Wieringen

Eiland
Hollands Kroon
Kop van Noord-Holland
Noord-Holland

wieringen jeugdherberg 1953 [640x480].jpg

Wieringen jeugdherberg 1953

Wieringen jeugdherberg 1953

NH gemeente Wieringen in ca. 1870 kaart J. Kuijper [1024x768].gif

gemeente Wieringen in ca. 1870 kaart J. Kuijper

gemeente Wieringen in ca. 1870 kaart J. Kuijper

Wieringen

Terug naar boven

Status

- Wieringen is een voormalige gemeente en voormalig eiland in de provincie Noord-Holland, in de regio Kop van Noord-Holland. Het gemeentehuis bevond zich in Hippolytushoef. De gemeente is per 1-1-2012 opgeheven en opgegaan in de nieuwe gemeente Hollands Kroon.

- Wapen van de voormalige gemeente Wieringen.

- De gemeente Wieringen omvatte de dorpen Hippolytushoef, Den Oever, Oosterland en Westerland en een aantal buurtschappen, die worden behandeld bij de dorpen waar zij onder vallen.

Terug naar boven

Ligging

Wieringen ligt in het uiterste NO van Noord-Holland, ZO van Den Helder, N van de Wieringermeer.

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 heeft de gemeente Wieringen 300 huizen met 1.505 inwoners, verdeeld in de dorpen Den Oever 45/200, Oosterland 25/125, Stroe 25/175, Hippolytushoef 72/340 en Westerland 40/200 en de buurtschappen De Gest 15/75, Oud-Gest 5/25, Vatrop 3/15, Smerp 4/20, Noord-Burem 5/25, Zandburen 10/50, De Elft 15/75, De Belt 10/50, De Noormer 5/25, Oosterklief 7/35, Westerklief 7/35, De Hoelem 3/15 en De Houkes 4/20. Vlak voor haar opheffing heeft de gemeente ca. 3.500 huizen met ca. 8.700 inwoners.

Terug naar boven

Geschiedenis

Het eiland Wieringen is in de 14e eeuw ontstaan. Een van de dijken die toen is aangelegd is de Wierdijk, de oudste zuidelijke dijk van het eiland. In 1924 is de Amsteldiepdijk aangelegd tussen het eiland en het vasteland. In 1927 is de Wieringermeer ingepolderd. Sindsdien is Wieringen onderdeel van het vasteland en is het geen eiland meer.

Als je je nader wilt verdiepen in de geschiedenis van deze voormalige gemeente, kun je terecht bij de volgende instantie en literatuur:

- Historische Vereniging Wieringen.

- Dankzij de inspanningen van Jan-Simon Hoogschagen van de site In Pago Wirense, kun je het boek "Het Eiland Wieringen en zijne bewoners" uit 1855 nu ook online lezen.

Terug naar boven

Recente ontwikkelingen

- In 2013 is de Gebiedsvisie Polder Waard Nieuwland verschenen.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Wieringer Eilandmuseum Jan Lont.

- Museum Allerhande.

- Informatiecentrum Vikingen op Wieringen.

Zie verder bij de afzonderlijke kernen.

Terug naar boven

Landschap, natuur en recreatie

- Natuurvereniging Wierhaven zet zich in voor de natuur in de voormalige gemeenten Wieringermeer en Wieringen en de stad Medemblik.

- De Wierdijk van Wieringen is gelegen aan de zuidkant van het voormalige eiland. Deze dijk is opgebouwd vanaf de 16e eeuw en bestaat uit een kleilichaam, waartegen aan de zeekant een wierriem is gelegd. Deze wierdijk is de enige nog zichtbare wierdijk van Zuidwest Europa en is daarom uniek en zeer waardevol. De Wierdijk is door de eeuwen heen veranderd en aangepast aan de noden en eisen van de tijd. Nu rijst de vraag naar een oplossing voor de omstandigheden van deze tijd. Hoe kan de dijk waterkerend worden en tegelijkertijd het unieke kenmerkende profiel behouden? Er is onderzoek gedaan naar de dijk, het eiland en de polders. Voor het waterkerend maken van de dijk zullen sommige delen verstevigd en verbreed moeten worden. (2010)

- Wieringen kent om meerdere redenen unieke plekjes (biotopen) voor unieke planten en dieren. Een van de bijzonderheden is z'n ligging aan zee. Voor veel vogels ligt dit gebied op de route van het hoge noorden naar het verre zuiden. Andere vogels komen hier naar toe om te overwinteren. Op het voormalige eiland bepalen laaggelegen veenpolders en hooggelegen zandruggen het landschap. In de periode van oktober tot mei kun je hier soms wel honderden overtijende rotganzen zien.

Door weidevogelbeheer en het beheer van akkerranden zijn de populaties scholeksters en tureluurs in de weiden toegenomen. In de akkerranden zijn de patrijs, de veldleeuwerik en bijvoorbeeld de kleine vuurvlinder veelvuldig te vinden. Ook Goudplevieren overtijen hier graag. Bij laagwater zijn deze steltlopers te vinden in de Waddenzee op zoek naar voedsel. Bij hoogwater zijn deze steltlopers te vinden op Wieringen.

Een woalke ofwel tuinwal is een wal die dient als erfafscheiding. Dit zijn onbegroeide lage walletjes van grasplaggen, ontstaan in de 17e en 18e eeuw. Vrijwel alle tuunwallen op wieringen zijn opgeruimd. Ze zijn nog met name op Texel te vinden. In de laatste ruilverkaveling zijn weer een aantal tuunwallen aangelegd, onderdeel van een poging om weer iets van het oude, kleinschalige landschap terug te brengen. Verschillende verenigingen zetten zich in om de tuinwallen terug te brengen in het landschap van Wieringen. Verder wordt het gebied geheel omgeven door dijken. De dijken zijn begroeid met gras en er zijn altijd wel schapen op te vinden.

- Landschap Noord-Holland, beheerder van het Balgzand, heeft in 2010 twee schorren op deze wadplaat hersteld (de Kooijhoekschor en de Ewijckschor), waarmee een belangrijke broedplaats en rustplek van grote aantallen vogels is veiliggesteld. Het wad van Balgzand is zeer voedselrijk. Om deze reden trekt het – met name tijdens de trektijd – extreem veel vogels aan. Het oppervlak van buitendijkse kwelders en schorren was echter klein en de natuurlijke afslag overtrof de natuurlijke aangroei. Met het verdwijnen van de schorren, verdwijnt ook de broed- en rustbiotoop van deze grote aantallen vogels. Met het herstelplan wil Landschap Noord-Holland voldoende oppervlak aan hoge schorren behouden.

Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier heeft de Balgzanddijk versterkt. De Balgzanddijk is onderdeel van de primaire waterkering rond het Noorderkwartier van Holland. De dijk voldeed deels niet meer aan de veiligheidsnorm. Over een lengte van 2,7 kilometer was de grasbekleding aan de zeezijde van de Balgzanddijk niet voldoende opgewassen tegen erosie van de golven.

Terug naar boven

Wierings volkslied

Van het Wierings volkslied zijn diverse versies in omloop. Alle varianten van het volkslied en tevens een audioversie vind je op de site In Pago Wirense.

Terug naar boven

Literatuur

- Nieuwe en/of tweedehands boeken over Wieringen (online te bestellen).

Terug naar boven

Links

- Algemeen: - Stichting Culturele Kring Wieringen. - Site over verleden, heden en toekomst van Wieringen. - Site van vereniging Wonderlijk Wieringen met o.a. tips om het "eiland" te ontdekken te voet of per fiets, auto of boot.

- Nieuws: - Wieringernieuws.nl.

Reactie toevoegen