Herkenrade

Plaats
Buurtschap
Eijsden-Margraten
Heuvelland
Limburg

DK_20110420_3987_Maria_grot_Herkenrade_Limburg.jpg

Herkenrade (buurtschap van Sint Geertruid), Mariagrot.

Herkenrade (buurtschap van Sint Geertruid), Mariagrot.

DK_20110420_3995_Vakwerkhuis_Herkenrade_Limburg.jpg

Herkenrade (buurtschap van Sint Geertruid), Vakwerkwoning.

Herkenrade (buurtschap van Sint Geertruid), Vakwerkwoning.

DK_20110420_3991_Geitenboerderij_Herkenrade_Limburg.jpg

Herkenrade (buurtschap van Sint Geertruid), Geiten(kaas)boerderij "De holle bolle geit".

Herkenrade (buurtschap van Sint Geertruid), Geiten(kaas)boerderij "De holle bolle geit".

DK_20110420_3992_Geitenboerderij_Herkenrade_Limburg.jpg

Herkenrade (buurtschap van Sint Geertruid), Geiten(kaas)boerderij "De holle bolle geit".

Herkenrade (buurtschap van Sint Geertruid), Geiten(kaas)boerderij "De holle bolle geit".

DK_20110507_4509_Landschap_tussen_Herkenrade_en_Mheer.jpg

Herkenrade (buurtschap van Sint Geertruid), Afwisselend landschap tussen Herkenrade en Mheer

Herkenrade (buurtschap van Sint Geertruid), Afwisselend landschap tussen Herkenrade en Mheer

Herkenrade

Terug naar boven

Status

- Herkenrade is een buurtschap in de provincie Limburg, in de streek Heuvelland, gemeente Eijsden-Margraten. T/m 1981 gemeente Sint Geertruid. In 1982 over naar gemeente Margraten, in 2011 over naar gemeente Eijsden-Margraten.

- De buurtschap Herkenrade valt, ook voor de postadressen, onder het dorp Sint Geertruid.

Terug naar boven

Naam

In het Limburgs
Herkenter.

Oudere vermeldingen
Herckenraye, Eijsden op den Berg, 1248? Harkenrode, 1349 Herkenrode, 1519 Herkenroede, 1603 Herkenrade.

Naamsverklaring
- Waarschijnlijk een samenstelling van de persoonsnaam Herke - die voortkomt uit de naam Hariko - en rode ‘rooiing van bos, ontginning’. Een samenstelling met het Germaanse harag*, hargu*- 'heidens heiligdom, offerplaats' is gezien de e in het eerste lid niet aannemelijk. Tummers verklaart deze naam als 'rade van de herken', maar blijft het antwoord op de betekenis van herken schuldig.(1)
* Gereconstrueerde vorm.

Terug naar boven

Ligging

De buurtschap Herkenrade ligt rond de gelijknamige weg, O van Sint Geertruid.

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 omvat de buurtschap Herkenrade 41 huizen met 215 inwoners. Tegenwoordig heeft de buurtschap ca. 60 huizen met ca. 150 inwoners.

Terug naar boven

Geschiedenis

Herkenrade is een stichting uit de 12e eeuw vanuit de heerlijkheid Eijsden, de buur van Breust (van waaruit onder meer Sint Geertruid en Bruisterbosch werden gesticht). De buurtschap werd in het verleden dan ook aangeduid als Eijsden op den Berg. De buurtschap telde tot ver in de 19e eeuw meer inwoners dan het dorp Sint Geertruid. De onregelmatige verkaveling duidt wijst op een onsystematische en mogelijk langdurige ontstaansgeschiedenis.

De politieke geschiedenis van beide dorpen kent grote verschillen. Zo vormde Herkenrade sinds 1662 een onderdeel van het Staatse en dus protestante gedeelte van de Landen van Overmaas, terwijl Sint Geertruid tot de geestelijke (en dus katholieke) heerlijkheid Breust bleef behoren.

Het feit dat zowel de inwoners van Herkenrade als die van Sint Geertruid aangewezen waren op één parochiekerk, leverde de nodige problemen op met de protestante Staten-Generaal, die de openbare uitoefening van de katholieke godsdienst hadden verboden. Pas de komst van de Fransen in 1794 maakte een einde aan deze situatie. In 1804 zou Napoleon de katholieke kerk weer voor een groot gedeelte in haar rechten herstellen. De ‘animositeit’ tussen inwoners van beide kernen, die zich ook duidelijk heeft gemanifesteerd in de plaatselijke verenigingen, gaat waarschijnlijk terug op de bovenbeschreven situatie.

Het oorspronkelijke ‘dorpsgezicht’ van Herkenrade is in de jaren zeventig van de 20e eeuw grotendeels aangetast door de sloop van boerderijen en nieuwbouw. Slechts een klein aantal monumentale objecten is bewaard gebleven.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Herkenrade heeft 4 rijksmonumenten, zijnde de hoeve van baksteen en vakwerk uit 1853 op Herkenrade 10, de 18e-eeuwse vakwerkhoeve om binnenplaats op nr. 44, de grote typisch Limburgse carréboerderij uit deels 1750 met latere uitbreidingen op Heerkuil 1, en de hoeve van baksteen en vakwerk op idem nr. 4.

- Het Lourdesgrotje dateert uit 1942 en is opgebouwd uit vuursteenknollen die uit een kiezelgroeve aan de Banholtergrubbe werden gehaald.

- De oorspronkelijke, 60 meter diepe waterput bestond al in de eerste helft van de 19e eeuw. Hij raakte in onbruik toen de buurtschap in 1932 werd aangesloten op de waterleiding, en is in 1946 gedempt. In 1996 is, dankzij een buurtinitiatief, op een andere plaats een nieuwe put gegraven.

- De buurtschap telt 5 wegkruizen, die alle in 2001 zijn gerestaureerd. De meeste zijn van gietijzer, één is er van smeedijzer.

- Op 5 mei 2010 is op het pleintje bij de waterput een gedenksteen onthuld als eerbetoon aan de Amerikaanse bevrijders van het 117e Regiment van de 30e Infanterie Divisie 'Old Hickory'. Tevens ter nagedachtenis van de op 13 september 1944 in Herkenrade gesneuvelde technisch sergeant Walter J. Kruszynski uit Illinois tijdens een granaataanval van de terugtrekkende Duitse troepen.

Terug naar boven

Jaarlijkse evenementen

- Carnaval. - Sinds 1960 heeft de buurtschap een eigen carnavalsvereniging; jeugdcarnavalsvereniging De Kerstaenjelrapers.

Terug naar boven

Beeld

- Reportage over Herkenrade door L1 TV.

Terug naar boven

Links

- Site van en over Herkenrade.

Reactie toevoegen