Schouwerzijl

Plaats
Dorp
Het Hogeland
Hoogeland
Groningen

schouwerzijl_boerderijen.jpg

Monumentaal boerderijenensemble bij Schouwerzijl (© Harry Perton/https://groninganus.wordpress.com)

Monumentaal boerderijenensemble bij Schouwerzijl (© Harry Perton/https://groninganus.wordpress.com)

Schouwerzijl

Terug naar boven

Status

- Schouwerzijl is een dorp in de provincie Groningen, in de streek Hoogeland, gemeente Het Hogeland. T/m 1989 gemeente Leens, in 1990 over naar gemeente De Marne, in 2019 over naar gemeente Het Hogeland.

- Onder het dorp Schouwerzijl valt ook de buurtschap Schouwen.

Terug naar boven

Naam

In het Gronings
Schouwerziel.

Oudere vermeldingen
1371 kopie 16e eeuw aqueductui in Schuwum, 1458 Schuwerzyl in der Marne, ca. 1660 Schuwersyl, 1710 Schouwerzyl, 1781 Schouwer Zijl.

Naamsverklaring
Betekent zijl 'uitwateringssluis' bij Schouwen.(1)

Terug naar boven

Ligging

Het dorp Schouwerzijl ligt W van het dorp Winsum en grenst in het Z aan het Reitdiep.

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 heeft Schouwerzijl 37 huizen met 285 inwoners. Tegenwoordig heeft het dorp ca. 40 huizen met ruim 90 inwoners.

Terug naar boven

Geschiedenis

- Geschiedenis van Schouwerzijl.

Terug naar boven

Actuele situatie

Op de lokale dorpssite karakteriseren de inwoners hun dorp als volgt: "Schouwerzijl is een klein, vriendelijk en betrokken dorp, met een haven, een zijl, een dorpsmoestuin en -boomgaard, een aanlegsteiger voor passanten, een speeltuintje en een zwemvlot. Maar vooral met veel rust, ruimte en vergezichten.

Voorzieningen als winkels, een school of openbaar vervoer zijn in de loop der jaren uit het dorp verdwenen. De inwoners beschikken wel over een eigen dorpshuis, 't Zylhoes, dat alle veranderingen heeft doorstaan. Met de inzet van vele vrijwilligers en een actieve dorpsvereniging slaan de inwoners van Schouwerzijl de handen ineen om de leefbaarheid van het dorp in stand te houden en te bevorderen. Een gemeenschap waar men, als het nodig is, voor elkaar klaar staat."

Terug naar boven

Recente ontwikkelingen

- De historische kades van Schouwerzijl zijn in 2019 vervangen. Hierbij hebben de nieuwe kades dezelfde uitstraling gekregen als de oorspronkelijke kades, met troggewelven in rode Groninger baksteen met kubbestijlen.

- Dorpsvisie Schouwerzijl.

- Onderzoek 'Hoe waarderen inwoners van Schouwerzijl hun leefomgeving?' (2012).

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Schouwerzijl heeft 1 rijksmonument, zijnde het Zijlhuis uit 1851 op Zijlvestweg 26.

- Het pand op Zijlvestweg 5 is gebouwd in 1902 en sindsdien tot 1945 in gebruik geweest als Gereformeerde kerk. Van 1945 tot 1986 in gebruik als Gereformeerde Kerk Vrijgemaakt. Nadien herbestemd tot woonhuis.

- Na de hiervoor beschreven ingebruikname van de Gereformeerde kerk door de Vrijgemaakten, is in 1949 op Zijlvestweg 2 een nieuwe, houten Gereformeerde kerk gebouwd. Op enig moment als zodanig buiten gebruik geraakt (het jaar is ons vooralsnog onbekend). Herbestemd tot woonhuis.

Terug naar boven

Evenementen en activiteiten

- In dorpshuis 't Zylhoes draait Filmclub Sienemarne 9 kwaliteitsfilms per seizoen op elke 3e zaterdag van de maand, beginnend in september. Als donateur ontvang je korting op de entree, en 5x per jaar de digitale filmladder met informatie over de voorstellingen van Sienemarne en de andere provinciale filmliga's. Leden van filmliga Sienemarne hebben, op vertoon van hun geldige lidmaatschapskaart, toegang bij de filmliga's Eemsmond en Veendam, alsmede bij Filmhuis Midwolde, voor de daar geldende toegangsprijs voor leden.

- De traditionele rommelmarkt van Schouwerzijl is altijd weer een hele happening. Zolders, schuren en kasten van de dorpsbewoners worden omgekeerd op zoek naar bruikbare artikelen voor de verkoop. Taarten worden gebakken, het dorpshuis ingericht en dan stromen de bezoekers toe. Altijd een gezellige drukte van belang. De opbrengst wordt gebruikt voor het onderhoud van het dorpshuis.

Terug naar boven

Landschap, natuur en recreatie

- Op de plek van een bosje bij de haven is biologische dorpsboomgaard en -moestuin de Mouskerij aangelegd. Daarmee is ook het uitzicht over het land richting Reitdiep hersteld en is een centrale ontmoetingsplek in het dorp ontstaan. Met de inzet van vele vrijwilligers zijn de bestaande bomen omgehaald, is het hout verdeeld in het dorp en is de grond gereed gemaakt voor aanplant van fruitbomen. Met dit project won Schouwerzijl in 2014 de Duurzame Dorpenprijs. Een educatief programma in het dorpshuis met films en inleidingen over ecologie, permacultuur en gezonde voeding maakt deel uit van het project.

Terug naar boven

Beeld

- Diaserie over Schouwerzijl en het omringende landschap.

Terug naar boven

Links

- Algemeen: - Site van en over Schouwerzijl.

- Belangenorganisatie: - Vereniging Dorpsbelangen Schouwerzijl is opgericht in 1978 en stelt zich tot doel de leefbaarheid van het dorp te bevorderen in de ruimste zin van het woord. Ruim driekwart van de inwoners is lid en vealal actief in een van de vele werkgroepen en commissies.

- Dorpshuis: - In Schouwerzijl worden door het jaar heen tal van activiteiten georganiseerd. Een groot deel daarvan vindt plaats in dorpshuis 't Zylhoes, dat gehuisvest is in een voormalig schoolgebouw uit 1906. Dankzij de toekenning van subsidie via het Groningse programma 'Elk dorp een duurzaam dak' en een royale bijdrage uit het Oranjefonds, is in 2017 met veel zelfwerkzaamheid van vele inwoners met 'twee rechterhanden' (zie de videoreportage onder de link) een energieneutraal en toekomstbestendig dorpshuis gerealiseerd. Zo zijn het dak en de muren geïsoleerd, zonnepanelen aangebracht, nieuwe beglazing en is de toiletvoorziening verbouwd. - Het dorpshuis is in december 2017 feestelijk heropend.

- Genealogie: - Overzicht van begravenen op de begraafplaats van Schouwerzijl.

Reactie toevoegen