IJzeren

Plaats
Buurtschap
Valkenburg aan de Geul
Heuvelland
Limburg

DK_20110508_4579_Schuur_in_mergelsteen_Ijzeren.jpg

IJzeren (buurtschap van Sibbe), veldschuur in mergelsteen.

IJzeren (buurtschap van Sibbe), veldschuur in mergelsteen.

DK_20110508_4582_Waterput_Ijzeren.jpg

IJzeren (buurtschap van Sibbe), waterput

IJzeren (buurtschap van Sibbe), waterput

DK_20110508_4583_Hoekhuis_in_mergelsteen_Ijzeren.jpg

IJzeren (buurtschap van Sibbe), hoekhuis, geheel gebouwd met mergelsteen

IJzeren (buurtschap van Sibbe), hoekhuis, geheel gebouwd met mergelsteen

DK_20110508_4581_Straatbeeld_Ijzeren.jpg

IJzeren (buurtschap van Sibbe), buurtschapsgezicht.

IJzeren (buurtschap van Sibbe), buurtschapsgezicht.

IJzeren plaatsnaambord.jpg

IJzeren is een buurtschap van het dorp Sibbe. Voor de postadressen liggen beide 'in' Valkenburg. De Heerstraat onder IJzeren is volgens de atlas ook nog een aparte buurtschap.

IJzeren is een buurtschap van het dorp Sibbe. Voor de postadressen liggen beide 'in' Valkenburg. De Heerstraat onder IJzeren is volgens de atlas ook nog een aparte buurtschap.

IJzeren

Terug naar boven

Status

- IJzeren is een buurtschap in de provincie Limburg, in de streek Heuvelland, gemeente Valkenburg aan de Geul. T/m 30-9-1940 grotendeels gemeente Oud-Valkenburg (per 1-10-1940 over naar gemeente Valkenburg-Houthem), t/m 1981 tevens gedeeltelijk gemeente Wijlre; in 1982 in zijn geheel over naar gemeente Valkenburg aan de Geul.

- De buurtschap IJzeren valt onder het dorp Sibbe, met dien verstande dat Sibbe geen eigen postcode en postale woonplaats heeft en beide derhalve voor de postadressen 'in' Valkenburg liggen.

- De buurtschap IJzeren heeft officiële, blauwe plaatsnaamborden en heeft daarmee een bebouwde kom.

Terug naar boven

Naam

In het Limburgs
Iêzere.

Oudere vermeldingen
1603 Yseren, 1631 Iseren, ca. 1775 Yseren, 1840 Iseren, 1842 Yzeren.

Naamsverklaring
- Herkomst en betekenis onbekend. Misschien te vergelijken met IJzeren (België, bij Halen), ca. 1050 kopie eind 11e eeuw Iserna, 1166 kopie midden 13e eeuw Isern 'nederzetting aan de IJzer*' (andere naam voor de Gete?).(1)
* Gereconstrueerde vorm.

- G.D. Franquinet schrijft in 'Plaatsnamen in Limburg' (jaarboekje van Limburg, 1873, blz. 200): "Nog twee namen, die op den bodem betrekking hebben, dienen vermeld te worden. Deze zijn Bree en Yzeren, Yzeren, gehucht van Oud-Valkenburg, en Iseren, gehucht van Wylré. De eenige namen van ons gewest, die betrekking hebben op 't mineraal gebied. In 't Latijn vertaalde men hen door ferrum; want de adellijke familie van Yzeren wordt in Latijnsche akten van de 14e eeuw De Ferro vermeld; onder anderen Lisa de Ferro in 1356 (Chr. Quix, Geschichte von der ehemaligen Rechtsabtei Burtscheid, Aachen, 1834, Urkunde)."

Terug naar boven

Ligging

De buurtschap IJzeren ligt direct ZO van het dorp Sibbe, rond de wegen Kruisstraat, Limietstraat, Groenstraat en Kapelstraat, en rond het W gedeelte van de Heerstraat en het N gedeelte van de Margraterweg, en ligt verder NW van het dorp Scheulder en N van het dorp Margraten.

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 omvat de buurtschap IJzeren 34 huizen met 160 inwoners in de gemeente Oud-Valkenburg en 5 huizen met 36 inwoners in de gemeente Wijlre. Tegenwoordig heeft de buurtschap ca. 120 huizen, enkele bedrijfsgebouwen en een handvol verblijfsaccommodaties, met ca. 300 inwoners.

Terug naar boven

Geschiedenis

In IJzeren ligt de Heerstraat (die in de Topografische atlas Limburg (2) als aparte buurtschap wordt gezien maar dat lijkt ons wat overdreven), een oude heerweg van Maastricht naar Aken, wellicht zelfs van Romeinse oorsprong. Of de buurtschap daarmee ouder is dan Sibbe valt niet te zeggen, aangezien er geen archeologische opgravingen hebben plaatsgevonden. Of de naam van de buurtschap is afgeleid van ijzer, dat zich hier in de grond zou bevinden, is evenmin ooit vastgesteld.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- IJzeren heeft 5 rijksmonumenten. Naast deze rijksmonumenten staan in de buurtschap nog meer boerderijen van mergel en in vakwerk.

- Kapel uit 1955, gewijd aan Maria, Maagd van Lourdes.

- Drie oude waterputten (bij Groenstraat 1, bij Groenstraat 9 en bij de kapel).

Terug naar boven

Links

- Belangenvereniging: - Kernoverleg Sibbe-IJzeren.

Reactie toevoegen