Kloosterzande

Plaats
Dorp
Hulst
Zeeuws-Vlaanderen
Zeeland

Kloosterzande

Terug naar boven

Status

- Kloosterzande is een dorp in de provincie Zeeland, in de streek Zeeuws-Vlaanderen, gemeente Hulst. T/m 2002 (hoofdplaats van de) gemeente Hontenisse.

- Het vroegere dorp Groenendijk is in de loop der tijd in de bebouwde kom van Kloosterzande opgegaan (het ligt rond de weg Groenendijk, die W en N om het dorp heen loopt) en is daarmee een deel van dat dorp geworden, en dus geen aparte woonplaats meer. De Topografische atlas Zeeland() en Google Maps vermelden Groenendijk nog wel als plaatsnaam.

- Onder het dorp Kloosterzande vallen ook de buurtschappen Baalhoek, Duivenhoek, Fluitershoek, Hoek en Bosch, Kruisdorp, Kruispolderhaven, Strooienstad en Tasdijk. Dit zijn 8 buurtschappen in totaal.

Terug naar boven

Naam

In het Zeeuws
Klôôster.

Oudere vermeldingen
1170 terra que Sand et Grotha appellatur, 1182-1183 Werpelant siue Sant, 1206 en 1221 de Sando, 1213 Zande, 1282 van den zande, 1570 Zandehof, 1573 Zandehoeue, 1575 kopie 't hof te Zande, 1664 kopie 1679 t' hof ten Sande, 1747 t Hof ter Zande, 1866 Kloosterzande.

Naamsverklaring
Zand betekent hier 'zandplaat, aanwas', later de naam van een eiland. Heette vroeger ook Werpelant, identiek met het Middelnederlandse werplant 'schor, kwelder, aanwas'. De toevoeging klooster heeft betrekking op de uithof van de cisterciënzerabdij Ter Duinen. Het uit de 13e eeuw daterende koor van de Hervormde kerk is een restant van de kloosterkapel.(1)

- "In het midden van de 12e eeuw wordt de hoek van Hontenisse en Ossenisse in Zeeuws-Vlaanderen ingepolderd. De landheer, Boudewijn van Vlaanderen, stimuleerde de activiteit van de cisterciënzer monniken en schonk, voordat hij ter kruistocht toog, de landerijen Ter Zande aan de monniken onder voorwaarde dat ze daar een kapel zouden stichten, bij voorbaat tot zijn nagedachtenis. Zo kwam er omstreeks 1250 een compleet klooster met kapel: het klooster ter Zande. In 1577 wordt het klooster door de Geuzen verwoest. De koorsluiting met aansluitende muurdelen bleef staan."(DV8)

Terug naar boven

Ligging

Het dorp Kloosterzande ligt W en Z van het water de Westerschelde, NW van het dorp Lamswaarde, NNW van het dorp Kuitaart, NO van de dorpen Hengstdijk en Vogelwaarde, ZO van het dorp Ossenisse, Z van het dorp Hansweert, ZZW van het dorp Kruiningen en ZW van de dorpen Walsoorden en Waarde.

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 omvat het dorp Kloosterzande 46 huizen met 226 inwoners. Tegenwoordig heeft het dorp ca. 1.250 huizen met ca. 3.100 inwoners.

Terug naar boven

Geschiedenis

- Op de site van Dorpsraad Kloosterzande vind je onder de menu's Geschiedenis en 'Verhalen van vroeger' vele artikelen over specifieke onderwerpen uit de geschiedenis van dit dorp.

- In 2010 zijn met speciale technieken ('multispectrale luchtfotografie') 27 'graancirkels' ontdekt nabij Kloosterzande, die met het blote oog niet te zien zijn. Mogelijk zijn het restanten van grafheuvels. Niet-destructieve methoden zoals remote sensing worden steeds belangrijker in de archeologie. Sinds het Verdrag van Malta (1999) is het beleid van de overheid om archeologische resten zo veel mogelijk onaangetast in de grond te laten zitten (‘behoud in situ’). Het nadeel van opgraven is namelijk dat het maar één keer kan. Zodra archeologen de schep in de grond zetten, verwoesten ze immers lagen van eeuwenoude archeologische sporen. Niet alleen omdat de grond omgewoeld wordt, maar ook omdat de sporen in aanraking komen met zonlicht, zuurstof en bacteriën. Niet opgraven is daarom de beste methode van conservering, totdat de techniek ons in de toekomst van betere methodes van opgraven voorziet. Tot die tijd kunnen technieken als remote sensing en multispectrale luchtfotografie helpen om bij de ruimtelijke planning rekening te houden met de archeologische waarden in de grond. Voor nadere informatie zie de link.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Kloosterzande heeft 10 rijksmonumenten.

- De Hervormde (PKN) Hof te Zande Kerk (Willem de Zwijgerlaan 2) is in 1609 herbouwd. De koorsluiting heeft nog altijd zijn 13e-eeuwse vorm, die zo karakteristiek was voor de bouwwijze van de cisterciënzers (voor de voorgeschiedenis van deze kerk: zie verder onder Naam). De muren van de kerk zijn in 2011 gerestaureerd. Bijzonder is dat de nieuwe kloostermoppen die nodig waren om beschadigde delen te herstellen, speciaal voor deze kerk zijn gebakken. De Hervormde Gemeente Hontenisse en de Hervormde Gemeente Hulst zijn in 2006 gefuseerd tot de Protestantse Gemeente Oosthoek. De kerkdiensten worden afwisselend gehouden in de kerk van Hulst en de kerk van Kloosterzande, het kerkgebouw van voorheen Hervormde Gemeente Hontenisse.

- Het vroegere dorp Groenendijk (thans deel van het dorp Kloosterzande) dankt zijn ontstaan aan een RK houten schuurkerk, die aan het einde van de 17e eeuw werd gebouwd aan de westelijke ‘groene’ scheidingsdijk tussen de Zandpolder en de Mariapolder. Rond deze Sint Martinuskerk ontstond van lieverlee bebouwing. Voor de bediening van de schuurkerk waren in 1690 carmelieten uit Boxmeer aangesteld. In 1751 brandde de kerkschuur geheel af. Het vervangend Godshuis, dat met pannen gedekt was, leek meer op een meestoof dan op een schuur. In 1771 werd de eerste seculiere priester aangesteld en tot pastoor benoemd. In 1844 werd de kerk verbouwd en vergroot. Na veel moeite en teleurstellingen kon in 1870 de huidige grote neogotische RK Martinuskerk (Groenendijk 40) worden gebouwd. De vorige kerk uit 1751 is toen gesloopt. De architect was P. Soffers. (ZL2)

- De korenmolen is een geheel open houten standerdmolen, gelegen op een molenberg van circa vijf meter hoogte. De molen dateert waarschijnlijk uit de 18e eeuw en is gerestaureerd in 1980.

- Mariakapel.

Terug naar boven

Jaarlijkse evenementen

- Carnaval. - Carnavalsvereniging CV De Sukkeljèrs. - CV De Knosseljèrs.- CV De Boelies. - Karnavals Stichting De Kloorianen.

- Wielerronde Kloosterzande (begin juli).

- Molenstraatfeesten (weekend in juli).

- Boeliepop (op een zaterdag eind juli).

Terug naar boven

Literatuur

- Nieuwe en/of tweedehands boeken over Kloosterzande (online te bestellen).

Terug naar boven

Links

- Nieuws: - Nieuws uit Kloosterzande op Facebook.

- Belangenvereniging: - Dorpsraad Kloosterzande is er ook t.b.v. buurdorp Walsoorden, beide ook met de bijbehorende buurtschappen. Volgens de statuten zijn dat Strooienstad, D'n Eeck, Kruisdorp, Noordstaat, Knapaf, Kreverhille, Hoek en Bos en Perkpolder.

- Onderwijs: - Basisschool 't Getij.

- Muziek: - Koninklijke Harmonie Sint Cecilia is opgericht in 1865.

- Genealogie: - Overzicht van begravenen op de begraafplaats van Kloosterzande.

Reactie toevoegen