Uitermeer

Plaats
Buurtschap
Weesp
Gooi en Vechtstreek
Noord-Holland

Uitermeer

Terug naar boven

Status

- Uitermeer is een buurtschap in de provincie Noord-Holland, in de regio Gooi en Vechtstreek, gemeente Weesp. T/m 31-7-1966 gemeente Weesperkarspel.

- De buurtschap Uitermeer valt, ook voor de postadressen, onder de stad Weesp.

- Vreemd genoeg is de plaatsnaam Uitermeer verdwenen uit een recente editie van de Topografische atlas Noord-Holland(1). De huizen staan er immers nog gewoon, dus de buurtschap bestaat wat ons betreft ook nog steeds.

Terug naar boven

Naam

Oudere vermeldingen
918-948 kopie 11e eeuw Uteromeri, 10e eeuw Utermeri, 1308 Utermere.

Naamsverklaring
Eigenlijk de oude naam van het Naardermeer, samengesteld uit meri* 'meer' en het Oudnederlandse uter* 'buitenwaarts'. Zie ook Oterleek, Overmeer.(2)
* Gereconstrueerde vorm.

Terug naar boven

Ligging

De buurtschap Uitermeer ligt ZO van Weesp, langs de oostelijke oever van de rivier de Vecht, rond de Dammerweg (N523).

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 omvat de buurtschap Uitermeer 8 huizen met 74 inwoners. Tegenwoordig heeft de buurtschap ca. 20 huizen met ca. 50 inwoners.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Fort Uitermeer ligt N van de Gooilandseweg, O van en direct grenzend aan de rivier de Vecht. Het fort beschermde ooit een sluis in de ’s-Gravelandse Vaart en is onderdeel van UNESCO Werelderfgoed Stelling van Amsterdam. De resterende gebouwen van het fort bieden ’s winters onderdak aan baardvleermuis en watervleermuis. Naast Fort bij Vijfhuizen is dit fort 1 van de 2 forten die eigendom is van de provincie Noord-Holland. De provincie is dan ook eerstverantwoordelijke voor dit werelderfgoed.

De Provincie is na een openbare aanbesteding in 2006 voor herbestemming in zee gegaan met de instantie die volgens de aanbestedingen het beste plan had: Stichting Uiteraard Uitermeer mocht aan de slag om het fort met omgeving aantrekkelijk te maken voor de geïnteresseerde eco-toerist. Een belangrijke stap was de opening van het paviljoen Uiteraard Uitermeer. Vele bezoekers genoten daarna van het prachtige uitzicht op de Vecht. Hierna kwam het project in een versnelling. Er kwam een steiger, een sloepenhaven en een minitheater. Op het fort worden nu de verhalen verteld over het schone water van de Vechtplassen, de verdediging van onze welvaart d.m.v. de Nieuwe Hollandse Waterlinie en de Stelling van Amsterdam en van de strijd van Natuurmonumenten voor het behoud van natuur tegen de oprukkende verstedelijking.

Het fort is in 2010 door de provincie Noord Holland gerestaureerd en zowel vanaf de weg als de Vecht weer goed zichtbaar gemaakt. Het fort is na de restauratie en herbestemming weer het baken aan de Vecht, gelegen tussen Amsterdam en het Gooi, dat ons laat zien dat de verdediging van onze welvaart en de strijd voor schoon water en voor de natuur samengaan. Het fort is weer een aangename plek, een oase van rust, om op deze thema’s te reflecteren. Nadere informatie over de actuele ontwikkelingen rond het fort vind je op de site Uiteraard Uitermeer van de initatiefgroep voor herinrichting van het fort.

Na een restauratie is de oude keerkom op het fortterrein van Fort Uitermeer op 5 april 2019 officieel geopend door gedeputeerde Joke Geldhof. De keerkom is tijdens de werkzaamheden uitgegraven en de oude schutsluis Uitermeerse Sluis (Kreugerlaan bij nr. 1) is hersteld. Door de aanleg van een parkeerplaats buiten het fortterein kwam in 2016 ruimte vrij op het fortterrein voor het terugbrengen en restaureren van een keerkom. De sluis en de keerkom zijn onderdeel van het sluisjescomplex van de ’s-Gravelandsevaart. Deze vaart is aangelegd om de buitenplaatsen in ’s-Graveland te kunnen bouwen. Hiervoor was een goede vaarverbinding met Amsterdam nodig. Op Uitermeer werd een schutsluis gebouwd. Deze sluis verbond de Vecht met de ’s-Gravelandsevaart.

Veel schepen en met name trekschuiten waren niet zeewaardig. Daarom werd de lading van deze schepen op Uitermeer overgedragen op schepen die wel zeewaardig waren. De schepen en trekschuiten konden vervolgens in de keerkom keren. Het terugbrengen van de keerkom heeft niet alleen cultuurhistorische waarde, maar is ook belangrijk voor de waterberging. Dit is nodig voor de reconstructie van de N236. De totale begroting voor het herstel van de keerkom was ca. € 280.000. De provincie leverde een bijdrage van € 190.000 vanuit de Groene Uitwegmiddelen. Hoogheemraadschap Amstel Gooi- en Vechtstreek (AGV) droeg € 40.000 bij. Stichting Uiteraard Uitermeer financierde de rest van het bedrag. (bron: Provincie Noord-Holland, 5=4=2019)

Terug naar boven

Natuur en recreatie

- Natuurmonumenten beheert enkele terreinen rond Fort Uitermeer (niet het fort zelf) en enkele rietlanden langs de Vecht. In de rietlanden groeit het zeldzame zomerklokje. In het voorjaar staan er veel dotterbloemen. Broedvogels in het gebied zijn kleine karekiet en rietzanger. De blauwe reiger vindt er voedsel.

- Je komt onder meer langs het fort tijdens de Rondwandeling Naardermeer.

Terug naar boven

Beeld

- Foto's van (herstelwerkzaamheden aan) Fort Uitermeer e.o., door Hans Otten.

- Video 1 van Fort Uitermeer e.o., video 2 van het fort e.o., beide door Hans Otten.

Reactie toevoegen