Gasthuis

Plaats
Buurtschap
Eijsden-Margraten
Heuvelland
Limburg

DK_20110702_0166_Waterput_Gasthuis.jpg

Gasthuis (buurtschap van Bemelen), Zwingelput

Gasthuis (buurtschap van Bemelen), Zwingelput

RVB_20110702_0168_Straatbeeld_Gasthuis.jpg

Gasthuis (buurtschap van Bemelen), Straatbeeld

Gasthuis (buurtschap van Bemelen), Straatbeeld

RVB_20110702_0177_Hoeve_Gasthuis.jpg

Gasthuis (buurtschap van Bemelen), Hoeve Gasthuis

Gasthuis (buurtschap van Bemelen), Hoeve Gasthuis

RVB_20110702_0172_Buitenplaats_Gasthuis.jpg

Gasthuis (buurtschap van Bemelen), Buitenplaats met L-vormig herenhuis

Gasthuis (buurtschap van Bemelen), Buitenplaats met L-vormig herenhuis

RIT_20110702_5099_Straatnaambord_Gasthuis.jpg

Gasthuis (buurtschap van Bemelen), buurtschap en enige straat van de buurtschap dragen dezelfde naam

Gasthuis (buurtschap van Bemelen), buurtschap en enige straat van de buurtschap dragen dezelfde naam

Gasthuis

Terug naar boven

Status

- Gasthuis is een buurtschap in de provincie Limburg, in de streek Heuvelland, gemeente Eijsden-Margraten. T/m 1981 grotendeels gemeente Bemelen, deels gemeente Wijlre. In 1982 in zijn geheel over naar gemeente Margraten (het gedeelte van de buurtschap dat in de gemeente Wijlre lag, ging niet samen met die gemeente over naar de gemeente Gulpen, maar werd, door middel van een grenscorrectie, aan de gemeente Margraten toegevoegd), in 2011 over naar gemeente Eijsden-Margraten.

- De buurtschap Gasthuis valt, ook voor de postadressen, onder het dorp Bemelen.

- De buurtschap Gasthuis ligt buiten de bebouwde kom en heeft daarom witte plaatsnaamborden.

Terug naar boven

Naam

In het Limburgs
't Gastes.

Oudere vermeldingen
1603 Opgasthuis, 1835 Gasthuis.

Naamsverklaring
De buurtschap dankt zijn naam aan het Sint Servaasgasthuis dat hier was gevestigd langs de heerbaan annex pelgrimsroute Maastricht-Aken, die N van Margraten liep (er was nog een tweede heirbaan, die liep Z van Margraten, via Cadier en Keer en Hoogcruts naar Trier). De huidige rijksweg Maastricht-Aken (midden door Margraten) is pas in 1825 aangelegd. In de middeleeuwen lagen langs de route drie gasthuizen voor de vermoeide reizigers: in Bemelen waar nu de buurtschap Gasthuis ligt, in Scheulder en in Gulpen. (8, 9)

Terug naar boven

Ligging

De buurtschap Gasthuis ligt rond de gelijknamige weg (met uitzondering van het oostelijkste gedeelte van die weg, want dat ligt in buur-buurtschap Wolfshuis), O van het dorp Bemelen, NO van het dorp Cadier en Keer, NW van het dorp Margraten, WNW van het dorp Scheulder, W van het dorp Sibbe, ZW van het dorp Vilt en Z van het dorp Berg.

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 omvat de buurtschap Gasthuis 15 huizen met 97 inwoners onder de gemeente Bemelen, 2 huizen met 17 inwoners onder de gemeente Wijlre. Tegenwoordig heeft de buurtschap ca. 40 huizen met ca. 120 inwoners.

Terug naar boven

Recente ontwikkelingen

- De wegen in de buurtschappen Gasthuis en Wolfshuis zijn in 2016 heringericht in het kader van optimalisering van de 60 km-zone.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Gasthuis heeft 7 rijksmonumenten. Naast monumentale boerderijen betreft dat de Van Tienhovenmolen te Wolfshuis, een in die molen ingemetseld moordkruis, en de zwingelput bij Gasthuis nr. 55.

- Gasthuis is een beschermd dorpsgezicht.

- Verder diverse wegkruisen.

Terug naar boven

Natuur en recreatie

- De tuinen van tuinarchitect Han Njio (Gasthuis 14. Tel. 043-4078007) zijn in juni en juli gedurende zes weken te bezichtigen, in de weekeinden en op dinsdag- en donderdagavond. De boerderij is al van verre te herkennen want felblauw geschilderd. In vroeger tijden was dat in deze omgeving de gewoonte. “Het schijnt dat vliegen en andere insecten door die kleur buiten de deur gehouden worden. Ik vond die kleur wel iets hebben. Hier in de buurt kalken de mensen ieder jaar rond Pasen hun huizen maagdelijk wit. Daar voel ik weinig voor, want door de uitstoot van uitlaatgassen van het drukke verkeer dat hier dagelijks passeert, is dat wit binnen de kortste keren weer vies. Dus heb ik gekozen voor blauw, dat ook nog lekker origineel is”, aldus Njio. (3020 28-5-1999)

Reactie toevoegen