Wetering

Plaats
Buurtschap
Steenwijkerland
Kop van Overijssel
Overijssel

wetering plaatsnaambord.jpg

Wetering is een buurtschap in de provincie Overijssel, in de streek Kop van Overijssel, gemeente Steenwijkerland. T/m 1972 gemeente Steenwijkerwold. In 1973 over naar gemeente IJsselham, in 2001 over naar gemeente Steenwijkerland.

Wetering is een buurtschap in de provincie Overijssel, in de streek Kop van Overijssel, gemeente Steenwijkerland. T/m 1972 gemeente Steenwijkerwold. In 1973 over naar gemeente IJsselham, in 2001 over naar gemeente Steenwijkerland.

wetering_wetering-oost_oeverzwaluwenwand.jpg

In de recentelijk gerealiseerde waterberging bij de weg Wetering-Oost is een oeverzwaluwenwand gerealiseerd. Dat hij inmiddels intensief wordt gebruikt, kun je zien op de foto hieronder. (© www.afanja.nl)

In de recentelijk gerealiseerde waterberging bij de weg Wetering-Oost is een oeverzwaluwenwand gerealiseerd. Dat hij inmiddels intensief wordt gebruikt, kun je zien op de foto hieronder. (© www.afanja.nl)

wetering_oost_oeverzwaluwen_met_jongen.jpg

Juli 2018: "Oeverzwaluwen vliegen af en aan om hun hongerige kroost te voeden. Het tempo moet erin blijven, want om de haverklap kijken de jonkies reikhalzend naar buiten. Je vraagt je af hoe ’t lukt om botsingen te voorkomen zonder luchtverkeersleiding."

Juli 2018: "Oeverzwaluwen vliegen af en aan om hun hongerige kroost te voeden. Het tempo moet erin blijven, want om de haverklap kijken de jonkies reikhalzend naar buiten. Je vraagt je af hoe ’t lukt om botsingen te voorkomen zonder luchtverkeersleiding."

wetering_wetering-oost_vogelkijkhut_twitterhut.jpg

Vanuit vogelkijkhut de Twitterhut bij de weg Wetering-Oost kun je de vogels in het waterbergingsgebied alhier goed bekijken zonder ze te storen. Wel een verrekijker meenemen natuurlijk.

Vanuit vogelkijkhut de Twitterhut bij de weg Wetering-Oost kun je de vogels in het waterbergingsgebied alhier goed bekijken zonder ze te storen. Wel een verrekijker meenemen natuurlijk.

wetering_wetering-oost_fuut_met_jongen.jpg

In juni kun je in Wetering o.a. futen met jongen spotten. Hier heeft ma fuut enkele kindjes tussen de veren, die door pa, die net terugkomt van de jacht, worden gevoerd.

In juni kun je in Wetering o.a. futen met jongen spotten. Hier heeft ma fuut enkele kindjes tussen de veren, die door pa, die net terugkomt van de jacht, worden gevoerd.

wetering_fanfare_de_bazuin.jpg

Fanfare De Bazuin in Wetering is opgericht in 1920 en heeft momenteel ca. 30 actieve leden. (© www.debazuinwetering.nl)

Fanfare De Bazuin in Wetering is opgericht in 1920 en heeft momenteel ca. 30 actieve leden. (© www.debazuinwetering.nl)

wetering_gemaal.jpg

Soms zijn gemalen saaie 'blokkendozen' waar architectonisch niets bijzonders aan te ontdekken valt. Soms hebben ze wél hun best gedaan om er iets moois van te maken, zoals hier bij Gemaal Wetering. Het is dan ook een gemeentelijk monument. (© Google)

Soms zijn gemalen saaie 'blokkendozen' waar architectonisch niets bijzonders aan te ontdekken valt. Soms hebben ze wél hun best gedaan om er iets moois van te maken, zoals hier bij Gemaal Wetering. Het is dan ook een gemeentelijk monument. (© Google)

Wetering

Terug naar boven

Status

- Wetering is een buurtschap* in de provincie Overijssel, in de streek Kop van Overijssel, gemeente Steenwijkerland. T/m 1972 gemeente Steenwijkerwold. In 1973 over naar gemeente IJsselham, in 2001 over naar gemeente Steenwijkerland.

* Gezien het feit dat Wetering 2 kerken heeft (zij het beide inmiddels niet meer als zodanig in functie) zou je deze plaats ook een dorp kunnen noemen, maar de inwoners spreken zelf van buurtschap (vermoedelijk gezien de lintbebouwing en het bescheiden huizen- en inwonertal) en daarom conformeren wij ons daaraan.

- De buurtschap Wetering heeft een eigen postcode (8363) en plaatsnaam in het postcodeboek en is daarmee een formele woonplaats.

- Buurtschap Wetering ligt buiten de bebouwde kom en heeft daarom witte plaatsnaamborden.

Terug naar boven

Ligging

De buurtschap ligt NW van Giethoorn, NO van Blokzijl, W van Scheerwolde, aan de wegen Wetering-Oost en -West.

Terug naar boven

Statistische gegevens

Buurtschap Wetering heeft ca. 80 huizen met ca. 200 inwoners.

Terug naar boven

Geschiedenis

- Geschiedenis van Wetering.

- In 2013 hebben in de buurtschap e.o. 7 informatiepanelen gestaan met oude afbeeldingen met toelichting, t.g.v. het 100-jarig bestaan van Plaatselijk Nut Wetering e.o. Via de link zijn de panelen ook online te bekijken.

Terug naar boven

Recente ontwikkelingen

- Toekomstvisie Wetering e.o. (2008).

- In 2013 is een nieuwe fietsbrug geplaatst bij gemaal Wetering-Oost.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- De buurtschap heeft 1 gemeentelijk monument, zijnde het gemaal uit 1941 bij Wetering-Oost 44. In 2017/2018 is de 3e fase van het project 'Water op maat voor landbouw en natuur in de polders rond Scheerwolde' gerealiseerd. Dit gaat om optimalisering van het waterpeilbeheer in de polder Wetering. Het poldergemaal heeft een grotere capaciteit gekregen om in de toekomst (i.v.m. inklinken bodem en veranderend klimaat) voldoende drooglegging te kunnen garanderen. In het gemaal staan drie pompen, maar de stroomtoevoer was geschikt voor het laten draaien van slechts twee pompen. Daarom is de aanvoer van stroom vergroot.

Tijdens testen van de waterbergingen in winter 2016/2017 is gebleken dat de bergingen nog niet binnen twee weken weer op normaal peil kunnen worden gebracht. Door de capaciteitsvergroting van poldergemaal Wetering kan nu aan deze eis worden voldaan. Daarnaast is ook extra gemaalcapaciteit nodig om een flexibel peilbeheer te kunnen voeren. Bij de aanpassingen aan dit beeldbepalende gebouw is rekening gehouden met de monumentenstatus, zodat de karakteristieke uitstraling behouden blijft. Er zijn ook studieavonden belegd die zijn gericht op vergroting van de kennis over waterbeheer bij de landbouwers en innovaties op boerenbedrijven. Deze kennis draagt bij aan een kwalitatief en kwantitatief goed waterbeheer, een betere bedrijfsvoering en beheer van watergangen en aangrenzende percelen op een natuurlijke manier.

In 2018 is er in opdracht van Waterschap Drents Overijsselse Delta volop gewerkt aan de renovatie en uitbreiding van het gemaal. In het gemaal zijn twee van de drie pompen vervangen. Een van de oude pompen blijft in het monumentale gemaal gehandhaafd als industrieel erfgoed. Tegenover het gemaal aan de westzijde van de Wetering is een nieuw gemaal met eigen uitstroomwerk gebouwd. Hierin is de derde nieuwe pomp geïnstalleerd. Het nieuwe gemaal is in september 2018 gereed gekomen. Er is een nieuwe uitstroomgoot aangelegd en de deels aangetaste betonconstructies zijn gerenoveerd. Het beton van de duiker onder de vaarweg die de oostelijke en westelijke polder verbindt, bleek van slechte kwaliteit. Er zijn grote kunststof buizen in deze koker geschoven om weer een sterke en dichte verbinding te krijgen. (bron en voor nadere informatie zie: Waterschap Drents Overijsselse Delta)

- Het huidige pand van de voormalige Gereformeerde Kerk Vrijgemaakt (-West 3a) dateert uit 1966. Op de locatie van het huidige kerkgebouw stond vroeger de boerderij van de familie Marten van Sluis. In 1952 is deze boerderij afgebrand. In dat zelfde jaar is het houten gebouw 'Lokaal van de Vrijgemaakte Gereformeerde kerk' op het 'Noordeinde' (dat in de buurt van Wetering West 93 stond) op een bok varend naar 'Eind van 't Diep' verhuisd. De zondagschool die in deze kerk werd gehouden verhuisde ook met het gebouw mee. In 1961 heeft de kerk de grond van de familie Van Sluis gekocht. Op dat moment heeft de kerk ca. 190 leden. In 1966 is het oude houten 'Lokaal' afgebroken en is het huidige kerkgebouw gerealiseerd.

Op 1 december 2016 is na 124 jaar officieel een einde gekomen aan het houden van de ‘Zondagse diensten’ in de Gereformeerde kerk Blokzijl (c.a.) aan de Wetering. Een teruglopend ledenaantal is de reden dat de kerk zijn deuren heeft moeten sluiten (in 2012 heeft de kerk nog 56 leden). Zondag 27 november is de laatste dienst gehouden. Oud-predikanten en oud-gemeenteleden kwamen uit het hele land om deze laatste dienst bij te wonen. Emeritus predikant J. v.d. Wetering leidde de dienst. Hij was tevens de laatste jaren consulent van deze gemeente. Koster Klaas Prinsen sloot deze dag voor de laatste keer de deuren van de kerk. Zijn vader, aannemer Luite Prinsen, was in 1966 de bouwer van dit kerkgebouw.

Ook aan de 35-jarige overtocht met de boot van de gemeenteleden die aan de overkant van de Wetering wonen kwam op deze dag een einde. De gemeenteleden hebben elders 'onderdak' gevonden. Het gebouw is verkocht aan een gezin van de kerkelijke gemeente. Zij gaan het pand verbouwen en herbestemmen tot woonhuis.

- Een bijzonder object is de voormalige Doopsgezinde Kerk bij -West nr. 17. Deze houten kerk uit 1910 verkeerde anno 2013 in slechte staat. De eigenaren zoeken financiering voor restauratie, en zijn tevens op zoek naar een 'zinvolle herbestemming'. Voor nadere informatie zie dorpskrant Waeterproat, dec. 2012, pag. 4.

Terug naar boven

Jaarlijkse evenementen

- De WeerribbenToerTocht (op een zaterdag eind mei, in 2020 voor de 13e keer) is een toertocht met historische trekkers. Het gaat om zowel bekende als onbekende merken en/of types. De trekkers zijn over het algemeen ouder dan 50 jaar. De start is om 09.45 uur bij Restaurant An't Waeter, Wetering West 77. Er doen ca. 90 oldtimers mee aan deze tocht door de omgeving van de Weerribben. Natuurlijk is het net zo zeer leuk om ernaar te kijken als om mee te doen, dus toeschouwers zijn van harte welkom.

- Inwoners van de buurtschap en buur-buurtschap Muggenbeet, vakantiegangers op de campings en bezoekers van de terrassen aan het water kunnen op een woensdagavond rond 10 juli vanaf de wal genieten van de langsvarende muzikanten tijdens het Zomeravondconcert van Muziekvereniging De Bazuin (foto's). Het is ook mogelijk om met je eigen boot mee te varen en zo vanaf het water te genieten van hun concert. Er wordt om ca 19.00 uur gestart bij Restaurant An't Waeter en van daaruit wordt er gevaren naar het Noordeinde van de Wetering. Daar wordt gekeerd en wordt er koers gezet naar Muggenbeet. Bij Restaurant Geertien in Muggenbeet wordt er nog een 'miniconcertje' gegeven en vervolgens gaat de muzikale vaartocht terug naar Restaurant An't Weater.

Terug naar boven

Landschap, natuur en recreatie

- Eendenkooi 'Kooi van Pen' ligt NW van Wetering, in het moerasgebied van Nationaal Park Weerribben-Wieden. Dit is niet zomaar een doorsnee eendenkooi, maar een heel bijzondere; het complex ligt in een groot kooibos van 35 hectare met hierin 5 kooiplassen en 18 vangpijpen, en is daarmee de grootste eendenkooi van Europa. De eendenkooi is in 1884 opgericht door Jan Harmens Pen, en tot 2007 zijn er door de kooikers eenden gevangen. Sinds 2004 werkt hier regelmatig een vrijwilligersgroep van Staatsbosbeheer om dit cultuurhistorisch monument te behouden. - Nieuws van de Kooi van Pen op Facebook. Enkele malen per jaar is er voor belangstellenden een open dag met rondeiding door de Kooi van Pen.

- In het kader van de Landinrichting Noordwest Overijssel is in de polders Wetering-Oost en -West ruim 300 hectare nieuwe natuur ingericht. Om wateroverlast bij hevige neerslagperiodes in Noordwest Overijssel te voorkomen en om in te spelen op de klimaatveranderingen, is in die polders ook ruimte gemaakt om 2,4 miljoen m3 water te kunnen bergen. Vanwege die waterberging en de daarbij behorende wisseling van waterstanden in de genoemde polders, is het niet mogelijk om in dat gebied de gewenste trilvenen te laten ontwikkelen. Om die reden is besloten dat de ambitie om trilvenen te ontwikkelen nu gelegd wordt in het gebied tussen Wetering-West en de Roomsloot (die loopt ter hoogte van de buurtschap Nederland). De ontwikkeling van dat tussengebied vormt een essentieel onderdeel van het realiseren van een goede ecologische verbinding tussen de Wieden en de Weerribben. (bron: Provincie Overijssel, 16-2-2010)

Voor de aanleg van de genoemde waterbuffer is in 2013 aan beide kanten van de Wetering in totaal 1,6 miljoen kuub grond verplaatst. De waterbuffer krijgt ook een functie voor natuur en recreatie. Het beheer van het gebied gaat naar Staatsbosbeheer. Het 300 hectare grote terrein is een onmisbare schakel tussen de moerasgebieden De Weerribben en De Wieden. In de waterbuffer zal altijd 5 tot 40 cm water staan. Dit waterpeil wordt alleen hoger wanneer het moeras als 'noodopvang' dienst moet doen. Alleen dan, als er erg veel regenwater valt, gaan de twee inlaatwerken van de tijdelijke waterberging open. Het water wordt ingelaten vanuit het kanaal de Wetering, om het peil op de boezem in extreem natte omstandigheden te kunnen verlagen (het waterpeil wordt geregeld met 2 grote kantelstuwen, die in 2013 zijn geplaatst). Daardoor stijgt het waterpeil in de nieuwe natuur van -Oost en -West tijdelijk met ongeveer een meter. Zodra het water in de boezem voldoende is gezakt, wordt het water uit het gebied, via gemaal Wetering weer op de boezem gepompt.

Het nieuwe gebied zal voor het grootste gedeelte bestaan uit rietmoeras. Naar verwachting wordt het een aantrekkelijk gebied voor de purperreiger, otter en roerdomp. Tussen de bebouwing en het moeras komt een droge buffer om overlast van muggen te voorkomen. In deze strook zijn tevens een recreatief fietspad en een vogelkijkhut gerealiseerd. (bron: Dienst Landelijk Gebied, 8-2-2013) Nadere informatie over het project Wetering-Oost en -West.

- Natura 2000-gebied Weerribben-De Wieden is ingedeeld in een 15-tal deelgebieden. Deelgebied 5 is de Noordmanen. Dit beslaat een groot deel van het gebied tussen de buurtschappen Muggenbeet en Nederland, en valt grotendeels onder de buurtschap Wetering. Dit deelgebied bestaat uit een afwisseling van extensieve graslanden en natuurgebied. De gronden zijn grotendeels in eigendom en beheer bij Staatsbosbeheer. De gronden worden tot het moment van herinrichting in tijdelijke pacht uitgegeven. In 2023 moet het hele deelgebied ingericht zijn voor natuur. Hiervoor wordt door de provincie een inrichtingsplan opgesteld. Nadat het inrichtingsplan is vastgesteld zorgt de provincie voor de inrichting en het beheer volgens de natuurdoelen.

In dit gebied moeten de grote vuurvlinder (een soort die uniek is in de wereld!) en enkele andere insecten behouden blijven en in aantal uitbreiden. De grote vuurvlinder heeft een combinatie van moerassen en hooilanden nodig. Hierbij zijn met name oevers met bloemen en waterzuring van belang. Vroeger kwam de vuurvlinder hier ook voor maar is hier in het verleden verdwenen. De inrichting moet ervoor zorgen dat er een goede verbinding ontstaat tussen de Weerribben en De Wieden voor de grote vuurvlinder. Het leefgebied van verschillende soorten moerasvogels, zoals de purperreiger, roerdomp, snor en rietzanger overlapt met het leefgebied van de grote vuurvlinder en bestaat uit rietmoeras, oevervegetatie en kruidenrijke vegetaties. Daarnaast moet ook leefgebied voor de zwarte stern, het porseleinhoen en de grote karekiet ontwikkeld worden.

- Gedeputeerde Staten van Overijssel hebben in juli 2013 ontheffing van de Omgevingsverordening aan de gemeente Steenwijkerland verleend om een toeristisch fietspad langs de Vloddervaart mogelijk te maken. De ontheffing is nodig omdat het tracé loopt over gronden die deel uitmaken van de Ecologische Hoofdstructuur (EHS). De verstoring van de natuur wordt geminimaliseerd door een goede natuurlijke en landschappelijke inpassing en beschermende randvoorwaarden voor het gebruik van het fietspad. De oppervlakte wordt elders aan de rand van natuurgebied De Wieden gecompenseerd.

- In het waterrijke gebied bij Wetering-Oost is een - inmiddels goed gebruikte - oeverzwaluwenwand gerealiseerd. Vanuit de nabijgelegen vogelkijkhut de Twitterhut kun je ze - met een verrekijker - goed bekijken zonder ze te storen. Jaarlijks in maart prepareren leden van de Vogelgroep van IVN afdeling Noordwest-Overijssel de oeverzwaluwwand voor het komende broedseizoen. De wand, die eigendom is van Staatsbosbeheer, is in 2015 door de IVN-vogelgroep geadopteerd en wordt sindsdien door leden van deze groep onderhouden. Zij nemen ook het monitoren van de broedende wandbewoners voor hun rekening. Ieder jaar moeten de gebruikte nestgaten worden schoongemaakt (verwijderen van grassen en dergelijke) ter voorkoming van groei van parasieten. De nestgaten worden met een boor van 70 cm uitgeboord en voorzien van vers zand. De oeverzwaluwen graven hierin zelf weer een nestgat met een lengte van 40 tot 70 cm.

In de afgelopen jaren werd voor het onderhoud gebruik gemaakt van een ponton, waarmee de mensen en materialen werden vervoerd. Omdat de waterstand tegenwoordig bewust laag wordt gehouden, kon de zwaluwwand in 2019 niet per ponton worden bereikt. Jeroen Bredenbeek, boswachter van Staatsbosbeheer in dit gebied, kwam op het idee de mensen en materialen met een bootje te vervoeren. Hij droeg zelf lieslaarzen en duwde het bootje vakkundig heen en weer, waardoor het werk razendsnel verliep. Namen de werkzaamheden in voorgaande jaren nog zo’n drie tot vier uur in beslag, dit keer was de klus in twee uur geklaard.

- De Scheerebrug over de Wetering wordt alleen in juli en augustus bediend, dagelijks tussen 12 en 13 uur.

- In 2015 zijn er zwarte ibissen gezien in de natuurgebieden rond de buurtschap, in 2016 zijn er heilige ibissen gezien. De heilige ibis hoort van nature niet in Nederland thuis, maar in Afrika. In Europa heeft de heilige ibis zich vanuit vogelparken en dierentuinen weten te handhaven in het wild. Vanaf 2005 zijn er af en toe ook broedgevallen in Nederland. De heilige ibis is makkelijk te herkennen. Het is een grote witte vogel met zwarte kop en kenmerkende kromme snavel en zwarte staartveren. Ze eten vooral vis, kikkers, insecten en diverse waterdieren.

Terug naar boven

Beeld

- Fotoreportages van buurtschap Wetering en de omringende natuur, door weblogger Afanja.

Terug naar boven

Literatuur

- Nieuwe en/of tweedehands boeken over Wetering (online te bestellen).

- Ter gelegenheid van het 100-jarig bestaan van Plaatselijk Nut Wetering e.o. in 2013 is in dat jaar het boek '100 jaar leven en wonen in Wetering, Muggenbeet, Nederland en de Kikkerij (1913-2013)' verschenen.

Terug naar boven

Links

- Belangenvereniging: - De in 1913 opgerichte vereniging Plaatselijk Nut Wetering e.o. behartigt de belangen van de inwoners van deze buurtschap en die van Nederland, Muggenbeet en het buitengebied O van de buurtschap rond de Oeverweg en de Kikkerij.

- Nieuws: - Dorpskrant Waeterproat (verschijnt 3x per jaar) is via de link ook online te lezen.

- Muziek: - "Muziekvereniging De Bazuin Wetering en omstreken is opgericht in 1920, op initiatief van de Gereformeerde Jongelingsvereniging. Het orkest begon met 13 muzikanten, die wekelijks een gulden contributie betaalden en ieder 15 gulden inlegden voor aanschaf van instrumenten. Iedereen die een blaas- of slagwerkinstrument bespeelt of wil leren spelen, kan lid worden van De Bazuin en, afhankelijk van het niveau, veelal direct meespelen. Nog niet eerder een muziekinstrument gespeeld? Dat is helemaal geen probleem. De meeste leden komen bij ons binnen zonder muzikale ervaring. Zie hier voor informatie over de opleiding.

Waarom is het zo leuk om lid te zijn van De Bazuin? Muziek maken is ontspannend en inspannend tegelijkertijd, of je dit nu alleen thuis doet of lid bent van een muziekvereniging. Muziek maken is inspannend omdat je je moet inzetten. Maar, als je de basis van het muziek maken onder de knie hebt, begint het leuke deel en kun je echt muziek gaan maken. Dan wordt het ontspannend. De afzonderlijke noten worden aan elkaar gekoppeld en je kunt liedjes gaan spelen. Als je dit ook nog bij een muziekvereniging doet, wordt het nog leuker. Samen muziek maken, onder de knie krijgen en muziekstukken spelen is altijd gezelliger dan alleen. Bovendien leer je nieuwe mensen kennen en werk je samen naar een doel toe. Daarnaast worden er allerlei leuke dingen georganiseerd. Dit alles maakt muziek maken bij een muziekvereniging tot een gezellige en ontspannende hobby voor alle leeftijden.

Wat biedt Muziekvereniging De Bazuin? Een actieve en gezellige muziekvereniging waar onder leiding van een professionele dirigent/instructeur iedereen op zijn of haar niveau met plezier kan musiceren. Leden ontvangen van de vereniging in bruikleen het muziekinstrument, uniform, muziekstukken en eventuele attributen. Daarnaast wordt een eventueel eigen muziekinstrument door de vereniging verzekerd voor schade e.d. Wij geven elk jaar een uitvoering, spelen meerdere concerten (ook in samenwerking met andere muziekverenigingen) en doen door het jaar heen nog veel meer."

Reactie toevoegen