Tzum

Plaats
Dorp
Waadhoeke
Fryslân

tzum_collage.jpg

Tzum, collage van dorpsgezichten (© Jan Dijkstra, Houten)

Tzum, collage van dorpsgezichten (© Jan Dijkstra, Houten)

Tzum..JPG

Tzum, niet te missen

Tzum, niet te missen

Tzum.JPG

Middenin Tzum

Middenin Tzum

Tzum (2).JPG

Op straat in de zon in Tzum

Op straat in de zon in Tzum

Tzum

Terug naar boven

Status

- Tzum is een dorp in de provincie Fryslân, gemeente Waadhoeke. T/m 2017 gemeente Franekeradeel.

- Onder het dorp Tzum vallen ook de buurtschappen Fatum, Tolsum en Tritzum en een klein deel van de buurtschap Miedum. In het buitengebied van het dorp kun je verder nog een officieel lijkend plaatsnaambord 'Klazum, gem. Annelizeradeel' tegenkomen. Dit is echter geen buurtschap maar een geintje en privé-initiatief van de inwoners van het nabijgelegen pand; Klaas en Annelies.

Terug naar boven

Naam

In het Fries
Tsjom.

Oudere vermeldingen
1222 Chzimingen, 1335 in Zimminghum, 1400 Tzomgum, 1413 Ztumghum, 1482 'tTzumme, anders 'tZummum, 1505 Tzum, eind 16e eeuw Friese variant Tziom, 18e en 19e eeuw ook Tjum.

Naamsverklaring
Betekent heem 'woonplaats, woning' van de lieden van de persoon Tsjumme, Tsjomme (ontstaan uit Theudimâr).(1)

Terug naar boven

Ligging

Tzum ligt ZO van Franeker.

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 heeft Tzum 108 huizen met 633 inwoners. Tegenwoordig heeft het dorp ca. 500 huizen met ca. 1.200 inwoners.

Terug naar boven

Geschiedenis

- Geschiedenis van Tzum.

Terug naar boven

Recente ontwikkelingen

- Dorpsvisie Tzum.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Tzum heeft 10 rijksmonumenten.

- De Hervormde (PKN) Johanneskerk (Franekerweg 47) heeft een eenbeukig romaans schip uit de 12e eeuw (noordgevel gedeeltelijk tufsteen) en een vijfzijdig gesloten gotisch koor uit de 14e eeuw. De toren uit 1548 is gebouwd onder leiding van Cornelis Claesz. De hoogte van de toren is 72 meter en daarmee de hoogste dorpskerktoren van Friesland. De schacht van drie geledingen meet 31 meter en de ingesnoerde naaldspits 41 meter. De luidklok uit 1525 is gegoten door Geert van Wou en Johannes Schonenborch. Het orgel uit 1760 van Gerard Stevens is in 1764 door Albertus Antoni Hinsz omgebouwd. Het interieur is in 1882 vernieuwd. In 1960-'64, 2000 en 2003 is de kerk gerestaureerd.

Na het gereedkomen van de restauratie van de kerk en toren van Tzum in 2004 kwam een aantal mensen uit het dorp bijeen die van mening waren dat kerk en toren als monument de moeite waard waren om onder de aandacht van een zo breed mogelijk publiek te brengen. Daarnaast wilden ze zich als vrijwilliger inzetten om door middel van diverse activiteiten geld bijeen te brengen voor een eventuele toekomstige restauratie. Ook wilde men zich in de geschiedenis van de kerk verdiepen en van daaruit gegevens verzamelen, bronnen opsporen en deze in een soort archief toegankelijk maken voor het publiek. Met het oog op deze doelen is, in samenwerking met de kerkrentmeesters, Stichting Freonen fan de Tsjommer Toer en Tsjerke in het leven geroepen. Een van de belangrijkste activiteiten is belangstellenden gelegenheid geven onder begeleiding kerk en toren te bezichtigen en de toren te beklimmen. Met name de toren is een bezoek meer dan waard: de bouwstijl is laatgotisch (1548/49); de totale lengte is 72 meter. Het vierkant meet 31 meter; de toren is te beklimmen via een wenteltrap in de muur; in de klokkenstoel (12 meter hoog) hangen drie klokken; vanaf een hoogte van 35 meter heb je een wijds uitzicht over Noordwest Friesland; de kerk ligt aan de route van het St. Jabikspaad. Tijdens Tsjerkepaad in juli en augustus is de kerk elke zaterdagmiddag open van 13.30-17.00 uur.

- Molen Fatum en Molen Duivenhok of Teetlum worden beschreven op de pagina van buurtschap Fatum.

Terug naar boven

Evenementen en activiteiten

- Op het Fuel Power Event in Tzum (weekend begin september) kun je genieten van de evenementen Tractorpulling, Oldtimermeeting en Oldtimertoertocht.

- Als het in de winter hard genoeg vriest, kun je schaatsen op de ijsbaan van de in 1917 opgerichte ijsclub de Tsjommer Toer Riders.

Terug naar boven

Beeld

- Oude foto's en ansichtkaarten van Tzum.

- Filmpjes uit Tzum (oud en recenter).

Terug naar boven

Links

- Algemeen: - Site van en over Tzum.

- Nieuws: - De 5x per jaar verschijnende dorpskrant Op 'e Hichte is via de link ook online te lezen (ook oudere nummers).

- Onderwijs en kinderopvang: - De Staetlânsskoalle is de dorpsschool van Tzum. De school telt ca. 95 leerlingen en heeft alle voorzieningen die grotere basisscholen ook hebben. Voor alle scholen binnen CBO Noardwest Fryslân wordt de voor-, na- en tussenschoolse opvang geregeld door Stichting Kinderopvang Friesland. Leerlingen van de Staetlânsskoalle kunnen van half 8 's ochtends tot half zeven 's avonds op school terecht.

- Klazien Greidanus is in 2018 van start gegaan met haar Kleinschalige Kinderopvang It Elfkes Plakje.

- Sport: - Kaatsvereniging K.F. Wêz-Wis Tsjom is opgericht in 1994 (als gevolg van een fusie van de kaatsverenigingen K.N.K.B. en CFK). Ze spelen op sportcompex 't Lyntsjepark.

- Genealogie: - Overzicht van begravenen op de begraafplaats van Tzum.

Reacties

(1)

Prachtig knus dorpje

Reactie toevoegen