niveaus spelen worden daarbij vaak vergeten. Stichting Culturele Activiteiten Opsterland (SCAO) organiseert daarom jaarlijks het Gouden Spiker Festival (april en mei) in Ureterp. Wij bieden amateurorkesten een mogelijkheid tot een prachtig optreden voor publiek. Het festival wordt georganiseerd voor brassbands en fanfares die uitkomen in de 5e, 4e en 3e divisie. Daarnaast is er op het festival plaats voor jeugdorkesten, incomplete orkesten en samenspeelgroepen. Deze muzikanten kunnen deelnemen aan de Festival Divisie."

- Festival 3-16 (mei).

- Popfestival Oerrock (weekend begin juni).

- Zomerfeest (september).

- Sinterklaas.

Terug naar boven

Landschap, natuur en recreatie

- Vogelwacht Ureterp e.o..

- Merskenheide is een natuurgebied van heide en bos, gelegen ZO van de dorpskern van Ureterp. Het wordt beheerd door Staatsbosbeheer. De ontstaansgeschiedenis van Merskenheide begint in de hoge middeleeuwen, als het beekdal van het Koningsdiep en omliggend gebied nog voornamelijk uit hoogveen bestaat. Het hoogveen is in de hoge middeleeuwen ontgonnen voor de landbouw. Maar door de ontginning kwamen de onderliggende dekzandruggen steeds meer tevoorschijn. Deze onvruchtbare dekzandruggen waren niet geschikt voor landbouw en degradeerden daarom al snel tot heidegrond.

Door de komst van kunstmest is in het begin van de 20e eeuw het grootste deel van de heide door particulieren in kavels van ongeveer 30 hectare opgekocht en ontgonnen als landbouwgrond. De Merskenheide is waarschijnlijk ontkomen aan deze ontginning door de hoge dekzandkop in het veld, waardoor het ongeschikt was om te bewerken. Dankzij deze dekzandkop heeft de Merskenheide ook de ruilverkaveling ongeschonden doorstaan. De Merskenheide is dus van oorsprong geen natuurgebied maar een gedegradeerd stukje cultuurlandschap uit de middeleeuwen. Mersken is Fries voor marschen of marsland, wat zoveel als laag en drassig land betekent. De gronden rondom het Koningsdiep worden op oude kaarten zo genoemd. De straat De Mersken, waar de Merskenheide N van ligt, is pas in de jaren zestig in het kader van de ruilverkaveling aangelegd. Onder deze link vind je foto's uit 2011 van o.a. het ven in natuurgebied Merskenheide. Elders op deze pagina staat een foto uit oktober 2018, waar het ven geheel is uitgedroogd, na de extreem warme én droge zomer van 2018.

Terug naar boven

Literatuur

- Nieuwe en/of tweedehands boeken over Ureterp (online te bestellen).

Terug naar boven

Links

- Algemeen: - Site van en over Ureterp.

- Onderwijs: - Basisschool Eben Haëzer.

- Muziek: - Brassband De Lofklank.

- De in 2015 opgerichte jeugdband De Oerband bestaat uit jeugdleden van Fanfare Ureterp, Brassband De Lofklank en Brassband De Bazuin.

- Sport: - Voetbalvereniging v.v. Oerterp.

- Gezondheid: - Als huisarts Hilly ter Veer in 2017 voor haar kaderopleiding Beleid & Beheer de opdracht krijgt ‘de ultieme public health-droom’ te bedenken, hoeft ze niet lang na te denken. Wat zou het mooi zijn als de kinderen van Ureterp niet meer worden blootgesteld aan rook en rookwaren, is haar idee. Ter Veer is hier in 2014 als waarnemer neergestreken. Ze maakt een plan waarin, als eerste dorp van Nederland, Ureterp rookvrij zal worden. Het zijn de harde cijfers die Ter Veer tot deze missie drijven: in Nederland roken nog altijd 3,6 miljoen mensen; elk jaar overlijden ruim 19.000 van hen aan de gevolgen van hun verslaving. Elke dag beginnen 75 kinderen met roken. Ter Veer: ‘Vrijheid is het grootste goed, 5 mei is voor mij de mooiste dag van het jaar. Ik ben niet van de betutteling, maar de meeste rokers beginnen op een leeftijd waarop ze de gevolgen niet kunnen overzien.’ Ter Veer wil geen verbod, maar heeft als doel plekken waar kinderen komen rookvrij te maken, zoals schoolpleinen, speeltuinen en sportclubs.

Zo heeft Voetbalvereniging Oerterp een rookvrije zaterdag ingevoerd, op de dag dat de jeugd wedstrijden speelt. Bordjes wijzen bezoekers hierop. Dat moet genoeg zijn, denkt voorzitter Jan van Dijk. "We gaan geen boetes uitdelen." In de praktijk is gebleken dat zo’n bordje ertoe leidt dat omstanders rokers sneller durven aan te spreken op hun gedrag. Zo’n bordje heeft Ter Veer overigens niet nodig. Zo tikte ze een vader op de schouder die langs de lijn stond te roken. Of hij een eindje verderop wilde gaan staan. "Hij zei: ‘Wat maakt dat nou uit? Die jongens gaan door mij toch niet roken?’ Wel dus! Jij bent hun grote, stoere voorbeeld." Pubers zijn beïnvloedbaar, legt de arts uit. Kinderen met rokende ouders hebben twee tot drie keer meer kans om te beginnen. (bron en nadere informatie: Leeuwarder Courant, 22-2-2017 en Medisch Contact, 26-5-2016)

- Zorg: - Verpleeghuis Lijtehiem in Ureterp is een nieuw, modern vormgegeven verpleeghuis dat bestaat uit zes woongroepen. Drie woongroepen zijn voor cliënten van ZuidOostZorg en drie woongroepen voor cliënten van Talant. Kleinschalig wonen is voor beide organisaties het uitgangspunt voor de zorg en ondersteuning. De woonzorgeenheden zijn bestemd voor vierentwintig mensen, die op oudere leeftijd geestelijk achteruit gaan (dementie) en voor achttien ouder wordende mensen met een verstandelijke beperking. De kleinschalige omvang en persoonlijke werkwijze stelt hen in staat rekening te houden met individuele vragen en wensen. Verpleeghuis Lijtehiem heeft het PREZO VV&T gouden keurmerk zorg intramuraal, verblijf incl. behandeling. Het keurmerk geeft aan dat Lijtehiem aantoonbare kwaliteit van zorg levert en dat de organisatie uitstekend op orde is.

- Dag Activiteiten KVT Ureterp is onderdeel van het kortverblijfhuis van de J.P. van den Bent Stichting. Alle deelnemers zijn cliënten van het kortverblijfhuis. Zij doen mee, denken mee en voeren verschillende werkzaamheden uit, waarbij zij ondersteund worden door begeleiders van de JP. Op hun Facebookpagina onder de link vind je de producten die zij gezamenlijk maken en verkopen (decoratieve items, leuke cadeautjes en hippe steigerhouten meubels op maat).
Maar ook leuke foto’s en informatie van o.a. de uitjes en de overige activiteiten die zij organiseren en uitvoeren. Als je interesse hebt in de producten die zij maken ben je welkom om eens in hun winkel te komen kijken. De winkel is open van maandag t/m vrijdag van 09:00 tot 15.30 uur. Heb je zelf wensen voor een product dat zij wellicht zouden kunnen maken? Ideeën zijn altijd welkom.

- Duurzaamheid: - De firma GroenLeven gaat aan de Skieppeleane in het NO van de dorpskern van Ureterp een park met 13.000 zonnepanelen aanleggen, tegenover het complex van de tennisvereniging. De panelen produceren samen 4,3 miljoen kwh uur aan energie, genoeg om 64 procent van het dorp van energie te voorzien. Doel is om het park zo veel mogelijk aan het zicht te onttrekken. De panelen komen ongeveer 2,30 meter boven het maaiveld uit, maar zijn vanaf de weg niet te zien dankzij een grote boomwal. Ook komt er een zitje bij het park en een punt om de elektrische fiets op te laden. Realisatie zal vermoedelijk medio 2019 plaatsvinden.

- Genealogie: - Overzicht van begravenen op de begraafplaats van Ureterp kerk.

Reactie toevoegen