Den Burg

Plaats
Dorp
Texel
Kop van Noord-Holland Waddengebied
Noord-Holland

Den Burg

Terug naar boven

Status

- Den Burg is een dorp in de provincie Noord-Holland, in de regio's Kop van Noord-Holland en Waddengebied, op het eiland en in de gemeente Texel. Het is de hoofdplaats van de gemeente.

- Onder het dorp Den Burg vallen ook de buurtschappen Driehuizen, Noord Haffel, Ongeren, Westergeest, Westermient en Zuid Haffel. Dit zijn in totaal 6 buurtschappen.

Terug naar boven

Naam

Oudere vermeldingen
918-948 kopie 11e eeuw Osterburghem, Ostarburghem, 918-948 kopie 11e eeuw UUesterburghem, UUestarburghem, 1377 Brochkerspel lees: Borchkerspel, 1383 ter borch, 1395-1396 Borch, 1414 en 1415 ter Burch, 1436 in 't Burchambocht, 1573 Burgh, 1773 De Burg, 1839-1859 Den Burg.

Naamsverklaring
Betekent burg 'versterkte plaats, burcht', naar de ronde burcht die hier in de middeleeuwen heeft gestaan en die mogelijk dateert uit de Karolingische tijd, opgericht als ringwalburg tegen de Noormannen. De in de 10e eeuw vermelde toponiemen Osterburghem en Westerburghem zijn volgens sommigen twee afzonderlijke nederzettingen ten oosten en ten westen van Den Burg. Anderen lokaliseren deze plaatsen in westelijk Zuid-Holland.(1)

Terug naar boven

Ligging

Den Burg ligt ZO van De Koog, NW van Oudeschild.

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 heeft Den Burg 235 huizen met 1.523 inwoners. Tegenwoordig heeft het dorp ca. 2.800 huizen met ca. 7.000 inwoners.

Terug naar boven

Geschiedenis

Den Burg werd al zeer vroeg bewoond. De bij het hoofdstuk Naam vermelde burcht is in de 7e eeuw verwoest. Vaak denkt men dat deze plaats een stadje is. In 1415 heeft echter alleen Texel als geheel stadsrechten gekregen. Het dorp is wel veruit de grootste plaats van het eiland: met zijn 7.000 inwoners huisvest het ca. de helft van alle inwoners van Texel. Het ringvormige patroon van de straten in het centrum herinnert nog aan het vestingkarakter dat het dorp in de late middeleeuwen heeft gehad.

In het centrum van Den Burg bevindt zich in een fraai gerestaureerd huis de Oudheidkamer Texel. Het is een van de oudste huizen van het eiland. De Oudheidkamer is in 1599 gebouwd als gasthuis. Boven de deur staat te lezen ´Wie zijn oren stopt voor het roepen der armen, God zal hem niet ontfarmen´. In het gasthuis had men wel oren voor de armen, men bood hen zelfs onderdak. Mensen die tijdelijk dakloos waren en vreemdelingen mochten gratis drie nachten in het gasthuis verblijven. In de Oudheidkamer is een indrukwekkende verzameling kunst- en gebruiksvoorwerpen, oude prenten, klederdrachten en folklore te zien. Op de zolder worden wisselende tentoonstellingen gehouden.

De Oudheidkamer geeft tevens toegang tot de kleinste openbare kruidentuin van Nederland. Hier kun je genieten van ruim honderd verschillende soorten planten en struiken, elk met een eigen verhaal. De tuin is 70 vierkante meter groot en straalt een serene rust uit. De grote trots van de tuin is de schermbloemige zwartmoeskervel. Deze oudste Hollandse wilde groente werd in vroeger tijd in de soep verwerkt, maar verdween in 1781, tot hij in 1944 werd herontdekt door Jac.P. Thijsse.

Terug naar boven

Recente ontwikkelingen

- Samen met wooncorporatie Woontij werkt de gemeente Texel sinds eind 2017 aan de ontwikkeling van Buurtskap de Tuunen, een nieuwe en groene woonbuurt aan de oostkant van Den Burg. Verdeeld over meerdere woonerven komen er 140 nieuwe woningen van verschillende prijsklassen, functies en types. Duurzaamheid, innovatie en samen leven staan centraal in Buurtskap de Tuunen. Buitenruimte en voorzieningen worden gedeeld en buurtbewoners zorgen samen voor het groen. Daarnaast heeft een deel van de woningen een flexibele constructie en is verplaatsbaar. Hierdoor kunnen ze in de toekomst worden aangepast aan de woonvraag van dat moment.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Den Burg heeft 65 rijksmonumenten.

- Den Burg heeft 43 gemeentelijke monumenten.

- Aan het eind van de 11e eeuw stond op de plaats van het middenschip van de huidige Hervormde (PKN) kerk De Burght (Binnenburg 2) een romaans tufstenen kerkje met een toren, net als in De Westen, De Waal en Oosterend. Dit kerkje had een fundering van veldkeien. De zijmuren van dit kerkje zijn voor 1539 afgebroken, en op de oude funderingen zijn de zware gemetselde bakstenen zuilen aangebracht die ook nu nog het dak van de kerk dragen. Aan weerszijden van het schip is het kerkgebouw toen met een beuk uitgebreid, waardoor een veel grotere kerk ontstond die min of meer het oude tufstenen kerkje omsloot.

- De Joannes de Doperkerk (Molenstraat 34) uit 1863 is de RK hoofdkerk van Texel. Het is een romaniserende pseudobasiliek met gedeeltelijk ingebouwde toren, naar ontwerp van Th. Molkenboer. In 1912 vergroot met een transept en een nieuw koor. Inwendig gestucte tongewelven. Orgel met twee manualen van L. Ypma uit 1879, in 1984 door Vermeulen gerestaureerd.

- Gereformeerde (PKN) kerk (Elemert 1) uit 1952.

- Baptistenkerk Eben Haezer (Julianastraat 11) uit 1910.

- Doopsgezinde kerk (Kogerstraat 17a) uit 1882.

- De Waag (Vismarkt 3) uit 1833 is rond 1990 verbouwd tot openbaar toilet. Er zijn toen verschillende toiletgroepen aangelegd met bijbehorende installaties. In 2017 is De Waag gerenoveerd, waarbij de toiletgroepen zijn verwijderd.

- Gevelstenen in Den Burg.

Terug naar boven

Evenementen en activiteiten

- In juli en augustus zijn er op de woensdagen de Zomermarkten in Den Burg, met muziek, dans, kunst en diverse activiteiten voor jong en ouder. Elke markt heeft een eigen thema. De themakramen staan op de Groeneplaats. Daaromheen en in de Parkstraat en Binnenburg wordt een levendige kramenmarkt georganiseerd. Er is voor de kinderen elke markt een mini-kermis en er is gelegenheid om zich te laten schminken. Ook is er vaak muziek op de Steenenplaats, de Groeneplaats en bij De Hollebol. Thema's van de Zomermarkten 2018: 4 juli:    Kunst / 18 juli: Kindervermaak / 25 juli: Oldtimers / 1 augustus: Kunst / 8 augustus: Boerenerf en ringsteken / 15 augustus: Kindervermaak / 22 augustus: Texelse producten / 29 augustus: Muziek.

- Op een woensdag eind oktober is er de Herfstmarkt.

- Op een donderdag eind december is er de sfeervolle Wintermarkt rond de Muzieknis in park De Wezentuin. Dit is nabij de Groeneplaats.

Terug naar boven

Landschap, natuur en recreatie

- De maandagmarkt in Den Burg vindt het gehele jaar plaats van 08.00-13.00 uur. Met Pasen en Pinksteren vindt de weekmarkt plaats op dinsdagochtend.

- De naam 'De Hogeberg' van de middelbare school in het dorp is afgeleid van het hoogste punt van Texel, natuurgebied de Hoge Berg, dat naast de school ligt. De heuvel heeft een hoogte van 15 meter en torent daarmee hoog boven het voor de rest vlakke landschap van Texel uit.

Terug naar boven

Links

- Nieuws: - Nieuws uit Den Burg van de winkeliersvereniging op Facebook.

- Onderwijs: - Openbare Scholengemeenschap De Hogeberg, die het voortgezet onderwijs voor het eiland Texel verzorgt, is gevestigd in Den Burg. Hier wordt onderwijs voor vmbo, mvo, havo en vwo aangeboden. Voor het basisonderwijs zijn er vijf scholen in het dorp: Jac. P. Thijsseschool (openbaar), De Fontein (protestants-christelijk), de Jozefschool (rooms-katholiek), de Kompasschool (speciaal onderwijs) en de Vrije School (antroposofisch).

- Muziek: - Het Koninklijk Texels Fanfarecorps (KTF) is de oudste muziekvereniging van Texel. De vereniging is opgericht in 1891. KTF telt momenteel ongeveer 40 leden. Het orkest repeteert wekelijks op maandagavond in het eigen gebouw aan de Emmalaan in Den Burg. De repetities worden geleid door dirigente Wendy Prins. Een ander onderdeel van KTF is de Texelse Boerenkapel. Ze zijn in te huren voor feestelijkheden. Zomers kun je de Boerenkapel tegenkomen op het dek van de TESO veerboot en op braderieën.

- Zorg: - Omringlocatie Gollards (voorheen bekend als verzorgingshuis Gollards) beschikt over 102 huurappartementen met zorg. Verder is er een gezellig restaurant en vindt er ook dagbesteding en dagbehandeling plaats. Bovendien worden er veel activiteiten georganiseerd, waarbij ook dorpsgenoten van harte welkom zijn. Omdat Gollards op een steenworp afstand ligt van Hollewal, kunnen bewoners van Gollards ook gebruik maken van de faciliteiten van deze Omringlocatie. Gollards en Hollewal vallen onder Zorgcentrum Texel.

- Hollewal in Den Burg is een fijne en veilige plek als je intensieve zorg nodig hebt, bijvoorbeeld als je dementie of een ernstige lichamelijke zorgvraag hebt. Er zijn veel activiteiten, waarbij je ook je vrienden, familie en vroegere buren kunt ontmoeten.

- "Hospice Texel in Den Burg is een Bijna Thuis Huis. Een gastvrije plek voor mensen die ongeneeslijk ziek zijn en de laatste maanden van hun leven niet thuis kunnen of willen doorbrengen. Wij bieden onze gasten persoonlijke zorg in een huiselijke omgeving. Zodat ze in alle rust afscheid kunnen nemen van het leven en hun naasten. Familieleden en vrienden zijn dag en nacht welkom; ze kunnen desgewenst blijven slapen. Het hospice heeft een algemene grondslag en een open karakter. De persoonlijke levenssfeer en de wensen van de gast worden gerespecteerd en staan in onze zorgverlening voorop. In ons hospice streven we naar een zo hoog mogelijke kwaliteit van leven in de laatste levensfase. De medische zorg is, net als thuis, in handen van de eigen huisarts en wijkverpleegkundige. Familieleden kunnen, indien gewenst, een belangrijke rol spelen bij de verzorging. Gemotiveerde en getrainde vrijwilligers ondersteunen daarbij."

- Bedrijfsleven / ondernemen: - Den Burg, Winkelhart van Texel is een samenwerkingsverband van winkeliers, cafés, restaurants en overige bedrijven in het dorp. De vereniging heeft als doel het winkelen in het dorp aantrekkelijk, sfeervol en gezellig te maken. Om dat te realiseren organiseert de vereniging o.a. in het hoogseizoen de Zomermarkten. Daarnaast organiseert zij door het jaar heen nog veel meer activiteiten in het centrum, zoals themamarkten, acties, muziek op straat etc. Ook is de vereniging actief betrokken bij alle plannen en ontwikkelingen die het centrum van Den Burg aangaan en in die hoedanigheid een gesprekspartner van de lokale politiek.

Reactie toevoegen