Bonrepas

Plaats
Buurtschap
Krimpenerwaard
Lopikerwaard
Zuid-Holland

Bonrepas.JPG

De Molen van Bonrepas aan de Vlist.

De Molen van Bonrepas aan de Vlist.

Bonrepas (2).JPG

De Molen van Bonrepas vanuit het Zuiden gezien.

De Molen van Bonrepas vanuit het Zuiden gezien.

Bonrepas (3).JPG

Het landschap van buurtschap Bonrepas.

Het landschap van buurtschap Bonrepas.

Bonrepas

Terug naar boven

Status

- Bonrepas is een buurtschap en polder in de provincie Zuid-Holland, in de streek Lopikerwaard, gemeente Krimpenerwaard. T/m 2014 gemeente Vlist. Deze gemeente werd vroeger ook wel ‘Vlist en Bonrepas’ genoemd.

- De buurtschap Bonrepas valt, ook voor de postadressen, onder het dorp Vlist.

Terug naar boven

Naam

Oudere vermeldingen
Boenderpas (= lokale uitspraak), Boerenpas, 1254 Bonrepas, 1268 Bonrepois.

Naamsverklaring
- “Het is eene heerlijkheid, sedert onheugelijke jaren met Vlist tot ééne heerlijkheid vereenigd. Men wil, dat zij den naam Bonrepas, beteekenende eenen goeden maaltijd, gekregen hebbe van Guido van Chatillon, om reden het aan hem, die een groote smulbroer was, niet meer opbragt dan hij op eenen maaltijd kon verteeren”, aldus (602). Deze verklaring zou goed kunnen zijn, omdat er inderdaad in de tijd van het ontstaan van deze plaats verschillende Guido’s van Chatillon hebben geleefd. Zo was er onder meer eind 13e eeuw sprake van een Guido IV van Chatillon.

- Meer wetenschappelijk gefundeerd lijkt (601), waarin wordt gesteld dat de naam leidt tot de verklaring (Frans) bon repos = goede rust, rustplaats.

Terug naar boven

Ligging

- De buurtschap Bonrepas ligt rond de gelijknamige weg, N van Schoonhoven, tussen Schoonhoven en Vlist, langs de rivier de Vlist. De rivier vormt hier de grens tussen de Krimpenerwaard (W) en de Lopikerwaard (O).

- De buurtschap en polder Bonrepas liggen, gezien het feit dat zij aan de O oever van de Vlist zijn gelegen, niet in de Krimpenerwaard (in tegenstelling tot het grootste gedeelte van de gemeente Vlist), maar in de Lopikerwaard.

- De grens tussen de provincies Zuid-Holland en Utrecht loopt hier parallel aan de buurtschap en aan de Vlist, circa anderhalve kilometer oostelijker.

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 omvat de buurtschap Bonrepas 12 huizen met 80 inwoners. Tegenwoordig heeft de buurtschap ca. 30 huizen met ca. 75 inwoners.

Terug naar boven

Geschiedenis

Ontginning
“Vanaf het rustige asfaltweggetje langs de Vlist is het oude ontginningspatroon van de polder Bonrepas goed te zien. Langgerekte kavels, verdeeld door sloten die haaks op de rivier staan. Een slagenlandschap wordt het genoemd; ‘slaan’ is het opdelen van een gebied in stroken. De ontginning van de moerassige waarden - het gebied tussen de rivieren - begon in de 11e eeuw vanaf de hogergelegen oeverwallen. In de Lopikerwaard gebeurde dat bij de Lek, IJssel, Lobeke - de latere Lopikerwetering - en Vlist. Op de kop van het perceel kwam een woning te staan en zo ontstonden boerderijstroken. De eerste pioniers waren horigen, die het moeras ontgonnen in ruil voor hun vrijheid. Later, in de 13e en 14e eeuw, verkocht de leenheer - in dit geval de bisschop van Utrecht - het recht om te ontginnen aan zijn leenmannen. Zo’n overeenkomst heette een ‘cope’. Dit woord is in veel plaatsnamen in de regio terug te vinden: Willeskop, Benschop.” (900)

Aanhouding prinses Wilhelmina van Pruisen
Het nietige buurtschapje Bonrepas heeft zich een plek in de geschiedenisboeken verworven doordat prinses Wilhelmina van Pruisen hier op 28 juni 1787 is aangehouden. In veel bronnen staat onterecht vermeld dat ze in Goejanverwellesluis (het huidige Hekendorp) zou zijn aangehouden, maar dat is niet correct; daar is ze na de aanhouding heen gevoerd en heeft daar kort verbleven. De aanleiding was de strijd tussen de Patriotten en de Orangisten. De echtgenoot van Wilhelmina van Pruisen, stadhouder Willem V, was kort ervoor verdreven uit Den Haag. Wilhelmina wilde op 28 juni 1787 naar Den Haag om de Staten van Holland er toe te bewegen haar man weer aan de macht te brengen en de orde te herstellen. De Patriotten kregen daar lucht van en hebben haar dus aan- en tegengehouden. Haar broer, Frederik Willem II van Pruisen, vernam dit en schoot zijn zuster en haar man vanuit Pruisen te hulp met een leger van minstens 20.000 man. Dit is bekend geworden als de Pruisische inval. Daarop kon het stadhouderlijk paar naar 's-Gravenhage terugkeren en was de 'Oranjerestauratie', zoals dit de geschiedenisboeken is ingegaan, een feit. Voor nadere informatie zie de eerste link in deze alinea.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- De Bonrepasmolen, die ook wel de Molen van Bonrepas en Noord-Zevender werd genoemd, gelegen aan de Vlist, is een wipwatermolen uit circa 1600. De houten opbouw kan meedraaien met de windrichting. Van het groengeschilderde bovenhuis is de voorzijde gepotdekseld in visgraatvorm en de kap gepotdekseld met zwartgeteerde planken. Het met riet bedekte onderstel met het schoeprad aan de achterzijde is nog origineel, de rest is in 1973 volledig gerestaureerd. In 2003 heeft wederom een restauratie plaatsgevonden. Versieringen: geprofileerde borstnaald en fraaie makelaar (een makelaar is een houten spits bovenaan de top van puntgevels, vaak versierd). De molen zorgde vroeger voor de bemaling van twee polders (Bonrepas en Noord-Zevender, totaal 420 hectare groot) aan de oostzijde van de Vlist. Na de ruilverkaveling en de ingebruikname van het Lekgemaal in 1987 is de functie van de molen overbodig geworden. De molen is eigendom van Hoogheemraadschap De Stichtse Rijnlanden en is uitsluitend op afspraak te bezoeken (tel. 0182-320075)..

- Markante oude boerderijen.

Terug naar boven

Natuur en recreatie

- De weg Bonrepas is een prachtig lommerrijk, kronkelend en rustig laantje, dankzij het feit dat het gesloten is voor auto’s (uitgezonderd bestemmingsverkeer). Je kunt er dus heerlijk fietsen en wandelen van Schoonhoven naar Vlist vice versa.

Terug naar boven

Links

- Weerstation Bonrepas.

Reacties

(2)

Bonrepas is ook de plaats waar Wilhelmina van Pruisen, de echtgenote van stadhouder Willem V, in 1787 door de patriotten werd aangehouden. Daarna werd zij naar Goejanverwellesluis gebracht.

Dank voor uw opmerkzaamheid! Ik had dit feit bij Vlist staan, maar het blijkt inderdaad in Bonrepas te hebben plaatsgevonden. Ik heb het dus hierheen verhuisd en inhoudelijk nog wat aangevuld.

Reactie toevoegen