Breede

Plaats
Buurtschap
Eemsmond
Groningen

Breede

Terug naar boven

Status

- Breede is een buurtschap* in de provincie Groningen, gemeente Eemsmond. T/m 1989 gemeente Warffum.

* De plaats heeft weliswaar een kerk, en plaatsen met een kerk zijn doorgaans een dorp. Maar omdat deze plaats naast de kerk - die niet meer als zodanig in functie is - verder slechts ca. 20 huizen omvat en geen eigen postcode en postale plaatsnaam heeft, opteren wij voor de kwalificatie 'buurtschap' (met kerk).

- De buurtschap Breede valt, ook voor de postadressen, onder het dorp Warffum.

- De plaats Breede heeft vermoedelijk pas sinds 2014 plaatsnaamborden. Dit zijn blauwe borden en daarmee heeft de buurtschap dus een bebouwde kom (gekregen). Vermoedelijk stonden er voorheen helemaal geen plaatsnaamborden.

Terug naar boven

Naam

In het Gronings
Brij.

Oudere vermeldingen
1300 kopie 17e eeuw in Breda, 1506 Op de Brede, 1540 up de Bree, 1781 De Breede, 1828 op de Brei.

Naamsverklaring
Men heeft de naam wel verklaard als een samenstelling van het bijvoeglijk naamwoord breed en â 'water', dus 'Brede A of Ee'. Een andere oplossing die is gegeven, gaat uit van bree(de), oorspronkelijk 'lang stuk land', in oostelijk Nederland de gewone naam voor een akker op de es.(1)

Terug naar boven

Ligging

De buurtschap Breede ligt rond de gelijknamige weg, ZW van Warffum.

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 omvat de buurtschap Breede 12 huizen met 95 inwoners. Tegenwoordig omvat de buurtschap ca. 20 huizen met ca. 50 inwoners.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Breede heeft 4 rijksmonumenten.

- Het 14e-eeuwse bakstenen kerkje is zonder fundering gebouwd. Het metselwerk loopt door tot een halve meter onder het maaiveld. Steunberen zijn aangebracht om verzakking tegen te gaan. De 16e-eeuwse spitsboogramen zijn in de 19e eeuw voorzien van gietijzeren traceringen. In die zelfde tijd heeft de kerk ook een neoclassicistische uitstraling gekregen: veel stucwerk, een tongewelf en korinthische pilasters & zuilen. Opvallend aan de buitenkant zijn het dakruitertje en de blinde spitsboognissen. Binnen is een orgel, de preekstoel en herenbank, allen uit de 19e eeuw. Het kerkje wordt gebruikt voor trouw- en rouwdiensten, exposities, concerten en lezingen. Breede maakt ook deel uit van het project Landmerken. In het kader daarvan zijn er in 2012 schoolbankjes op het voormalige schoolplein geplaatst. De kerk is eigendom van Stichting Oude Groninger Kerken (SOGK).

- De blokvormige Breedenborg (Breede 1) is nog omgeven door de oude gracht. De borg krijgt rond 1850 zijn huidige uitstraling. Nadat de borg in 1982 afbrandt, wordt hij in 1992 opnieuw in dezelfde stijl opgetrokken. De kelder dateert uit de 16e eeuw. Voor de borg staat een 18e-eeuws smeedijzeren hek met de wapens van de families Sickinghe en Van Berum.  De tuin is aangelegd in de 19e eeuw en bevat elementen van een Engelse landschapstuin. In de tuin bevindt zich een duivenslag, die rond 1990 is herbouwd.

Terug naar boven

Natuur en recreatie

- Zwembad De Breede.

Terug naar boven

Literatuur

- Nieuwe en/of tweedehands boeken over Breede (online te bestellen).

Terug naar boven

Links

- Genealogie: - Overzicht van begravenen op de begraafplaats van Breede.

Reactie toevoegen